III SA 2391/98

1. Odszkodowanie otrzymane przez pracownika w związku ze skróceniem przez strony okresu wypowiedzenia na mocy porozumienia stron stosunku pracy jest świadczeniem związanym bezpośrednio ze stosunkiem pracy i stanowi przychód, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. 2. Odszkodowanie otrzymane na podstawie umowy zawartej pomiędzy pracodawcami jest typowym odszkodowaniem wypłaconym na podstawie przepisów prawa cywilnego. Bez znaczenia jest fakt, iż pracownik nie był stroną tej umowy. Zaskarżoną decyzją z dnia 12 stycznia 1998 r. Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 20 listopada 1997 r. odmawiający Annie T. zwrotu pobranej zaliczki na podatek dochodowy w 1997 r. od odprawy pieniężnej wypłaconej przez zakład pracy w związku z niemożnością dalszego zatrudnienia. W uzasadnieniu Izba Skarbowa stwierdziła, iż stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ zwolnione z opodatkowania są odszkodowania na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw. W związku z tym, że podstawę wypłacania odwołującej odprawy pieniężnej stanowiła umowa zawarta pomiędzy Bankiem SA i Narodowym Bankiem Polskim nie zachodzą przesłanki przewidziane w wyżej cytowanym przepisie. Wywodziła, że odwołująca nie była stroną tejże umowy zaś wypłacona odprawa nie jest odszkodowaniem w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Powyższa odprawa jest przychodem ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 cyt. ustawy i w związku z tym podlegał opodatkowaniu. W skardze Anna T. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu wywodziła, iż otrzymana odprawa pieniężna jest nie odszkodowaniem związanym ze stosunkiem pracy, a więc odszkodowaniem otrzymanym na podstawie ustawy kodeks pracy. Ponadto wywodziła, iż wypłacone odszkodowanie ma charakter cywilnoprawny, gdyż jego podstawę stanowi art. 471 Kc i art. 393 par. 1 Kc. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest dochód stanowiący nadwyżkę przychodów nad kosztami /art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. Natomiast źródłami przychodu są między innymi stosunek służbowy, stosunek pracy /art. 10 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy/. Za przychody ze stosunku pracy, stosunku służbowego, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, w myśl art. 12 ust. 1 cyt. ustawy, uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. Art. 77[1] kodeksu pracy stanowi, iż warunki wynagrodzenia za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą ustalają układy zbiorowe pracy, zgodne z przepisami działu jednostkowego, z zastosowaniem art. 77[2] - 77[4] Kp. Powyższy przepis przyjmuje generalną zasadę, że warunki wynagradzania za pracę oraz przyznawanie innych świadczeń ustalone są w zakładowych i ponadzakładowych układach zbiorowych pracy. Przyjęte w nich postanowienia w tym zakresie stanowią podstawę konkretyzowania przez strony w umowie o pracę składników i wysokości wynagrodzenia danego pracownika. Przez warunki wynagrodzenia za pracę należy rozumieć zarówno system wynagradzania za pracę jak i jego poszczególne składniki /wynagrodzenie zasadnicze, premia, dodatki płacowe/. Natomiast przez inne świadczenia związane z pracą należy rozumieć zarówno świadczenia pieniężne /np. na czas zatrudnienia od pracy, czas przestoju/ jak i świadczenia w naturze /np. różnego rodzaju deputaty/. W zakładach pracy, dla których nie zawarto układów zbiorowych pracy, do czasu objęcia pracowników zakładowym układem zbiorowym, warunki wynagrodzenia ustala regulamin wynagrodzenia. W rozpoznawanej sprawie skarżąca otrzymała odszkodowanie za dwa miesiące ustawowego okresu wypowiedzenia oraz odszkodowanie w wysokości 9-krotnego wynagrodzenia w związku z rozwiązaniem z nią umowy o pracę w wyniku niezastosowania się przez pracodawcę do umowy zawartej pomiędzy NBP a K. Bankiem SA gwarantującej pracownikom K. Banku P. SA zatrudnienie do września 1998 r. Odszkodowanie otrzymane przez skarżącą w związku ze skróceniem przez strony stosunku pracy na mocy porozumienia okresu wypowiedzenia jest świadczeniem związanym bezpośrednio ze stosunkiem pracy i stanowi przychód, o którym mowa w art. 12 cyt. ustawy natomiast odszkodowanie otrzymane na podstawie umowy zawartej pomiędzy Narodowym Bankiem Polskim a Bankiem SA jest typowym odszkodowaniem wypłaconym na podstawie przepisów prawa cywilnego. Bez znaczenia jest fakt, iż skarżąca nie była stroną tej umowy. Istotne jest to, że ewentualnych roszczeń z tytułu tejże umowy skarżąca dochodziłaby na podstawie przepisów prawa cywilnego nie zaś w oparciu o przepisy kodeksu pracy. Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji wyroku.