II SA/Bk 1814/25
WyrokWSA w Białymstoku2026-02-26
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Anna Bartłomiejczuk, Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego została wydana z poszanowaniem przepisów prawa, w szczególności dotyczących zgodności projektu z przepisami technicznobudowlanymi (w tym kwestii stosunków wodnych i wpływu na działki sąsiednie) oraz przepisów o ochronie środowiska?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Wojewoda prawidłowo wywiązał się z zaleceń sądu zawartych w poprzednim wyroku, rzetelnie badając kwestie wpływu inwestycji na stosunki wodne oraz analizując zgodność projektu z przepisami dotyczącymi nasłonecznienia i przesłaniania działek sąsiednich. W ocenie sądu, projekt budowlany spełnia wymogi prawa materialnego i procesowego, a organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, nie dopatrując się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.M. na decyzję Wojewody Podlaskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wpływu inwestycji na stosunki wodne, naruszenia przepisów techniczno-budowlanych (w tym kwestii nasłonecznienia i przesłaniania działek sąsiednich) oraz braku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wojewoda, działając na skutek uchylenia poprzedniej decyzji przez WSA, uzupełnił postępowanie i ponownie utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant referent stażysta Emilia Jarząbska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 29 sierpnia 2025 r. nr AB-II.7840.5.7.2024.MM w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Wnioskiem z 22 stycznia 2024 r. S. Sp. z o.o. w W. (dalej: "inwestor" lub "Spółka") zwróciła się do Prezydenta Miasta Białegostoku (dalej: "Prezydent") o zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z wewnętrznymi instalacjami gazu, instalacji doziemnych kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, elektroenergetycznej, podziemnego zbiornika na wody opadowe, trzech murów oporowych, oświetlenia terenu i zagospodarowania terenu na działkach o nr [...] i [...], położonych w obrębie [...] – Z. przy ul. [...] w B.
Postanowieniem z 23 lutego 2024 r. nr DUA-XIII.6740.11.2024 Prezydent zobowiązał inwestora do usunięcia, w terminie 60 dni od dnia otrzymania postanowienia) stwierdzonych nieprawidłowości dokumentacji projektowej w zakresie:
- zgodności z uchwałą nr LVII/675/06 Rady Miejskiej Białegostoku z 29 maja 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Z. w Białymstoku (Dz.U.Woj.Podl. 2006, Nr 178, poz. 1660; dalej: "plan miejscowy") w odniesieniu do spełnienia § 6 ust. 4 pkt 2 i pkt 6 oraz § 40 pkt 5 planu miejscowego oraz wskazania na rysunku projektu zagospodarowania terenu linii
rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu i nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz wykazania jej zachowania;
- zgodności z ustawą z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2023 r., poz. 682 ze zm.; dalej: "P.b.") w odniesieniu do opisu i zakresu robót polegających na budowie murów oporowych przy granicy działek nr [...] i [...] oraz opisu ich skutków w kontekście art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 6 P.b., a także dopełnienia dyspozycji art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b.;
- zgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 r., poz. 1225 ze zm.; dalej: "warunki techniczne") w odniesieniu do: § 3 pkt 17, § 12 ust. 1 pkt 2, § 13, § 60 i § 104 ust. 3 warunków technicznych;
- zgodności z rozporządzeniem Ministra Rozwoju z 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. 2022, poz. 1679; dalej: "rozporządzenie MR");
- wyjaśnienia rozbieżności dotyczących przedłożonych projektów oraz założonych w nich rozwiązań mając na uwadze art. 20 ust. 1 pkt 3 P.b. (w tym w odniesieniu do m.in. analiz przesłaniania oraz rzędnej zacieniania względem działki nr [...]).
W dniach 21 marca 2024 r. oraz 26 kwietnia 2024 r. inwestor skorygował i uzupełnił dokumentację projektową.
Pismem z 11 kwietnia 2024 r. A. M. - właścicielka działki nr [...], będąca stroną postępowania, wyraziła sprzeciw względem planowanej inwestycji, wskazując, że wymaga ona przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz, że realizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie dwóch dużych źródlisk - jednego zlokalizowanego w Lesie A. przy granicy jej nieruchomości oraz drugiego - zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji. Podała, że wody pochodzące z Lasu A. spływają przez teren inwestycji w kierunku rowu w pasie drogowym, zaś zlewnia źródeł Lasu A. obejmuje teren inwestycji. Wskazała przy tym na § 6 ust. 4 pkt 9 planu miejscowego, w którym zwrócono uwagę na wysoki poziom zalegania wód gruntowych. W jej ocenie projektowana inwestycja będzie stanowiła blokadę naturalnego spływu wód opadowych i roztopowych z terenów sąsiednich oraz spowoduje zmianę stosunków wodnych w tym rejonie. Zwróciła przy tym uwagę, że do czasu przebudowy ul. [...] (tj. do 2010 r.) gospodarka wodna obejmująca m.in. wody z Lasu A. prowadzona przez system przydrożnych rowów otwartych i przepustów odprowadzających wody w kierunku rzeki B., była prawidłowa. W ramach ww. przebudowy zlikwidowano istniejące rowy i przepusty, co w efekcie powoduje zalewanie jej nieruchomości. Wskazała przy tym, że Prezydent został zobowiązany do usunięcia zmian stanu wody na gruncie wskutek przebudowy ul. [...] na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej: "SKO"0 z 15 listopada 2013 r. nr 408.225.F-2/8/1. Zobowiązanie obejmuje usunięcie zmian stanu wody na gruncie, dokonanych w trakcie ww. przebudowy, szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie, tj. na działki o nr [...] i [...] (obecnie nr [...] i [...]), przez odtworzenie istniejącego przed przebudową rowu otwartego w pasie drogowym od cieku wodnego na posesji nr [...] (działki nr [...] i [...]), w kierunku zachodnim. Dotychczas decyzja ta nie została w sposób właściwy wykonana, czego skutkiem jest brak odpowiedniego odprowadzenia wód źródlanych i opadowych, m.in. z terenu Lasu A. Strona podniosła przy tym, że projekt budowlany nie obejmuje jakiejkolwiek analizy zagadnienia odprowadzania wód napływających z Lasu A., podczas gdy projektowany budynek ma być zlokalizowany w bliskiej odległości względem urządzenia wodnego – tzw. rowu zachodniego oraz w odległości około 90 m od źródła w Lesie A.
Do ww. pisma strona załączyła dokumentację, w tym m.in. datowaną na 15 lipca 2020 r. Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi i budynku handlowego, z miejscami parkingowymi nadziemnymi, wewnętrzną instalacją gazową, instalacjami doziemnymi kanalizacji deszczowej, podziemnymi zbiornikami na wody opadowe, murami oporowymi, infrastrukturą towarzyszącą oraz zagospodarowaniem terenu na nieruchomości położonej w Białymstoku przy ulicy [...], składającej się działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (obręb [...] Z.) oraz postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor ZZ") z 27 marca 2023 r. nr BI.ZZŚ.2.4901.66.2023.IK, stwierdzające konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, miejsc parkingowych naziemnych, wewnętrznych instalacji gazowych, instalacji doziemnych kanalizacji deszczowej, podziemnych zbiorników na wody opadowe, murów oporowych, infrastruktury towarzyszącej wraz z zagospodarowaniem terenu oraz budową zjazdów z dróg publicznych, na nieruchomości położonej w B., przy ul. [...], na działkach nr: [...], [...], [...] i [...] - obręb [...] (Z.).
W piśmie z 13 maja 2024 r., w uzupełnieniu podniesionej argumentacji, A. M. wskazała że poziom posadowienia parteru budynków zrealizowanych przez inwestora na działkach nr [...] i [...] oraz [...] in [...] to [...] m n.p.m., zaś projektowany poziom posadowienia budynku na działce nr [...] to [...] m n.p.m., co potwierdza, że zmiana ukształtowania terenu jest podyktowana przekierowaniem wód napływających z Lasu A. i zatrzymaniem ich na jej nieruchomości.
Decyzją z 28 maja 2024 r, nr DUA-XIII.6740.11.2024 Prezydent zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę ww. inwestycji. W uzasadnieniu wskazał, że projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany są zgodne z planem miejscowym (zmienionym uchwałą nr XXVII/309/08 Rady Miejskiej Białegostoku z 21 kwietnia 2008 r.), który przeznacza teren inwestycji pod zabudowę mieszkaniową z urządzeniami towarzyszącymi (4.10M). Prezydent wyjaśnił, że obsługa komunikacyjna zamierzenia budowlanego odbywać się będzie z publicznej drogi gminnej ul. [...] przez projektowany układ drogowy w zakresie stanowiącym załącznik do porozumienia zawartego 12 stycznia 2023 r. między inwestorem, a Prezydentem. W ramach tego porozumienia istniejący układ drogowy zostanie dostosowany do funkcjonalnej obsługi inwestycji niedrogowej i zachowania bezpieczeństwa ruchu drogowego polegającego na kontynuacji budowy drogi dojazdowej (III etap) oznaczonej symbolem [...] na odcinku od zakończenia II etapu określonego w porozumieniu z 4 marca 2022 r. do końca działki inwestora.
Mając zaś na względzie art. 71 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.; dalej: "ustawa środowiskowa") Prezydent wyjaśnił, że przedmiotowa inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wyszczególnionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2019, poz. 1839, dalej: "rozporządzenie RM") z uwagi na nowelizację zapisu § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b. rozporządzenia RM, która weszła w życie 13 września 2023 r. organ zauważył przy tym, że inwestor uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych na działkach nr: [...], [...], [...] i [...]. Procedowany zaś wniosek dotyczący działek nr [...] i [...] został złożony po dacie ww. nowelizacji, w związku z czym, w oparciu o nowe brzmienie ww. przepisu, przedmiotowa inwestycja, z uwzględnieniem inwestycji na działkach nr: [...], [...], [...] i [...], nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co zostało wykazane w dokumentacji projektowej.
Organ wyjaśnił, że A. M. przysługuje status strony postepowania z uwagi na fakt, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji obejmuje m.in. działkę nr [...] z uwagi na ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia hipotetycznej zabudowy na tych działkach (§ 60 warunków technicznych). Odnosząc się do podniesionych przez nią kwestii dotyczących warunków gruntowo-wodnych na terenie inwestycji, Prezydent wskazał, że zgodnie z opinią geotechniczną zawartą w projekcie architektoniczno-budowlanym, projektowany budynek został zakwalifikowany do drugiej kategorii geotechnicznej, zaś w poziomie posadowienia występują warunki proste. Zgodnie zaś z § 23 pkt 2 rozporządzenia MR, dokumentacja badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny jest częścią projektu technicznego, który nie podlega zatwierdzeniu przez organ. Problematyka zaś tzw. rowu zachodniego nie jest rozstrzygana w przedmiotowym postępowaniu, a wniosek inwestora nie obejmuje żadnych prac budowlanych dotyczących tego rowu. Organ uznał także, że dokumentacja projektowa odpowiada zapisom planu miejscowego, w szczególności zaś pozostaje zgodna z § 6 ust. 4 pkt 2 i pkt 8 tego planu, a także stwierdził zgodność projektu zagospodarowania terenu z § 29 warunków technicznych.
Wskutek rozpoznania odwołania A. M. od powyższej decyzji, Wojewoda Podlaski (dalej: "Wojewoda") decyzją z 17 października 2024 r. nr AB-II.7840.5.7.2024.MM utrzymał w mocy decyzję Prezydenta, podkreślając, że projektowane zamierzenie inwestycyjne nie graniczy bezpośrednio z działką nr [...] należącą do odwołującej się, bowiem usytuowana jest między nimi działka inwestora nr [...] o szerokości 6 m. Organ odwoławczy podzielił ponadto ustalenia Prezydenta dotyczące zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym oraz zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w tym z § 12 ust. 1 pkt 1-2, § 13, § 60 i § 235 warunków technicznych, przy czym w odniesieniu do zarzutu ograniczenia możliwości zabudowy działki stanowiącej własność odwołującej się nr [...], pod względem zacieniania, wskazano (powołując się na orzecznictwo), że § 13 i § 60 warunków technicznych, mogą mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy.
Wojewoda wskazał również, że wbrew twierdzeniu odwołującej się, projektowana inwestycja nie narusza § 29 warunków technicznych. Projekt zagospodarowania terenu (str. 12) zakłada podniesienie terenu, przez profilowanie oraz skarpy terenowe, które zaprojektowano w celu uzyskania spadków od budynków, aby łagodnie połączyć teren istniejący z projektowanym. W sporządzonym do projektu zagospodarowania terenu opisie projektant podkreślił, że inwestycja nie wpływa na ukształtowanie terenu na nieruchomościach sąsiednich. Zgodnie z projektem zagospodarowania przedmiotowej inwestycji (str. 12) zachowano powierzchnie przepuszczalne w stopniu umożliwiającym zapewnienie przesiąkania wód deszczowych na użytkowanym terenie, zastosowano rozwiązania techniczne uniemożliwiające spływ wód na grunty sąsiednie tak, aby nie zalewać terenów nieruchomości sąsiednich. Wskazano również, że na działce inwestycyjnej projektuje się teren biologicznie czynny z zielenią urządzoną na gruncie rodzimym oraz na stropodachach nad garażami zgodnie z bilansem terenu. Dodatkowo opis do projektu zagospodarowania terenu (str. 12) zawiera informację, że od strony wschodniej, zachodniej, północnej i południowej celem zabezpieczenia przed niekontrolowanym spływem wód opadowych w kierunku granic działek sąsiednich, zostaną wykonane obniżenia terenowe z kontrspadkiem od strony granic mające za zadanie zabezpieczyć przed zalewaniem działki sąsiednie na czas jej infiltracji w gruncie. Projektuje się także zbiornik retencyjny na wody opadowe o pojemności 38,07 ml (str. 13). Po oczyszczeniu w separatorach koalescencyjnych substancji ropopochodnych z osadnikami zebrane wody opadowe wykorzystywane będą na potrzeby gospodarcze. W okresie intensywnych opadów ich nadmiar w ilości łącznie do 11 dm3/s będzie odprowadzany przez regulator przepływu wód do miejskich urządzeń kanalizacji deszczowej.
Mając na względzie powyższe Wojewoda stwierdził, że projekt zagospodarowania terenu zawiera szczegółowe informacje wskazujące, że wody opadowe nie będą kierowane na tereny działek sąsiednich, w tym na działkę A. M. Wojewoda zaakcentował również, że to nie kwestionowana inwestycja, wpływa na zalewanie jej nieruchomości, a problemy ze źródliskami w Lesie A. Podniesiono, że sama odwołująca dowodzi, że problem zalewania wodami opadowymi m.in. jej nieruchomości i tworzenie się terenów podmokłych, istnieje od co najmniej 2012 r., a jej działki o nr. [...] i [...] są zalewane przez nieprawidłowo działający istniejący rów melioracyjny. Organ odwoławczy zauważył, że projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno–budowlany nie przewidują budowy, ani przebudowy ww. rowu melioracyjnego, a zatem projektowana inwestycja nie wpływa na stosunki wodne na działkach należących do odwołującej.
Wojewoda stwierdził ponadto kompletność projektu budowlanego w kontekście wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b. oraz uznał, że projekt stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 4 P.b., został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu budowlanego, zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego.
Końcowo organ odniósł się do zarzutu dotyczącego braku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wskazał, że nie rozważał kwestii wymogu przeprowadzenia tej oceny dla inwestycji ocenianej całościowo (wszystkich budynków inwestora planowanych przy ul. [...]), a oceny tej dokonał wyłącznie w zakresie realizowanego etapu. Powołując się na § 3 ust. 1 pkt 55 lit. a. tiret drugie rozporządzenia RM, Wojewoda wyjaśnił, że powierzchnia przedmiotowego zamierzenia budowlanego wynosi [...] m2; powierzchnia zamierzenia budowlanego (według odrębnej procedury) na działkach o nr [...] i [...] wynosi [...] m2, natomiast powierzchnia zamierzenia budowlanego (według odrębnej procedury) na działkach o nr [...] i [...] wynosi [...] m2. Biorąc pod uwagę powyższe łączna suma planowanej inwestycji dotyczącej zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych wynosi [...] m2, co stanowi mniej niż [...] ha, wskazane w ww. przepisie. Wobec powyższego przedsięwzięcie nie wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko; ponadto właściwy organ do przeprowadzania postępowania środowiskowego zajął stanowisko odnośnie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, zaś stanowiskiem tym organ administracji architektoniczno-budowlanej jest związany.
Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (dalej: "WSA w Białymstoku") A. M., zaś wyrokiem z 20 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 794/24 sąd uchylił ww. decyzję Wojewody.
W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał po pierwsze, że zaskarżona decyzja jest co najmniej przedwczesna w zakresie spełnienia przesłanki określonej w art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., czyli zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W ocenie sądu organ odwoławczy powinien dokonać ponownej oceny inwestycji w kontekście § 29 warunków technicznych, gdyż w sprawie nie zbadano okoliczności podnoszonych przez skarżącą. Organ odwoławczy oceniając kwestię naruszenia stosunków wodnych ograniczył się, zdaniem sądu, do przeanalizowania rozwiązań projektowych dotyczących sposobu odprowadzania wód roztopowych i opadowych z terenu inwestycji oraz stwierdził, że wykluczają one kierowanie tych wód na tereny działek sąsiednich. Odnosząc się zaś do kwestii zalewania działki skarżącej wodami ze źródlisk w Lesie A. sąd uznał, że pominięto argumentację dotyczącą możliwości blokowania przez inwestycję napływu wód ze źródliska Lasu A., w szczególności zaś nie ustalono, czy spływają one w kierunku inwestycji i czy będzie ona blokować naturalny spływ wód z terenów sąsiednich oraz spowoduje zmianę stosunków wodnych. W ocenie sądu, o ile istotnie (jak sama skarżąca przyznaje), problem z zalewaniem jej działki sięga r 2012 r. i pojawił się w związku z przebudową ul. [...] oraz zasypaniem fragmentu rowu zachodniego, do którego były odprowadzane wody opadowe i roztopowe z terenu Lasu A., o tyle nie można stwierdzić, że jest to jedyny czynnik mający wpływ z zaleganiem wód na tym terenie. Na problem ten, zdaniem sądu ma wpływ także morfologia terenu i związane z tym kierunki spływu wód opadowych i roztopowych, a także słabo przepuszczalne podłoże. Sąd uznał, że nieprawidłowy stan rzeczy związany z naruszeniem stosunków wodnych na działkach skarżącej bezspornie istnieje, natomiast zagadnienie które dotyczy planowanej inwestycji, sprowadza się do tego, czy jej realizacja nie pogłębi tego nieprawidłowego stanu - tj. czy istotnie, tak jak twierdzi skarżąca, inwestycja zatrzyma wody napływające z Lasu A., które jej zdaniem spływają przez teren inwestycji w kierunku rowu w pasie drogowym, co wynika z ukształtowania terenu. Okoliczności te nie zostały zweryfikowane przez organ w świetle § 29 warunków technicznych, który to przepis nakłada na inwestora ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działek sąsiednich, co oznacza, że na etapie projektowania inwestycji powinny być ocenione rozwiązania dotyczące ochrony stosunków wodnych. W ocenie sądu, dla oceny zgodności inwestycji z § 29 warunków technicznych, nie było wystarczające ustalenie, że inwestor w projekcie zagospodarowania działki przewidział sposób odprowadzania wód opadowych i roztopowych z terenu inwestycji. Powinien bowiem zbadać, czy z uwagi na ukształtowanie terenu oraz warunki gruntowe inwestycja może prowadzić do zmiany naturalnego spływu wód opadowych i czy projekt budowlany przewiduje wystarczające rozwiązania w zakresie sposobu zabezpieczenia przed ich spływem na działkę skarżącej (i jeszcze większym jej zalewaniem).
Po drugie, w ocenie sądu, nieprawidłowa była ocena dotycząca ograniczenia możliwości zabudowy działki skarżącej nr [...] pod względem zacieniania, bowiem w przypadku gdy strona postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, zgłosi zastrzeżenia, że planowana inwestycja wprowadzi ograniczenia co do istniejącej lub potencjalnej zabudowy na jej nieruchomości (przykładowo związane z przesłanianiem i zacienianiem), to organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek sprawdzić projekt budowlany pod tym kątem. W tym względzie sąd odwołał się do aktualnego stanowiska wyrażanego w orzecznictwie, wedle którego poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi, co wiąże się z potrzebą dokonywania wyważenia interesów inwestora oraz właścicieli sąsiednich działek. To zaś wymaga uwzględnienia zarówno istniejącej zabudowy, jak i możliwości zabudowy działek w przyszłości. Sąd zauważył, że stanowisko organu nie uwzględnia w pełni zasady równej ochrony prawa własności, albowiem może doprowadzić do preferowania tego z właścicieli dwóch sąsiednich nieruchomości, który pierwszy przystąpi do inwestowania. Zwrócił przy tym uwagę, że w projekcie w części dotyczącej informacji o obszarze oddziaływania obiektu, dokonano oceny oddziaływania w kontekście § 13 i § 60 warunków technicznych na działkach sąsiednich - zarówno w odniesieniu do istniejącej zabudowy, jak i zabudowy hipotetycznej. Jeżeli chodzi o spełnienie § 13 to ustalono, że projektowany budynek nie powoduje przesłaniania hipotetycznych inwestycji na działce nr [...]; natomiast w odniesieniu do kwestii zacieniania wskazano, że projektowany budynek powoduje zacienianie hipotetycznej inwestycji na działce nr [...], natomiast zakładając że ściana hipotetycznego budynku od strony zachodniej ustawiona będzie pod kątem 90 stopni od ściany północnej i w odległości [...] m od ciągu pieszo-jezdnego oznaczonego na planie symbolem [...] warunek zostałby spełniony, (od strony północnej, południowej i wschodniej wpływu brak). W świetle powyższego sąd uznał, że dokonana weryfikacja zgodności projektu zagospodarowania terenu nie mogła być uznana za prawidłową, bowiem opierała się na błędnym stanowisku, że ww. regulacje mogą mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy, nie zaś do zabudowy hipotetycznej. Organ architektoniczno-budowlany ma zaś obowiązek dokonania oceny wpływu planowanej inwestycji na teren sąsiedniej nieruchomości pod kątem możliwego jej zagospodarowania z punktu widzenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w ramach uzasadnionych interesów osób trzecich, co wymaga zbadania sprawy w jej całokształcie i wyważenia konkretnych grup interesów, tj. inwestora i właściciela sąsiedniej działki budowlanej. Wymagało to od organów administracji dogłębnego zbadania, czy uprawnienia skarżącej do zagospodarowania działki, zgodnie z jej przeznaczeniem zyskały dostateczną ochronę. Bez stosownych analiz, co do możliwości zagospodarowania działki przez skarżącą, twierdzenie organu o zgodności projektu zagospodarowania terenu z ww. przepisami jest przedwczesne.
Reasumując powyższe rozważania, sąd uznał, że w ww. dwóch kwestiach zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b w zw. z § 29, § 13 i § 60 warunków technicznych, a także zobowiązał organ odwoławczy do uwzględnienia ww. stanowiska przy ponownym rozstrzyganiu sprawy.
Jednocześnie sąd uznał brak zasadności pozostałych, wywiedzionych przez skarżącą zarzutów skargi dotyczących niezgodności inwestycji z planem miejscowym w zakresie liczby kondygnacji i wysokości budynku (tym względzie sąd uznał, że inwestycja nie narusza § 6 ust. 4 pkt 1 i 2 planu miejscowego). Sąd stwierdził, że słusznie w sprawie przyjęto, że projektowana inwestycja spełnia warunek określony w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b., a także ocenił za niezasadny zarzut dotyczący niekompletności projektu budowlanego z uwagi na brak opinii geotechnicznej, bowiem opinię taką załączono.
Końcowo odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko sąd stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest kolejnym etapem inwestycyjnym (prawdopodobnie ostatnim, bo kolejna działka inwestora nr [...] ma jedynie szerokość [...] m), zaś z urzędu sądowi wiadomo, że w odniesieniu do działek nr [...], [...], [...] i [...] było prowadzone postępowanie środowiskowe zakończone decyzją stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (wyrokiem z 1 lutego 2024 r., II SA/Bk 857/23 oddalono skargę na tę decyzję – wyrok nie jest prawomocny). W świetle powyższego sąd podzielił stanowisko organu, że wymóg przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko powinien być oceniany w zakresie realizowanego etapu. Przeanalizowane zaś przez organ parametry projektowanej inwestycji świadczą o tym, że nie wymagała ona przeprowadzenia takiej oceny.
W ponownym postępowaniu odwoławczym postanowieniem z 18 czerwca 2025 r. nr AB-II.7840.5.7.2024.MM Wojewoda zobowiązał inwestora do wykazania, czy planowana inwestycja nie naruszy § 29 warunków technicznych, w tym do odniesienia się do kwestii wskazanych w uzasadnieniu ww. wyroku WSA w Białymstoku z 20 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 794/25.
Dnia 18 czerwca 2025 r. do akt organu odwoławczego wpłynęło pismo A. M., do którego załączyła ona wydruk wiadomości e-mail z 29 września 2021 r. nadesłanej na jej adres przez M. S., do której załączono robocze karty czterech odwiertów wykonanych w Zawadach w grudniu 2020 r. wraz z mapą poglądową punktów badawczych wskazującą, że odwierty wykonano na działce nr [...]. A. M. wskazała, że dokumenty stanowią dowód tego, że w 2021 r. inwestor zlecił rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych na jej nieruchomości, które wykazały nieprzepuszczalność tych gruntów. W jej ocenie inwersor ma zatem wiedzę odnośnie źródlisk w Lesie A., a także problemu zalewania tymi wodami również jego nieruchomości oraz konieczności wypracowania rozwiązań zapobiegających pogłębianiu tego problemu.
W piśmie z 25 lipca 2025 r. pełnomocnik inwestora wskazał na ogólne informacje środowiskowe dotyczące usytuowania terenu inwestycyjnego, w tym na panujące w tym rejonie warunki hydrograficzne i gruntowo-wodne oraz ukształtowanie powierzchni terenu, które spowodowały, że w rejonie przedsięwzięcia funkcjonują trzy uprzywilejowane kierunki odpływu nadmiaru wód opadowych i roztopowych z terenów leśnych, na których spływ powierzchniowy przeważa nad odpływem gruntowym. Teren planowanej inwestycji znajduje się poza wskazanymi kierunkami, natomiast działka nr [...] znajduje się na kierunku pierwszym. Najbliższy względem terenu inwestycji rejon z ciekami (rowami) odprowadzającymi nadmiar wód opadowych i roztopowych (oraz być może wód źródliskowych Lasu A.), znajduje się w jego bezpośrednim sąsiedztwie, w odległości około 5 m na wschód (na działkach nr [...] i [...]). Morfologia terenu oraz słabo przepuszczalne podłoże powodują, że w zależności od warunków pogodowych, w rejonie tym występuje siedlisko o warunkach okresowo co najmniej podmokłych, zaś spływ wód odbywa się w kierunku południowo-zachodnim, z ominięciem terenu przedsięwzięcia. Wskazano także, że w lipcu 2023 r., na potrzeby postępowania o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia planowanego na działkach nr [...], [...], [...] i [...], po kilkudniowym okresie intensywnych opadów przeprowadzono przegląd hydrogeologiczny analizowanego terenu, nie stwierdzając wówczas podtopień, ani powierzchniowych spływów wód opadowych i roztopowych. W piśmie powołano się także na pochodzące z 2019 r. wyniki dokumentacji badań podłoża gruntowego z opinii geotechnicznej sporządzonej w wyniku rozpoznania warunków gruntowo-wodnych, na potrzeby budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych na działkach o nr [...], [...] i [...] w Z., kiedy to warunki wodne oceniono jako korzystne z brakiem ciągłego horyzontu wód gruntowych. W ocenie pełnomocnika inwestora, w świetle istniejącego rozpoznania na terenie przedsięwzięcia, brak jest wód gruntowych, zaś te występujące na zachód od niego, mają drugorzędne znaczenie użytkowe oraz pomijalne znaczenie dla kształtowania stosunków wodnych rejonu.
Pełnomocnik inwestora w ww. piśmie wskazał także, że projekt budowlany przewiduje szereg rozwiązań technicznych i organizacyjnych mających na celu prawidłową i proekologiczną gospodarkę wodną. W szczególności wskazał na projektowane: kształtowanie terenu inwestycji za pomocą profilowania oraz skarp terenowych; zachowanie powierzchni przepuszczalnych i zastosowanie rozwiązań technicznych uniemożliwiających spływ wód na grunty sąsiednie; odprowadzanie wód powierzchniowych z dachu i terenów utwardzonych do kanalizacji deszczowej; retencjonowanie wód powierzchniowych i kierowanie ich nadmiaru do projektowanych miejskich urządzeń kanalizacji deszczowej; zachowanie buforu ochronnego w postaci niezagospodarowanej działki nr [...] oddzielającej teren inwestycji od działki A. M. Pełnomocnik inwestora podkreślił, że realizacja inwestycji nie spowoduje negatywnego oddziaływania na działki A. M. w zakresie stosunków wodnych, ani też zmiany naturalnego spływu wód opadowych i roztopowych, zmiany warunków gruntowych, czy blokowania spływu wód opadowych i roztopowych z terenów sąsiednich położonych wyżej – w szczególności z Lasu A., bowiem teren inwestycji znajduje się poza kierunkami ukształtowanego na przestrzeni lat odpływu wód.
W piśmie z 11 sierpnia 2025 r. A. M. podniosła, że pismo inwestora nie usuwa wątpliwości i braków wyartykułowanych w uzasadnieniu wyroku WSA w Białymstoku sygn. akt II SA/Bk 794/25 oraz wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron. Podniosła, że badania gruntowe w pobliżu projektowanej inwestycji, wykazały nieprzepuszczalność gruntów, w efekcie czego projektant wcześniej opracował plan sytuacyjny, planując zbiornik wodny w miejscu projektowanego wielorodzinnego budynku mieszkalnego. W jej ocenie badanie hydrologiczne z 18 lipca 2023 r. jest niemiarodajne ze względu na jego sporządzanie w miesiącu letnim, a nie w okresie zimowo-wiosennym, gdy poziom wód gruntowych gwałtownie wzrasta, zaś analizy badań podłoża gruntowego i warunków hydrologicznych, na których opiera się projektant, są zbyt ogólnikowe.
Do pisma powyższego ustosunkował się pełnomocnik inwestora w piśmie z 18 sierpnia 2025 r., wyjaśniając, że wskazana przez odwołującą koncepcja zagospodarowania zakładająca na terenie inwestycji zbiornik wodny, była jednym z wariantów przyszłej inwestycji, który nie został wykorzystany. Wariant ten nie dotyczy przedmiotowej inwestycji i nie ma znaczenia na gruncie rozpoznawanej sprawy. Nie jest przy tym obowiązkiem inwestora zabezpieczenie nieruchomości A. M. przed zalewaniem jej działek od strony Lasu A., zaś zmiany stanu wody na tym gruncie istnieją prawdopodobnie długofalowo, bowiem zalewanie nieruchomości miało miejsce jeszcze zanim inwestycja została zrealizowana.
Decyzją z 29 sierpnia 2025 r. nr AB-II.7840.5.7.2024.MM Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu podkreślił, że w myśl art. 153 i art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024, poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") miał obowiązek uwzględnić argumentację sądu przedstawioną w wyroku z 20 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 794/24. W tym celu uzupełniono postępowanie dowodowe, które wykazało, że w rejonie przedsięwzięcia funkcjonują cztery kierunki odpływu nadmiaru wód opadowych i roztopowych z terenów leśnych tj. Lasu A., natomiast działki inwestycyjne znajdują się całkowicie poza wskazanymi kierunkami odpływu. Ponadto projekt budowlany zawiera szereg rozwiązań technicznych i organizacyjnych mających na celu prawidłową gospodarkę wodną. Dodatkowo Wojewoda powołał się na wyrok WSA w Białymstoku z 1 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 857/23 oddalający skargę A. M. na decyzję SKO z 19 września 2023 r. nr 408.137/G-3/VI/23 wydaną w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko innego przedsięwzięcia inwestora położonego na zachód od nieruchomości odwołującej (tj. na działkach nr [...], [...], [...] i [...]). W wyroku tym szczegółowo odniesiono się do kwestii możliwego spływu wód opadowych i roztopowych m.in. z działek nr [...] i [...] na tereny sąsiednie, a także podkreślono, że problem z odprowadzeniem wód z obszaru działki nr [...] wynika z wielu czynników, w tym: ze zmiany stanu wody na gruncie spowodowanej przebudową ul. [...], z zasypania fragmentu rowu zachodniego, do którego odprowadzane były wody opadowe i roztopowe z terenu Lasu A., z morfologii terenu i związanych z tym kierunków spływu wód opadowych i roztopowych, a także ze słabo przepuszczalnego podłoża występującego w terenie. Organ podkreślił, że w ocenie sądu orzekającego w powyższej sprawie, istotne pytanie sprowadza się do tego, czy wybudowanie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych przez inwestora pogłębi istniejący już nieprawidłowy stan rzeczy, zaś szczegółowa analiza obszernego materiału dowodowego nakazuje na tak postawione pytanie udzielić odpowiedzi przeczącej. Sąd wskazał także, że spływ wód, dokonujący się z czterech kierunków i wpływający na nagromadzenie się wód opadowych na działce skarżącej, nie odbywa się przez planowane do zabudowy działki, co oznacza, że teren przedsięwzięcia znajduje się poza głównymi kierunkami odpływu wód z terenów leśnych, a planowana inwestycja nie spowoduje zatrzymania wód opadowych i roztopowych napływających z Lasu A. na jej działce.
W ocenie Wojewody, aby zabezpieczyć działkę odwołującej przed ewentualnym zalaniem od strony działek inwestycyjnych, na terenie zamierzenia budowlanego zaplanowano ukształtowanie terenu inwestycji za pomocą profilowania oraz skarp terenowych, w celu uzyskania spadków od budynku, aby łagodnie połączyć teren istniejący z projektowanym; zachowano powierzchnie przepuszczalne w stopniu umożliwiającym przesiąkanie wód deszczowych na użytkowanym terenie; zastosowano rozwiązania techniczne uniemożliwiające spływ wód na grunty sąsiednie, tak aby nie zalewać terenów nieruchomości sąsiednich. Ponadto wody opadowe i roztopowe z dachu projektowanego budynku oraz z terenów utwardzonych odprowadzane będą przez przyłącze do projektowanej kanalizacji deszczowej. Dodatkowo zaprojektowano retencję wód opadowych i roztopowych z wykorzystaniem terenów zielonych oraz podziemnego zbiornika retencyjnego o pojemności [...] m3. Od strony wschodniej terenu inwestycji, pozostawiono zaś niezagospodarowaną działkę nr [...] pełniącą rolę buforu ochronnego, oddzielającego teren inwestycji od nieruchomości A. M.
Wojewoda dokonał także weryfikacji zgodności przedłożonej dokumentacji budowlanej z zapisami planu miejscowego, podkreślając, że planowana inwestycja, obejmująca budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem 4.10M, przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową z urządzeniami towarzyszącymi; a projekt spełnia wymagania § 6 ust. 4 pkt 2, pkt 6 i pkt 8 oraz § 32 ust. 10 pkt 4 planu miejscowego, co przesądza o jego zgodności z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a. P.b.
Projekt zagospodarowania terenu odpowiada natomiast wymogom § 12 ust. 1 pkt 1-2, § 13, § 60 i § 235 warunków technicznych. Odnosząc się przy tym do § 60 warunków technicznych, w kontekście art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., organ odwoławczy zauważył, że warunek trzygodzinnego nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w dniach równonocy dla hipotetycznej zabudowy na działce odwołującej nie został spełniony, bowiem z rysunku przedstawiającego analizę przesłaniania hipotetycznej zabudowy (projekt zagospodarowania terenu, rys. Z-06, str. 26) na działce odwołującej wynika, że w dniach równonocy nasłonecznienie w hipotetycznym budynku mieszkalnym będzie wynosiło 2 h 40 min w godzinach 13:20-15:00 (21 marca) oraz 1 h 40 m w godzinach 14:05-15:45 (23 września). Wojewoda zwrócił jednak uwagę, że hipotetyczny budynek mieszkalny na działce odwołującej został na potrzeby analizy usytuowany w najbardziej niekorzystnym położeniu - bezpośrednio za wyznaczonym w planie miejscowym ciągiem pieszo jezdnym (...), w odległości [...] m od projektowanego budynku. Działka nr [...] na wysokości planowanej inwestycji posiada zaś szerokość od około 75 m do około 135 m, a zatem planowana inwestycja nie narusza art. 5 P.b., bowiem nie ogranicza w znacznym stopniu przyszłej zabudowy tej działki. Podkreślono także, że hipotetyczna zabudowa ww. działki nie będzie zacieniana od strony północnej, południowej i wschodniej. Reasumując powyższe Wojewoda uznał, że przedmiotowa inwestycja nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.
Skargę na ww. decyzję wniosła do sądu administracyjnego A. M., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:
1) art. 153 p.p.s.a. przez brak zastosowania do wskazań i oceny prawnej, które wynikają z wyroku WSA w Białymstoku z 20 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 794/24;
2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wskutek:
a) niepodejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;
b) uchybienia sformułowanej w tym przepisie zasadzie wszechstronności nakazującej poddać ocenie całość zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie w toku dokonywanej oceny złożonych przez skarżącą do akt sprawy dowodów z dokumentów wskazujących na złożony charakter stosunków wodnych na terenie inwestycji i terenie sąsiadującym oraz na negatywny wpływ inwestycji na te stosunki;
c) nieprawidłowej analizy dokumentacji projektowej skutkującej błędnym przyjęciem, że umożliwia ona pozytywne dla inwestora załatwienie sprawy;
3) art. 10 § 1 k.p.a. przez naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, co polegało na uniemożliwieniu stronie ustosunkowania się do stanowiska inwestora wyrażonego w piśmie z 18 sierpnia 2025 r.;
4) art. 107 § 3 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. przez wadliwe uzasadnienie decyzji i prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co polegało w szczególności na braku ustosunkowania się do argumentów uważanych przez strony za istotne;
5) art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w zw. z § 29, § 13 i § 60 warunków technicznych, przez niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że dokumentacja projektowa jest zgodna z przepisami prawa w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia wniosek przeciwny, w szczególności zamierzenie inwestycyjne zostało zaprojektowane w sposób naruszający wymóg poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich;
6) art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. przez niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że dokumentacja projektowa jest kompletna i zgodna z przepisami w sytuacji, gdy
zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia wniosek przeciwny.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wskazując w uzasadnieniu skargi na fragmenty uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Bk 6794/24, w których zawarto wskazania dalszego postępowania, do których Wojewoda się nie zastosował. Skarżąca podniosła, że ponowne postępowanie odwoławcze ograniczyło się do odebrania wyjaśnień od inwestora i ich bezkrytycznego przyjęcia oraz przeniesienia co uzasadnienia decyzji. W ocenie skarżącej znaczna część tego uzasadnienia stanowi powtórzenie uzasadnienia wyroku WSA w Białymstoku z 1 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 857/23, które było znane na etapie orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Bk 794/24. Ponadto skarżąca odwołała się do postanowienia organu właściwego w sprawach gospodarowania wodami z 27 marca 2023 r. (prawdopodobnie mając na myśli postanowienie uzgodnieniowe wydane w ramach postępowania środowiskowego zakończonego decyzją SKO z 19 września 2023 r., będącą przedmiotem kontroli w sprawie sygn. akt II SA/Bk 857/23), wskazując, że ww. organ uznał wówczas przedstawione w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia rozpoznanie hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie za niewystarczające. Skarżąca wskazała także, że nieprawidłowe jest odwoływanie się do uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Bk 857/23, bowiem nie była nim oceniania kwestia potencjalnego wpływu inwestycji na jej nieruchomość, lecz konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Podniosła też, że wyrok ten został zaskarżony oraz przedstawiła argumentację przemawiającą za jego nieprawidłowością.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na skargę odpowiedział także pełnomocnik inwestora pismem z 20 lutego 2026 r., wnosząc o jej oddalenie. W piśmie odniesiono się do zarzutów skargi, wskazując na argumentację, przemawiająca za ich bezzasadnością. Przede wszystkim w ocenie inwestora Wojewoda odniósł się do wszystkich kwestii zawartych we wskazaniach i ocenie prawnej zawartych w wyroku WSA w Białymstoku wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 794/24, w tym do kwestii spełnienia przez inwestycję warunków z § 29, § 13 i § 60 warunków technicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Wojewody z 29 sierpnia 2025 r. nr AB-II.7840.5.7.2024.MM utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta z 28 maja 2024 r. nr DUA-XIII.6740.11.2024, którą zatwierdzono na wniosek inwestora projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z wewnętrznymi instalacjami gazu, instalacji doziemnych kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, elektroenergetycznej, podziemnego zbiornika na wody opadowe, trzech murów oporowych, oświetlenia terenu i zagospodarowania terenu na działkach o nr [...] i [...], położonych w obrębie [...] – Z. przy ul. [...] w B.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że skarżąca jest właścicielką działek nr [...] i [...] położonych na wschód od terenu inwestycyjnego. Działka skarżącej nr [...] nie graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi, bowiem oddzielają je inne działki nr: [...] (wąska działka o szerokości około 6 m i długości około 50 m, stanowiąca własność inwestora deklarującego pozostawienie jej niezagospodarowanej w celu utworzenia "buforu ochronnego") oraz [...] (działka stanowiąca własność Gminy Białystok będąca ul. [...]; cześć jej obszaru bezpośrednio przylegającego do działki skarżącej nr [...] przeznaczono na plac manewrowy). Od wschodu obie działki skarżącej graniczą z terenem Lasu A. porastającego południowo-zachodnie zbocze wzgórza wysoczyzny morenowej. Ukształtowanie tego terenu charakteryzuje się spadkiem w kierunku południowo-zachodnim (tj. w kierunku doliny rzeki B.), który przecina biegnąca w kierunkach wschód-zachód ul. [...]. Skarżąca, z uwagi na położenie jej działki nr [...] w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, jest stroną kontrolowanego postępowania. W jego toku podnosiła, że przedmiotowe zamierzenie budowlane realizowane jest w bezpośrednim sąsiedztwie dwóch dużych źródlisk - jednego zlokalizowanego w Lesie A. przy granicy jej nieruchomości oraz drugiego - zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji. W jej ocenie projektowana inwestycja będzie stanowiła blokadę naturalnego spływu wód opadowych i roztopowych z terenów sąsiednich oraz spowoduje zmianę stosunków wodnych w tym rejonie - m.in. na obszarze jej działek. W ocenie skarżącej inwestor powinien także przewidzieć odpowiednie rozwiązania techniczne mające na celu zagospodarowanie wód napływających z Lasu A., natomiast projektowana przez niego zmiana ukształtowania powierzchni terenu, w jej ocenie, spowoduje zatrzymanie wód opadowych i roztopowych na terenie działek skarżącej, które są zalewane od 2012 r., tj. od czasu przebudowy ul. [...] kiedy to zasypano fragment tzw. rowu zachodniego, do którego były odprowadzane wody opadowe i roztopowe z terenu Lasu A. (okoliczność naruszenia stosunków wodnych na działce skarżącej potwierdza decyzja SKO z 15 listopada 2013 r. nr 408.225/F-2/8/13 nakazująca Prezydentowi usunięcie zmian stanu wody na gruncie, dokonanych w trakcie ww. przebudowy, szkodliwie wpływających na działki skarżącej oznaczone obecnie nr [...] i [...], przez odtworzenie istniejącego przed przebudową rowu otwartego w pasie drogowym od cieku wodnego na posesji nr [...] w kierunku zachodnim; wedle oświadczenia skarżącej decyzja ta nie została dotychczas wykonana w sposób właściwy). Ponadto na zaleganie wód na ww. terenie ma wpływ morfologia terenu i związane z nią kierunki spływu wód opadowych i roztopowych, a także słabo przepuszczalne podłoże (vide: uzasadnienie wyroku WSA w Białymstoku sygn. akt II SA/Bk 794/24).
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 35 ust. 1 P.b. (Dz.U. 2025, poz. 418 ze zm.) stanowiący, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy środowiskowej, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego (lit. c.), 3a) dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10 P.b.; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 P.b. - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru; 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b. - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
Organy architektoniczno–budowlane rozpatrujące wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, obowiązane są także ocenić, czy projektowany obiekt budowlany zapewnia poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.). Zgodnie zaś z definicją z art. 3 pkt 20 P.b. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Sąd w składzie orzekającym podziela sformułowany w uzasadnieniu wyroku sygn. akt II SA/Bk 794/24 sposób interpretacji pojęcia uzasadnionych interesów osób trzecich, nie widząc potrzeby jego powtarzania w niniejszym uzasadnieniu. Jedynie pokrótce należy nadmienić, że w orzecznictwie akcentuje się, że poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. Wiąże się to z potrzebą dokonywania wyważenia interesów inwestora i właścicieli sąsiednich działek, co wymaga uwzględnienia istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości (por. orzecznictwo powołane w uzasadnieniu ww. wyroku WSA w Białymstoku).
Zaskarżona decyzja jest drugą z kolei decyzją organu odwoławczego, rozpoznającą odwołanie skarżącej od decyzji Prezydenta z 28 maja 2024 r. Pierwsza wydana w tym przedmiocie decyzja Wojewody z 17 października 2024 r. nr AB-II.7840.5.7.2024.MM została uchylona prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z 20 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 794/24. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Art. 170 P.p.s.a stanowi zaś, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W konsekwencji, zarówno Wojewoda załatwiający odwołanie skarżącej, jak i sąd administracyjny orzekający w sprawie zainicjowanej niniejszą skargą, związani są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w ww. wyroku.
W uzasadnieniu wyroku z 20 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 794/24 sąd sprecyzował wskazania co do postępowania odwoławczego, które wymagało powtórzenia w zakresie spełnienia przesłanki określonej w art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., czyli zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi – po pierwsze w odniesieniu do spełnienia warunku z § 29 warunków technicznych, w kontekście podnoszonych przez skarżącą twierdzeń o możliwości blokowania przez inwestycję naturalnego spływu wód opadowych i roztopowych z terenów sąsiednich, zwłaszcza zaś ze źródliska Lasu A., a tym samym spowodowania zmiany stosunków wodnych w omawianym rejonie (które pozostają naruszone z innej przyczyny) przez zatrzymanie tych wód na działkach skarżącej. W ocenie sądu Wojewoda nie zweryfikował uprzednio, czy realizacja inwestycji nie pogłębi tego nieprawidłowego stanu. W ocenie sądu okoliczności powyższe nie zostały uprzednio zweryfikowane przez Wojewodę, który w świetle § 29 warunków technicznych, obowiązany jest do zbadania, czy rozwiązania projektowe, przy uwzględnieniu warunków gruntowo-wodnych panujących na spornym terenie, są wystarczające dla zabezpieczenia działki skarżącej przed jeszcze większym zalewaniem.
Po drugie, sąd zakwestionował twierdzenie organu odwoławczego o uwzględnieniu jedynie istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej na potrzeby analizy przesłaniania i zacienienia projektowanego obiektu budowlanego dokonanej w świetle § 13 i § 60 warunków technicznych. W tym względzie sąd zwrócił uwagę, że w projekcie w części dotyczącej informacji o obszarze oddziaływania obiektu dokonano oceny oddziaływania, w kontekście § 13 i § 60 warunków technicznych, na działkach sąsiednich, zarówno w odniesieniu do istniejącej zabudowy, jak i zabudowy hipotetycznej, stwierdzając zacienienie hipotetycznej zabudowy na działce nr [...]. Ze względu na powyższe sąd uznał twierdzenie organu odwoławczego o zgodności projektu zagospodarowania terenu z ww. przepisami za przedwczesne.
W odniesieniu do obu ww. kwestii, przekazanych Wojewodzie do ponownego wyjaśnienia, sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że z realizacji powyższych zaleceń Wojewoda wywiązał się w sposób prawidłowy.
Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wojewoda zbadał wpływ projektowanej inwestycji na warunki gruntowe nieruchomości skarżącej, stwierdzając, że planowana inwestycja nie spowoduje zatrzymania wód opadowych i roztopowych napływających z Lasu A. na działce skarżącej, bowiem kierunki spływu tych wód nie przechodzą przez działki inwestycyjne. Wojewoda zauważył, że kwestia wpływu sąsiedniej inwestycji (realizowanej przez inwestora) na zalewanie nieruchomości skarżącej, była przedmiotem oceny WSA w Białymstoku, który wyrokiem z 1 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 857/23, oddalił skargę skarżącej na decyzję SKO z 19 września 2023 r. wydaną w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, miejsc parkingowych naziemnych, wewnętrznych instalacji gazowych, instalacji doziemnych kanalizacji deszczowej, podziemnych zbiorników na wody opadowe, murów oporowych, infrastruktury towarzyszącej wraz z zagospodarowaniem terenu oraz budową zjazdów z dróg publicznych, na nieruchomości położonej w B., przy ul. M., na działkach nr: [...], [...], [...], [...] - obręb [...] (Z.). Wojewoda zacytował fragmenty uzasadnienia tego wyroku, w tym fragment, w którym WSA w Białymstoku zweryfikował podniesione przez skarżącą twierdzenie, że wody z Lasu A. przepływają m.in. przez teren planowanej inwestycji. Sąd przyznał wówczas rację organom, które przeanalizowały to zagadnienie i po analizie mapy hipsometrycznej (poziomic) wyciągnęły, w ocenie sądu, trafne wnioski, że spływ wód, dokonujący się z czterech kierunków i wpływający na nagromadzenie się wód opadowych na działce skarżącej, nie odbywa się przez planowane do zabudowy działki nr: [...], [...], [...] i [...]. W związku z powyższym sąd stanął na stanowisku, że teren przedsięwzięcia znajduje się poza głównymi kierunkami odpływu wód z terenów leśnych.
Jakkolwiek wyrok powyższy zapadł w wyniku rozpoznania skargi na decyzję środowiskową dotyczącą sąsiedniej inwestycji realizowanej przez inwestora, a ponadto nie jest prawomocny (na co słusznie zwraca uwagę skarżąca), to po pierwsze, nie należy tracić z pola widzenia, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym funkcjonowała (i nadał funkcjonuje) ostateczna decyzja SKO z 19 września 2023 r. wydana w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wyżej opisanego, sąsiedniego przedsięwzięcia w której dokonano analizy geomorfologii terenu, warunków geotechnicznych i hydrogeologicznych, w tym stanu wód gruntowych, a także stwierdzono wprost, że brak jest dowodów na to, że realizacja m.in. ww. inwestycji, w tym w powiązaniu z innymi inwestycjami w okolicy, wpłynie na problem odprowadzania wód w kierunku działki skarżącej. W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, że problem spływu wód z terenu Lasu A. i zalewania działek skarżącej jest skutkiem zmiany stanu wody na gruncie spowodowanej przez przebudowę ul. [...], zasypania odcinka rowu melioracyjnego (co potwierdza sama skarżąca), morfologii terenu oraz słabo przepuszczalnego podłoża występującego na tym terenie, zaś zgromadzone dowody nie pozwalają na ustalenie, że planowana inwestycja miałaby przyczynić się do pogłębienia już występującego problemu wodnego. W tym względzie SKO wskazało m.in., że z mapy hipsometrycznej (wskazującej na kierunki możliwych spływów nadmiaru wód opadowych i roztopowych) wynika, że poza trzema kierunkami wskazanymi przez inwestora, istnieje czwarty kierunek spływu (na wschód od działki nr [...]), który również wpływa na nagromadzenie wód opadowych na działce nr [...]. Z analizy poziomic przeprowadzonej przez SKO nie wynika, aby spływ wód odbywał się przez teren działek nr.: [...], [...], [...] i [...].
Po drugie, podobne wnioski zaprezentowane zostały w prawomocnym wyroku WSA w Białymstoku z 1 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 947/21, którym oddalono skargę skarżącej na decyzję SKO z 26 października 2021 r. nr 408.163/G-6/XV/21 wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi i budynku handlowego, z miejscami parkingowymi nadziemnymi, wewnętrzną instalacją gazową, instalacjami doziemnymi kanalizacji deszczowej, podziemnymi zbiornikami na wody opadowe, murami oporowymi, infrastrukturą towarzyszącą oraz zagospodarowaniem terenu na nieruchomości położonej w Białymstoku przy ulicy [...], nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], część [...] i część [...] (obręb [...] Z.). W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że: z przedłożonych przez skarżącą na rozprawie dokumentów niewątpliwie wynika, że w Lesie A. występuje źródlisko wody, które jak twierdzi skarżąca zalewa jej działkę. Jednakże z mapy będącej elementem "Aktualizacji programu zagospodarowania wód opadowych i rozbudowy kanalizacji deszczowej w graniach administracyjnych miasta Białegostoku" wynika, że spływ wody z tegoż źródliska następuje w kierunku ul. [...] a nie w kierunku ul. [...]. Powyższe znajduje potwierdzenie w przedłożonym wyroku WSA w Warszawie, z którego wynika, że niewłaściwie działający rów melioracyjny (na granicy działek [...] i [...]) powinien odprowadzać wodę w kierunku ul. [...], a nie ul. [...]. Tym samym brak jest dokumentów, a przynajmniej nie dostarczyła ich skarżąca, jakoby wybudowanie planowanej inwestycji mogło stanowić dodatkową barierę dla swobodnego spływu wód opadowych, czy roztopowych z obszaru Lasu A.
Po trzecie, mimo, że powyższe wyroki zapadły w odniesieniu do inwestycji realizowanych na terenie sąsiednim względem terenu inwestycyjnego w niniejszej sprawie, to zważywszy na funkcjonujące na całym tym obszarze warunki gruntowo-wodne oraz układ poziomic, z którego wynika, że działki inwestycyjne położone są w podobnym układzie współrzędnych względem działki skarżącej, uznać należy, że wyroki te mogą być pomocne w rozpoznaniu kontrolowanej sprawy. Analiza mapy hipsometrycznej prowadzi również do wniosku, że obie działki inwestycyjne znajdują się poza funkcjonującymi w terenie czterema kierunkami odpływu wód opadowych, roztopowych i źródliskowych z terenów leśnych, zaś każdy z tych odpływów przebiega przez działkę skarżącej. W konsekwencji prawidłowy jest wniosek, że planowana inwestycja nie spowoduje zatrzymania wód opadowych i roztopowych napływających z Lasu A. na działce skarżącej, bowiem kierunki spływu tych wód omijają działki inwestycyjne. Sąd zauważa przy tym, że wbrew twierdzeniu skarżącej, z mapy zlewni źródeł Lasu A. dołączonej do pisma z 11 kwietnia 2024 r. nie wynika, aby działki inwestycyjne położone były na drodze cieku wodnego. Mapa ta jest bowiem nazbyt ogólna i nie naniesiono na nią granic działek, zatem nie można z niej wywodzić twierdzenia prezentowanego przez skarżącą, podczas gdy jednocześnie analiza mapy hipsometrycznej - wskazującej na kierunki możliwych spływów nadmiaru wód opadowych i roztopowych, prowadzi do wniosku przeciwnego. Jak wykazało bowiem postępowanie odwoławcze i co wynika z materiału dowodowego sprawy, obie działki inwestycyjne nie leżą na drodze cieku wodnego, którym spływają wody powierzchniowe z Lasu A.. Ciek ten zlokalizowany jest bowiem na wschód od terenu inwestycji i przebiega m.in. przez działkę inwestora nr [...] – która ma pozostać niezagospodarowana i stanowić naturalny bufor oddzielający teren całej inwestycji od działki skarżącej.
Tym samym organ odwoławczy zasadnie ustalił, że projektowana inwestycja nie oddziałuje na działki skarżącej pod względem zakłócenia stosunków wodnych. W tym względzie Wojewoda przeanalizował projekt zagospodarowania terenu zawierający rozwiązania uniemożliwiające spływ wód opadowych z terenu inwestycji na działki sąsiednie, stwierdzając zasadnie, że aby zabezpieczyć działkę skarżącej przed ewentualnym zalaniem od strony działek inwestycyjnych, zaplanowano: ukształtowanie terenu inwestycji za pomocą profilowania oraz skarp terenowych, w celu uzyskania spadków od budynku, aby łagodnie połączyć teren istniejący z projektowanym; zachowano powierzchnie przepuszczalne, w stopniu umożliwiającym przesiąkanie wód deszczowych na użytkowanym terenie, zastosowano rozwiązania techniczne uniemożliwiające spływ wód na grunty sąsiednie, tak aby nie zalewać terenów nieruchomości sąsiednich; zaprojektowano odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z dachu projektowanego budynku oraz z terenów utwardzonych przez przyłącze do projektowanej kanalizacji deszczowej; zaprojektowano retencję wód opadowych i roztopowych z wykorzystaniem terenów zielonych oraz podziemnego zbiornika retencyjnego o pojemności [...] m3; od strony wschodniej terenu inwestycji pozostawiono niezagospodarowaną działkę nr [...], pełniącą rolę buforu ochronnego oddzielającego teren inwestycji od działki skarżącej.
Jakkolwiek, w kontekście zaistniałego na działce skarżącej stanu naruszenia stosunków wodnych (potwierdzonego decyzją SKO z 15 listopada 2013 r. nr 408.225/F-2/8/13), spowodowanego przebudową ul. [...] oraz zasypaniem fragmentu rowu zachodniego, do którego były odprowadzane wody opadowe i roztopowe z terenu Lasu A., zrozumiałe są obawy skarżącej co do tego, czy planowana inwestycja nie pogorszy tego stanu. Przeprowadzone przez Wojewodę postępowanie nie potwierdza jednak obaw skarżącej, bowiem w jego wyniku ustalono, że inwestycja ta w żaden sposób nie wpłynie na nieruchomość skarżącej, w szczególności zaś nie spowoduje blokady odpływu wód napływających z Lasu A. na działkę skarżącej, bowiem wody te nie spływają przez teren planowanej inwestycji. Dodatkowo ustalono, że proponowane rozwiązania projektowe uniemożliwią spływ wód opadowych z terenu inwestycji na sąsiednie działki. Sąd zauważa przy tym, że do skarżącej nie należy wiążąca ocena projektowanych rozwiązań, za których prawidłowość oraz skuteczność odpowiada uprawniony projektant. Dodać przy tym należy, że punktem wyjścia proponowanych rozwiązań technicznych w zakresie zagospodarowania wód na terenie inwestycji, są aktualnie panujące tam specyficzne stosunki wodne co oznacza, że inwestor dostrzega konieczność zaprojektowania takich rozwiązań, które tychże stosunków wodnych nie pogorszą.
Powyższe ustalenia w ocenie sądu świadczą o prawidłowym i wyczerpującym rozważeniu przez Wojewodę wszystkich okoliczności sprawy, mających znaczenie w kontekście stwierdzenia dochowania przez inwestora warunku z § 29 warunków technicznych. Zaprezentowane zaś w tym względzie wnioski przemawiają za stwierdzeniem, że planowana inwestycja nie pogłębi nieprawidłowych stosunków wodnych zaistniałych (z innego powodu) na działce skarżącej, a proponowane rozwiązania projektowe mają na celu ochronę panujących tam stosunków wodnych, co świadczy o dochowaniu dyspozycji § 29 warunków technicznych. Przeprowadzone w tym zakresie przez Wojewodę ponowne postępowanie wyjaśniające, spełnia zatem zalecenia zawarte w wyroku WSA w Białymstoku sygn. akt 794/24.
Wojewoda uzupełnił także rozważania w odniesieniu do wymogów zawartych w § 13 i § 60 warunków technicznych w kontekście art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., stwierdzając (w odniesieniu do kwestii zacienienia), że warunek trzygodzinnego nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w dniach równonocy dla hipotetycznej zabudowy na działce skarżącej nr [...] nie został spełniony, bowiem z rysunku przedstawiającego analizę przesłaniania hipotetycznej zabudowy (projekt zagospodarowania terenu, rys. Z-06) wynika, że w dniach równonocy nasłonecznienie będzie wynosiło 2 h 40 min w godzinach 13:20-15:00 (21 marca) oraz 1 h 40 m w godzinach 14:05-15:45 (23 września). Wojewoda zwrócił przy tym uwagę, że hipotetyczny budynek mieszkalny na działce skarżącej, na potrzeby analizy nasłonecznienia, został usytuowany w najbardziej niekorzystnym położeniu, tj. bezpośrednio za wyznaczonym w planie miejscowym ciągiem pieszo jezdnym (4.12Kx) i w odległości [...] m od projektowanego budynku. Wojewoda uznał, że skoro działka skarżącej, na wysokości planowanej inwestycji, posiada szerokość od około 75 m do około 135 m, to planowana inwestycja nie narusza art. 5 P.b. oraz przepisów techniczno-budowlanych, bowiem nie ogranicza w znacznym stopniu przyszłej zabudowy tej działki. Podkreślił także, że hipotetyczna zabudowa ww. działki nie będzie zacieniana od strony północnej, południowej i wschodniej.
W ocenie sądu ustalenia powyższe są wystarczające do stwierdzenia o wykonaniu przez Wojewodę zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Białymstoku sygn. akt II SA/Bk 794/24, bowiem uwzględniają one aktualną linię orzeczniczą postulującą uwzględnienie możliwości hipotetycznej zabudowy działek sąsiednich względem terenu inwestycji, w ramach wyważenia interesów inwestora i właścicieli tych działek (w kontekście brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.), a także znajdują potwierdzenie w dokumentacji projektowej. Tytułem uzupełnienia nadmienić jedynie wypada, że autor projektu zagospodarowania terenu przedstawił w nim analizy zasięgu cienia projektowanego budynku względem hipotetycznej zabudowy na działce skarżącej (nr [...]) od strony zachodniej, wykonane zgodnie z § 60 warunków technicznych oraz za pomocą linijki słońca (rys. Z-06). W pierwszej wersji (rys. 1A i 1B), w której stwierdzono brak spełnienia warunku trzygodzinnego nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w dniach równonocy (w godzinach od 7:00 do 17:00) dla tej hipotetycznej zabudowy (§ 60 ust. 1 warunków technicznych), ów hipotetyczny budynek na działce skarżącej usytuowano w położeniu równoległym względem granicy terenu inwestycyjnego, tj. wzdłuż granicy działki nr [...] (stanowiącej działkę buforową) i bezpośrednio przy tej granicy. Jak słusznie zauważył Wojewoda jest to położenie najmniej korzystne. W drugiej wersji analizy nasłonecznienia (rys. 2A i 2b) hipotetyczny budynek na działce skarżącej usytuowano prostopadle względem jego ściany północnej, którą odsunięto o 6,2 m od granicy działki buforowej nr [...]. W tej wersji stwierdzono spełnienie ww. warunku nasłonecznienia dla jednego pokoju w mieszkaniu wielopokojowym, co odpowiada wymogowi § 60 ust. 2 warunków technicznych. Słusznie przy tym Wojewoda zauważył, że działka skarżącej, na wysokości planowanej inwestycji, posiada szerokość od około 75 m do około 135 m, co zdaniem sądu daje wiele możliwości jej zabudowy, zgodnie z przeznaczeniem w planie miejscowym (4.13M). Skoro zatem wyniki przeprowadzonej analizy nasłonecznienia wskazują, że w dniach równonocy czas nasłonecznienia co niemniej jednego z pomieszczeń w mieszkaniu wielopokojowym znajdującym się w hipotetycznej i możliwej zabudowie na działce skarżącej, spełnia wymagane 3 godziny, to słusznie organ odwoławczy stwierdził, że usytuowanie projektowanego budynku jest zgodne z wymogami zawartymi w § 60 warunków technicznych. W ocenie sądu analiza przeprowadzona przez Wojewodę w tym względzie spełnia zalecenia zawarte w wyroku WSA w Białymstoku sygn. akt II SA/Bk 794/24. Dodatkowo zaś Wojewoda dokonał analizy spełnienia wymogu nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w planowanej zabudowie na działkach nr [...] i [...], nie stwierdzając w tym względzie nieprawidłowości. Sąd zauważa w tym względzie, że wedle analizy nasłonecznienia (rys. Z-06) warunek z § 60 ust. 1 warunków technicznych nie zostanie spełniony dla jednego pokoju w mieszkaniu wielopokojowym od strony wschodniej w hipotetycznym (planowanym) budynku mieszalnym na działkach nr [...] i [...], co jednak jest dopuszczalne zważywszy na brzmienie § 60 ust. 2 warunków technicznych.
W uzasadnieniu wyroku WSA w Białymstoku sygn. akt II SA/Bk 794/24 sąd zwrócił uwagę, że w projekcie w części dotyczącej informacji o obszarze oddziaływania obiektu dokonano oceny oddziaływania w kontekście m.in. § 13 warunków technicznych na działkach sąsiednich, zarówno w odniesieniu do istniejącej zabudowy, jak i zabudowy hipotetycznej. Istotnie w pkt 2.1. lit. b. tiret piąte części opisowej wskazano, że projektowany budynek nie powoduje przesłaniania hipotetycznych inwestycji na terenach sąsiednich, tj. na działce nr [...]. Stwierdzenie to znajduje potwierdzenie na rys. Z-04 zawierającym graficzną analizę przesłaniania hipotetycznej zabudowy na działce skarżącej, tj. budynku mieszkalnego usytuowanego równolegle względem granicy z terenem inwestycji oraz w oddaleniu 5 m od granicy tej działki. Analiza ta wykazała spełnienie warunku z § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 warunków technicznych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że Wojewoda dokonał weryfikacji spełnienia ww. warunku, jednakże jedynie w odniesieniu do planowanej zabudowy na działkach nr [...] i [...] oraz wskazał przyczyny odstąpienia od jego analizy względem istniejącej zabudowy na działce nr [...]. Pominięcie w tym względzie hipotetycznej zabudowy na działce skarżącej nie ma jednak istotnego wpływu na treść wydanej decyzji, bowiem dokumentacja projektowa potwierdza w tym zakresie spełnienie powyższego wymogu technicznego, co stwierdził także orzekający uprzednio WSA w Białymstoku w wyroku sygn. akt II SA/Bk 794/24.
W kontekście pozostałych wymogów technicznych WSA w Białymstoku w ww. wyroku nie dopatrzył się nieprawidłowości, zaś w ocenie składu obecnie orzekającego, zaskarżona decyzja także ich nie zawiera. Wojewoda bowiem należycie przeanalizował spełnienie w projekcie zagospodarowania terenu wymogów dotyczących odległości od granicy działki budowlanej (§ 12 ust. 1 pkt 1-2 warunków technicznych) oraz bezpieczeństwa pożarowego (§ 235 warunków technicznych), nie stwierdzając w tym względzie jakichkolwiek nieprawidłowości. Stanowisko to zasługuje natomiast na aprobatę sądu. Z powyższych względów zaskarżona decyzja nie narusza art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b.
Odnosząc się z kolei do pozostałych wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a. i b. oraz art. 35 ust. 1 pkt 3-4a P.b., w ocenie sądu także one zostały spełnione.
Przede wszystkim bowiem WSA w Białymstoku w wyroku sygn. akt II SA/Bk 794/25 nie dopatrzył się niezgodności dokumentacji projektowej z planem miejscowym, zaś ocena ta wiąże zarówno Wojewodę, jak i sąd orzekający w sprawie niniejszej. WSA w Białymstoku przeprowadził wówczas weryfikację zgodności z § 6 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 planu miejscowego, natomiast wywiedziony przez skarżącą zarzut, że dokumentacja projektowa nie jest zgodna z zapisem § 6 ust. 4 pkt 6 planu miejscowego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis ten stanowi, że zakłada się maksymalny poziom parterów budynków, tj. poziomu parteru w stanie surowym – 100 cm w stosunku do najniższego poziomu terenu wokół budynków. Słusznie przy tym zauważył Wojewoda, że zgodnie z projektem zagospodarowania terenu (rys. Z-01), poziom posadowienia parteru będzie znajdował się 10 cm nad poziomem terenu wokół budynku (poziom posadowienia parteru wynosi [...] m n.p.m., natomiast rzędna terenu wokół projektowanego budynku będzie wynosił [...] m n.p.m.). Sąd orzekający, podobnie jak WSA w Białymstoku w wyroku sygn. akt II SA/Bk 794/24 podziela w tym względzie stanowisko organu, że przy ocenie poziomu terenu wokół budynku należy brać pod uwagę rzędną wynikającą z projektu, który zakłada jej podniesienie, a nie rzędną istniejącą. Dodatkowo organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił z jakich względów uznał dokumentację projektową za zgodną z zapisami § 6 ust. 4 pkt 8 oraz § 32 ust. 10 pkt 4 planu miejscowego, zaś ze względu na fakt, że stanowisko ta znajduje potwierdzenie w projekcie, sąd je podziela. Słusznie zatem w sprawie przyjęto, że projektowana inwestycja spełnia warunek określony w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a. P.b., tj. zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Końcowo stwierdzić również wypada, że w wyroku WSA w Białymstoku sygn. akt II SA/Bk 794/24 sąd przesądził, że projektowana inwestycja nie wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zaś wyrokiem z 1 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 857/23 przesądzono, że sąsiednia inwestycja spółki nie wpisuje się w niedozwoloną praktykę "salami slicing", tzn. sztucznego dzielenia przedsięwzięcia wymagającego oceny środowiskowej na kilka mniejszych zamierzeń, które ze względu na swoje jednostkowe parametry takiej oceny nie wymagają i są realizowane jednocześnie lub etapowo w ramach formalnie odrębnych procesów inwestycyjnych jedynie w tym celu, by uniknąć przeprowadzania oceny całego podzielonego tak przedsięwzięcia (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2015 r., II OSK 1605/13). Ustalenia zawarte w ww. sprawie, można odnieść do kontrolowanej sprawy zważywszy na bezpośrednie sąsiedztwo planowanej inwestycji oraz podmiot inwestora. Ponadto sąd podziela spostrzeżenie WSA w Białymstoku dokonane w wyroku sygn. akt II SA/Bk 794/24, że przedmiotowa inwestycja jest kolejnym etapem inwestycyjnym oraz prawdopodobnie ostatnim, bowiem kolejna działka inwestora nr [...] ma jedynie szerokość 6 m oraz została przeznaczona na tzw. Bufor ochronny. Finalnie zatem uznać należy, że projektowana inwestycja spełnia warunek określony w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b. P.b.
Ponadto przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest kompletny orz został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu budowlanego zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego.
W konsekwencji sąd uznał, ze dokumentacja projektowa została przez organ odwoławczy oceniona w wymaganym prawem zakresie, a przy tym szczegółowo oraz prawidłowo, zaś będące pokłosiem tej analizy wnioski przemawiają za stwierdzeniem o jej zgodności z przepisami prawa, co w świetle art. 45 ust. 4 P.b., obowiązywało organ do wydania decyzji pozytywnie załatwiającej wniosek inwestora.
Podkreślić przy tym należy, że subiektywna wizja skarżącej co do tego, jak ma wyglądać sąsiedztwo jej nieruchomości, nie jest równoznaczna z pojęciem kształtowania ładu przestrzennego. Skoro plan miejscowy w obowiązującym kształcie dopuszcza na omawianym terenie realizowaną przez inwestora zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, dostrzegając jednocześnie wysoki poziom zalegania wód gruntowych (vide: § 6 ust. 4 pkt 9 planu miejscowego), to uznać należy, że w przypadku zaprojektowania odpowiednich rozwiązań technicznych, zabudowa ta jest dopuszczalna. Sąd zauważa przy tym, że w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że z treści ww. art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. wynika, że poszanowaniu podlegają nie wszystkie, lecz tylko uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich. Uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w przywołanym artykule, to interesy mające umocowanie w przepisach prawa. Nie chodzi więc o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2184/15). Dodać należy, że z reguły każda inwestycja powoduje uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości, ale jeśli nie można mówić o naruszeniu konkretnych przepisów prawa, to organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Poszanowanie interesów osób trzecich polega zaś, na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1626/18). Przy czym, ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozumiana w sposób absolutny. Inaczej rzecz ujmując, interes osób trzecich chroniony art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 P.b., stanowiącego, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
Podnoszone zaś przez stronę skarżącą twierdzenia odnoszą się przede wszystkim do jej interesu faktycznego. Podkreślić przy tym wypada, że organy obu instancji wyważyły interesy zarówno inwestora, jak i stron, w tym strony skarżącej, w tym zobowiązując inwestora do uzupełnienia dokumentacji budowlanej, w sytuacji powzięto wątpliwości co do jej kompletności, rzetelności lub zasadności zaplanowanych w niej rozwiązań. W konsekwencji doszło do załatwienia wniosku inwestora, w taki sposób, który gwarantuje zarówno inwestorowi, jak i skarżącej, zrealizowanie przysługujących im praw do zabudowy swoich nieruchomości zgodnie z prawem, w tym zgodnie z przepisami planistycznymi.
Sąd podkreśla przy tym, że w obecnym stanie prawnym funkcjonuje zasada wyłącznej odpowiedzialności projektanta oraz osoby sprawdzającej za projekt architektoniczno-budowlany. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały w jej wyniku ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, względnie decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska oraz do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a także weryfikacji kompletności dokumentacji projektowej oraz spełnienia przez projektanta i projektanta sprawdzającego ustawowych warunków. Organ architektoniczno-budowlany nie jest zatem uprawniony do szerszego badania projektu budowlanego. Rozszerzająca w tym względzie interpretacja uprawnień organu, oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ i stanowiłaby naruszenie kardynalnej zasady związania organów administracji publicznej prawem. O zakresie ciążącego na organie architektoniczno-budowlanym w tym względzie obowiązku wypowiedział się obszernie NSA w wyroku z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. II OSK 940/07 (Lex nr 491284). Tylko zatem projekt zagospodarowania działki (terenu) podlega kontroli właściwego organu w pełnym zakresie, tj. pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, która w niniejszej sprawie została przeprowadzona w sposób prawidłowy.
W konsekwencji, w ocenie sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym przytoczenie przepisów prawnych mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odwoławczy uzupełnił przy tym w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, realizując wskazania co do dalszego postepowania zawarte w uprzednio wydanym wyroku. Powyższe świadczy o rzetelnym i skrupulatnym przeanalizowaniu dokumentacji projektowej przez organ odwoławczy, który wyprowadził zasadne wnioski. Sąd nie dopatrzył się przy tym podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej, bowiem braki dowodowe mogły zostać uzupełnione w postępowaniu odwoławczym, czego dokonano. Tym samym, w ocenie sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ odwoławczy prawidłowo, a ustalenia tego organu nie pozostawiają wątpliwości oraz znajdują umocowanie w wyczerpująco zgromadzonym materiale dowodowym. Wyrazem tego jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, w tym odnoszącą się do tej podnoszonej w toku postępowania odwoławczego.
Z tego powodu sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i została wydana z zachowaniem dyspozycji art. 35 ust. 1 pkt 1-4a i art. 32 ust. 4 pkt. 2 P.b. oraz z poszanowaniem procedury administracyjnej. Przeprowadzone postępowanie nie narusza bowiem art. 7, art. 10 § 1, art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy właściwie ocenił cały zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz z zasadą przekonywania, prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy. Zastosował przy tym właściwą podstawę prawną, którą prawidłowo zinterpretował oraz wyjaśnił w pisemnych motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia, które spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto organ ten dochował zasady z art. 15 k.p.a., dokonując ponownego kompleksowego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzając ocenę całego zebranego materiału dowodowego, uzupełniając go oraz ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Podkreślić przy tym należy, że wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko, nie może zostać uznane za nieprawidłowe z tego jedynie względu, że jest odmienne od oczekiwań strony skarżącej. Zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych.
Reasumując stwierdzić należy, że sąd nie doszukał się naruszenia przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, w związku z czym skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło