I SA/Ka 557/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-03-29
Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Mendecka, Przemysław Dumana, Krzysztof Winiarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na paliwo udokumentowanych dowodami wewnętrznymi oraz prawidłowo ustaliły wartość początkową i stawki amortyzacyjne środków trwałych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na paliwo udokumentowanych dowodami wewnętrznymi, ponieważ nie spełniały one wymogów formalnych i nie dowodziły jednoznacznie poniesienia wydatku na cele działalności gospodarczej. Sąd stwierdził również, że organy prawidłowo ustaliły wartość początkową i stawki amortyzacyjne środków trwałych, opierając się na zebranym materiale dowodowym i obowiązujących przepisach, a zarzuty skarżących dotyczące naruszenia zasad postępowania i prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej, która uchyliła w części decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie podatkowe małżonków G. i M. S. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów szeregu wydatków ponoszonych przez małżonków w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wydatków na paliwo, nieprawidłowe ustalenie wartości początkowej środków trwałych i stawek amortyzacyjnych. Małżonkowie S. wnieśli skargę do sądu, zarzucając naruszenie zasad postępowania podatkowego, w tym zasady prawdy obiektywnej i zakazu reformationis in peius, a także błędne ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.) Sędziowie: NSA Przemysław Dumana WSA Krzysztof Winiarski Protokolant: Anna Charchuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi G. i M. S. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Izba Skarbowa w K. uchyliła w części decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...], określającą zobowiązanie małżonków G. i M. S. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. na kwotę 15.181,20 zł, zaległość podatkową w tym podatku w wysokości 28.933,30 zł i odsetki za zwłokę od zaległości w miesięcznych zaliczkach na podatek dochodowy dotyczących M. S. w kwocie 2.401,50 zł i G. S. w kwocie 222,10 zł – określając jednocześnie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 14.943,60 zł, zaległość podatkową w kwocie 12.682,30 zł, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej w kwocie 28.398,89 zł oraz odestki za zwłokę od niewpłaconych w prawidłowej wysokości i terminie zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy dotyczących M. S. w kwocie 2.317,99 zł, natomiast w pozostałym zakresie utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Jako podstawę wydania decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Izba Skarbowa przedstawiła stan sprawy, wyjaśniając w tych ramach, iż organ pierwszej instancji stwierdził nieprawidłowości w dokumentacji księgowej firmy prowadzonej przez M. S. – "A" jak i w firmie jego żony G. S. prowadzącej " B".
Odnośnie działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika organ Urząd Skarbowy zakwestionował:
- uwzględnienie w kosztach uzyskania przychodu wydatków w kwocie 3.095,00 zł, poniesionych na nabycie paliwa, udokumentowanych dowodami wewnętrznymi,
- nieprawidłowe ustalenie wartości początkowej środka trwałego – samochodu osobowego marki [...] nr rej [...] oraz zawyżenie zastosowanej w odniesieniu do niego stawki amortyzacyjnej, tym samym podwyższenie kosztów uzyskania przychodu o kwotę 2.157,52 zł,
- zawyżenie przychodu osiągniętego ze sprzedaży wyżej wymienionego środka trwałego o kwotę 959,43 zł,
- dokonywanie odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych: playera montażowego, mixera wizyjnego oraz edytora montażowego przy uwzględnieniu zawyżonej stawki amortyzacyjnej i w efekcie zawyżenie kosztów uzyskania przychodu o kwotę 17.880,50 zł,
- dokonywanie odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej samochodu osobowego marki [...] przy uwzględnieniu nieprawidłowej stawki amortyzacyjnej, przez co podwyższono koszty uzyskania przychodu o kwotę 1.080,00 zł,
- zaniżenie kosztów uzyskania przychodów o wydatek włącznej kwocie 168,71 zł na skutek błędu w księgowaniu.
Z kolei, w dokumentacji księgowej prowadzonej w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą przez G. S. stwierdzono:
- zaniżenie przychodu o kwotę 254,26 zł poprzez uwzględnienie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów zaniżonej wartości rachunku z dnia [...] 1996 r.,
- nieprawidłowe wykazanie w podatkowej księdze przychód i rozchodów kwoty stanowiącej przychód z tytułu odsetek od środków na rachunku bankowym, utrzymywanym w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą, a w efekcie jego zaniżenie o 25,65 zł,
- zawyżenie kosztów uzyskania przychodu o kwotę 89,68 zł poprzez uwzględnienie w dokumentacji księgowej firmy zawyżonej kwoty wydatków poniesionych na obsługę rachunku bankowego,
- uwzględnienie w kosztach uzyskania przychodów kwoty w wysokości 2.143,36 zł odpowiadającej sumie wydatków poniesionych na nabycie i przewóz opału oraz prace remontowe, które w całości nie służyły celom prowadzonej działalności. W efekcie powyższego zawyżono koszty uzyskania przychodu o kwotę 1.186,36 zł,
- zawyżenie kosztów o kwotę 1.391,35 zł wydatkowaną na nabycie paliwa i części do samochodu nie będącego środkiem trwałym,
- nieuzasadnione zwiększenie kosztów zakupu o kwotę 543,52 zł, przez błędne zaksięgowanie faktury korygującej z dnia [...].1996 r.,
- dwukrotne zaksięgowanie kwoty 546,10 zł dotyczącej opłat pocztowych, tj. w poz. 963 i 965 podatkowej księgi przychodów i rozchodów,
- podwójne zaksięgowanie kwoty 1.699 zł odpowiadającej wydatkom poniesionym na zakup kaset video, tj. w poz. 404 i 582 księgi,
- zawyżenie kosztów o wydatek na kwotę 21,60 zł za zamieszczenie ogłoszenia prasowego,
- zaniżenie wartości remanentu końcowego o kwotę 1.037,86 zł,
- dokonanie odpisów amortyzacyjnych od zawyżonej wartości początkowej środków trwałych: zestawu montażowego, zestawu zdjęciowego, magnetofonu cyfrowego – przy zastosowaniu nieprawidłowej stawki amortyzacyjnej, co w efekcie wpłynęło na zawyżenie kosztów uzyskania przychodu o kwotę łączną 22.988,40 zł,
Ponadto, w wyniku weryfikacji złożonego przez podatników zeznania podatkowego za rozpatrywany rok nie uwzględniono dokonanego przez M. S. odliczenia od dochodu w kwocie 1.862,00 zł z tytułu darowizny na cele kulturalne.
Następnie, Izba Skarbowa wskazała, iż w odwołaniu od tej decyzji G. i M. S. podnieśli, iż decyzja organu pierwszej instancji rozstrzyga na ich niekorzyść, gdyż pozostaje w związku z odwołaniem wniesionym od poprzedniej decyzji Urzędu i jej uchyleniem przez organ odwoławczy. Podatnicy podkreślili generalnie naruszenie przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej z uwagi na zignorowanie wniosków dowodowych składanych przez stronę.
W odniesieniu do ujawnionych nieprawidłowości odnoszących się do działalności gospodarczej podatnika wskazali, że:
- forma i treść dowodów wewnętrznych sporządzonych na okoliczność zakupu paliwa wyczerpuje kryteria opisane w § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. Strona wniosła w tym zakresie o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, celem rozstrzygnięcia sporu, czy paliwo w działalności gospodarczej jest materiałem pomocniczym. Jednocześnie strona stwierdziła, iż fakt nieuprawnionego dokumentowania kosztów nie stanowi przesłanki do nieuznania zakupu jako kosztu uzyskania przychodu, a Urząd jest zobowiązany sprawdzić, czy podatnik poniósł koszt na cele działalności gospodarczej,
- sporna jest wartość początkowa samochodu osobowego marki "[...]", gdyż podatnik użytkował go przed wprowadzeniem do ewidencji środków trwałych, dokonując w nim adaptacji i przeróbek. Ponadto upływ czasu, inflacja, szybkie zmiany cen samochodów uzasadniały zastosowanie przepisu § 4 ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych celem jednoznacznego ustalenia wartości początkowej tego pojazdu,
- kwestia przyjętej nieprawidłowej stawki amortyzacyjnej samochodu marki "[...]" jest bezprzedmiotowa, gdyż podatnik zbył pojazd w 1996 r.,
- nie wyjaśniono (z udziałem podatnika) kwestii zastosowania stawek amortyzacyjnych w odniesieniu do: playera montażowego, mixera wizyjnego oraz edytora montażowego. Wskazano, iż skoro podatnik w latach 1995-1996 kontynuował amortyzację urządzeń, przy użyciu stawki w wysokości 34%, to Urząd skarbowy powinien był wyjaśnić lub przesłuchać go w trybie art. 199 Ordynacji podatkowej,
- na potwierdzenie wartości początkowej samochodu marki [...] (4.500 zł) i przyjętej stawki amortyzacyjna (w wysokości 40%) należało przesłuchać pracownicę podatnika, który to wniosek strony został przez organ podatkowy zignorowany,
W odniesieniu natomiast do ujawnionych nieprawidłowości dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez G. S., podatnicy podnieśli w odwołaniu, iż:
- organ podatkowy bezzasadnie odmówił przyjęcia wyjaśnień podatniczki w kwestii ustalenia powierzchni domu, użytkowanej do celów działalności gospodarczej i zasadności uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów kwot wydatkowanych na jego ogrzanie oraz remonty,
- koszty uzyskania przychodu powstają w celu uzyskania przychodu, a nie w związku z uzyskanym przychodem. Oznacza to, iż brak odpowiedzi na zamieszczone w prasie ogłoszenie, nie dyskwalifikuje wydatku jako kosztu,
- towar handlowy po dacie zakupu może stracić wartość handlową, toteż zasadnie podatniczka pominęła w remanencie wadliwe kasety skoro nie miały one żadnej wartości handlowej,
- orzekając o nieprawidłowej amortyzacji niektórych środków trwałych organ podatkowy nie przeprowadził żadnego postępowania zmierzającego do wyjaśnienia wątpliwości, w tym co do dopuszczalności ustalenia indywidualnej stawki amortyzacyjnej.
Ponadto podatnicy zakwestionowali ustalenia organów w zakresie prawa do odliczenia od dochodu darowizny w kwocie 2.287 zł bez podania podstawy prawnej. Utrzymywali, iż bezspornie M. S. przysługują prawa majątkowe do widowiska "X", i że zostały one darowane z uszczupleniem przysługujących mu należności z tytułu wykonania utworu. Zastrzeżenia budzi też fakt nie uwzględnienia w decyzji darowizny dokonanej przez G. S..
Izba Skarbowa stwierdziła następnie, iż odwołanie zasługuje w części na uwzględnienie. Wyjaśniła w pierwszej kolejności, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Izba wskazała w tym zakresie, iż w orzecznictwie sądowym ukształtowany jest pogląd, że zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ podatkowy pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w wyniku kasacyjnej decyzji organu odwoławczego (uchwała NSA z 4.05.1998 r. FPS 2.98 ONSA 1998, Nr 3, poz.79). Zatem, zdaniem organu, okoliczność, iż zaskarżoną decyzją kończącą przed organem pierwszej instancji postępowanie podatkowe prowadzone w związku z kasacyjną decyzją organu odwoławczego, określono zobowiązanie małżonków S. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie wyższej od kwoty wynikającej z pierwotnej decyzji Urzędu – nie przesądza o naruszeniu art. 234 Ordynacji podatkowej.
Izba Skarbowa nie zgodziła się ponadto z zarzutem strony o ignorowaniu wniosków dowodowych złożonych w toku postępowania podatkowego. Wyjaśniła w tym zakresie, iż M. S. prowadząc działalność gospodarczą w 1996 r. uzyskał (zgodnie z prowadzoną dokumentacją księgową) przychody ze sprzedaży usług polegających na najmie urządzeń montażowych, transporcie samochodowym, a także usług literackich, publicystycznych, reklamowych i z zakresu kierownictwa produkcji. Odnosząc się do zagadnienia wydatków poniesionych na zakup paliwa Izba Skarbowa przypomniała, iż wydatki te zostały potraktowane przez podatnika jako kwoty poniesione na zakup materiałów pomocniczych. Organ zauważył, iż wydatki te zostały udokumentowane dowodami wewnętrznymi (jak i też rachunkiem uproszczonym i paragonami fiskalnymi). W tej sytuacji Izba Skarbowa powołała się na treść przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z którego wynika, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Tymczasem, jak podkreślił organ odwoławczy, informacje znajdujące się na przedłożonych przez podatnika dowodach wewnętrznych (zawierających jedynie dane: data wystawienie dowodu, ilość zakupionego paliwa w danym miesiącu, cena jednostkowa i wartość) nie pozwalają na rozstrzygnięcie, czy wydatek faktycznie służył celom prowadzonej działalności gospodarczej, chociażby z uwagi na brak oznaczenia stron uczestniczących w operacji gospodarczej oraz informacji, czy sporne paliwo zostało zakupione do samochodu będącego środkiem trwałym. Kontynuując ten wątek Izba Skarbowa wyraziła też przekonanie, iż dowód wewnętrzny nie może być uznany za dokument, który w dostatecznym stopniu dowodzi poniesienia wydatku na zakup paliwa (zgodnie z regulacją zawartą w § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r.). Ponadto, powołując się na treść przepisu art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, Izba Skarbowa wskazała, iż nie wymaga posiadania wiadomości specjalnych odpowiedź na pytanie, czy benzyna (paliwo) jest materiałem pomocniczym w działalności gospodarczej. W konsekwencji organ odwoławczy podkreślił, iż fakt używania paliwa do działalności gospodarczej nie jest przedmiotem sporu, lecz sposób jego udokumentowania, który w niniejszej sprawie ze względu na swoją wadliwość nie dowodzi poniesienia wydatku w celu osiągnięcia przychodu.
W odniesieniu do wartości początkowej samochodu marki "[...]" o nr rej [...] Izba Skarbowa wyjaśniła, iż stosownie do § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji środków wyceny środków trwałych (Dz. U. Nr 7, poz. 34 z późn. zm.) za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych uważa się w razie nabycia w drodze kupna – cenę ich nabycia tj. rzeczywistą cenę składnika majątkowego, obejmującego kwotę należną sprzedającemu, powiększoną o koszty związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze montażu, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek od prowizji, różnic kursowych oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług (...). Jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu to wartość początkową tych środków powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których cena przekracza kwotę 1.000 zł. Kontynuując te rozważania Izba Skarbowa podniosła, iż omawiany pojazd został nabyty przez stronę w drodze kupna za kwotę 12.818,54 zł (co potwierdza rachunek uproszczony z dnia [...].1994 r.), przy czym podatnik nie przedstawił dowodów świadczących o faktycznym poniesieniu wydatków skutkujących podwyższeniem wartości początkowej środka trwałego stosownie do § 4 ust. 6 cyt. rozporządzenia.
Dodatkowo Izba Skarbowa wskazała, iż z uzasadnienia decyzji wynika jednoznacznie, że zastosowana błędna stawka amortyzacyjna w odniesieniu do samochodu "[...]", pomimo jego sprzedaży w 1996 r. nie była obojętna (wbrew twierdzeniu strony) dla rachunku przychodów kosztów, a w konsekwencji i dochodu uzyskanego z prowadzonej działalności gospodarczej. Na skutek dokonanej przez Urząd korekty w powyższym zakresie, obniżono dochód ze sprzedaży samochodu o kwotę 959,43 zł.
Odnośnie sposobu ustalenia wartości początkowej użytkowanych w działalności gospodarczej prowadzonej przez M. S. urządzeń: playera montażowego, mixera wizyjnego, edytora montażowego oraz zastosowanej do nich stawki amortyzacyjnej Izba Skarbowa wskazała, iż w piśmie z dnia [...] 2002 r. podatnik wyjaśnił na czym polegała praca wymienionych środków trwałych, informując jednocześnie, że zostały one sklasyfikowane pod numerem 622 Klasyfikacji Rodzajowej Środków Trwałych. W nawiązaniu do tego oświadczenia stwierdzono, iż "urządzenia techniczne" z grupy 6 Klasyfikacji Rodzajowej Środków Trwałych, podgrupa 622, amortyzowane były w latach 1994-1996 według stawek rocznych od 8,5 do 10%. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, słusznie skorygowano błędnie zastosowaną przez podatnika stawkę (17%, podwyższoną o współczynnik 2), przyjmując maksymalny dopuszczalny odpis 10%, przy jednoczesnym uwzględnieniu przekazanych przez podatnika informacji, iż chodzi o urządzenia oparte o wyspecjalizowaną technikę mikroprocesorową, podlegającą szybkiemu postępowi technologicznemu, co powoduje użycie współczynnika przyspieszenia. Zatem, jak podkreślił organ, uwzględniono również i to, iż były to urządzenia amortyzacyjne w zgodzie z podanym przez podatnika sposobem opartym o przepis § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. Izba Skarbowa zatem zaakcentowała, iż w tej sytuacji tj. gdy podatnik błędnie przyjął stawkę amortyzacji, organ podatkowy pierwszej instancji dysponował kompletem informacji pozwalających na jej korektę.
Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, iż znajdująca się w aktach sprawy kopia ewidencji środków trwałych dotycząca lat 1995-1996 dowodzi, iż podatnik amortyzował w 1995 r. dwa pojazdy. W badanym natomiast okresie amortyzacją objęte były również dwa samochody, przy czym samochód osobowy marki "[...]" przez cały rok, a samochód osobowy "[...]" do [...] 1996 r. Z materiału dowodowego wynikało także, iż podatnik ujmował w ewidencji jedynie wartość brutto środków trwałych bez wartości umorzeniowej, zwłaszcza w kontekście wysokości odpisów amortyzacyjnych dokonanych w roku 1995. Organ odwoławczy uznał więc, iż przyjęta w decyzji organu pierwszej instancji wartość początkowa samochodu na kwotę 3.600 zł jest prawidłowa także w świetle posiadanych informacji o wartości rynkowej tego typu pojazdów (zgodnie z którymi wartość samochodu osobowego marki [...] rocznik [...] wynosiła 3.800 zł). Jednocześnie przyznano podatnikowi prawo do zastosowania podwyższonej stawki amortyzacyjnej, właściwej dla samochodów używanych, w związku z czym uwzględniono odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej samochodu [...] w wysokości 1.440 zł (3.600 zł x 40%).
W dalszej części uzasadnienia decyzji Izba Skarbowa przedstawiła ustalenia dotyczące spornych wydatków ponoszonych przez G. S. w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy zauważył przede wszystkim, iż zaliczone przez podatniczkę wydatki w kwocie 150 zł poniesione na remont lokalu użytkowanego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej zostały w całości uwzględnione przez organ podatkowy w kosztach uzyskania przychodów. Wyjaśniła dalej, iż kwestią sporną w sprawie stanowiły natomiast nieuwzględnione przez organ podatkowy wydatki poniesione na zakup opału oraz jego dowóz, w części w jakiej nie stanowiły one wydatków poniesionych w celu osiągnięcia przychodu z działalności gospodarczej. Izba Skarbowa ponownie odwołała się do konstrukcji kosztów uzyskania przychodów określonej w art. 22 ust. 1 ustawy dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podkreśliła, iż podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków pod warunkiem, iż wykaże związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Regulacja ta pozwoliła organowi podatkowemu na ograniczenie wysokości uwzględnionych w kosztach uzyskania przychodu wydatków poniesionych na zakup opału i jego przewóz - do kwoty przypadającej proporcjonalnie do powierzchni mieszkalnej wykorzystywanej wyłącznie na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Zauważono, ż przyjęta proporcja i sposób wyliczenia ilości opału zużywanego na cele działalności gospodarczej uwzględnia powierzchnię budynku jaka została zgłoszona do Urzędu Miasta K. celem ustalenia prawidłowej wysokości podatku od nieruchomości.
Następnie Izba Skarbowa odniosła się do uwzględnionego przez G. S. w kosztach uzyskania przychodu wydatku w kwocie 21,60 zł dotyczącego ogłoszenia prasowego o treści "Niemiecka firma [...]". Wyjaśniono dalej, iż z uwagi na brak dowodów wskazujących na związki firmy podatniczki z niemiecką firmą [...], a tym samym brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a przychodem z prowadzonej działalności gospodarczej – zakwestionowano uznanie spornego wydatku za koszt uzyskania przychodu.
W zakresie okoliczności pominięcia wadliwych kaset w remanencie końcowym, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z regulacją określoną przepisem § 20 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, podatnik jest obowiązany wycenić towary objęte spisem z natury najpóźniej w terminie 14 dni od dnia jego zakończenia, a w razie przyjęcia wyceny towarów w kwocie niższej od ceny zakupu lub nabycia albo kosztów wytworzenia należy przy poszczególnych pozycjach uwidocznić również jednostkową cenę zakupu (nabycia) lub koszt wytworzenia. Organ stwierdził, iż skoro podatniczka uznała, iż kasety (towar handlowy) nie posiadają wartości handlowej, to zgodnie z powołaną regulacją, powinna uwzględnić je w remanencie końcowym z informacją o ich wartości oraz cenie zakupu.
Ponadto organ podatkowy stwierdził, iż ze znajdującej się w aktach kserokopii ewidencji środków trwałych wynika, że G. S. dokonywała w 1996 r. odpisów amortyzacyjnych od magnetofonu cyfrowego [...], zestawu zdjęciowego [...], zestawu montażowego B[...], wskazując sposób obliczenia stawki amortyzacyjnej: 17%x2=34%. Organ zauważył, iż w odwołaniu podatnicy zaprzeczają dokonywanym przez siebie w ewidencji zapisom, iż stawka amortyzacyjna w wysokości 34% została ustalona w sposób zgodny z przepisem § 8 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Mając na uwadze brzmienie tego przepisu oraz fakt, iż sporne urządzenia były środkami trwałymi nieużywanymi (nowymi) organ stwierdził przed ich wprowadzeniem do użytkowania w ramach wykonywanej działalności gospodarczej strona nie była uprawniona do ustalenia indywidualnej stawki amortyzacyjnej.
W nawiązaniu do kwestii darowizny na cele kulturalno-oświatowe Izba Skarbowa wyjaśniła, iż pojęcie darowizny nie obejmuje (zgodnie z aart 889 k.c.) ani bezpłatnego świadczenia usług, ani zrzeczenia się prawa, którego darczyńca jeszcze nie nabył. Stwierdziła, iż rozpatrywanym przypadku nie doszło do transferu wartości majątkowych i brak podstaw do przyjęcia, że darczyńca zobowiązał się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
W końcowej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy przedstawił szczegółowe wyliczenie łącznego zobowiązania małżonków S. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r.
Decyzję tę G. i M. S. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc zarzuty rażącego naruszenia zasady prawdy obiektywnej, zaufania do organów podatkowych, naruszenia prawa w rozstrzygnięciach szczegółowych oraz zasady, że odwołanie nie może szkodzić odwołującemu.
W uzasadnieniu skargi podatnicy powtórzyli argumenty zaprezentowane wcześniej w odwołaniu. Zarzucili naruszenie zakazu "reformationis in peius" jak i ignorowanie wniosków dowodowych składanych przez stronę. Skarżący ponownie przekonywali, iż dokonywane zakupu paliwa na stacjach benzynowych udokumentowane były dokumentami wewnętrznymi, których forma i treść wyczerpuje kryteria przepisu § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. Wskazali, iż żaden z przepisów rozporządzenie w sprawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów nie nakłada na podatnika obowiązku opisywania dokumentów stosownymi komentarzami. Ponownie zakwestionowali ustaloną przez organ podatkowy wartość samochodu osobowego marki "[...]" i uznali za bezprzedmiotową kwestię nieprawidłowej stawki amortyzacyjnej. Skarżący zwrócili uwagę, iż stawki amortyzacyjne w odniesieniu do playera montażowego, mixera wizyjnego oraz edytora montażowego nie była wyjaśniana w postępowaniu podatkowym, gdyż organ nie skierował do podatnika zapytania o przyczyny i sposób ustalenia zastosowanej stopy amortyzacyjnej. Podobnie zarzucili naruszenie przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej w zakresie ustalenia wartości początkowej samochodu [...].
W sprawach dotyczących działalności wykonywanej przez G. S., podatnicy ponownie zarzucili organowi podatkowemu bezzasadną odmowę przyjęcia wyjaśnień podatniczki w zakresie ustalenia powierzchni domu użytkowanej dla celów działalności gospodarczej oraz ponoszonych kosztów na jej ogrzanie (m.in. z uwagi na współużytkowanie przedsionków, holi, schodów, łazienek, garażu, kotłowni i klatki schodowej). Podatnicy utrzymywali też, iż prawidłowo prowadzili podatkową książkę przychodów i rozchodów i zasadnie przyjęli, że wartość zerowa niektórych towarów handlowych nie wpływa na wartość remanentu końcowego. Skarżący zwrócili uwagę, iż organ podatkowy nie skierował do strony zapytania o przyczyny i sposób ustalenia zastosowanej stawki amortyzacyjnej niektórych środków trwałych. Wyjaśnili w tym zakresie, iż sporne środki trwałe zostały poddane likwidacji w 1996 r. (co potwierdza znajdujący się w ewidencji stosowny zapis, poczyniony na tą okoliczność). Wyrazili w konsekwencji pogląd, iż gdyby uznać zasadność kwestionowania stawki amortyzacyjnej, to w zaistniałej sytuacji należałoby pozostałą nieumorzoną wartość środka trwałego uwzględnić w kosztach uzyskania przychodu.
Skarżący zarzucili też, iż organ podatkowy bezpodstawnie odmówił M. S. prawa do odliczenia od dochodu darowizny w kwocie 2.287 zł zwłaszcza, że fakt darowizny został potwierdzony przez wystawcę zaświadczenia i bezsporna jest okoliczność posiadania przez podatnika praw majątkowych do widowiska "X". Wskazali, iż ustawa o prawie autorskim stanowi, iż twórcy przysługuje wynagrodzenie za korzystanie z utworu i jest to obowiązek ustawowy, a nie umowny.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Polemizując z zarzutami skargi organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, albowiem ustalając stawkę amortyzacyjną kierowano się przede wszystkim złożonymi przez skarżących wyjaśnieniami, odnosząc je do obowiązujących aktów prawnych. Skoro jednak przyjęta przez podatnika stawka amortyzacyjna na poziomie 17% (do playera montażowego, mixera wizyjnego i edytora montażowego) była błędna, a organ podatkowy posiadał informacje niezbędne dla jej ustalenia w sposób prawidłowy, to czynienie zarzutu uchybienia przepisom postępowania podatkowego było niezasadne.
Izba Skarbowa wyjaśniła też, iż zaskarżoną decyzją przyjęto za podatnikiem, iż stawka amortyzacyjna do samochodu [...] wynosi 40%, korygując w związku z tym zawarte w tym zakresie wyliczenie organu podatkowego. Wskazano też, iż ustalona wartość początkowa samochodu [...] w świetle poczynionych ustaleń nie budziła wątpliwości – zaniechano przeprowadzenia postępowania dowodowego, o które wnosiła strona.
Podobnie, w zakresie potwierdzenia wielkości powierzchni budynku przeznaczonej na cele budowlane wyjaśniono, iż ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny (stosownie do zgłoszenia dokonanego przez podatników na potrzeby podatku od nieruchomości), toteż nie było konieczności przeprowadzenia dodatkowych środków dowodowych, w tym także z oświadczenia strony.
Następnie, Izba Skarbowa zauważyła, iż żądanie strony (zaprezentowane dopiero w skardze) uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodu nieumorzonej wartości początkowej środków trwałych takich jak: magnetofonu cyfrowego, zestawu zdjęciowego, zestawu montażowego w związku z ich likwidacją – stanowi przedmiot wznowionego (na wniosek strony z dnia [...].2003 r.) postępowania zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej, będącej jednocześnie przedmiotem niniejszej skargi. Wskazano, iż postępowanie to jest jeszcze w toku.
W odniesieniu do darowizny w kwocie 1.862 zł, Izba Skarbowa stwierdziła, że podnoszone przez podatników w skardze okoliczności co do przysługującego twórcy utworu wynagrodzenia z mocy ustawy o prawie autorskim pozostają bez wpływu ma fakt, iż czynności opisane w zaświadczeniu o "wykonaniu darowizny" skutkowałby zmniejszeniem pasywów obdarowanego nie doprowadzając jednak do zmniejszenia majątku darczyńcy.
Dodatkowo Izba Skarbowa poinformowała, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanych nastąpiło w dniu [...] 2002 r., a nadto dnia [...] 2002 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego G. S., co wskazuje na przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy organy podatkowe nie naruszyły zasady reformationis in peius. Artykuł 234 Ordynacji podatkowej stanowi bowiem, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Istota tego zakazu polega więc na tym, że organ odwoławczy nie może zmienić rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji na niekorzyść odwołującej się strony. Tak więc, artykuł 234 Ordynacji podatkowej wyznacza granice organów związanych zakazem reformationis in peius. Zakazem związany jest organ odwoławczy. Co istotne, zakaz ten nie wiąże organu pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu i rozstrzyganiu sprawy. Podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 maja 1998 r. (FPS 2/98; ONSA Nr 3, poz. 79) przyjmując iż przepis ten (wówczas art. 139 k.p.a.) nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.". Jako, że uchwałę tę należy odnieść też do postępowania podatkowego to – wbrew twierdzeniu strony skarżącej – gwarancja procesowa praw strony objęta omawianym zakazem nie została naruszona. Bezspornie bowiem, zaskarżona decyzja jest korzystniejsza dla podatników od uchylonej częściowo decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...].
Przechodząc z kolei do zarzutu naruszenia przez organy podatkowe zasad ogólnych postępowania podatkowego (art. 120, art. 122 czy art. 123 Ordynacji podatkowej) stwierdzić należy, iż winny one obowiązywać we wszystkich stadiach postępowania. Zwrócić należy też uwagę, iż cechą charakterystyczną tych zasad ogólnych jest to, że znajdują one z reguły "współzastosowanie" wraz z każdym przepisem ustawy. Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 191 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926) organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisem tym wyrażono więc funkcjonowanie w ramach postępowania podatkowego tzw. zasady swobodnej oceny dowodów. Polega ona na tym, że organ podatkowy nie jest związany żadnymi regułami dowodowymi, a rozstrzyga sprawę na podstawie przekonania opartego na swobodnym uznaniu niektórych dowodów za wiarygodne, innych natomiast za niewiarygodne. Ocena ta powinna być jednak zgodna z wymogami wiedzy, doświadczenia i logiki. Ponadto przy ocenie czy dana okoliczność jest udowodniona konkretnym dowodem należy brać pod uwagę, czy strona miała możliwość wypowiedzenia się odnośnie tego dowodu (art. 192 Ordynacji podatkowej). Oznacza to, że organ podatkowy powinien swoją ocenę dokonać w oparciu o całość zebranego i ujawnionego w stosunku do strony materiału dowodowego. Kontrola tej oceny, sformułowanej następnie w postaci uzasadnienia decyzji polega na sprawdzeniu, czy organ podatkowy ustosunkował się w swojej ocenie do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy uczynił to wyczerpująco, czy dokonał rozpatrzenia dowodów w ich wzajemnej korelacji i spójności z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznał, iż ocena dowodów dokonana przez organy podatkowe nie narusza prawa, a argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę zasługują na aprobatę Sądu.
Przechodząc do szczegółowej oceny pozostałych zarzutów zaprezentowanych w skardze zauważyć należy, iż spór, jaki strony prowadzą w niniejszej sprawie na etapie postępowania sądowego dotyczy zasadniczo pojęcia kosztów uzyskania przychodów funkcjonującego w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80, poz. 350 ze zm.) i możliwości zaliczenia do tego rodzaju kosztów różnych wydatków ponoszonych przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą oraz zasad dokumentowania wydatków podlegających odliczeniu od dochodu podlegającego opodatkowaniu.
Odnosząc się do pierwszej z wymienionych tu kwestii Sąd zauważa, że wykładnia pojęcia kosztów uzyskania przychodów, jaką zaprezentowała Izba Skarbowa, jest trafna i zgodna z wykładnią wielokrotnie prezentowaną przez sądy administracyjne w ich orzecznictwie. Rozpoczynając jednak od samego przepisu należy podkreślić, że "kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów". Zwrot "w celu" oznacza, że aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, to pomiędzy tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu.
Poniesienie kosztu powinno być właściwie udokumentowane. Zagadnienie dotyczące dokumentowania owych wydatków regulowały w niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z § 11 ust. 3 tego rozporządzenia, podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są:
- faktury, rachunki, rachunki uproszczone oraz faktury i noty korygujące, odpowiadające warunkom określonym w odrębnych przepisach, lub
- inne dowody wymienione w § 12 i §13, stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające co najmniej: wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adres) uczestniczących w operacji gospodarczej, którego dowód dotyczy; datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonywania operacji gospodarczej, której dowód dotyczy; przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość, podpisy osób uprawnionych do prawidłowego udokumentowania operacji gospodarczych (oznaczone numerem lub w inny sposób umożliwiające powiązanie dowodu z zapisami księgowymi dokonanymi na jego podstawie).
Nie może być zatem wątpliwości, iż przedstawione przez podatników dowody wewnętrzne opisujące zakup paliwa, nie spełniają wszystkich wymagań wyżej opisanych. Kwestie związane z uznaniem za koszt uzyskania przychodu wydatku, który nie został udokumentowany zgodnie z wymienionymi przepisami były wielokrotnie rozstrzygane przez sądy administracyjne. W wielu orzeczeniach uznano jednak, iż można uznać za koszty uzyskania przychodów wydatki, które nie zostały wprawdzie prawidłowo udokumentowane, ale ich poniesienie nie budzi wątpliwości i wynika z innych przedstawionych przez podatnika dowodów. Utrwalony też został w orzecznictwie sądowym pogląd, że przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów, każdy wydatek – poza wyraźnie wskazanym w ustawie – wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z przychodami i racjonalności działania dla osiągnięcia przychodu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.11.1992 r., sygn. akt SA/Po 1393/92- nie publ.).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zasadnie organy podatkowy wskazały, iż poniesienie (dokumentowane jedynie dowodami wewnętrznymi) przez stronę skarżącą wydatków związanych z zakupem paliwa wobec braku oznaczenia stron uczestniczących w operacjach gospodarczych, informacji o pojazdach do których zakupiono sporne paliwo – zostało wadliwie pod względem formalnym udokumentowane i dane z nich wynikające nie mogą jednoznacznie dowodzić, iż z paliwa tego korzystano wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślić przy tym należy, iż oprócz kryteriów formalnych, a więc prawidłowego udokumentowania wydatku, podatnik ma obowiązek udowodnić fakt poniesienia kosztów i wydatków w sposób nie budzący wątpliwości.
Nie nasuwa również zastrzeżeń kwestia zastosowanej przez organy podatkowe stawki amortyzacyjnej w odniesieniu do wartości początkowej samochodu marki [...] nr rej [...], ustalonej na podstawie rachunku kupna tego środka trwałego. Skoro w toku postępowania podatkowego nie przedłożono dowodów potwierdzających dokonanie w samochodzie napraw czy "przeróbek" to brak było podstaw do podwyższenia wartości początkowej omawianego pojazdu. Zgodzić też należy się ze stanowiskiem organu podatkowego, iż poczynione ustalenia były wystarczające do ustalenia wartości początkowej omawianego środka trwałego, a złożenie wyjaśnień przez podatnika nie mogło sanować braku pisemnych dowodów niezbędnych dla podwyższenia wartości początkowej tego pojazdu.
Podobnie, w sposób prawidłowy ustalone zostały stawki amortyzacyjne do urządzeń: playera montażowego, mixera wizyjnego i edytora montażowego. Zauważyć bowiem należy, iż dwukrotnie M. S. zeznawał (ustnie do protokołu jak i pisemnie w toku postępowania podatkowego), że wymienione urządzenia zaliczono do grupy "pozostałe urządzenia" według Klasyfikacji Rodzajowej Środków Trwałych. Zatem, zasadnie organy podatkowe przy ustalaniu stawki amortyzacyjnej tych urządzeń na poziomie 20 % oparły się na oświadczeniach skarżącego i dokonały korekty błędnej stawki amortyzacyjnej obliczonej przez podatnika (17 %). Istotne znaczenie w tej kwestii miały bowiem regulacje wynikające z przepisu § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialnych i prawnych, zasad i stawek ich amortyzacji (...). Zatem kolejne przesłuchanie podatnika na okoliczność sposobu ustalenia wysokości stawki amortyzacyjnej omawianych urządzeń nie było już celowe.
Stwierdzić też należy, iż zarzut wadliwego ustalenia stawki amortyzacyjnej dotyczącej samochodu [...] jest bezpodstawny, skoro zaskarżoną decyzją skorygowano wyliczenie organu podatkowego pierwszej instancji, przyjmując za prawidłową stawkę amortyzacyjną przyjętą przez podatnika w wysokości 40%.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących działalności gospodarczej G. S. uznać należy za zasadną korektę wydatków poniesionych przez nią na zakup opału oraz jego przewóz w części przypadającej proporcjonalnie do powierzchni mieszkalnej wykorzystywanej wyłącznie na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Skoro bowiem podatnicy określili wielkość powierzchni budynku przeznaczonej na działalność gospodarczą (celem ustalenia prawidłowej wysokości podatku od nieruchomości) to słusznie organy podatkowe uznały, iż dokonane przez nich zgłoszenie w tym zakresie winno stanowić podstawę do obliczania spornych wydatków uznanych za koszt uzyskania przychodów z działalności gospodarczej podatniczki. Nie było więc konieczności przeprowadzania dodatkowych dowodów, w tym także przesłuchania stron. Jak już wcześniej wskazano ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych bowiem wiąże koszty uzyskania przychodów z występowaniem związku przyczynowo – skutkowego (poniesione w celu) dotyczącego poszczególnych rodzajów źródeł tych przychodów i nie może to być związek abstrakcyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 1996 r. sygn. akt SA 2752-2755/95, niepublikowany).
Odnosząc się z kolei do kwestii prawidłowego prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, stwierdzić należy, iż zgodnie z § 20 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. przy założeniu, że sporny towar nie posiadał żadnej wartości to w remanencie końcowym należało przy poszczególnych pozycjach uwidocznić również cenę jednostkową oraz cenę zakupu (nabycia) lub koszt wytworzenia.
Zasadnie również organy podatkowe zakwestionowały zastosowane przez stronę stawki amortyzacyjne do magnetofonu cyfrowego, zestawu zdjęciowego i zestawu montażowego. Zwrócić należy uwagę, iż dokonana przez skarżących klasyfikacja tych urządzeń pod numerem 622 Klasyfikacji Rodzajowej Środków Trwałych była podstawą do ustalenia właściwej stawki amortyzacyjnej dla tych urządzeń. Błędnie jednakże podatnicy uznali, że przysługuje im prawo do ustalenia indywidualnej stawki amortyzacyjnej w odniesieniu do nowych urządzeń. Przeczy temu brzmienie cytowanego przez organy podatkowe przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 lutego 1992 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych. Natomiast kwestia likwidacji omawianych środków trwałych w 1996 r. i żądanie strony uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodu nieumorzonej wartości początkowej środków trwałych była przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] . Legalność tej decyzji została skontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 29 marca 2004 r. sygn. akt I SA/Ka 2805/03 oddalił skargę strony.
Ponadto stwierdzić zależy, iż zasadnie organy podatkowe odmówiły stronie skarżącej prawa do odliczenia darowizny w kwocie 1.862 zł., odpowiadającej części kosztów widowiska w szkole (uwzględniono darowiznę w kwocie 425 zł na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zdrowie). Instytucja darowizny jest określona w art. 888-902 Kodeksu cywilnego. Przepisy te stanowią m.in., że przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Tymczasem z analizy stanu faktycznego jaki miał miejsce w rozpatrywanym przypadku wynika, iż w majątku strony nie nastąpił żaden ubytek. Ustalenie to oznacza, iż nie wyczerpane zostały przesłanki z art. 888 § 1 k.c., który zresztą nie przewiduje zrzeczenia się prawa, którego darczyńca jeszcze nie nabył. Tym samym zaprezentowane przez stronę wywody na temat istoty prawa autorskiego pozostają bez wpływu na odmowę odliczenia powyższej kwoty od dochodu strony.
Nie można również podzielić zarzutów skargi dotyczących sposobu prowadzenia postępowania podatkowego. Odnosząc się do tego zagadnienia należy w punkcie wyjścia stwierdzić, że ocena w tym zakresie musi uwzględniać treść art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przepis ten stanowi zaś, że decyzja podlega uchyleniu tylko wtedy, gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jego brzmienie nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że ma on na uwadze wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy celne prowadząc postępowanie nie naruszyły zasady zaufania do tych organów i w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż zasadzie zaufania do organów prowadzących postępowanie trudno nadać treść normatywną, ale należy założyć, iż zasada ta powinna przejawiać się w działaniu koncentrującym się wyłącznie na określeniu prawidłowej wysokości podatku dochodowego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło