3 CR 760/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Białek (sprawozdawca). Sędziowie: S. Kałamajski, Z. Warman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Jana i Józefy małżonków P. i Antoniny D. przeciwko Andrzejowi i Mariannie małżonkom O. o nakazanie usunięcia ruchomości, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Katowicach wydz. VII Cyw. w Częstochowie z dnia 19 czerwca 1956 r.,zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił zażalenie małżonków Andrzeja i Marianny O. na postanowienie Sądu Powiatowego w Zawierciu z dnia 17 listopada 1955 r.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawcy uzyskali dwukrotnie wyroki w sprawie przywrócenia posiadania prawa przejazdu i przechodu, naruszonego przez Andrzeja i Mariannę małżonków O.Prawomocne wyroki nakazują pozwanym usunięcie wkopanych drzewek, słupów i żerdzi oraz zakazują dokonywania dalszych naruszeń. Wyroki były wykonane przez komornika w asyście MO.Po stwierdzeniu, że usunięte przez komornika drzewka, słupy i żerdzie wbito lub zasądzono z powrotem na tym samym miejscu, powodowie złożyli w Sądzie Powiatowym w Zawierciu wniosek o nałożenie na pozwanych grzywny z mocy art. 838 k.p.c. i o zobowiązanie ich do usunięcia wymienionych przedmiotów.Sąd Powiatowy po przeprowadzeniu dowodu ze świadków ustalił, że dzieci pozwanych z ich polecenia i w ich interesie, bezpośrednio po odejściu komornika, przywróciły na przedmiocie sporu stan naruszający posiadanie powodów, i w następstwie tych ustaleń nałożył na dłużników grzywnę 100 zł oraz zobowiązał ich do usunięcia drzewek, słupów i żerdzi.Na skutek zażalenia dłużników Sąd Wojewódzki w Katowicach zmienił postanowienie Sądu Powiatowego i wniosek wierzycieli oddalił, stojąc na stanowisku, że ponowne naruszenie po wykonaniu wyroku zapadłego w sprawie przywrócenia i ochrony posiadania nie uzasadnia wniosku o egzekucję w trybie art. 838 k.p.c., a jedynie nowe powództwo.Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości słusznie zarzuca, że postanowienie Sądu Wojewódzkiego zapadło z pogwałceniem art. 838 k.p.c. Przepis ten ma oczywiście zastosowanie i do wykonania wyroków zapadłych w trybie art. 451 i 452 k.p.c. a orzekających obowiązek zaniechania czynności zakłócających posiadanie strony powodowej. Z mocy art. 305 pr. rzecz. posiadacz może wystąpić przeciw temu, kto samowolnie dopuścił się naruszenia posiadania, jak również przeciw osobie, na której korzyść naruszenia dokonano, z żądaniem nie tylko przywrócenia stanu poprzedniego, ale i zaniechania dalszych naruszeń. Sankcją takiego zakazu opartego na powyższym przepisie prawa materialnego jest właśnie art. 838 k.p.c., który przewiduje środki do zmuszenia opornego dłużnika, by podporządkował się prawomocnemu orzeczeniu. Zgodne z prawem było zatem postanowienie Sądu Powiatowego w Zawierciu, który po stwierdzeniu, że sprzecznie z wyrokiem powstał stworzony w interesie dłużników stan naruszający chronione wyrokiem posiadanie wierzycieli, zastosował przeciw opornym dłużnikom stosunkowo nawet łagodne sankcje przewidziane art. 838 k.p.c. Zażalenie dłużników, którzy niezależnie od tego, kto zakazanego naruszenia dokonał, nie chcieli go uznać, lecz z niego korzystali, było oczywiście nieuzasadnione i podlegało oddaleniu (...).Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.