IV KO 114/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch. Sędziowie: St. Pławski, A. Kafarski (sprawozdawca). Prokurator: dr H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Józefa W. i Władysława G., oskarżonych z art. 257 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy - Ośrodek w Toruniu w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"1. Czy w sprawach o przestępstwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dn. 20.VII.1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz. U. Nr 38, poz. 348), niezachowanie w dochodzeniu przepisu art. 244 § 1 k.p.k. w brzmieniu dekretu z dn. 21.XII.1955 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 309) jest uchybieniem procesowym stanowiącym podstawę do uchylenia wyroku przez sąd rewizyjny?2. Czy w innych sprawach, oprócz tych, o których mowa w art. 5 wspomnianej ustawy z dn. 20.VII.1950 r., niezachowanie przepisów art. 237 § 1 k.p.k. o przedstawieniu zarzutów, art. 244 § 1 k.p.k. o obowiązku zaznajomienia pokrzywdzonego z wszystkimi materiałami śledztwa itp., art. 244 § 2 k.p.k. o postanowieniu o zamknięciu śledztwa, art. 238 k.p.k. o uzupełnieniu lub zmianie postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest uchybieniem procesowym stanowiącym podstawę do uchylenia wyroku?3. Czy różnica w trybie postępowania przygotowawczego (śledztwo, dochodzenie) ma znaczenie dla oceny tych uchybień i ewentualnie jakie?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1.Stosownie do art. 244 § 1 k.p.k. prowadzący śledztwo, po zebraniu materiałów uzasadniających jego zdaniem zakończenie śledztwa i po uznaniu, że istnieją dostateczne podstawy do wniesienia aktu oskarżenia, obowiązany jest przedstawić wszystkie te materiały podejrzanemu i pouczyć go o przysługującym mu prawie przejrzenia akt oraz o prawie zgłoszenia wniosku o uzupełnienie śledztwa. Jeżeli chodzi o wymienione w art. 5 ustawy z dn. 20.VII.1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz. U. Nr 38, poz. 348) sprawy rozpoznawane dawniej przez sądy grodzkie, to przepis art. 8 § 1 lit. b) tej ustawy (w nowym brzmieniu nadanym w art. 3 pkt 3 dekretu z dn. 21.XII. 1955 r. o zmianie przepisów postępowania karnego - Dz. U. Nr 46, poz. 309) zwalnia prowadzącego dochodzenie między innymi od wskazanego w art. 2459 § 1 k.p.k. obowiązku dopełnienia określonych w art. 237 § 1 i 2 i w art. 244 § 3 k.p.k. czynności w postaci wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów i postanowienia o zamknięciu śledztwa. Jeżeli zatem prowadzący dochodzenie nie musi nawet przedstawiać osobie podejrzanej zarzutów, które się jej stawia, to przyjąć trzeba, że żądaniu od niego, aby zaznajomił podejrzanego ze wszystkimi materiałami śledztwa (art. 244 § 1 k.p.k.), brak byłoby należytego logicznego uzasadnienia.2.Niezachowanie przepisów regulujących rodzaj, formę i tok czynności w postępowaniu przygotowawczym (księga VI k.p.k.), jeśli uchybienie tym przepisom nie wywołuje niedopuszczalnego w myśl art. 213 k.p.k. wszczęcia postępowania sądowego (wypadki, o których mowa w art. 378 § 1 lit. a) k.p.k.), stanowić może podstawę do uchylenia wyroku przez sąd rewizyjny wtedy tylko, gdy w konkretnym wypadku mogło to mieć wpływ na treść wyroku (art. 383 pkt 314 k.p.k.). W szczególności chodzi o takie sytuacje, gdy wskutek uchybień procesualnych wspomnianego rzędu doznało obrazy prawo oskarżonego do obrony przed sądem. W zasadzie podstawę tę tworzą uchybienia ze strony sądu związane z postępowaniem przed sądem pierwszej instancji (księga VII k.p.k.).3.Odpowiedź na pytanie trzecie jest konsekwencją stanowiska zajętego co do zagadnienia poruszonego w pytaniu drugim.