I SA/Kr 273/03

Dnia 30 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając Sędziowie WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk Asesor WSA Anna Znamiec (spr.) Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi Firmy "Q." Spółka z o.o. z/s w T. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 10 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. I. skargę oddala, II. odmawia stronie skarżącej zwrotu uiszczonego wpisu w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych [...] grosze). Q. Spółka z o. o. w T. w zeznaniu wstępnym o wysokości dochodu CIT - 8 wykazała podatek dochodowy od osób prawnych za 2001 r. w wysokości [...] zł. Następnie pismem z dnia [...].2002 r. Spółka zwróciła się do Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. o zwrot nienależnie zapłaconego podatku dochodowego za 2001 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Do wniosku Spółka dołączyła skorygowane zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu CIT - 8, w którym wykazała jako różnicę pomiędzy sumą należnych zaliczek za rok podatkowy a podatkiem należnym kwotę [...] zł. Spółka uzasadniła swoje żądanie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25.06.2002 r. sygn. akt 45/01, a dotyczącym zgodności z Konstytucją art. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, poz. 1101), znoszącym z dniem 01.01.2000 r. przysługujące zakładom pracy chronionej ulgi w podatku dochodowym od osób prawnych. Pierwszy Urząd Skarbowy w T. decyzją z dnia [...].2002 r. znak [...] odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Urząd Skarbowy stwierdził, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25.06.2002 r. rozstrzygnął, że przepis art. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 cyt. Ustawy jest niezgodny z Konstytucją w zakresie w jakim nie przewiduje regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów zakładów pracy chronionej prowadzących długoterminowe przedsięwzięcia. Powołany przepis nie utracił mocy obowiązującej, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia nadpłaty. Q. Spółka z o. o. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego, zarzucając naruszenie przepisu art. 72 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Spółka wniosła o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, że organy stosujące prawo winny interpretować sporny przepis tak jakby zawierał stosowne przepisy przejściowe. Skoro Spółka posiada status zakładu pracy chronionej do dnia [...].2002 r. to w ocenie odwołującej się Spółki należy przyjąć iż do tego właśnie czasu w stosunku do Spółki stosować należy przepisy przejściowe. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...].2003 r. znak [...] utrzymała w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. W ocenie Izby Skarbowej nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Spółki, iż dla realizacji swoich uprawnień Spółka nie musi czekać na ustanowienie przez ustawodawcę regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. Wobec braku stosownych przepisów przejściowych nie ma zdaniem Izby Skarbowej podstaw do uznania podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok za nadpłatę w rozumieniu przepisu art. 72 par. 1 pkt 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Na powyższą decyzję Izby Skarbowej skargę wniosła Spółka reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając naruszenie przepisu art. 72 par. 1 pkt 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązująca i wywierają skutki z mocą wsteczną. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podnosi, że skoro Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność przepisu art. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie w jakim przepis ten nie zawiera norm przejściowych niezbędnych dla zapewnienia poszanowania interesów w toku, przed upływem 3 letniego okresu, na który przyznano status zakładu pracy chronionej to trzeba przyjąć że organy stosujące prawo winny ten przepis stosować tak jakby zawierał on stosowne przepisy przejściowe. Skarżąca posiadała status zakładu pracy chronionej do [...].2002 r., a zatem - w jej ocenie - do tego dnia w stosunku do niej należy stosować przepisy przejściowe pozwalające jej na wyliczenie kwoty zwrotu podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu zatrudnienia osób niepełnosprawnych według zasad obowiązujących w 1999 r. Dla realizacji swoich uprawnień Spółka nie musi czekać na ustanowienie przez ustawodawcę regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podniosła, że w jej ocenie wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie dawał podstaw do uznania podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. za nadpłatę. Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, że skutkiem orzeczenia o niekonstytucyjności zaskarżonego przepisu art. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 cyt. Ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie w jakim pomija określone regulacje nie jest utrata mocy obowiązującej przepisu, ale potwierdzenie wynikającego z Konstytucji obowiązku ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. W ocenie Izby Skarbowej ewentualna rekompensata poniesionych strat związanych ze zniesieniem ulgi w podatku dochodowym od osób prawnych nastąpi dopiero po wydaniu odpowiednich przepisów i dotyczyć będzie wyłącznie zakładów pracy chronionej dokonujących inwestycji, o których mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W dniu [...].2003 r. strona skarżąca złożyła wniosek o zwrot uiszczonego, a nienależnego w jej ocenie wpisu sądowego w wysokości [...] zł. Strona skarżąca wskazała, że jako prowadząca zakład pracy chronionej korzysta na mocy przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z ustawowego zwolnienia od opłaty sądowej. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego bądź procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawową kwestią dla oceny zaskarżonej decyzji jest kwestia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 roku sygn. K 45/01. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej żadne ze sformułowań powołanego wyroku nie zawiera stwierdzenia o uchyleniu bądź utracie mocy obowiązującej przepisu art. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, poz. 1101). Literalne brzmienie sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie pozwala na sformułowanie wniosku o utracie mocy obowiązującej przepisu i powrocie do poprzedniego stanu prawnego ani na przyjęcie, iż organy podatkowe winny ten przepis stosować tak jakby zawierał on stosowne przepisy przejściowe. Jedynym skutkiem prawnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest ciążący na ustawodawcy obowiązek ustanowienia regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdza, że "skutkiem orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność zaskarżonego przepisu w zakresie w jakim pomija określone regulacje nie jest utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu". Uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy wiążącej niemniej jednak wyraża motywy rozstrzygnięcia i uzasadnia jego zakres. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając o legalności aktu administracyjnego nie może dopatrywać się dalej idących skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do ustawy niż uczynił to sam Trybunał Konstytucyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może orzec o utracie mocy obowiązującej przepisu ustawowego w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny wprost stwierdził w wyroku, że skutkiem jego orzeczenia nie jest utrata mocy obowiązującej przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może również przyjąć, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdza, niekonstytucyjność przepisu prawa w zakresie w jakim ten przepis nie zawiera norm przejściowych, iż przepis ten należy tak stosować jakby zawierał stosowne przepisy przejściowe. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu in fine wyraźnie wskazał, że nie kwestionując wprowadzonych zmian przepisów, stwierdził niekonstytucyjność zaskarżonych przepisów w zakresie w jakim pomijają one określone regulacje odnośnie przepisów przejściowych. Skutkiem orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność zaskarżonego przepisu w zakresie w jakim pomija określone regulacje nie jest utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu, ale potwierdzenie obowiązku ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. Przyjęte przez skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozpatrując wniosek strony skarżącej o zwrot uiszczonego wpisu od skargi w kwocie [...] zł Sąd odmówił stronie skarżącej zwrotu wpisu. Strona skarżąca powołała się na ustawowe zwolnienie zakładów pracy chronionej z obowiązku ponoszenia opłat sądowych na mocy przepisu art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Sąd stwierdził, że wpis został ustalony i pobrany na podstawie przepisu art. 36 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), a zatem brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku strony skarżącej. Zgodnie z uchwałami Sądu Najwyższego zakład pracy chronionej nie korzysta ze zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat sądowych na podstawie przepisu art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Stanowisko takie wyraził Sąd Najwyższy m. in. w uchwale z dnia 26 listopada 2003 r. sygn. akt III CZP 79/03 oraz w uchwale z dnia 2 grudnia 2003 r., sygn. akt III CZP 91/03. Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).