I SA/Po 1186/99

WyrokWSA w Poznaniu2000-08-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy darowizny na cele kultu religijnego i działalność charytatywno-opiekuńczą podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w pełnej wysokości, czy też z ograniczeniem do 10% dochodu, zgodnie z brzmieniem art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w 1997 roku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów podatkowych, uznając, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 1997 roku, darowizny na cele kultu religijnego i działalność charytatywno-opiekuńczą podlegały odliczeniu od dochodu łącznie do wysokości 10% tego dochodu. Nowelizacja ustawy z 1994 roku wyeliminowała możliwość odliczenia tych darowizn bez ograniczeń.
Stan faktyczny
Podatnik dokonał odliczenia darowizny na rzecz kościelnej działalności charytatywno-opiekuńczej w wysokości 30 tysięcy złotych. Urząd skarbowy, a następnie izba skarbowa, zakwestionowały możliwość odliczenia pełnej kwoty, wskazując na limit 10% dochodu wynikający z art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik w skardze kasacyjnej domagał się odliczenia darowizny w pełnej wysokości, powołując się na przepisy dotyczące stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika.

Pełny tekst orzeczenia

Regulacja zawarta w przepisie art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 1997 roku, wskazuje jednoznacznie na wysokość darowizny podlegającej odliczeniu od podstawy opodatkowania. Od 1995 roku odliczeniu od dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają darowizny, w tym na cele kultu religijnego i działalność charytatywno-opiekuńczą łącznie do wysokości 10 procent dochodu. Decyzją z dnia 28.01.1999 r. urząd skarbowy określił podatnikowi podatek dochodowy za 1997 rok w wysokości 33.918,10 zł, zaległość podatkową i odsetki za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji urząd stwierdził, że nieprawidłowo dokonano wspólnego rozliczenia dochodów, gdyż aktem notarialnym z dnia 18.09.1996 r. wprowadzona została rozdzielność majątkowa i wobec tego, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych dochodów. Ponadto podatnik dokonał odliczenia z tytułu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą w wysokości 30 tysięcy złotych, to jest przekraczającej limit przewidziany ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odliczeniu podlegała kwota darowizny do wysokości nie przekraczającej 10 procent dochodu. Organ ustalił, że do zapłaty pozostaje kwota podatku w wysokości 2.648,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 937,90 zł, ponieważ uwzględniono dokonaną 18.09.1998 r. wpłatę dotyczącą korekty zeznania PIT /nie przyjętej ze względu na toczące się postępowanie podatkowe/ w wysokości 10.051,21 zł wraz z odsetkami w wysokości 1.943,90 zł. W odwołaniu od decyzji urzędu skarbowego podatnik, nie kwestionując pozostałych ustaleń, zarzuca organowi I instancji naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP i art. 40 ustawy z dnia 4 lipca 1991 r., o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, przez przyjęcie, że darowizny na cele kultu religijnego i działalność charytatywno-opiekuńczą podlegają odliczeniu w wysokości nie przekraczającej 10 procent dochodu. Skarżący domagał się odliczenia darowizny w pełnej wysokości, czyli kwoty 30 tysięcy złotych. Decyzją z dnia 17.05.1999 r. izba skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, wyrażając następujący pogląd prawny. Regulacja zawarta w przepisie art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "b" w brzmieniu obowiązującym w 1997 r., wskazuje jednoznacznie na możliwy rozmiar dokonywanych darowizn. Mając zatem na względzie autonomiczność prawa podatkowego, brak podstaw do stosowania przepisów innych niż przytoczone w art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Stanowisko takie znajduje również swoje umocowanie w treści przepisu art. 54 ust. 1 pkt 7 przytoczonej ustawy, zgodnie z którym utraciły moc przepisy ustaw szczególnych w części zawierającej przedmiotowe lub podmiotowe zwolnienia osób fizycznych od podatków, o których mowa w pkt 1-5 tego przepisu /w tym podatku dochodowego/, albo obniżki tych podatków. Wyłączenie z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym darowizny w ocenie izby skarbowej stanowiło taką obniżkę. Należy zatem stwierdzić, że nowe brzmienie przepisu art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wprowadzone zmianą zawartą w ustawie z dnia 2 grudnia 1994 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw, nie zawierało możliwości odliczenia darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze bez ograniczeń. Powyższą decyzję podatnik zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego - art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustaw regulujących stosunek Państwa do Kościoła Katolickiego i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. W skardze skarżący podkreślił, że dokonał darowizny w 1997 r. na rzecz Diecezji Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w wysokości 30 tysięcy złotych. W odpowiedzi na skargę izba skarbowa nie znalazła podstaw do zmiany swego stanowiska i wniosła o oddalenie skargi, podkreślając, że regulacja zawarta w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 1997 r., umożliwiała odliczenie tylko do wysokości 10 procent dochodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organów podatkowych obu instancji i stwierdza, że ustalony stan prawny i faktyczny nie budzi zastrzeżeń. Z poczynionych przez organy podatkowe ustaleń wynika, że skarżący w 1997 r. dokonał odliczenia darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze w pełnej wysokości, to jest kwoty 30 tysięcy złotych. Regulacja zawarta w przepisie art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 1997 r., wskazuje jednoznacznie na wysokość darowizny podlegającej odliczeniu od podstawy opodatkowania. Od 1995 r., w wyniku nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania, odliczeniu od dochodu w obu podatkach dochodowych /od osób fizycznych i od osób prawnych/ podlegają darowizny, w tym na cele kultu religijnego i działalność charytatywno-opiekuńczą łącznie do wysokości 10 procent dochodu. Pogląd taki wyraża Naczelny Sąd Administracyjny w licznych wyrokach, w tym również w wyroku z dnia 24 września 1998 r. W tej sytuacji, wobec stwierdzenia, że organy podatkowe również nie naruszyły przepisów postępowania, sąd zaskarżoną decyzję uznał za zgodną z prawem i na zasadzie art. 27 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło