II GZ 78/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3.10.2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 1832/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2025 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 października 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 1832/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. K. (dalej: skarżące) przywrócenia terminu do złożenia przez niego skargi na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego be zezwolenia. Sąd I instancji orzekł w następującym stanie sprawy. Pismem nadanym w dniu 4 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Warszawie z 25 lutego 2025 r. Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 3 marca 2025 r. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upływał zatem w dniu 2 kwietnia 2024 r. WSA w Warszawie rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, że we wniosku tym jako przesłankę braku winy w uchybieniu terminu wskazano na brak możliwości zapoznania się z aktami oraz nagłą chorobę (zatrucie pokarmowe). Sąd I instancji zwrócił uwagę, że zawarta we wniosku informacja o zatruciu pokarmowym w dniu 2 kwietnia 2025. nie została potwierdzona zaświadczeniem lekarskim. Dodatkowo w aktach organu odwoławczego jest informacja z podpisem skarżącego, że 3 kwietnia 2025 r. w siedzibie organu zapoznał się z aktami sprawy. Powyższe poddaje w wątpliwość twierdzenie, że stan zdrowia skarżącego był tego rodzaju, że uniemożliwiał jakiekolwiek działanie. Skarżący mógł zatem wcześniej złożyć skargę (w formie tradycyjnej lub elektronicznie) lub zlecić tę czynność innej osobie. Nieobecność żony skarżącego zgodnie z jej oświadczeniem trwała od 30 marca 2025 r., ale nie w okresie wcześniejszym. Zdaniem WSA, zwlekanie skarżącego z zamiarem wniesienia skargi do ostatniego dnia terminu należało rozpatrywać w kategoriach niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw. Także sama okoliczność złego stanu zdrowia, czy nawet choroby – w tym przewlekłej, nie są wystarczającym powodem dla przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Powołanie się przed Sądem na okoliczność choroby wymaga wykazania, że rodzaj choroby, całkowicie i w sposób zupełny uniemożliwił stronie działanie. W tym celu konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także jej wpływu na stan zdrowia i na niemożność działania. Nie negując faktu istnienia samego stanu chorobowego nie można jednak przyjąć, że to właśnie zły stan zdrowia był przyczyną niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia skargi skoro stan ten miał miejsce – zdaniem Skarżącego – dopiero 2 kwietnia 2025 r. w godzinach popołudniowych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a., wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd I instancji ocenił w rozpoznawanej sprawie, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak słusznie zauważył WSA w Warszawie, strona musi uprawdopodobnić, iż zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Podkreślić należy, że obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie powołującej się na tę okoliczność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt III OZ 618/22; publ. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił okoliczności podniesionych we wniosku oraz w zażaleniu, co więcej wskazaną tam argumentację należy uznać za częściowo sprzeczną, co tym samym nie uprawdopodobnia wniosku o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Także Sąd I instancji, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logiki, wykazał brak podstaw, by uznać same twierdzenia skarżącego za wystarczające do przywrócenia terminu. Podkreślić należy, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi jedynie wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W rozważanym przypadku, skarżący we wniosku powołał się na wystąpienie w godzinach popołudniowych w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi nagłej niedyspozycji zdrowotnej, ale też na brak możliwości skorzystania z pomocy innej osoby. Wobec braku uprawdopodobnienia tych okoliczności, Sąd I instancji trafnie zauważył, że nie mógł na podstawie samej argumentacji skarżącego przyjąć, iż do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Zasadnie również WSA w Warszawie zwrócił uwagę na fakt, że skarżący podnosi, że w godzinach popołudniowych w dniu 2 kwietnia 2025 r. jego stan zdrowia pogorszył się do tego stopnia, że nie mógł on nie tylko nadać skargi, ale nawet nie był w stanie skorzystać z jakiejkolwiek formy pomocy medycznej, tak aby następnie móc przedstawić dokument/zaświadczenie na tę okoliczność. Jednocześnie jednak już w dniu 3 kwietnia 2025 r. stan zdrowia skarżącego był na tyle dobry, że mógł on w siedzibie organu zapoznać się z aktami postępowania. Skarżący podniósł również, że z uwagi na nieobecność żony w terminie od 30 marca do 3 kwietnia 2025 r. nie mógł posłużyć się przy dopełnieniu czynności procesowych pomocą osoby trzeciej. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że ta argumentacja nie jest przekonująca w świetle jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, zgodnie z którą od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy prowadzeniu własnych spraw, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. np. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II GZ 786/14). Dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności (postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt III OZ 71/23). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący prowadzi działalność gospodarczą (wydruk z CEIDG k. – 4 akt administracyjnych), a zatem jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego winien tym bardziej dochować należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Stosownie do art. 54 § 1 i § 1a p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. A zatem, pomimo "niemożności poruszania się i konieczności pozostania w domu" wywołanej nagłym rozstrojem żołądka, a także braku możliwości skorzystania z pomocy żony, skarżący mógł skorzystać z powszechnie dostępnej formy komunikacji elektronicznej (np. ePUAP). Z powołaną przez skarżącego argumentacją dotyczącą pogorszenia stanu zdrowia jako przyczyną usprawiedliwionego uchybienia terminu nie koresponduje twierdzenie, że strona nie mogła wnieść skargi przed zapoznaniem się z aktami postępowania administracyjnego, co nastąpiło dopiero w dniu 3 kwietnia 2025 r., z uwagi na konieczność przejrzenia dokumentacji geodezyjno – kartograficznej, na której oparło się SKO wydając zaskarżoną decyzję. Wobec tego stanowiska trudno również uznać, że skarżący dochował należytej staranności, bowiem, jak sam wskazuje w zażaleniu: "Skarżący co prawda wcześniej miał możliwość zapoznania się z tą dokumentacją, ale nie zwrócił szczególnej uwagi na ww. dokumentację geodezyjną, w szczególności terminy sporządzenia tych dokumentów, co jak się okazuje miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i musiał to ustalić jeszcze raz zapoznając się z aktami sprawy w SKO przed złożeniem skargi do WSA". Skarżący wskazał również w zażaleniu, że: "(...) rozważał w ostateczności sporządzenie ułomnej skargi i przesłanie jej do WSA za pośrednictwem SKO, aby przynajmniej zachować termin do jej złożenia, a najwyżej później próbować ją uzupełnić." Powyższe stwierdzenie świadczy o tym, że skarżący miał świadomość możliwości podjęcia różnych działań, które zabezpieczyłyby jego interesy w zakresie zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym. W rezultacie należało przyjąć, że skarżący ani we wniosku, ani też w zażaleniu nie przedstawił takich szczególnych okoliczności, które pozwoliłyby uznać uchybienie terminu jako niezawinione przez stronę. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.