II SAB/Gd 79/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Justyna Dudek Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni w sprawie zalewania wodami opadowymi lokalu postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej E. S. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych uiszczonego wpisu. E. S., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdyni (dalej jako PINB) w przedmiocie zalewania wodami opadowymi. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z 1 lipca 2020 r., które wpłynęło do PINB w dniu 3 lipca 2020 r., Skarżąca wniosła na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (dalej jako P.b.) o podjęcie stosownego postępowania celem doprowadzenia do usunięcia nieprawidłowości w budynku przy ul. O. [...] w G. Skarżąca wyjaśniła, że zajmuje lokal nr [...]. Wielokrotnie, począwszy od 2017 r. zwracała się do Administratora oraz do Zarządu Wspólnoty o pilne usunięcie przyczyny przecieku do jej lokalu z dwóch tarasów. Ciągłe przecieki zagrzybiły pokój przylegający do tarasów, a jego remont jest bezcelowy do czasu usunięcia przecieku. Po wykonaniu wezwania do uzupełnienia wniosku pismem z 24 września 2020 r. PINB wszczął postępowanie. W dniu 22 października 2020 r. w obecności Skarżącej odbyły się oględziny nieruchomości. Po przedłożeniu żądanych dokumentów przez Administratora pismem z 19 lutego 2021 r. PINB poinformował o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Poinformowano ponadto, że po upływie wyznaczonego terminu zostanie podjęte rozstrzygnięcie w sprawie. W dniu 10 marca 2021 r. z aktami zapoznał się ustanowiony przez Skarżącą pełnomocnik, a pismem z 17 marca 2021 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie. W dniach 26 i 27 maja 2021 r. oraz 2 czerwca 2021 r. pełnomocnik wysłał zapytanie do PINB z prośbą o informację w sprawie. W dniu 7 czerwca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdyni przekazał do PINB wniosek Skarżącej z 18 maja 2021 r. w sprawie niewłaściwie wykonanej izolacji budynku powodującej zagrzybienie w lokalu nr [...] przy ul. O. [...] oraz uciążliwych zapachów powstających w wyniku wymiany nawierzchni dachu na papę w tym budynku. W dniu 17 czerwca 2021 r. do PINB wpłynęło ponaglenie Skarżącej na bezczynność tego organu w załatwieniu jej sprawy, które przy piśmie z 23 czerwca 2021 r. organ ten przekazał Pomorskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako WINB). Postanowieniem z 4 sierpnia 2021 r. WINB stwierdził, że PINB dopuścił się bezczynności i przewlekłości w przedmiotowej sprawie, które nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa, a także wyznaczył PINB termin załatwienia sprawy do dnia 30 września 2021 r. oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Decyzją z 23 września 2021 r. PINB umorzył przedmiotowe postępowanie w sprawie zalewania wodami opadowymi lokalu nr [..] w budynku przy ul. O. [...] w G. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej decyzją z decyzją z 1 lutego 2022 r. WINB uchylił decyzję PINB z 23 września 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powyższa decyzja wraz z aktami sprawy wpłynęła do PINB w dniu 29 marca 2022 r. W dniu 1 kwietnia 2022 r. Skarżąca złożyła do PINB skargę na przewlekłość postępowania w przedmiotowej sprawie, po rozpatrzeniu której w postanowieniu z 22 kwietnia 2022 r. WINB wskazał, że organ I instancji nie dopuścił się przewlekłości ani bezczynności. Następnie, w piśmie z 12 października 2022 r. Skarżąca ponownie złożyła skargę na przewlekłość i bezczynność organu I instancji w przedmiotowej sprawie. Pismem z 20 października 2022 r. PINB wezwał Skarżącą i Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...] do przedłożenia, w terminie 14 dni, aktualnych protokołów kontroli okresowych przeprowadzonych zgodnie z art. 62 ust. 1 P.b. i protokołów wykonania zaleceń pokontrolnych. Postanowieniem z 10 listopada 2022 r., wydanym po rozpatrzeniu ponaglenia Skarżącej z 12 października 2022 r., WINB stwierdził, że organ I instancji dopuścił się bezczynności i przewlekłości w przedmiotowej sprawie, a przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa, a także wyznaczył organowi I instancji termin załatwienia sprawy do dnia 10 stycznia 2023 r. oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia przedmiotowej sprawy w terminie. W dniu 31 maja 2023 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność PINB. Prawomocnym wyrokiem z 22 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Gd 118/23 Sąd: 1) zobowiązał PINB do załatwiania sprawy w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2) stwierdził, że bezczynność, której dopuścił się organ miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznał od PINB na rzecz Skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 zł; 4) wymierzył PINB grzywnę w kwocie 500 zł; 5) zasądził od PINB na rzecz Skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Akta wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do PINB w dniu 2 lutego 2024 r. Postanowieniem z 29 lutego 2024 r. PINB nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek dostarczenia do dnia 31 maja 2024 r. orzeczenia technicznego. W odpowiedzi z 24 czerwca 2024 r. złożono opinię techniczną z 12 marca 2022 r. Postanowieniem z 1 sierpnia 2024 r. PINB uchylił swoje postanowienie z 29 lutego 2024 r. z uwagi na powzięcie informacji o nowym składzie Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej i postanowieniem z 1 sierpnia 2024 r. PINB nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek dostarczenia do dnia 31 października 2024 r. orzeczenia technicznego. Postanowieniem z 21 listopada 2024 r. PINB zmienił swoje postanowienie z 1 sierpnia 2024 r. w zakresie terminu wykonania obowiązku do 31 marca 2025 r. W piśmie z 29 stycznia 2025 r. Skarżąca zwróciła się do PINB z prośbą o informacje w sprawie. Decyzją z 4 lutego 2025 r. nr INB-AK,JC/7143/35/20/22/319/16, wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., PINB nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej wykonanie w terminie do 31 maja 2025 r. zaleceń określonych w przedłożonej opinii technicznej z 2022 r. W dniu 28 lutego 2025 r. do PINB wpłynęło pismo Wspólnoty Mieszkaniowej, przy którym ponownie przesłano opinię techniczną z 2022 r. informując, że roboty wskazane jako etap I zostały zakończone w całości, podobnie jak prace z ppkt. b) z etapu II. Natomiast z uwagi na potrzebę osiągnięcia pewności odnośnie do usunięcia przyczyny przecieku w celu zakończenia prac – w porozumieniu z właścicielem lokalu oraz autorem opinii technicznej – wyznaczono badanie zawilgoceń po sezonie grzewczym. Prawomocnym postanowieniem z 15 marca 2025 r. sygn. akt II SAB/Gd 15/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku umorzył postępowanie ze skargi z 23 stycznia 2024 r. na przewlekłość postępowania PINB w związku z cofnięciem tej skargi przez pełnomocnika Skarżącej. W dniu 28 marca 2025 r. Skarżąca zwróciła się do PINB z ponowną prośbą o informacje, o które wnosiła swoim pismem z 29 stycznia 2025 r. Organ udzielił odpowiedzi w piśmie z 28 maja 2025 r. W piśmie z 26 czerwca 2025 r. Skarżąca zwróciła się do PINB z prośbą o interwencję w sprawie niewykonania przez Wspólnotę Mieszkaniową decyzji PINB z 4 lutego 2025 r. W dniu 10 lipca 2025 r. Skarżąca przedłożyła do PINB opinię Pomorskiej Rady Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej w Gdańsku z czerwca 2025 r. jako uzupełnienie pisma z 26 czerwca 2025 r. W dniu 8 października 2025 r. PINB wezwał Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej do niezwłocznego złożenia pełnej pisemnej informacji dotyczącej wykonania nakazów określonych w decyzji PINB z 4 lutego 2025 r., potwierdzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. W skardze z 28 listopada 2025 r. na przewlekłość postępowania PINB w przedmiotowej sprawie pełnomocnik Skarżącej wniósł o: 1) stwierdzenie dopuszczenia się przez PINB przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązanie PINB do załatwienia sprawy dotyczącej zalewania wodami opadowymi lokalu nr [...] przy ulicy O. [...] w G. w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt; 3) zasądzenie od PINB na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty stanowiącej dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 4) nałożenie na PINB grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 5) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienia od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie wskazując, że do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę, tj. do 16 grudni 2025 r., Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej nie przedłożył dokumentów, o których mowa w wezwaniu z 8 października 2025 r. Przy piśmie z 7 stycznia 2026 r. pełnomocnik Skarżącej przedstawił stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy sąd jest obowiązany do zbadani, czy zachodzą przesłanki dopuszczalności skargi w myśl art. 58 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu przedstawiony w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. katalog nie obejmuje skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ egzekucyjny, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 268), dalej jako p.e.a., ustawa ta określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2, a także prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2. Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4 i 4c (art. 5 § 1 pkt 1 p.e.a.). Przekładając powyższe na niniejszą sprawę należy wyjaśnić, że PINB jest zarówno wierzycielem, tj. podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB z 4 lutego 2025 r., jak i organem egzekucyjnym, tj. organem uprawnionym do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. Zobowiązanym zaś jest Wspólnota Mieszkaniowa [...], która nie wykonała w terminie obowiązku wynikającego z ww. decyzji PINB. W myśl art. 6 § 1 zdanie pierwsze p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (art. 6 § 1a p.e.a.). Niewątpliwie zaś Skarżąca ma interes prawny i faktyczny, który został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku przez Wspólnotę Mieszkaniową. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że przywołane regulacje dotyczą bezczynności wierzyciela nie tylko we wszczętym już postępowaniu egzekucyjnym, ale także etapu przed jego wszczęciem. Bezczynność wierzyciela może między innymi polegać na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego do wykonania obowiązku, nie wzywa go do wykonania obowiązku, a w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Skarga na bezczynność wierzyciela może być wniesiona także wówczas, gdy organ egzekucyjny, będący równocześnie wierzycielem, nie wszczyna z urzędu postępowania egzekucyjnego (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2025, art. 6 teza 9; zob. również wyroki NSA: z 9 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 1321/23, z 30 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 582/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 6 § 1a u.p.e.a. jest przepisem szczególnym (lex specialis) i tym samym wyklucza stosowanie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a. Dlatego też w sytuacji, gdy osoba posiadająca interes prawny lub faktyczny domaga się od wierzyciela (organu) podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania określonego postępowania od podmiotu zobowiązanego, to ewentualna bezczynność organu uprawnia stronę wyłącznie do wniesienia skargi na bezczynność, na podstawie art. 6 § 1a u.p.e.a. Wykluczona jest natomiast możliwość wniesienia ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. Prowadzi to do wniosku, że ustawodawca wprowadził szczególny tryb kwestionowania bezczynności w postępowaniu egzekucyjnym. Środek ten może być kilkakrotnie wnoszony przez uprawniony podmiot, jeżeli uzasadnione to będzie okolicznościami sprawy. Miarodajny w tym zakresie będzie zarówno fakt niewykonania egzekwowanego obowiązku, jak też wystąpienie zmiany stanu faktycznego sprawy w stosunku do stanu ocenianego i rozstrzyganego w wyniku rozpoznania wcześniejszej skargi na bezczynność wierzyciela (zob. wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1616/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, w niniejszej sprawie, gdzie w toku wieloletniego postępowania organ wydał decyzję z 4 lutego 2025 r., a Skarżąca w istocie kwestionuje niewykonanie tej decyzji przez zobowiązanego, Skarżącej niewątpliwie przysługuje skarga na bezczynność, o której mowa w art. 6 § 1a p.e.a. W takich zaś przypadkach sąd administracyjny będzie właściwy, ale w sprawach skarg na postanowienia organów wyższego stopnia oddalających skargi na bezczynność organu egzekucyjnego (art. 6 § 1a p.e.a.). Nie jest natomiast dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłość) organu egzekucyjnego, polegająca na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, bez wyczerpania trybu wskazanego w art. 6 § 1a p.e.a. (zob. wyrok NSA OZ w Katowicach z 30 czerwca 2003 r. sygn. akt II SAB/Ka 138/02, orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a. Ponadto, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwrócił stronie skarżącej cały uiszczony wpis od skargi, tj. kwotę 100 zł.