III OZ 618/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2667/21 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2667/21 w sprawie ze skargi P.G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 18 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 29 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P.G. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2667/21, wydanego w sprawie ze skargi skarżącego na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 18 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 8 kwietnia 2022 r., odrzucił skargę kasacyjną skarżącego wniesioną od wyroku z 17 listopada 2021 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł skargę kasacyjną drogą elektroniczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez wskazanie prawidłowej daty zaskarżonego wyroku oraz prawidłowe elektroniczne podpisanie skargi kasacyjnej stanowiącej załącznik do dokumentu elektronicznego z 28 lutego 2022 r. - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Jednocześnie poinformowano pełnomocnika skarżącego, że przesyłane drogą elektroniczną pisma, nawet podpisane maszynowo czy lub zawierające podpisy odwzorowane mechanicznie (tzw. skany komputerowe), nie spełniają wymogów przewidzianych dla pism sądowych. Pismo to zostało uznane za doręczone 17 marca 2022 r. w trybie art. 74a § 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Następnie 1 kwietnia 2022 r. Wydział Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie omyłkowo przesłane pismo pismo pełnomocnika skarżącego z 23 marca 2022 r., opatrzone podpisem elektronicznym, sporządzone w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W piśmie tym pełnomocnik skarżącego podał, że skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2667/21. Do pisma tego załączono skargę kasacyjną, która nie została podpisana. Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną z dwóch przyczyn. Skarżący (działający przez profesjonalnego pełnomocnika) nie wykonał terminowo wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, a po ponadto, skarżący częściowo nie wykonał wezwania, przedstawiając ponownie niepodpisaną skargę kasacyjną. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt III OZ 367/22. Następnie 6 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że pismo z 23 czerwca 2022 r. (sporządzone w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej) zostało "z niewiadomych i niezależnych od pełnomocnika przyczyn" nadane w systemie ePUAP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Pismo zostało prawidłowo zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a okoliczności związane z jego wadliwym wysłaniem są niezależne, ponieważ "system błędnie zaciągnął dane" Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji nie podzielił stanowiska pełnomocnika skarżącego. W ocenie Sądu I instancji, wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego nie mogą być uznane za uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Okoliczność, że w treści pisma z 23 czerwca 2022 r. prawidłowo wskazano jego adresata (tj. Sąd I instancji), nie może świadczyć o tym, że pismo to zostało przesłane do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarżący nie wykazał żadnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu platformy ePUAP w dniu 23 czerwca 2022 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 86 § p.p.s.a., art. 45 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm.) w związku z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 163 p.p.s.a. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W szczególności pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że błędne przesłanie pisma stanowiącego uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nastąpiło z przyczyn niezależnych od pełnomocnika. Pełnomocnik przedstawił wprawdzie zgłoszenie, które skierował do administratora platformy ePUAP, natomiast do dnia rozpoznania zażalenia nie przedstawił odpowiedzi na to zgłoszenie, pomimo, że zgłoszenie to zostało złożone 31 sierpnia 2022 r. Należy przy tym podkreślić, że obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie powołującej się na tę okoliczność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2017 r., sygn. akt II FZ 514/17). Z akt sprawy wynika, że przesłane przez pełnomocnika pismo stanowiące uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej zostało złożone na skrzynkę podawczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zamiast Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (k. 222 akt sądowych). Natomiast kwestia zgodności z prawem wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej została prawomocnie przesądzona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt III OZ 367/22. Argumenty zażalenia nie zasługiwały więc na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.