C 1869/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Witecki (sprawozdawca); Sędziowie: J. Namitkiewicz, T. Kurkowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Piotra O. przeciwko Skarbowi Państwa (Zarząd Okręgowy Państwowych Gospodarstw Rolnych we Wrocławiu) o wynagrodzenie za pracę i z powództwa wzajemnego o 77.742 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej powoda na wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lipca 1950 r., skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktycznePełnomocnik powoda Piotra O. wniósł w pozwie o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz powoda uposażenia służbowego za okres czasu od dnia 1 sierpnia 1948 r. do dnia 1 sierpnia 1949 r. i premii za rok gospodarczy 1947/48 oraz o zobowiązanie strony pozwanej do poinformowania powoda o wartości produkcji zespołu majątku "Witoszyce" w roku 1948/49. Na uzasadnienie powyższych żądań pełnomocnik powoda przytoczył, że powód na podstawie umowy pełnił od dnia 16 lipca 1947 r. do dnia 4 sierpnia 1948 r. funkcje dyrektora II kategorii zespołu "Witoszyce", a dnia 4 sierpnia "został zawieszony w czynnościach służbowych" wskutek niesłusznego oskarżenia o nadużycia, że przeciw powodowi było wszczęte dochodzenie karne, sporządzony został akt oskarżenia i odbyła się rozprawa, po której Sąd Okręgowy w Głogowie uniewinnił powoda, że wyrok Sądu Okręgowego nie był zaskarżony i jest prawomocny, i wreszcie, że stosunek umowy nie został rozwiązany i trwa nadal, wskutek czego strona pozwana jest obowiązana do płacenia umówionego wynagrodzenia. Gdy jednak powód zgłosił się po ukończeniu postępowania karnego i zażądał przyjęcia go do pracy i wypłaty wynagrodzenia, oznajmiono mu, że został zwolniony z posady (...).Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 15 marca 1950 r. zasądził na rzecz Piotra O. 62.000 zł z 1,5% miesięcznie od 8.000 zł, 6,64 q żyta, 2 q pszenicy, 0,64 q grochu, 1,28 q jęczmienia i 7.200 kg ziemniaków, dalej zaś sięgające żądania oddalił (...).Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego oddalając powództwo Piotra O. w całości oraz zasądził od niego na rzecz Skarbu Państwa 10.000 zł z 8% od dnia 6 września 1949 r. i koszty postępowania w obu instancjach.Sąd Apelacyjny uznał za udowodnione, że Piotr O. bez wiedzy i zezwolenia Zarządu Okręgowego sprzedał młocarnię, zatrzymał z otrzymanej za nią sumy 60.000 zł i zwrócił tę sumę dopiero po zawieszeniu w pracy, nadużywszy w ten sposób zaufania pracodawcy, co uprawniało stronę pozwaną do natychmiastowego rozwiązania umowy na mocy art. 32 rozp. Prez. R.P. o umowie o pracę prac. umysł. Strona pozwana dnia 4 sierpnia 1948 r. "zawiesiła" powoda w wykonywaniu czynności i jednocześnie zaprzestała wypłacać mu wynagrodzenie, o które, jak to przyznają obie strony, powód upomniał się dopiero pismem z dnia 24 kwietnia 1949 r. po uprawomocnieniu się wyroku sądu karnego. Wspomniane "zawieszenie", połączone z odmową wypłacenia wynagrodzenia, należy uważać za wydalenie z pracy. Co do powództwa wzajemnego Sąd Apelacyjny uznał za udowodnione tylko to, że powód utrzymywał w majątku strony pozwanej dwie krowy, ponad dozwoloną ilość i bezprawnie karmił je w ciągu 11/2 miesiąca paszą strony pozwanej. Powstałą stąd szkodę Sąd Apelacyjny ustalił na 10.000 zł.W skardze kasacyjnej pełnomocnik powoda wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i o odesłanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia art. 244, 225, 227, 404 k.p.c., art. 231, 238 i 470 k.z. i art. 36 ust. 2 rozp. Prez. R.P. o umowie o pracę prac. umysł. (...)Skarżący wywodzi, że strona pozwana nie wypowiedziała stosunku pracy, lecz tylko "zawiesiła" powoda, a prawo pracy nie zna "zawieszenia" stosunku pracy.Twierdzenie, że prawo pracy nie zna zawieszenia stosunku pracy, jest zasadne. Ani rozporządzenie Prez. R.P. o umowie o pracę prac. umysł., ani kodeks zobowiązań nie przewiduje ani nie normuje takiego zawieszenia. Oświadczenie o "zawieszeniu" należy tłumaczyć stosownie do jego treści i okoliczności przypadku. Sąd Apelacyjny zasadnie uznał "zawieszenie" w przypadku niniejszym za wydalenie z pracy, skoro pracodawca zakazał powodowi dalszego pełnienia obowiązków wynikających z umowy o pracę oraz jednocześnie odmówił dalszego płacenia wynagrodzenia nie uzależniając zapłaty od jakiegokolwiek warunku. W ten sposób stosunek pracy został rozwiązany jednostronnie przez pracodawcę, gdyż stosunek pracy polega m. in. z jednej strony na świadczeniu przez pracownika usług (pracy), z drugiej zaś strony - na uiszczaniu przez pracodawcę wynagrodzenia (por art. 8 rozp. o umowie o pracę prac. umysł. i art. 441 k.z.).W tych warunkach ponowne przyjęcie powoda do pracy zależało od uznania pracodawcy.Skarżący nie podważa ustalenia Sądu Apelacyjnego, dotyczącego faktów uzasadniających wydalenie powoda bez wypowiedzenia, i nie wyjaśnia, na czym ma polegać naruszenie art. 244, 225, 227 i 404 k.p.c., art. 231, 238, 470 k.z. i art. 36 ust. 2 i in. rozp. Prez. R.P. o umowie o pracę pracowników umysłowych. Zarzuty te nie mogą być rozważane (...).