I SA/Łd 2466/02

WyrokWSA w Łodzi2004-06-25

Skład orzekający: Sędzia NSA B. Klimowicz, Sędzia NSA T. Porczyńska, Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, w tym kosztów transportu, w sytuacji, gdy podatnicy prowadzili jednocześnie działalność opodatkowaną i zwolnioną od podatku, a dokumentacja nie pozwalała na precyzyjne rozdzielenie tych kosztów?
Ratio decidendi
Organy podatkowe miały prawo określić koszty uzyskania przychodów, w tym koszty transportu, w drodze podziału procentowego w stosunku do wielkości sprzedaży, gdy podatnicy nie prowadzili prawidłowo dokumentacji umożliwiającej precyzyjne rozdzielenie kosztów między działalność opodatkowaną a zwolnioną. Metoda ta nie stanowi szacowania kosztów, lecz wynika z przyjętych zasad rachunkowości i opiera się na dowodach źródłowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok dla wspólników spółki cywilnej, którzy prowadzili działalność opodatkowaną i zwolnioną (wykorzystanie odpadów w produkcji odlewów). Organy kontroli skarbowej zakwestionowały sposób ewidencjonowania kosztów uzyskania przychodów, w szczególności koszty transportu, oraz prawidłowość wyliczenia dochodu zwolnionego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Izbę Skarbową, która częściowo skorygowała decyzje organu pierwszej instancji, skarżący wnieśli skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym błędne rozliczenie kosztów transportu oraz naliczanie odsetek od zwróconych odsetek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Klimowicz (spr.), Sędziowie NSA T. Porczyńska, A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi R.S., J. S. i K. W. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. określił R. i J. małżonkom S. należny podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie 131.039, 80 zł, zaległość podatkową w kwocie 123. 520,30 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 82.213,60 zł, natomiast decyzją nr UKS.II.P.502/D-123/5157/51/2001 określił K. W. należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 140.618 zł. zaległość podatkową w kwocie 131.152, l0 zł, oraz odsetki od tej zaległości w wysokości 88.603,10 zł. Na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w dniu 28 listopada 2001r. J. S. dokonał wpłaty w kwocie 208.172, 23 zł, zaś K. W. dokonał wpłat w dniu 28 .11. 2001r. kwoty 50.000 zł, oraz w dniu l 7.12.2001 r. kwoty 172.000 zł. Decyzjami z [...] nr [...] oraz [...], wydanymi na skutek wniesionego odwołania, Izba Skarbowa w Ł. uchyliła zaskarżone decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] dotyczące R. i J. małżonków S. i K. W., i sprawy przekazała do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że stan faktyczny nie został dokładnie wyjaśniony i uzasadniony. W związku z powyższymi kasacyjnymi decyzjami Izby Skarbowej w dniu [...] Urząd Skarbowy w O. dokonał zwrotu nadpłaty: R. i J. małżonkom S. kwoty 123.520,30 zł (należność główna), 82.213,60 zł ( odsetki od zaległości) wraz z oprocentowaniem od tych kwot w wysokości 23.679,10 zł, natomiast K. W. kwoty 131.152,10 zł (należność główna), 88.925,30 zł (odsetki od zaległości) wraz z oprocentowaniem od tych kwot w wysokości 22.571,50 zł. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania kontrolnego decyzją z dnia [...] nr [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił R. i J. małżonkom S. należny podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie 108. 460, 60 zł, zaległości podatkową w kwocie 100. 941, 10 zł, odsetki za zwłokę od zaległości w wysokości 83. 587, 50 zł, zaległość podatkową z tytułu nienależnego zwrotu oprocentowania w kwocie 21. 237, 78 zł, oraz odsetki za zwłokę od określonej zaległości podatkowej z tytułu nienależnego zwrotu oprocentowania w wysokości l. 604, 20 zł. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi określił K. W. należny podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie 118. 039,20 zł, zaległość podatkową w kwocie 108. 573,30 zł, odsetki za zwłokę od zaległości w wysokości 89. 907, 60 zł, zaległość podatkową z tytułu nienależnego zwrotu oprocentowania w kwocie 20. 359, 50 zł, oraz odsetki za zwłokę od określonej zaległości podatkowej z tytułu nienależnego zwrotu oprocentowania w wysokości l. 537,80 zł. Powyższe decyzje wydane zostały po przeprowadzeniu kontroli zeznań rocznych złożonych przez R. i J. małżonków S. i K. W. oraz kontroli jaka miała miejsce w spółce cywilnej Przedsiębiorstwie Produkcyjno Usługowo Handlowym "A" w O.. W trakcie kontroli ustalono następujący stan faktyczny: J. S. i K. W. w roku 1999 byli współwłaścicielami spółki cywilnej A z siedzibą w O., posiadając po 50 % udziałów w zyskach i stratach przedsiębiorstwa. W zeznaniach za rok 1999 posiadane przez skarżących udziały wykazane zostały jako źródło przychodów. W roku 1999 J. S. i K. W. z prowadzonej w ramach spółki cywilnej A. pozarolniczej działalności gospodarczej, uzyskali przychód z tytułu: - świadczenia usług transportowych, - sprzedaży paliw stałych, - sprzedaży odlewów żeliwnych w kraju i na eksport, - świadczenia usług parkingowych, - najmu mieszkań w bloku mieszkalnym, - prowizji od wartości zakupionego miału. W zakresie ewidencjonowania przez skarżących kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej stwierdzono, że: - naliczono i zaksięgowano odpisy za miesiąc w którym wystawiono dokumenty przyjęcia środków trwałych, zawyżając koszty uzyskania przychodów o kwotę l l .140,00 zł. - zaewidencjonowano kwotę 6.227,00 zł wynikającą z noty obciążeniowej, wystawionej przez B s.c. w C. tytułem dyskonta weksli, - zaksięgowano całą kwotę 5.735,00 zł z tytułu polisy PZU o ubezpieczenie samochodu autocasco za okres od 24 grudnia 1999 do 23 grudnia 2000r, - comiesięczne spłaty rat kredytu inwestycyjnego udzielnego w kwocie 268.000 DEM, księgowano nie ustalając różnic kursowych, wg kursu z dnia otrzymania kredytu, - zaewidencjonowano w ciężar kosztów uzyskania przychodów kwoty wynikające z dwóch faktur VAT nr [...] oraz [...] z dnia [...], dotyczących przedpłat na dostawy węgla, wystawionych przez C S.A. oraz KWK "D", w roku 1999 spółka w związku z dokonanymi przedpłatami na dostawy węgla otrzymała jedynie część dostaw, natomiast przychód z pozostałej części nastąpił po otrzymaniu dostaw węgla w roku 2000, - zaliczono do kosztów uzyskania przychodów kwotę 1.621,84 zł będącą kwotą zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne wspólników. J. S. i K. W. współwłaściciele spółki A w roku 1999 w ramach prowadzonej działalności uzyskali dochody opodatkowane i zwolnione od podatku. Zwolnienie dotyczyło sprzedaży wyrobów odlewniczych w związku z wykorzystywaniem odpadów wytworzonych na terytorium RP, na podstawie art. 21 ust. l pkt. 55 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym wolna od podatku dochodowego jest część dochodów uzyskanych w roku podatkowym z pozarolniczej działalności gospodarczej, w której wykorzystuje się odpady wytworzone na terytorium RP, ustalona w takim stosunku, w jakim za poprzedni rok podatkowy pozostaje wartość wykorzystanych odpadów w ogólnej wartości surowców i odpadów zużytych w czasie produkcji. Wspólnicy PPUH WIS ustalili wskaźnik zużycia złomu w procesie produkcji odlewów na poziomie 66,06 %. Stwierdzono, że spółka nie zaewidencjonowała kwoty ogółem 7.916, 50 zł wynikających z faktur zakupu złomu w roku 1998, ponadto nie uwzględniła wartości surowców w tym złomu wykazanych w spisie z natury na 3l.12. 1998 r., jak również do wyliczenia nie przyjęła odpowiednio tych wartości na początek 1998r. Spółka obliczyła wskaźnik wartości zakupu odpadów w ogólnej wartości zakupionych surowców i odpadów, a nie wskaźnik odpadów w ogólnej wartości surowców i odpadów zużytych w procesie produkcji. W związku z tym kontrolujący ustalili wskaźnik zużytych odpadów w ogólnej wartości surowców i odpadów zużytych w procesie produkcji na poziomie 68,33 %, przyjmując do wyliczenia wartość surowców i złomu wg stanu na początek i koniec 1998r. Za rok 1999 spółka wykazała przychód z odlewni w wysokości 3.503.426,97 zł. Koszty odlewni wykazała w wysokości 2.423.383,20 zł. Dochód z odlewni wg spółki wyniósł w 1999 r. 1.077.243, 77 zł. Posługując się ustalonym wskaźnikiem zużycia złomu w procesie produkcji odlewów w ogólnej wartości złomu i surowców (66,06%), spółka wykazała dochód zwolniony od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. l pkt. 55 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 71 1.627,23 zł. Dochód zwolniony na jednego wspólnika, ze względu na posiadanie przez każdego z nich po 50 % udziałów w spółce wyniósł po 355.813,62 zł. Zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej dochód skarżących z działalności odlewniczej nie został przez nich ustalony prawidłowo. Wykazany przez wspólników dochód spółki PPUD WIS na odlewni znacznie przewyższał ogółem dochód z całej działalności gospodarczej, rentowność działalności w której wykorzystywane są odpady tj. działalności w części zwolnionej od podatku wynosiła 30,77% i była ponad dwukrotnie wyższa od rentowności uzyskanej z całej działalności 12,44%. Jednocześnie udział przychodów ze sprzedaży odlewów w ogólnej kwocie przychodów stanowi 43,64%, natomiast udział kosztów odlewni w kosztach ogółem z działalności gospodarczej stanowi 34,50%. Kontrolując działalność odlewniczą prowadzoną przez spółkę i wysokość uzyskanych z niej dochodów stwierdzono, że: - do przychodów z tej działalności nie zaliczono dodatnich różnic kursowych z tytułu eksportu odlewów, - koszty działalności odlewniczej ustalone zostały przez spółkę w ten sposób, że sporządzono zestawienie pod nazwą "Zestawienie kosztów odlewni za 1999 r." i w nim wykazano kwoty za poszczególne miesiące. Koszty odlewni za poszczególne miesiące 1999 r. wynikają ze sporządzanych na luźnych kartach zestawień miesięcznych, w których wykazywano pozycję księgową, numer faktury i wartość zakupu netto. Zestawienia nie zawierają daty ich sporządzenia ani informacji dotyczących celu ich sporządzenia , brak jest pieczątki i podpisu, - w zestawieniu za 1999 r. wykazano wartość spisu z natury na dzień 3l. 12. 1999 kwotę 33. 000 zł i o taką kwotę pomniejszono koszty odlewni. Ze spisu z natury wynika natomiast, że wartość surowców do produkcji odlewów na dzień 3l. 12. 1999. wynosiła 10.600,00 zł - do kosztów działalności odlewniczej nie zaliczano ujemnych różnic kursowych z tytułu eksportu odlewów, - w sporządzanych zestawieniach miesięcznych przyjmowano kwoty brutto lub część kwot z faktur, - popełniano błędy przy wpisywaniu kwot wynikających z faktur oraz przy sumowaniu zestawień, - w zestawieniach wykazano nieprawidłowe kwoty odpisów amortyzacyjnych i składek ZUS współwłaścicieli, - poszczególne wydatki były kwalifikowane do kosztów odlewni w sposób dowolny, nie zaliczano do nich wydatków zaewidencjonowanych na koncie kosztów produkcji podstawowej, koszt związane z wynagrodzeniami, składkami ZUS czy koszt amortyzacji przyjmowano nie w pełnych kwotach, - do kosztów odlewni nie zaliczano wydatków związanych z produkcją wyrobów odlewniczych - opłaty patentowe, opłaty za parkowanie samochodów dokonywane w związku z dokonywaniem eksportu odlewów. Kontrolujący sporządzili miesięczne zestawienie kosztów odlewni zaliczając do nich 40 % kwot składek ZUS współwłaścicieli, pomniejszonych o kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz 40% wartości odpisów amortyzacyjnych środków trwałych częściowo związanych z produkcja odlewów. Wyliczenie przez kontrolujących kosztów odlewni obejmowało koszty produkcji podstawowej, koszty działalności handlowej, koszty wydziałowe i koszty zarządu. Nie obejmowało natomiast wydatków w kwocie 991.902,51 zł na nabycie etyliny, oleju napędowego, art. motoryzacyjnych ewidencjonowanych jako koszty produkcji pomocniczej. Stwierdzono, że spółka w wielu przypadkach dokonywała przewozu zakupionych materiałów odlewniczych jak również sprzedawanych wyrobów odlewnicznych własnym transportem, a zatem część kosztów transportu są to koszty działalności odlewniczej. W zakładowym planie kont spółka WIS uwzględniła konieczność podziału kosztów transportu. Koszty transportu spółka ewidencjonowała na koncie kosztów produkcji pomocniczej, rozliczenie kosztów zgodnie z przyjętymi zasadami miało następować miesięcznie w stosunku do wielkości sprzedaży wyrobów, towarów i pozostałej sprzedaży. Kontrolujący stwierdzili po porównaniu zapisów na koncie produkcji pomocniczej z dokumentami źródłowymi, nieprawidłowe podliczanie wydatków oraz nieprawidłowe ewidencjonowanie kosztów amortyzacji kosztów transportu. Z tego powodu wyliczono koszty transportu dotyczącej całej działalności na kwotę 929.038,16 zł, a następnie dokonano podziału tych kosztów w stosunku do wielkości sprzedaży wyrobów, towarów i pozostałej sprzedaży, ustalając miesięczny udział procentowy sprzedaży odlewów w ogólnej wielkości sprzedaży w 1999r. Całość kosztów transportu dotyczących odlewni stanowiła w roku 1999 kwotę 409. 996,83 zł. Wg ustaleń kontroli ogółem koszty odlewni wyniosły 2.830.073, 79 zł, natomiast dochód odlewni za rok 1999 stanowił kwotę 682.266,91 zł. Posługując się przyjętym wskaźnikiem zużycia złomu w produkcji odlewów (68, 33%) ustalono wysokość dochodu zwolnionego od podatku w kwocie 466.192,98 zł. Dochód zwolniony od podatku przypadający na współwłaściciela spółki WIS wyniósł kwotę 233.096,49zł. Ze względu na zwrócenie w dniu 22 kwietnia 2002 r. małżonkom S> oprocentowania nadpłaty w wysokości 23.679,10 zł, natomiast K. W. w wysokości 22.571,50 zł oraz ponownego określenia decyzjami z dnia [...] wysokości zaległości podatkowych skarżących stwierdzono, że wypłacone w dniu 22 kwietnia 2002r. oprocentowanie w części stanowi zaległość podatkową. Ustalono również wysokość odsetek od zaległości podatkowej z tytułu nienależnego zwrotu zaległości głównej i odsetek od dnia 22 kwietnia 2002r do dnia 14 sierpnia 2002r. W odwołaniach od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej skarżący małżonkowie S. oraz K. W. podnieśli, że zgodnie z treścią art. 22 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszystkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodów. Zarzucono, że ustalenie procentowe kosztów transportu do odlewni pozbawia ich możliwości rzeczowego ustosunkowania się do tego, oraz że w wyliczeniu kosztów transportu znajdują się koszty zakupu części zamiennych, serwisu samochodów, usługi obce nie związane z odlewnią. Zdaniem odwołujących, kontrolujący dokonali podwójnego naliczenia kosztów. Wskazali, że zgodnie z wyliczeniem kosztów dokonanym przez kontrolujących przewiezienie l tony surowców kosztowałoby 400 zł. Ponadto powołano wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt III Rn 20/01, w którym stwierdzono, że zwracając nadpłacony podatek Urząd Skarbowy musi wypłacić odsetki od nadpłaty, ale także od tej części wpłaty, którą zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej zaliczył na poczet odsetek za zwłokę. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydanej dla K. W. Izba Skarbowa w Ł. uchyliła zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w części dotyczącej określenia zaległości podatkowej z tytułu nienależnego zwrotu oprocentowania i odsetek za zwłokę od tej zaległości i orzekła zmniejszyć wysokość zaległości podatkowej z tego tytułu do kwoty 19.935,70 zł i wysokość odsetek o tej zaległości do kwoty 1.505,80 zł. W pozostałej części decyzja została utrzymana w mocy. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydanej dla R. i J. małżonków S. Izba Skarbowa w Ł. uchyliła zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w części dotyczącej określenia zaległości podatkowej z tytułu nienależnego zwrotu oprocentowania i odsetek za zwłokę od tej zaległości i orzekła zmniejszyć wysokość zaległości podatkowej z tego tytułu do kwoty 21.080,30 zł i wysokość odsetek o tej zaległości do kwoty 1.592,30 zł. W pozostałej części decyzja została utrzymana w mocy. W uzasadnieniach powyższych decyzji wskazano, że w decyzjach Dyrektora UKS nie zakwestionowano poniesionych wydatków dotyczących kosztów transportu, gdyż wydatki te stanowią koszt uzyskania przychodów, lecz podzielono poniesione wydatki na utrzymanie środków transportu na dwa odrębne pod względem podatkowym rodzaje działalności tj. podlegającą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i zwolnionej z tego opodatkowania. Zdaniem organu odwoławczego, w sytuacji uzyskiwania dochodów opodatkowanych i zwolnionych, księgi podatkowe powinny być tak prowadzone, aby w sposób nie budzący żadnych wątpliwości umożliwiały ustalenie wielkości zarówno przychodów jak i kosztów uzyskania związanych z działalnością opodatkowaną i zwolnioną, natomiast dochód skarżących został wyliczony przez nich w nieprawidłowej wysokości. Błędnie wyliczony został zarówno wskaźnik zużycia odpadów jak i wysokość przychodów i kosztów przypadających na działalność, w której wykorzystywano odpady. Wskazano, że środki transportu posiadane przez skarżących były przez nich wykorzystywane m. in. do przewożenia wyrobów odlewniczych, a zatem w części były związane z działalnością odlewniczą. Spółka powinna sama dokonać podziału poniesionych kosztów na związane z działalnością opodatkowaną i zwolniona, jednak przy wyliczaniu podstawy opodatkowania nie dokonała takiego rozliczenia. Obliczenie przez organ kontroli kosztów transportu oparto na założeniach spółki w zakładowym planie kont i dokonano procentowego podziału kosztów w stosunku do osiąganych dochodów. Działanie to nie może być określone jako szacowanie kosztów, gdyż wynika ono z przyjętych zasad rachunkowości i oparte jest na dowodach źródłowych. Organ odwoławczy wskazał, że niezasadny jest zarzut podwójnego naliczania kosztów transportu, bowiem wyliczenie przewiezienia jednej tony za kwotę 400 zł jest błędne. Dokonując wyliczenia skarżący przyjęli jedynie dane dotyczące przewozu surowców i materiałów potrzebnych do produkcji, natomiast kwestionowana kwota kosztów transportu 409.996,83 zł dotyczy również wywozu wyrobów gotowych. Izba Skarbowa za niezasadny uznała zarzut naruszenia art. 52 § l pkt. 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Z treści tego przepisu wynika, że na równi z zaległością podatkową traktuje się także oprocentowanie nienależnej nadpłaty bądź zwrotu podatku, zwrócone lub zaliczone na poczet zaległych, bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych. Przytoczony w odwołaniu fragment orzeczenia Sądu Najwyższego potwierdza słuszność stanowiska zajętego przez Urząd Skarbowy w O., który dokonując w dniu 22 kwietnia 2002r. zwrotu wpłaconych kwot wypłacił również od nich oprocentowanie. Izba Skarbowa podzielając w tym zakresie stanowisko organu kontroli skorygowała jedynie wysokość zaległości podatkowych skarżących z tytułu nienależnego zwrotu oprocentowania i odsetek za zwłokę od tych zaległości. W skardze z dnia 20 grudnia 2002 roku do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi skarżący R. i J. małżonkowie S. oraz K. W. wnieśli o uchylenie w całości decyzji Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] zarzucając im naruszenie przepisów ordynacji podatkowej, naruszenie art. 22 ust. l ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. oraz błędne rozliczenie kosztów transportu na działalność odlewniczą. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] nazwanym "Wyjaśnieniami do skargi na decyzje Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w P." podniesiono, że naliczanie odsetek od wypłaconych przez Urząd Skarbowy odsetek jest krzywdzące, gdyż Urząd sam zwrócił odsetki na własne ryzyko oraz że naliczono odsetki od 3 maja 2000 do 3 lipca 2002 mimo tego, że należne kwoty podatku pozostawały w dyspozycji organów podatkowych. Podniesiono, że zakupiony na przedpłaty węgiel, którego częściowa realizacja dostaw nastąpiła w roku 2000 został wykazany w remanencie końcowym 1999 r. i nie stanowił kosztów 1999 r. Wskazano, że w dniu [...] po zamknięciu roku podatkowego 1999, otrzymali z Urzędu Skarbowego odpowiedź, że istnieje możliwość skorzystania ze zwolnienia zgodnie z art. 21 ust. l pkt. 55 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z tego powodu skarżący dokonali szczegółowego rozliczenia kosztów na odlewni i sporządzili załączniki określające koszty w tym także koszty transportu. Podniesiono, że kontrolujący dodatkowo doliczył szacunkowe koszty transportu w kwocie 409.996,83 zł oraz że przy takich ustaleniach koszt przywiezienia złomu byłby droższy od przewożonego złomu. W odpowiedzi na skargę oraz na pismo skarżących z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł., stwierdzając że podnoszone w nich argumenty nie są uzasadnione, wniosła o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono, że działania organów podatkowych w zakresie określania zaległości podatkowej z tytułu nienależnego zwrotu oprocentowania zostały uregulowane w rozdziale 6 i 9 Ordynacji podatkowej i obowiązujące przepisy obligują organy do podejmowania czynności w tym zakresie z urzędu. Ponadto wskazano, że ze sporządzonego spisu z natury z dnia [...] nie wynika, aby wykazane w nim poszczególne asortymenty węgla i miału dotyczyły spornych towarów. Na podstawie zapisów w tym dokumencie nie można stwierdzić jaki węgiel został w nich wykazany. Cena węgla, dostarczonego w 2000 r. nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu w roku 1999. Rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżone decyzje organów podatkowych nie naruszaj ą prawa. Niekwestionowaną okolicznością jest, że skarżący -J. S. i K. W. w roku 1999 r. w ramach spółki cywilnej WIS prowadzili działalność gospodarczą i w jej ramach uzyskali dochody zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. l pkt. 55 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. LJ. z 1993r. nr 90 poz. 416 ze zm./ oraz że w ramach tej samej działalności uzyskali również dochody podlegające opodatkowaniu. Zarówno w działalności odlewniczej (zwolnionej) , jak i w pozostałej (opodatkowanej) wykorzystywali własny transport. Zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie jest podział kosztów dotyczących własnych środków transportu. Zgodnie z podstawową zasadą, wynikającą z przepisów art. 9 ust. l i 2 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody (z wyjątkiem zwolnionych) osiągane ze źródła przychodu, a dochodem ze źródła przychodu jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania w danym roku podatkowym. Art. 21 ust. l pkt. 55 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje zwolnienie od opodatkowania, stanowiąc, że wolna od podatku dochodowego jest część dochodów uzyskanych w roku podatkowym z pozarolniczej działalności gospodarczej, w której wykorzystuje się odpady wytworzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ustalona w takim stosunku, w jakim za poprzedni rok podatkowy pozostaje wartość wykorzystanych odpadów w ogólnej wartości surowców i odpadów zużytych w procesie produkcji. Skoro przepis mówi o części dochodów, która jest wolna od podatku, to w sytuacji prowadzenia różnego rodzaju działalności i uzyskiwania z nich dochodów , niezbędne jest jednoznaczne ustalenie jaka część uzyskanego dochodu, spełnia przesłanki określone w przepisie cytowanego wyżej art. 21 ust. l pkt. 55 i jest na jego podstawie wolna od podatku dochodowego. Zauważyć należy, że zwolnienia i ulgi w systemie podatku dochodowego stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania. Prowadząc działalność korzystającą ze zwolnienia, skarżący powinni wskazać prawidłową wysokość zwolnionego dochodu a w tym celu prawidłowo prowadzić dokumentację, umożliwiającą precyzyjne ustalenie wielkości zarówno przychodów jak i kosztów uzyskania zawiązanych z działalnością opodatkowaną i zwolnioną. Tymczasem, niezależnie od tego z jakich przyczyn to nastąpiło, stwierdzić należy, że dokumentowanie kosztów związanych z prowadzoną działalnością nie było prowadzone prawidłowo. Wszystkie wydatki związane z utrzymaniem środków transportu ewidencjonowane były na jednym koncie. Spółka uwzględniła konieczność podstawy opodatkowania nie dokonała takiego rozliczenia a skoro tak, to organy podatkowe były uprawnione do określenia kosztów i dochodów odlewni. W art. 23 Ordynacji podatkowej ustawodawca wskazał, że organ podatkowy określa podstawę opodatkowania (czyli osiągnięty przez podatnika dochód) w drodze oszacowania wyłącznie w trzech wypadkach: po pierwsze - wówczas gdy brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do określenia podstawy opodatkowania; po drugie - wówczas, gdy dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, oraz po trzecie, gdy podatnik naruszył warunki uprawniające do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania. W sprawie niniejszej nie występuje żadna z tych sytuacji, obliczenie dochodu było możliwe na podstawie posiadanej przez spółkę dokumentacji. Ustalenie kosztów transportu odlewni nie nastąpiło w drodze szacowania. Przyjęta przez organy metoda ustalenia kosztów transportu jest logiczna i przejrzysta. Koszty transportu zostały wyliczone oddzielnie od innych kosztów związanych z odlewnią. Wyliczenie uwzględnia przyjęte przez spółkę zasady i założenia rozliczania kosztów oraz istniejące dokumenty źródłowe. Obejmuje skorygowanie błędów oraz podział uzyskanej kwoty w stosunku do wielkości sprzedaży odlewów w poszczególnych miesiącach i ich udziału w całości sprzedaży. Sporna kwota 409.996,83 zł obejmuje nie tylko transport złomu ale również koszt transportu gotowych wyrobów. Uwzględniono także i tę okoliczność, że część transportu złomu była dokonywana obcym transportem. Zarzut błędnego rozliczenia kosztów transportu jest zatem niezasadny. Prawidłowo Izba Skarbowa przyjęła także, że koszty przedpłat poniesione w roku 1999 nie stanowią kosztów tego roku, skoro dostawa węgla miała miejsce już w roku 2000. Dokonane w 1999 r. przedpłaty na zakup węgla w części, która została zrealizowana w roku 2000 nie mogły mieć wpływu na powstanie czy zwiększenie przychodów 1999 roku. Analiza akt sprawy przez Sąd nie wykazała również zarzucanych przez skarżących naruszeń przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W toku wyczerpującego postępowania zebrały one szeroki i bogaty materiał dowodowy, dokonały analizy i oceny tego materiału, a wydane decyzje zawierają wystarczające uzasadnienie faktyczne. Skarżący brali czynny udział w każdym stadium postępowania podatkowego oraz mieli możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów. Izba Skarbowa w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji zawarła również szczegółowe rozliczenie przez podatników wpłat z tytułu zaległego podatku i odsetek z uwzględnieniem kwot, które zostały podatnikom zwrócone po uchyleniu przez organ II instancji wcześniejszych rozstrzygnięć Inspektora Kontroli Skarbowej. Jest poza sporem, że zwrócone kwoty były oprocentowane. Ostateczne oprocentowanie zwrotu podatku uwzględnia zaległość podatkową wynikającą z zaskarżonych decyzji a rozstrzygnięcie w przedmiocie zaległości podatkowej z tytułu nienależnego zwrotu oprocentowania znajduje oparcie w przepisie art. 52 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło