VI KO 64/59

UchwałaIzba Karna1959-05-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy śledztwo lub dochodzenie umorzone przez sędziego dla nieletnich może być wznowione i kto wydaje postanowienie o wznowieniu śledztwa lub dochodzenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że śledztwo lub dochodzenie umorzone przez sędziego dla nieletnich może być wznowione. W przypadku braku przepisów szczególnych, stosuje się ogólne normy dotyczące wznowienia umorzonego śledztwa lub dochodzenia. Postanowienie o wznowieniu śledztwa lub dochodzenia prowadzonego przez sędziego dla nieletnich powinien wydać sąd właściwy do rozpoznania zażalenia, czyli w tym przypadku sąd wojewódzki, na zasadzie analogii do przepisów o zażaleniach.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Rzeszowie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą możliwości wznowienia śledztwa lub dochodzenia umorzonego przez sędziego dla nieletnich oraz organu właściwego do wydania postanowienia o wznowieniu. Sprawa dotyczyła oskarżonych z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że śledztwo lub dochodzenie umorzone przez sędziego dla nieletnich może być wznowione, a postanowienie o wznowieniu wydaje sąd wojewódzki.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch. Sędziowie: J. Potępa (sprawozdawca), R. Kryże. Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka S. i innych, oskarżonych z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie na podstawie art. 390 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy śledztwo lub dochodzenie umorzone przez sędziego dla nieletnich, może być wznowione i kto wydaje postanowienie o wznowieniu śledztwa lub dochodzenia?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePostępowanie w sprawach nieletnich jest jednym z postępowań szczególnych przewidzianych w kodeksie postępowania karnego (Księga II). Odrębne przepisy określone dla tych postępowań szczególnych mają jedynie w konkretnych wypadkach pierwszeństwo przed normami właściwymi dla postępowania zwykłego, ale norm tych nie znoszą i nie uchylają możności ich zastosowania, gdy nie są one sprzeczne z treścią owych przepisów odrębnych. Jeśli więc art. 478 i inne rozdziału II k.p.k. o postępowaniu w sprawach nieletnich (rozdz. II księgi II) nie regulują zagadnienia wznowienia umorzonego śledztwa lub dochodzenia przeciwko nieletniemu, nic nie stoi na przeszkodzie, aby w tej kwestii stosować ogólne normy art. 2453 § 1 i art. 2459 § 1 co do wznowienia umorzonego śledztwa lub dochodzenia (por. orzecz. S.N. z dnia 31 marca 1955 r. IV KO 4/55 w przedmiocie wykładni art. 478 k.p.k. na tle ówczesnego art. 234 § 3, a obecnie art. 2457 k.p.k.).W ustawie jednak istnieje luka, zgodnie bowiem z art. 2453 § 2 i art. 2459 § 1 k.p.k. postanowienie o wznowieniu śledztwa lub dochodzenia wydaje prokurator nadrzędny nad prokuratorem prowadzącym lub nadzorującym śledztwo lub dochodzenie, natomiast nie ma w ustawie wskazówki, do kogo należy wydanie postanowienia o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia, prowadzonego przez sędziego dla nieletnich. Sytuacja ta zmusza do szukania i stosowania w tym zakresie analogii.Przepisami, które wypada przy tym uwzględnić, jako wykazujące największy stopień podobieństwa, są normy dotyczące zażalenia. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę przepis art. 354 § 1 k.p.k., wedle którego, podobnie jak postanowienie o wznowieniu umorzonego śledztwa lub dochodzenia, postanowienie rozstrzygające zażalenie na czynności prowadzącego śledztwo wydaje prokurator nadrzędny nad prokuratorem prowadzącym lub nadzorującym śledztwo. Przyjmując tę regułę za odpowiednie dla postanowień sądowych zaskarżalnych do wyższej instancji, wypada z kolei przyjąć, że postanowienie o wznowieniu umorzonego śledztwa lub dochodzenia, które prowadził sędzia dla nieletnich, wydać powinien sąd właściwy w danym postępowaniu do rozpoznania zażalenia, tj. w omawianym tutaj wypadku - sąd wojewódzki.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy wyjaśnił jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 390 KPKart. 478art. 2453 § 1art. 2459 § 1art. 478 KPKart. 234 § 3art. 2457 KPKart. 2453 § 2art. 2459 § 1 KPKart. 354 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.