I SA/Łd 809/01

Jeżeli kwota zobowiązania podatkowego wynikająca ze złożonej deklaracji dla podatku VAT zostanie przez zakład pracy chronionej wpłacona za dany miesiąc, zaś w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu części lub całości tej kwoty, zakład ten nie posiada zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa, urząd skarbowy dokonuje zwrotu żądanej kwoty na rachunek bankowy prowadzącego zakład, w terminie nie dłuższym niż 25 dni od dnia dokonania wpłaty podatku przez podatnika. Przy czym rozłożenie na raty zaległości podatkowej automatycznie niweczy fakt powstania zaległości podatkowej za czas od dnia złożenia pozytywnie rozpatrzonego wniosku. W dniu 28 grudnia 2000 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła deklaracja podatkowa VAT-7 Zakładu Pracy Chronionej za listopad 2000 r. z wykazaną kwotą zobowiązania podatkowego. Do deklaracji dołączony byt wniosek o dokonanie zwrotu części wpłaconej kwoty w trybie przewidzianym w art. 14a ustawy o VAT. W czasie czynności sprawdzających zasadność zwrotu organ podatkowy ustalił, że w dacie złożenia wniosku podatnik posiadał zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za grudzień 1996 r. Z tego względu przyjęto, że brak było podstaw do dokonania zwrotu podatku, bowiem wnioskodawca posiadał zaległość w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Urząd Skarbowy odmówił Zakładowi Pracy Chronionej zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2000 r., zaś na skutek wniesionego odwołania Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie: - art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT, - art. 49 par. 1 oraz art. 51 par. 2 oraz art. 121 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący podniósł, iż jest bezsporne, że w dacie składania wniosku o zwrot podatku VAT był zobowiązany do zapłaty wraz z odsetkami z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. Należność ta została jednak decyzją Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2000 r. rozłożona na raty. Pierwsza rata miała być zapłacona w dniu 12 stycznia 2001 r. Dlatego w dacie złożenia wniosku nie można mówić o istnieniu zaległości podatkowych skarżącego. Potwierdzało dodatkowo zaświadczenie wystawione przez ten sam urząd z dnia 10 kwietnia 2001 r., w którym stwierdzono, że na podatniku nie ciążą żadne zaległości podatkowe. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną wniosku podatnika z dnia 28 grudnia 2000 r. o zwrot podatku VAT za listopad 2000 r. stanowi art. 14a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2000 r. Z treści tego przepisu wynika, że prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej ma prawo w zakresie działalności tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług według zasad określonych w ust. 2-6. W celu skorzystania z tego przywileju uprawniony powinien, w terminie określonym do złożenia deklaracji dla podatku od towarów i usług, złożyć do urzędu skarbowego wraz z tą deklaracją wniosek o dokonanie zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1. Urząd skarbowy zaś, po sprawdzeniu, czy kwota podatku wynikająca ze złożonej deklaracji dla podatku VAT została wpłacona za dany miesiąc, dokonuje zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1, na rachunek bankowy prowadzącego zakład, w terminie nie dłuższym niż 25 dni od dnia dokonania wpłaty podatku przez podatnika. Przepisów tych nie stosuje się jednak do podatników u których, w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1, występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. W rozpoznawanej sprawie organy skarbowe w oparciu o posiadane przez siebie dane uznały, że w dniu złożenia wniosku o zwrot podatku za listopad 2000 r. podatnik posiadał zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji należy odwołać się do treści art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Pierwszy z tych przepisów przyznaje organom podatkowym prawo do odraczania terminu podatku oraz rozkładania na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Mamy tu zatem do czynienia z klauzulą generalną - rzadko stosowaną w prawie podatkowym dającą organom podatkowym możliwość podejmowania decyzji na zasadzie uznania administracyjnego. W przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia na raty spłaty zaległości podatkowej terminem płatności jest dzień, w którym, zgodnie z decyzją organu podatkowego, powinna nastąpić zapłata odroczonego podatku lub poszczególnych rat, co reguluje art. 49 par. 1 cytowanej ustawy - Ordynacja podatkowa. Natomiast konsekwencją niedotrzymania tego terminu jest - zgodnie z art. 49 par. 2 tej ustawy restytucja ustawowego terminu płatności podatku, a więc terminu sprzed podjęcia decyzji o odroczeniu płatności podatku lub rozłożeniu spłaty zaległości na raty, to jest terminu przewidzianego w przepisach art. 47 par. 1 lub par. 3 ustawy - Ordynacja podatkowa /por. R. Mastalski, J. Zubrzycki Ordynacja podatkowa. Komentarz Wydanie III, Oficyna Wydawnicza "UNIMEX", Wrocław 2000, str. 71/. Oznacza to, że rozłożenie na raty zaległości podatkowej automatycznie niweczy fakt powstania zaległości podatkowej za czas od dnia złożenia pozytywnie rozpatrzonego wniosku. Z kolei w myśl art. 51 par. 1 i 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek lub ratę podatku. Przepis ten rozszerza więc formułę wyjściową pojęcia zaległości podatkowej i powoduje, że wszystkie trzy rodzaje wymienionych wyżej, nieuiszczonych w terminie płatności należności, mają status zaległości podatkowych. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że podatnik zasadnie podnosił w skardze, iż w dacie złożenia wniosku o zwrot podatku VAT przysługującego Zakładom Pracy Chronionej, tj. w dniu 28 grudnia 2000 r. nie miał zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Skarżący był natomiast zobowiązany do zapłaty wraz z odsetkami podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. Należność ta decyzją Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2000 r. została rozłożona na raty, przy czym termin płatności pierwszej raty przypadał na dzień 12 stycznia 2001 r. Oznacza to, że w dacie rozpoznawania wniosku o zwrot podatku VAT za listopad 2000 r. termin ten jeszcze nie upłynął, zaś istniejąca decyzja rozkładająca na raty zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. uchyliła skutki dotychczas obowiązującego terminu płatności wynikającego z art. 47 ustawy Ordynacja podatkowa. W konsekwencji powstał stan prawny, zgodnie z którym w dacie złożenia wniosku o zwrot podatku VAT skarżący nie miał zaległości stanowiących dochód budżetu państwa i był uprawniony do skorzystania z przywileju określonego w art. 14a powołanej ustawy o VAT. Uprawnienie przewidziane w tym przepisie ma charakter podmiotowy. Zatem każdy, kto spełniał przewidziany w ustawie warunek, tzn. był zakładem pracy chronionej i w terminie określonym do złożenia deklaracji VAT złożył tą deklarację wraz z wnioskiem o zwrot podatku i dokonał wpłaty należności był uprawniony do uzyskania od urzędu skarbowego należnego podatku pod warunkiem nie posiadania zaległości w podatkach. Skoro zatem podatnik spełnił wymogi ustawowe niezbędne dla uzyskania zwrotu uiszczonego podatku od towarów i usług za listopad 2000 r. brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji i odmowy zwrotu tej należności.