I SA/Kr 1280/98
WyrokWSA w Krakowie1999-07-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług przysługuje podatnikowi, który zakupił samochód osobowy, a następnie przerejestrował go na ciężarowy specjalistyczny, jeśli decyzja o rejestracji jako ciężarowy jest ostateczna?Ratio decidendi
Dopóki obowiązuje ostateczna decyzja organu rejestrującego o wydaniu dowodu rejestracyjnego, zgodnie z którą samochód jest określony jako ciężarowy specjalistyczny, nie ma podstaw do odmowy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku od towarów i usług. Organy podatkowe nie mogą samodzielnie kwestionować rodzaju pojazdu, jeśli decyzja rejestracyjna nie została wzruszona w odpowiednim trybie.Stan faktyczny
Spółka "R." Sp. z o.o. zakupiła samochód osobowy, który następnie został przerejestrowany na ciężarowy specjalistyczny. Spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony przy zakupie tego samochodu, powołując się na jego status jako ciężarowego. Organy kontroli skarbowej odmówiły prawa do obniżenia podatku, uznając samochód za osobowy w momencie zakupu przez spółkę, opierając się na klasyfikacji statystycznej. Spółka wniosła skargę do NSA, argumentując, że kluczowe jest kryterium dowodu rejestracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Dopóki obowiązuje decyzja uprawnionego organu o wydaniu dowodu rejestracyjnego, zgodnie z którym samochód określony jest jako samochód ciężarowy specjalistyczny, dopóty nie ma podstaw do odmowy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, przysługującego na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.
Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu odwołania - została utrzymana w mocy decyzja z dnia 10.12.1997 r. wydana przez Inspektor Kontroli Skarbowej zatrudnioną w Urzędzie Kontroli Skarbowej w K., którą "R." Sp. z o.o. określono zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1996 r. w wysokości 2659 zł oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie w tym podatku w wysokości 3382 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że Bogumiła Z. zakupiła samochód osobowy Opel Vectra, zamontowała do podłogi bagażnika kasetę o wymiarach 320 x 250 x 120 mm na pieniądze, a następnie w dniu 20.11.1996 r. sprzedała ten samochód spółce jako ciężarowy, a ta przerejestrowała tenże samochód z osobowego na ciężarowy specjalistyczny w Urzędzie Gminy w Z.
W trakcie kontroli skarbowej ustalono, że Spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony w wysokości 10.587,30 zł przy kupnie tego samochodu, co Inspektor Kontroli Skarbowej uznała za naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50/, stanowiącego: "Obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych (...), gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika", gdyż samochód w momencie jego kupna przez Spółkę był osobowym, a nie ciężarowym. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 1 powołanej ustawy towarami dla celów podatku od towarów i usług są rzeczy ruchome, budynki, budowle lub ich części będące przedmiotem czynności określonych w art. 2, które wymienione są w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej w tym w SWW z uzupełnieniami z 1994 r.
W piśmie z dnia 24.09.1997 r. Wojewódzki Urząd Statystyczny w K. zaliczył przedmiotowy samochód do samochodów osobowych ogólnego przeznaczenia /SWW 1021/.
W konsekwencji Inspektor Kontroli Skarbowej uznała, że opinia ta jest decydująca dla uznania, że samochód jest osobowym, mimo dokonania w nim omówionego wyżej przystosowania.
Izba Skarbowa rozpatrując odwołanie Spółki od decyzji podzieliła stanowisko zajęte przez organ I instancji.
W skardze, którą Spółka złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesiono o uchylenie decyzji organu II instancji i zarzucono naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, że samochód Opel Vectra jest samochodem osobowym w rozumieniu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Powołano się tu na wyjaśnienie Ministerstwa Finansów nr MWM 8252/95/AS z dnia 28.11.1995 r. o treści:
"Kryterium zaliczenia samochodu do samochodów osobowych bądź ciężarowych jest klasyfikacja ustalona w dowodzie rejestracyjnym danego samochodu przez właściwy Wydział Komunikacji na podstawie ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41 ze zm./ oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /Dz.U. nr 21 poz. 91 ze zm./".
Nadto Spółka powołała się na opinię klasyfikacyjną Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego z dnia 19.12.1997 r. w której w przypadku identycznie przystosowanego samochodu zajęto stanowisko, iż należy zaliczyć go do furgonów specjalizowanych pozostałych /SWW - 1024-49/. Opinia ta stanowiła odpowiedź na pytanie, w którym podano, że samochód został przerejestrowany z osobowego na ciężarowy specjalizowany, gdyż w bagażniku została na stałe zamontowana kaseta na pieniądze o rozmiarach 320x250x120 mm. Tylko tę opinię zdaniem Spółki należy uznać za prawidłową, gdyż Inspektor Kontroli Skarbowej zadając stosowne pytanie pominęła fakt takiego przerejestrowania.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w K. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do tego, jak należy rozumieć pojęcie "samochód osobowy" w art. 25, ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz czy samochód Opel Vectra zakupiony przez Spółkę był samochodem tego rodzaju.
Gdy chodzi o odpowiedź na pierwsze pytanie, to należy stwierdzić, iż z tego przepisu nie wynika, aby użyte w nim pojęcie "samochód osobowy" należy rozumieć jak w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej. Gdyby było inaczej, to ustawodawca odesłałby do SWW, tak jak to uczynił np. przy towarach zwolnionych od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy.
Zwrócić należy uwagę na to, że także Minister Finansów w par. 12 obowiązującego w 1996 r. rozporządzenia z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797/ użył pojęcia "samochód osobowy" bez odesłania do SWW. Przepis ten bowiem stanowi: "Usługobiorcom użytkującym samochody osobowe na podstawie umów najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku o kwotę podatku naliczonego od czynszu i innych odpłatności wynikających z zawartej umowy".
Również przepisy o podatkach dochodowych, tj. art. 16 ust. 1 pkt 4, 49 i 51 z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ oraz art. 23 ust. 1 pkt 4 i 46 i 47 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ używając terminu "samochód osobowy" nie odsyłają do SWW czy też KRST. Przepisy te również "dyskryminują" samochody osobowe. Jest to zdaniem Sądu dodatkowy argument za jednolitym rozumieniem spornego pojęcia w prawie podatkowym.
Analogiczne stanowisko co do klasyfikacji samochodu na użytek podatku od towarów i usług zajęto też w wyroku SA/Ka 2780/94 z dnia 8 listopada 1995 r. Natomiast odmienny pogląd zajęty w wyroku SA/Ka 841/95 z dnia 23 stycznia 1996 r. należy uznać za jednostkowy, odosobniony. Oba te wyroki wraz z uzasadnieniem zostały opublikowane w książce A. Bącala "Podatek od towarów i usług w orzecznictwie sądowym" str. 161-164.
W związku z tym zgodzić się należy ze skarżącym, że sporne pojęcie należy rozumieć tak, jak w przepisach prawa o ruchu drogowym. Podstawowym aktem prawnym z tego zakresu, jaki obowiązywał w 1996 r. była ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym, której artykuł 59 stanowił, że pojazdy samochodowe podlegają zarejestrowaniu /ust. 2/ oraz rejestracji pojazdów z pewnymi wyjątkami, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, dokonuje na wniosek właściciela, właściwy ze względu na jego zamieszkanie kierownik urzędu rządowej administracji ogólnej, wydając w drodze decyzji dowód rejestracyjny. Zadanie to jako zadania zlecone mogły realizować również urzędy gmin, a ściślej kierownicy tych urzędów.
Ostateczna decyzja tych organów o wydaniu dowodu rejestracyjnego może być uchylona lub zmieniona jedynie na zasadach określonych przepisami ustawy /art. 16 Kpa/. Dopóki to nie nastąpi, to należy przyjmować, że pojazd samochodowy jest tego rodzaju, jak w dowodzie rejestracyjnym, o ile nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego.
Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu zarejestrowanego powinien zawiadomić właściwy organ rejestracyjny o zmianie konstrukcyjnej pojazdu lub innej zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Taką zmianą jest z pewnością zmiana rodzaju pojazdu samochodowego. Jeżeli zatem Urząd Skarbowy lub inspektor kontroli skarbowej uważają, że powyższa decyzja jest wadliwa, to powinien spowodować jej wzruszenie przez właściwy organ i we właściwym trybie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło