I KO 285/57

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy kwestię prawną wymagająca zasadniczej wykładni ustawy:"Czy podjęcie umorzonego śledztwa, na skutek zażalenia, wniesionego przez pokrzywdzonego po terminie, znosi całe późniejsze postępowanie karne, gdy podjęcia śledztwa nie uzasadniało ujawnienie nowych okoliczności, przedtem nie znanych",rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWedług art. 2457 k.p.k. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa pokrzywdzonemu służy zażalenie w terminie zawitym siedmiodniowym (art. 208 § 1 k.p.k.) do prokuratora bezpośrednio przełożonego (art. 354 § 1 k.p.k.).Postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa nie zaskarżone w tym terminie staje się prawomocne, przy czym poza przypadkiem wznowienia śledztwa, przewidzianym w art. 2453 k.p.k., ani kodeks postępowania karnego, ani inne przepisy, a zwłaszcza przepisy prawa o ustroju sadów powszechnych, nie przewidują możliwości uchylenia takiego postanowienia przez prokuratora, sąd lub inną władzę.Z tego wzglądu podjęcie przez prokuratora postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem o umorzeniu śledztwa, bez wznowienia tego postępowania w trybie i na warunkach przewidzianych w art. 2453 k.p.k., jako niezgodne z prawem, nie wiąże sądu, który - gdy taka sprawa zostanie doń skierowana - winien umorzyć w niej postępowanie z powodu "innej okoliczności wyłączającej ściganie" (art. 3 lit. "c” k.p.k.), a mianowicie z powodu braku żądania uprawnionego oskarżyciela. Uprawnienie bowiem prokuratora do wniesienia i popierania oskarżenia wygasło w takim przypadku wskutek prawomocnego umorzenia przezeń śledztwa i nie wznowienia go przez prokuratora bezpośrednio przełożonego.Powyższa wykładnia wynika z wymienionych dotąd przepisów kodeksu postępowania karnego, w związku z tym, iż przepis art. 3 k.p.k. nie wylicza wyczerpująco ujemnych przesłanek procesowych, tudzież z tym, że przepis art. 2453 k.p.k., dopuszczający wznowienie postępowania karnego tylko w razie ujawnienia nowych okoliczności nieznanych w poprzednim postępowaniu, oraz przepisy art. 2457, 354 i 208 § 1 k.p.k., przyznające pokrzywdzonemu prawo żalenia się na postanowienie o wznowieniu śledztwa w terminie zawitym, zostały wydane celowo, bo z myślą o zabezpieczeniu interesu oskarżonego, który nie może być narażony na to by w każdej chwili, bez ujawnienia w jego sprawie nowych okoliczności, mógł być pociągnięty do odpowiedzialności karnej o ten sam czyn, co do którego śledztwo zostało prawomocnie umorzone.