II OSK 1626/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-12-10

Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia del. NSA Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że planowana inwestycja budowlana narusza uzasadnione interesy osób trzecich w zakresie przesłaniania i zacieniania sąsiednich nieruchomości, stosując przepisy dotyczące warunków technicznych budynków i ich usytuowania, w tym § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., pomimo że § 13 ma zastosowanie do istniejącej zabudowy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewoda prawidłowo ocenił, iż projekt budowlany nie spełnia wymogów dotyczących poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, ponieważ usytuowanie i wysokość projektowanego budynku spowodują ograniczenia w zabudowie sąsiedniej działki nr 290 w zakresie przesłaniania i zacieniania. Sąd podkreślił, że zasada równej ochrony prawa własności wymaga uwzględnienia potencjalnej zabudowy sąsiednich nieruchomości, nawet jeśli § 13 rozporządzenia dotyczy istniejącej zabudowy. W związku z tym, uchylono wyrok WSA i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Starosta wydał pozwolenie, ale Wojewoda je uchylił, uznając, że projekt narusza przepisy dotyczące przesłaniania i zacieniania sąsiednich działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił interesy stron i nie wyważył ich należycie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Wojewody i innych uczestników postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Wojewody Pomorskiego oraz M. K., A. Z., I. S. i B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 572/17 w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od L. M. na rzecz Wojewody Pomorskiego kwotę 610 (sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od L. M. na rzecz M. K. i A. Z. kwoty po 630 (sześćset trzydzieści) oraz na rzecz I. S. i B. S. solidarnie kwotę 630 (sześćset trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 572/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi L. M. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) uchylił decyzję Wojewody P.ego z dnia 29 czerwca 2017 r., którą uchylono decyzję Starosty W. z dnia 6 marca 2017 r. i odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia L. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działek ... i ... położonych w R. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia 16 grudnia 2016 r. L. M. zwróciła się do Starosty o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie ww. działek. Dnia 2 stycznia 2017 r. Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla wyżej wymienionej inwestycji. Jednocześnie organ pierwszej instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wnoszenia uwag i zastrzeżeń w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Uwagi i zastrzeżenia do planowanej inwestycji zgłosili A. Z., S. S. oraz M. K.. Jednocześnie z wnioskiem o uznanie ich za strony postępowania w sprawie udzielenie przedmiotowego pozwolenia na budowę do Starosty zwrócili się B i I. S.. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2017 roku Starosta nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym. W dniu 7 lutego 2017 roku do Starosty wpłynęła poprawiona przez dokumentacja projektowa. W dniu 8 lutego 2017 roku Starosta zlecił wykonanie analizy zacienienia i przesłaniania dla projektowanego budynku na działkach nr ... i ... w R. względem terenów i obiektów na działkach sąsiednich. Jednocześnie organ pierwszej instancji zlecił dokonanie oceny zgodności z przepisami analiz zacieniania i przesłaniania dołączonych do akt sprawy przez H. G. oraz M. K. Starosta, decyzją z dnia 6 marca 2017 r., wydaną na podstawie art. 28, art. 33 art. 36 ustawy ust. 1, art. 34 ust. 4 z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane 1 Sygn. akt: II OSK 1626/18 (jednolity tekst Dz. U. poz. 290 z 2016r. ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił przedmiotowego pozwolenia na budowę. Uzasadniając decyzję Starosta wskazał, że projekt budowlany jest kompletny i został opracowany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, a przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta dla działek nr [...] i fragmentów działek nr [...] obr. ..., zatwierdzonego uchwałą nr ... Rady Miejskiej z dnia 18.06.1998r. (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 85 poz. 433 z 1998 r.). Ponadto w projekcie budowlanym odległości projektowanego budynku od granic działki oraz od budynków na działkach sąsiednich są zgodne z obowiązującymi przepisami technicznymi w tym przepisami p.poż. - spełnione są wymagania § 12 oraz § 271 i § 235 (ściana oddzielenia p.poż.) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co szczegółowo przedstawił projektant w opisie i na planszy poglądowej do projektu zagospodarowania terenu. Ponadto odległości ścian z oknami i drzwiami od granic działki oraz lokalizacja projektowanych balkonów względem granic działki spełniają zapisy określone w § 12 ust.5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Projekt został uzgodniony przez rzeczoznawcę ds. przeciwpożarowych, co również potwierdza fakt zgodności pozostałych jego rozwiązań związanych z wymaganiami zabezpieczeń p. pożarowych, parametrów zastosowanych materiałów, wymogów dot. zagospodarowania terenu, dojazdów i dróg pożarowych. W projekcie zawarto opinię geotechniczną, w której projektant określił geotechniczną kategorię posadowienia obiektu wraz z wymaganą dokumentacją podłoża gruntowego i projektem geotechnicznym, zgodnie z par. 7 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z dnia 27 kwietnia 2012 r.), w projekcie zawarto także decyzję o możliwości wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Natomiast w obecnym brzmieniu art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane ustawodawca nie umieścił zapisu dotyczącego oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych, projekt również nie musi zawierać projektów niżej wymienionych instalacji. Lokalizacja miejsca gromadzenia odpadów 2 Sygn. akt: II OSK 1626/18 stałych (śmietnik) zaprojektowany został w zamykanym drzwiami-pomieszczeniu budynku, zatem nie mają tu zastosowania przepisy dotyczące odległości tych miejsc od granic działki czy innych budynków - na podstawie § 22 ust.2 pkt 2 w związku z § 23 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Liczba i lokalizacja miejsc postojowych została precyzyjnie określona i zwymiarowana w projekcie (na rzucie hali garażowej) oraz na rysunku projektu zagospodarowania terenu, co jest zgodne z zapisami planu miejscowego w zakresie ilości i lokalizacji na działce stanowiącej teren inwestycji oraz pozostaje w zgodzie z par. 19 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W zakresie odległości projektowanych miejsc postojowych od okien pomieszczeń na stały pobyt ludzi, w projekcie zastosowano zamiast otworu drzwiowego, doświetlenie pokoju oznaczonego na rzucie I piętra symbolem "m 2.4" szklanymi pustakami, które nie stanowią otworu okiennego ani drzwiowego w myśl w/w przepisów. Odległości miejsc postojowych od pozostałych pomieszczeń - nieprzeznaczonych na stały pobyt ludzi (takim pomieszczeniem jest kuchnia) nie podlegają regulacjom w/w przepisu. Kwestia dotycząca liczby kondygnacji projektowanego budynku została ujęta w części opisowej projektu oraz zilustrowana czytelnie na rysunkach rzutów i przekrojów. W projekcie wykazano 4 pełne kondygnacje oraz poddasze nieużytkowe przy wysokości całkowitej budynku 15,12 m, co stanowi spełnienie zapisów planu miejscowego. Na podstawie zawartej w projekcie i skorygowanej w toku postępowania analizie nasłonecznienia i przesłaniania sporządzonej przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane, członka właściwej Izby Samorządu Zawodowego, który złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo budowlane o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz informacji w opisie technicznym do projektu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego, organ stwierdził, że spełnione są wymagania wynikające z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności przepisy dotyczące oświetlenia, nasłonecznienia i przesłaniania sąsiednich budynków. Powyższe potwierdza również ekspertyza techniczna nr [..] sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności architektonicznej dr. inż. S. N. dołączona do akt sprawy w toku postępowania, z której w sposób jednoznaczny wynika, że projekt budowlany spełnia 3 Sygn. akt: II OSK 1626/18 powyższe przepisy wynikające z § 13 i 60 ust. 2 rozporządzenia. Powyższą opinię biegłego organ uznał za wiarygodną i rzetelną. Została sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje. Reasumując, zgodnie z art. 35 ustawy Prawo budowlane, gdy obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustala dopuszczalne parametry zabudowy i projekt jest z nimi zgodny a ponadto jest zgodny z zapisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ wydający pozwolenia na budowę nie może odmówić wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę. Ponadto tut. organ rozpatrując konkretny wniosek inwestora, który w procesie budowlanym ma prawo kierować się własnymi potrzebami, nie ma podstaw prawnych aby zmusić go do zmiany projektu i realizacji inwestycji budowlanej, którą planuje i która zgodna jest z przepisami i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 4 ustawy Prawo budowlane każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Odwołania od wyżej wymienionej decyzji Starosty wnieśli: M. K., B i I. S. oraz A. Z. Wojewoda P. decyzją z dnia 29 czerwca 2017 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję Starosty z dnia 6 marca 2017 r. i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia L. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie ww. działek położonych w R.. Uzasadniając decyzję Wojewoda wskazał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy ustawy - Prawo budowlane, w szczególności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dlatego też należało podjąć rozstrzygnięcie jak w sentencji niniejszej decyzji. Zdaniem Wojewody ustalony stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy umożliwia podjęcie rozstrzygnięcia jak w sentencji decyzji, bowiem organ odwoławczy uprawniony jest do merytorycznej zmiany decyzji organu pierwszej instancji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zadaniem i obowiązkiem Wojewody w postępowaniu odwoławczym jest nie tylko ustosunkowanie się do 4 Sygn. akt: II OSK 1626/18 zarzutów wnoszonych przez skarżącego, ale - jak już powyżej wspomniano - również ponowna ocena całego materiału dowodowego z obowiązującymi przepisami. W ocenie Wojewody planowana inwestycja spełnia wszystkie wymagania obowiązującego mpzp, co potwierdza projekt budowlany załączony do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Na projekcie zagospodarowania terenu (str. 67 projektu) wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy, która znajduje się w odległości 6,0 m od linii rozgraniczającej ulicę L. Ponieważ budynek został zaprojektowany wzdłuż wyznaczonej linii i jej nie przekracza, wymóg mpzp w tym zakresie uznać należy za spełniony. Kąt nachylenia dachu zaprojektowano na 25° (str. 65 projektu) - warunek spełniony. Wysokość planowanego budynku będzie wynosiła około 15,12 m (str. 64, 92 projektu), co przy dopuszczalnej wysokości do 18,0 m również uznać należy za warunek spełniony. Jak wynika z projektu budowlanego, zaplanowano 4 miejsca postojowe w terenie i 5 miejsc postojowych w parterze budynku stanowiącym halę garażową, co daje łącznie 9 miejsc postojowych (6 mieszkań - 6 miejsc postojowych i 3 miejsca dla gości - 522,6 m2 powierzchni użytkowej budynku) - warunek spełniony. Organ zauważył, że żaden przepis prawa budowlanego nie nakazuje, ażeby dojazd do miejsca postojowego był zlokalizowany na działce inwestora. Wydzielone miejsca postojowe (w skład których wchodzą stanowiska dla samochodów - zob. § 19 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) muszą natomiast być sytuowane w odpowiednich odległościach od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, od placów zabaw i boisk dla dzieci i młodzieży, a stanowiska postojowe powinny mieć wymiary określone w rozporządzeniu (§ 21). Zaprojektowane dwa miejsca postojowe na terenie objętym inwestycją G. miejsce z jednym stanowiskiem; drugie z trzema stanowiskami) są zgodne z przepisami przywołanego powyżej rozporządzenia zarówno pod kątem zachowania odległości od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi jak również po kątem wymiaru stanowisk dla samochodów - 2,3 m X 5,0 m i 3,6 m X 5,0 m dla osoby niepełnosprawnej. Dla zapewnienia dojazdu do wymienionych miejsc postojowych Inwestor uzyskał zezwolenie Burmistrza Miasta z dnia 2 czerwca 2015 roku, nr[..], w sprawie lokalizacji zjazdów indywidualnych na działki nr [..] i [..] z drogi gminnej o numerze [..] - ul. L. (działka nr [..]). Miejsca postojowe nie naruszają także § 19 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem 5 Sygn. akt; II OSK 1626/18 najbliższe okno pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi znajduje się dopiero na III kondygnacji, a więc w odległości większej niż wymagane 7,0 m. Dokonując analizy projektu budowlanego, w szczególności projektu zagospodarowania terenu, rysunków rzutów kondygnacji oraz rysunku elewacji. Wojewoda doszedł do przekonania, że także odległości wskazane w przepisie § 12 ust. 1 rozporządzenia zostały zachowane. Od granicy z działką nr 267 (elewacja południowo-wschodnia budynku) ściana bez okien znajduje się w odległości 3,0 m natomiast ściany, w których znajdują się okna zostały cofnięte w stosunku do ściany bez okien o 1,0 m, co powoduje, że ściany z oknami znajdują się w odległości 4,0 m od granicy. Podobna sytuacja występuje w przypadku działki nr 290 (elewacja północno-wschodnia) i działek nr ... i ... (elewacja południowo-zachodnia), gdzie również ściany z oknami znajdują się w odległości 4,0 m od działek sąsiednich, a ściany bez okien w odległości 3,0 m. Jeżeli chodzi o elewację północno-zachodnią, to działka w tym miejscu graniczy z działką drogową (ulica L.) i w związku z usytuowanymi tam miejscami postojowymi oraz wyznaczoną planem linią zabudowy odległość budynku od działki drogowej wynosi 6,0 m. Każda wydzielona ściana zewnętrzna czy to równoległa, czy też prostopadła, bez względu na jej wielkość i położenie, stanowi odrębny element konstrukcyjny budynku. Żaden przepis prawa nie nakazuje projektowania budynków ze ścianami tylko i wyłącznie w jednej płaszczyźnie. Natomiast zewnętrzna powierzchnia ściany budynku ze wszystkimi znajdującymi się na niej elementami określana jest mianem elewacji budynku. Organ odwoławczy rozpatrujący odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązany jest także ocenić, na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawo budowlane), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Projektowana zabudowa winna bowiem spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, określone dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Obowiązkiem właściwego organu, a następnie organu odwoławczego, jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny ustawy 6 Sygn. akt: II OSK 1626/18 oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków. Przed wydaniem decyzji strony mają prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym z wynikami analizy zacienienia, wnieść doń uwagi i zastrzeżenia. Jak podkreśla się w orzecznictwie kwestia nasłonecznienia powinna być wyjaśniona w sposób czytelny i zrozumiały, pozwalający na skontrolowanie prawidłowości przeprowadzonej analizy. W rozpatrywanej sprawie z uwagi na fakt, że przedstawione przez Inwestora i strony postępowania analizy zacieniania i przesłaniania zasadniczo się ze sobą różniły Starosta zdecydował o zleceniu wykonania dodatkowej, niezależnej analizy, którą następnie dopuścił jako dowód w sprawie i na podstawie której oparł swoje rozstrzygnięcie. Biegły jest pomocnikiem organu administracji w ustaleniu i ocenie stanu faktycznego. Organ nie jest związany opinią biegłego, ocenia swobodnie tę opinię na podstawie zasad wiedzy, nie jest więc nią skrępowany. Organ nie może - tak jak to uczynił Starosta - ograniczyć się w swojej decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, ale ma obowiązek sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego. Przechodząc do oceny analizy sporządzonej na zlecenie Starosty organ odwoławczy stwierdził, że zawiera ona błędy powodujące, że Starosta, który się na niej oparł, wydał decyzję niezgodną z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego. W szczególności chodzi o kwestię zacieniania i przesłaniania działki niezabudowanej oznaczonej nr 290. W tej części analiza nie odpowiada na pytanie jakie warunki należy zachować, ażeby do przesłaniania i zacienienia tej działki i działek inwestora nie dochodziło, tylko wskazuje w jakiej odległości należy na działce nr 290 usytuować budynek (tzw. budynek teoretyczny) żeby planowany budynek na działkach inwestora spełniał wymogi § 13 i § 57 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy wskazał, że co do zasady zacienienie działek, na których zamierzenia inwestycyjne nie zostały skonkretyzowane decyzją o pozwoleniu na budowę zatwierdzającą projekt budowlany, nie może uzasadniać kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawo budowlane nie przewiduje bowiem ograniczeń z tytułu zacienienia działek, normując jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych przez obiekty budowlane przez co należy rozumieć obiekty istniejące lub obiekty co do których wydano decyzję o pozwoleniu na budowę. Niemniej wymaga przypomnienia, że Prawo budowlane reguluje sprawy 7 Sygn. akt: II OSK 1626/18 związane z projektowaniem, budową, utrzymaniem i rozbiórką obiektów budowlanych (art. 1 Prawa budowlanego). Podstawowe zasady, którymi należy się kierować podczas projektowania i budowy obiektu budowlanego, określa art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika, że poza kwestiami technicznymi, bezpieczeństwa powszechnego, ochrony zdrowia i mienia ludzi oraz środowiska należy uwzględniać także odpowiednie usytuowanie obiektu budowlanego na działce oraz uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego). Prawo budowlane zatem spełnia także istotną rolę w zakresie wzajemnych stosunków właścicieli nieruchomości sąsiednich, czyli tak zwanego prawa sąsiedzkiego. Podstawowym celem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie harmonijnego wykonywania najszerszego prawa do korzystania z nieruchomości, jakim jest prawo własności. Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności, zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej (sąsiedniej) nieruchomości. Prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym (art. 64 ust. 1 Konstytucji) i ochrona ta jest dla wszystkich równa (art. 64 ust. 2 Konstytucji). Zasada równej dla wszystkich ochrony własności jest elementem zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji). W zgodzie z tymi konstytucyjnymi zasadami powinny być wykładane przepisy Prawa budowlanego, które mają wpływ na prawo sąsiedzkie. Istotne znaczenie w stosunkach sąsiedzkich właścicieli nieruchomości ma usytuowanie obiektu budowlanego wobec granicy nieruchomości. Nie bez przyczyny w rozporządzeniach dotyczących warunków technicznych i usytuowania budynków określa się odległości, w jakich budynek może być usytuowany od granicy nieruchomości, i to nie tylko ze względu na ochronę przed pożarami. Ważne jest też dla tych stosunków wzajemne usytuowanie obiektów budowlanych na sąsiednich nieruchomościach. Jest oczywiste, że budynek na nieruchomości może być źródłem immisji, która będzie polegała na oddziaływaniu na sąsiednią nieruchomość przez zasłonięcie dopływu światła lub widoku, na przenikaniu hałasu lub temu podobnych. Dlatego Prawo budowlane, w szerokim tego słowa znaczeniu, reguluje także wzajemne usytuowanie obiektów budowlanych w szczególności ze względu na ograniczenie dopływu światła lub widoku. Przykładem jest § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w którym określono sposób ustalania odległości budynku z 8 Sygn. akt: II OSK 1626/18 pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów. Stwierdzenie, że przepis ten reguluje ustalenie odległości budynku od innych obiektów, prima facie wskazuje, że może on mieć zastosowanie tylko wówczas, gdy jedna z nieruchomości jest już zabudowana. Taką wstępną tezę zdaje się potwierdzać jego dalsza część, w której szczegółowo określa się sposób ustalania odległości pomiędzy budynkami; sposób, który wymaga znajomości pewnych parametrów architektonicznych jednego z budynków, mianowicie usytuowania krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego lub poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego. Jednakże taka wykładnia nie uwzględnia zasady równej ochrony prawa własności. Preferuje ona tego z właścicieli dwóch niezabudowanych sąsiednich nieruchomości, który pierwszy przystąpi do inwestowania. Uprzywilejowanie pierwszego inwestora polega na tym, że inwestując w sąsiedztwie niezabudowanej nieruchomości nie będzie ograniczony warunkami stawianymi w § 13 cytowanego rozporządzenia, lecz tylko warunkami stawianymi co do odległości budynku od granicy nieruchomości w § 12 tego rozporządzenia. Może to doprowadzić do szerszego ograniczenia prawa własności właściciela nieruchomości sąsiedniej, który budując później, nie będzie mógł zbudować w takiej samej odległości, zgodnej z warunkami § 12, od granicy nieruchomości. W ocenie Wojewody zasada równej ochrony prawa własności wymaga, aby każdy właściciel nieruchomości w procesie inwestycyjnym w miarę możliwości miał takie same prawa. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewoda wskazał, że poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich w procesie uzyskiwania pozwolenia na budowę będzie polegało między innymi na ocenie możliwości zabudowy działki sąsiedniej w zgodzie z przywołanymi wyżej przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosując w takiej sytuacji wskazany przepis, organy administracji architektoniczno - budowlanej są zobowiązane ocenić, czy właściciel sąsiedniej niezabudowanej nieruchomości będzie mógł zabudować swoją nieruchomość z zachowaniem takich samych odległości od granicy jak właściciel nieruchomości, który pierwszy podjął inwestycje. Dokonując takiej oceny, należy brać pod uwagę też możliwą zabudowę z uwzględnieniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy. 9 Sygn. akt: II OSK 1626/18 Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy zauważył, że planowany budynek inwestora znajduje się od działki nr 290 w odległościach spełniających wymagania § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie. Natomiast w spornej analizie przesłaniania i zacieniania przyjęto, że tzw. budynek teoretyczny na działce nr 290 znajduje się w odległości prawie dwukrotnie większej bo prawie 7,0 m od granicy z działkami inwestora - wówczas faktycznie nie dojdzie do przesłaniania i zacieniania. Nie sposób się zgodzić z tak przyjętymi przez autora analizy warunkami, bowiem odsunięcie budynku teoretycznego na odległość prawie 7,0 m od granicy z działkami nr ... i ... spowoduje niewątpliwie ograniczenia w sposobie zagospodarowania działki nr 290, biorąc pod uwagę chociażby ograniczenie wielkości (gabarytów) przyszłego budynku. Natomiast poza sporem pozostaje fakt, że usytuowanie budynku teoretycznego na działce nr 290, z zachowaniem takich samych odległości od granicy jak to uczynił inwestor, który pienwszy podjął inwestycję, spowoduje, że będzie dochodziło do przesłaniania i zacieniania. Wskazuje na to obliczona przez autora analizy wysokość przesłaniania 10,65 m przy założeniu, że poziom parteru będzie się znajdował na wysokości 1,0 m. A zatem jeżeli obydwa budynki (planowany i teoretyczny) będą się znajdować zgodnie z przepisami w odległości 4,0 m od granicy, to wysokość przesłaniania powinna wynosić nie więcej niż 8,0 m, a nie 10,65 m jak to wyliczył autor analizy. Wielkość 10,65 m może się zwiększyć jeżeli przyjąć, że okna na parterze budynku teoretycznego będą usytuowane poniżej założonego 1,0 m. Wobec powyższego należy uznać, że przy usytuowaniu budynku teoretycznego w odległości 4,0 m od granicy z działkami inwestora będzie dochodziło do przesłaniania, bowiem analiza jak już wyżej wspomniano została wykonana dla nieprawidłowo przyjętej odległości między budynkami. Przy takiej odległości (4,0 m) będzie dochodziło również do zacieniania budynku teoretycznego, co wynika z analizy przedstawionej przez skarżących (sporządzonej przez V. P.). Do zacieniania budynku teoretycznego nie będzie dochodziło tylko w przypadku, gdyby w tej części budynku (południowozachodniej) zrezygnowano całkowicie z budowy mieszkań jednopokojowych (§ 60 ust. 2). Jednakże takie założenie, dopóki nie zostanie skonkretyzowany przedmiot inwestycji na działce nr ..., ogranicza prawo własności jej właściciela. Jeżeli chodzi natomiast o przesłanianie budynku znajdującego się na działce nr 267 to należy stwierdzić, że przedstawiona analiza nie daje podstaw do uznania, że do 10 Sygn. akt: II OSK 1626/18 przesłaniania nie dojdzie. Autor analizy stwierdził, że dla okna nr 2 w południowej części ściany zachodnio-północnej nie sprawdzano przesłaniania, ponieważ ta cześć pomieszczenia jest doświetlona przez okno 3 i drzwi balkonowe. Z kolei z analizy przedstawionej przez skarżących wynika, że okno nr 2 będzie przesłaniane przez budynek planowany. W ocenie Wojewody będzie dochodziło do przesłaniania okna nr 2, natomiast dla stwierdzenia czy pomieszczenie to będzie miało zapewnione wymagane przepisami oświetlenie dzienne niezbędnym byłoby wykazanie w analizie spełnienia przesłanki z § 57 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to jest czy stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi spełnia wymagania tego przepisu. Żadna z przedstawionych analiz takich wyliczeń nie zawiera. Potrzebna jest również dokładniejsza analiza okna nr 1, bowiem z jednej analizy wynika, że do przesłaniania dojdzie, z drugiej zaś, że nie, Konieczny jest zatem rysunek rzutu parteru dla budynku na działce nr ..., w celu ustalenia bez cienia wątpliwości, że kąt 60° wyznaczony został w sposób odpowiadający § 13 ust. 1 pkt 1 przywołanego powyżej rozporządzenia. W ocenie Wojewody w stosunku do pozostałych działek do przesłaniania i zacieniania nie będzie dochodzić z uwagi na odległości pomiędzy znajdującymi się na tych działkach budynkami. Reasumując, po dokonaniu oceny analiz przesłaniania i zacieniania znajdujących się w aktach sprawy Wojewoda doszedł do przekonania, że w przypadku działki nr 290 z całą pewnością zostały naruszone przepisy § 13, 57 i 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Za uzasadniony uznał Wojewoda zarzut naruszenia § 328 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z projektowaną charakterystyką energetyczną budynku (str. 23 projektu) w pkt 9 "Sprawdzenie wymagań prawnych" podano wskaźnik EP dla projektowanego budynku na poziomie 226,65 kWh/m2/rok. Natomiast z § 329 ust. 1 przywołanego rozporządzenia wynika, że dla budynków wielorodzinnych od 1 stycznia 2017 roku obowiązuje maksymalny wskaźnik w wysokości 85 kWh/m2 rok. W kwestii naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 roku w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony ppoż., stwierdził Wojewoda, że jest to zarzut bezpodstawny. 11 Sygn. akt: II OSK 1626/18 Ustosunkowując się do postanowień Starosty dotyczących odmowy zawieszenia postępowania oraz odmowy wyłączenia M.N. od udziału w postępowania stwierdził organ odwoławczy, że są one zgodne z obowiązującymi przepisami. Odnośnie postanowienia z dnia 9 lutego 2017 roku w sprawie odmowy zawieszenia postępowania wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi "zagadnienie wstępne" z art. 97 ust. 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie podkreśla się, że zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle. Natomiast powoływanie się na pismo Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, który stwierdził pewne uchybienia w projekcie oraz że egzekwowanie przepisów ustawy Prawo budowalne leży w gestii właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, z pewnością takim zagadnieniem nie jest. Organ zauważył, że zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane organ administracji wydaje pozwolenie na budowę tylko i wyłącznie po spełnieniu wszystkich wymagań określonych przepisami. W przypadku stwierdzenia uchybień wskazanych przez wyżej wymienionego Komendanta (co zresztą nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym) organ ma możliwość wydać decyzję odmowną - tak więc rozpatrzenie sprawy jest możliwe i nie zachodzi tzw. zagadnienie wstępne. Za nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach należy uznać stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w piśmie z dnia 22 lutego 2017 roku, skierowane do Starosty. W ocenie Komendanta poddasze nieużytkowe jest piątą kondygnacją, co nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach, w szczególności przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o czym była już mowa powyżej. Warto także zauważyć, że przepisy przeciwpożarowe również powołują się na definicję kondygnacji zawartą w wyżej wymienionym rozporządzeniu (rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych - § 2 ust. 1 pkt 4). Odnośnie postanowienia Starosty z dnia 3 marca 2017 roku w sprawie odmowy wyłączenia od udziału w postępowaniu Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego, w ocenie Wojewody nie wystąpiły przesłanki uprawdopodobniające istnienie wątpliwości co do bezstronności wymienionego 12 Sygn. akt: II OSK 1626/18 pracownika. Skarżący powołują się na postanowienie Prokuratury Rejonowej z dnia 19 listopada 2015 roku, w którym stwierdzono, że postępowanie administracyjne w pierwszej instancji przeprowadzone zostało bez należytej staranności oraz z naruszeniem procedury administracyjnej. Należy zauważyć, że tym samym postanowieniem Prokuratura Rejonowa umorzyła śledztwo w sprawie działania na szkodę interesu prywatnego oraz stwierdziła, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Wobec takiego rozstrzygnięcia Prokuratury trudno jest mówić o naruszeniu zasady bezstronności, tym bardziej, że brak staranności i naruszenie procedury administracyjnej nie jest tożsame z naruszeniem zasady bezstronności, które z natury rzeczy jest działaniem umyślnym. Natomiast uchybienie procedurom administracyjnym w wyniku braku staranności podlega kontroli w toku dalszego postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego. Z uwagi na fakt, że doprowadzenie do zgodności projektu budowianego z obowiązującymi przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie jest możliwe w ramach prowadzonego obecnie postępowania. Wojewoda nie miał innej możliwości jak orzec o uchyleniu w całości decyzji Starosty z dnia 6 marca 2017 roku i odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji. Zauważyć bowiem należy, że doprowadzenie do zgodności z przepisami wyżej wymienionego rozporządzenia będzie wymagało sporządzenia zupełnie nowego projektu budowlanego (np. zmieniającego usytuowanie budynku, zmianę jego wysokości, gabarytów), a zatem będzie to całkowicie inna (nowa) inwestycja, wymagająca przeprowadzenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę od samego początku, to jest od złożenia nowego wniosku wraz z nowym projektem budowlanym i dokonania jego oceny przez organ pierwszej instancji. Od decyzji tej L. M. wniosła skargę. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w pierwszej kolejności wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji Wojewody jest przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., na mocy którego organ odwoławczy w sytuacji uchylenia decyzji organu I instancji w całości lub w części, jest uprawniony do orzeczenia co do istoty sprawy w tym zakresie. Wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego jest możliwe jednak tylko, gdy w wyniku kontroli instancyjnej zostaną ujawnione uchybienia natury merytorycznej. Wobec powyższego, sąd administracyjny rozpoznając skargę na 13 Sygn. akt: II OSK 1626/18 decyzję organu odwoławczego wydaną w tym trybie ocenia zaistnienie przesłanek takiego rozstrzygnięcia, w szczególności uwzględniając wszelkie aspekty zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie Wojewoda uznał, że planowana inwestycja nie spełnia wymogów wskazanych w § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i z tego względu narusza art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego planowany budynek, zaprojektowany wprawdzie w odległości od granicy działki zgodnej z § 12 rozporządzenia, spowoduje jednak przesłonienie hipotetycznego budynku na sąsiedniej nieruchomości nr 290 w sposób, który nie spełnia wymogów nasłonecznienia wskazanych w ww. akcie. Dokonując oceny dowodu jakim jest sporządzona na zlecenie Starosty analiza zacienienia i przesłaniania organ II instancji uznał, że została ona wykonana dla nieprawidłowo przyjętej odległości między budynkami - planowanym oraz hipotetycznym, a wskazał, że spełnienie wymogów z § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia jest według analizy możliwe tylko przy odsunięciu budynku teoretycznego o prawie 7 m od granicy działki nr ... oraz gdy w południowo-zachodniej części budynku zrezygnuje się z budowy mieszkań jednopokojowych. Uwzględnienie takich ustaleń analizy w zatwierdzanym projekcie i wydanie na tej podstawie pozwolenia na budowę, w ocenie organu spowoduje niewątpliwie ograniczenia w sposobie zagospodarowania tej nieruchomości sąsiedniej i oznacza, że decyzja organu I instancji nie uwzględniła uzasadnionych interesów osób trzecich, jak wymaga tego art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Z kolei usytuowanie teoretycznego budynku z zachowaniem takich samych odległości od granicy jak to uczynił inwestor spowoduje, że będzie on przesłaniany i zacieniany przez projektowany budynek. W ocenie Sądu Wojewódzkiego kwestią sporną wymagającą rozstrzygnięcia w okolicznościach kontrolowanej sprawy jest zatem ustalenie, czy organ II instancji prawidłowo ocenił fakt niespełnienia przez planowaną inwestycję wymogów związanych z nasłonecznieniem budynków znajdujących się w obszarze jej oddziaływania oraz zasadnie wywiódł z tej okoliczności naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. W pierwszej kolejności zwrócono uwagę, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z analizą zacienienia budynku tzw. hipotetycznego, co do którego nie wydano pozwolenia na budowę bądź decyzji ustalającej warunki zabudowy. W tym 14 Sygn. akt: II OSK 1626/18 zakresie Sąd stoi na stanowisku, że przepis § 13 rozporządzenia może mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy, nie zaś hipotetycznej. Nie wyłącza to jednak konieczności dokonania przez organ architektoniczno-budowlany oceny wpływu planowanej inwestycji pod kątem możliwego jej zagospodarowania z punktu widzenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Zdaniem Sądu trafnie więc organ odwoławczy dostrzegł, że w procesie inwestycyjnym konieczne jest zapewnienie poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Błędnie jednak wywiódł z tego obowiązku zakaz budowania w taki sposób, który jakkolwiek utrudnia właścicielom nieruchomości sąsiednich korzystanie z nich czy ich. Tymczasem omawiany przepis wymaga uwzględnienia jedynie takich interesów osób trzecich, które stanowią naruszenie ich interesów prawnych i jednocześnie polegają na naruszeniu przepisów prawa, bowiem ochrona wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 19 ustawy nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Sądu prawidłowa wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane powinna prowadzić więc do wyważenia konkretnych interesów, tj. inwestora oraz właścicieli sąsiednich działek budowlanych, a takiego zabiegu zabrakło w rozpoznawanej sprawie. Należy bowiem zauważyć, że stosownie do art. 64 ust. 2 Konstytucji RP własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej co oznacza, że w procesie inwestycyjnym trzeba zbadać, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i rozporządzenia, tj. w taki sposób, który całkowicie uniemożliwi zabudowę sąsiedniej nieruchomości w sposób zgodny z przepisami prawa. Jednocześnie nie można pomijać, że uwzględnienia wymagają też interesy inwestora, który korzysta ze wszystkich przysługujących mu praw wynikających z ustawy - Prawo budowlane, a w szczególności z zasady wolności budowlanej wyprowadzonej z treści art. 4 tej ustawy. Choć zgodzić się trzeba, że inwestor, który pierwszy zabuduje swoją działkę nie ma z tego tytułu dodatkowych, większych uprawnień, to nie do pogodzenia z prawem zabudowy jest sytuacja, w której jego prawo jest ograniczane z uwagi na konieczność uwzględnienia interesu właściciela działki sąsiedniej, niezabudowanej, której plany inwestycyjne nie są jeszcze skonkretyzowane. Związanie inwestora wymogiem z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - 15 Sygn. akt: II OSK 1626/18 Prawo budowlane nie może powodować, że w efekcie ma on ograniczone prawo zabudowy swojej działki. Dlatego też samo stwierdzenie, że sąsiednia działka budowlana będzie zacieniana, nie może być w okolicznościach konkretnej sprawy automatycznie rozpatrywane jako naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich tym bardziej, gdy - jak ma to miejsce w rozpoznanej sprawie - z ustalonego stanu faktycznego wynika, że planowana inwestycja jest zgodna z postanowieniami ogólnymi i szczegółowymi planu miejscowego, a kwestią sporną pozostaje to, czy zostały naruszone interesy właścicieli sąsiedniej niezabudowanej nieruchomości. Szeroka ochrona interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwić inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami. Sąd Wojewódzki podkreślił, że organ odwoławczy nie uwzględnił należycie zasady równości obywateli i nie wyważył interesów podmiotów występujących w procesie inwestycyjnym, tj. okoliczności istotnej do rozpoznania sprawy w świetle stwierdzonego przez organ naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Decyzja ta narusza więc przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. bowiem organ nie podjął inicjatywny dowodowej niezbędnej do tego, ażeby ustalić ponad wszelką wątpliwość relewantne prawnie fakty dla ostatecznego rozpoznania sprawy, jak również nie dokonał pełnej i ponownej wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego. Ponadto, czyniąc zadość procesowej zasadzie uwzględnienia słusznego interesu obywateli wyrażonej w art. 7 k.p.a. organ pominął, że w przedmiotowej sprawie należało uwzględnić interesy różnych grup obywateli - tak właścicieli działek sąsiednich, jak i inwestora. Brak pełnej analizy sprawy i w efekcie błędna ocena w zakresie spełnienia warunku z § 13 rozporządzenia stanowią naruszenia mające istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym spowodowały także naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a. Przepis ten, zobowiązując organ odwoławczy do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem postępowania przed organem I instancji, nakazuje czynić to w jej całokształcie, co jest możliwe tylko po prawidłowym ustaleniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i na podstawie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego. Nie przesądzając zatem ostatecznego rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, że organ odwoławczy wbrew obowiązkowi wynikającemu z tego przepisu nie 16 Sygn. akt: II OSK 1626/18 rozpoznał sprawy w jej całokształcie, w efekcie czego sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Przede wszystkim organ nie wyjaśnił w sposób, który nie pozostawiałby żadnych wątpliwości kwestii naruszenia § 13 rozporządzenia oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Przeprowadzona przez organ ocena zebranego materiału w tym zakresie nie daje bowiem podstaw do przyjęcia, że realizacja przedmiotowej inwestycji całkowicie uniemożliwi zabudowę sąsiedniej nieruchomości w sposób zgodny z przepisami prawa. Zauważyć bowiem należy, że w sporządzonej na zlecenie organu analizie nasłonecznienia i zacienienia wskazano alternatywne możliwości zabudowy działki nr 290, które umożliwią uwzględnienie interesów zarówno inwestora jak i właściciela tej nieruchomości. Ponadto w toku postępowania jego strony, w tym inwestor, także przedkładały przygotowane na ich zlecenie analizy w tym przedmiocie. Stwierdzenie zatem, że realizacja przysługującego inwestorowi prawa zabudowy w kształcie, jaki wynika z zatwierdzonego projektu spowoduje naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich - bez dogłębnej analizy całokształtu materiału dowodowego i wszystkich okoliczności sprawy, jest przedwczesne. Wskazane uchybienia i błędy w przeprowadzonym postępowaniu miały istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy i powodują, że orzeczenie Wojewody było przedwczesne i niezgodne z prawem, co uzasadniało jego uchylenie. Dodatkowo Sąd Wojewódzki wskazał, że zatwierdzany projekt jest już drugim złożonym przez inwestora w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. Akt II SA/Gd 251/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę inwestora na decyzję organu II instancji, który uchylił decyzję Starosty z dnia 16 grudnia 2014 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. W wyroku tym Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że organ I instancji nie przeprowadził pełnego postępowania wyjaśniającego stan faktyczny, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wynik sprawy. Wśród tych okoliczności wskazano m.in. pominięcie wezwania inwestora do przedłożenia analizy nasłonecznienia, pominięcie niewykonania przez inwestora obowiązku doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z miejscowym panem w zakresie dopuszczalnej liczby kondygnacji oraz niewezwanie inwestora do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z miejscowym panem w zakresie 17 Sygn. akt: II OSK 1626/18 zachowania prawidłowej odległości od granicy z działką nr 290. W związku z tymi rozstrzygnięciami i wyrokiem Sądu inwestor, działając w zaufaniu do organów władzy państwowej, w dniu 19 grudnia 2016 r. złożył nowy wniosek o wydanie pozwolenia na budowę i przedłożył nowy projekt, w którym dążył do wyeliminowania dostrzeżonych przez Wojewodę i Sąd uchybień m.in. poprzez zawarcie w projekcie analizy nasłonecznienia i zacienienia. Projekt ten został następnie uzupełniony także zgodnie ze wskazaniami organu I instancji, zaś w związku z przedłożeniem przez uczestników postępowania osobnej analizy, na zlecenie organu została wykonana analiza nasłonecznienia i zacienienia niezależnego rzeczoznawcy. Przepisy art. 7 i art. 8 k.p.a. odzwierciedlają zawartą w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, opierającą się na pewności prawa, rozumianej jako zespół cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne. Z art. 2 Konstytucji wynika nakaz adresowany do wszystkich organów stosujących prawo, by stosowały wykładnię zgodną z Konstytucją i starały się nadawać interpretowanym przepisom sens najbardziej odpowiadający wartościom chronionym konstytucyjnie. W niniejszej sprawie organy administracji dążąc do zapewnienia ochrony prawa własności właścicieli działek sąsiadujących z działką inwestycyjną, pominęły obowiązek zapewnienia takiej ochrony również w odniesieniu do praw inwestora. Nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego, a także z wywodzonymi zeń zasadami przyzwoitej legislacji - w szczególności zasady zaufania obywatela do państwa - jest sytuacja, w której inwestor wykonując prawo zabudowy własnej nieruchomości stosuje się do wskazań organów administracji oraz sądu, lecz mimo to otrzymuje rozstrzygnięcie inne od tego, którego w świetle przepisów prawa mógłby się spodziewać z uwagi na pominięcie przez organy przy ich stosowaniu obowiązku wyważenia interesów poszczególnych grup. Sytuacja, z którą mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie podważa zaufanie stron do organów władzy państwowej, a także w samą pewność tworzonego prawa. Jeżeli chodzi o przesłanianie budynku znajdującego się na działce nr 267 to zwrócono uwagę na brak konsekwencji organu odwoławczego w ocenie wykonanych w sprawie analiz zacieniania w stosunku do tego budynku. Wojewoda stwierdził, że przedstawiona analiza nie daje podstaw do uznania, że do przesłaniania nie dojdzie. W ocenie Wojewody będzie dochodziło do przesłaniania okna nr 2, natomiast dla stwierdzenia czy pomieszczenie to będzie miało zapewnione wymagane przepisami 18 Sygn. akt: II OSK 1626/18 oświetlenie dzienne niezbędnym byłoby wykazanie w analizie spełnienia przesłanki z § 57 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to jest czy stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi spełnia wymagania tego przepisu. Żadna z przedstawionych analiz takich wyliczeń nie zawiera. Potrzebna jest również dokładniejsza analiza okna nr 1, bowiem z jednej analizy wynika, że do przesłaniania dojdzie, z drugiej zaś, że nie, Konieczny jest zatem rysunek rzutu parteru dla budynku na działce nr ..., w celu ustalenia bez cienia wątpliwości, że kąt 60° wyznaczony został w sposób odpowiadający § 13 ust. 1 pkt 1 przywołanego powyżej rozporządzenia. Reasumując Wojewoda stwierdził, że jedynie w przypadku działki nr 290 z całą pewnością zostały naruszone przepisy § 13, 57 i 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe wskazuje na nierozpoznanie wszystkich aspektów przedmiotowej sprawy. Niezasadnie także organ odwoławczy zarzucił, że nieprawidłowo podano w projekcie wskaźnik EP dla projektowanego budynku na poziomie 226,65 kWh/m2/rok, gdy z § 329 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika, że dla budynków wielorodzinnych od 1 stycznia 2017 roku obowiązuje maksymalny wskaźnik w wysokości 85 kWh/m2 rok. Zgodnie z przepisem § 330 przedmiotowego rozporządzenia nowych przepisów nie stosuje się jeżeli przed dniem wejścia ich w życie został złożony wniosek o pozwolenie na budowę opracowany na podstawie dotychczasowych przepisów. W przedmiotowej sprawie wniosek został natomiast złożony w dniu 16 grudnia 2016 r., przed wejściem w życie powołanych przez Wojewodę przepisów. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Wojewódzki uznał, że organ odwoławczy rozstrzygający niniejszą sprawę naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a ponadto - nie ustalając należycie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i z tych przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli Wojewoda P. oraz M. K., 19 Sygn. akt: II OSK 1626/18 A. Z., I. S. i B. S. zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej Wojewody P. na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono: I. naruszenie prawa materialnego, poprzez jego wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na: naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332) w zw. z § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: Rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r.) poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie przejawiające się w uznaniu, iż organ nie uwzględnił należycie zasady równości obywateli i nie wyważył interesów podmiotów występujących w procesie inwestycyjnym, tj. okoliczności istotnej dla rozpoznania sprawy w świetle stwierdzonego przez organ naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, gdy tymczasem organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w sposób obszerny i wyczerpujący wyjaśnił okoliczności, które pozwoliły przyjąć w sposób nie budzący, wbrew ocenie Sądu, wątpliwości, iż planowana inwestycja nie spełnia wymogów wskazanych w § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia i z tego względu narusza uzasadnione interesy osób trzecich; naruszeniu § 329 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 330 rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż skoro w przedmiotowej sprawie wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę został złożony w dniu 16 grudnia 2016 r. organ winien orzekać w oparciu o przepisy dotychczasowe, gdy tymczasem § 329 ust. 1 rozporządzenia zastosowany przez organ odwoławczy w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 926) obowiązuje od dnia 1 stycznia 2014 r., co prowadzi do wniosku, iż organ zasadnie zarzucił nieprawidłowe wskazanie w projekcie wskaźnika EP dla 1) 2) 20 Sygn. akt: II OSK 1626/18 projektowanego budynku na poziomie 226,65 kWh/m /rok; II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przejawiające się tym, że Sąd niewłaściwie zastosował środek określony w tym przepisie zamiast w art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy, uniemożliwiając ustalenie prawdy obiektywnej, czym naruszono art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. albowiem organ ten w ocenie Sądu: - nie podjął inicjatywy dowodowej niezbędnej do tego, ażeby ustalić ponad wątpliwość relewantne prawnie fakty dla ostatecznego rozpoznania sprawy, jak również nie dokonał pełnej i ponownej wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego, gdy tymczasem organ odwoławczy w sposób obszerny i szczegółowy dokonał analizy dowodów znajdujących się w aktach sprawy; - pominął, że w przedmiotowej sprawie należało uwzględnić interesy różnych grup obywateli, tak właścicieli działek sąsiednich, jak i inwestora, zarzucając organowi brak pełnej analizy sprawy i w efekcie błędną ocenę w zakresie spełnienia z § 13 rozporządzenia: gdy tymczasem organ odwoławczy będąc obowiązanym ocenić prawidłowość przeprowadzenia postępowania pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, nie ograniczając się zarzutów przedstawionych w odwołaniu, dokonał tej oceny w sposób kompletny i wyczerpujący, dokonując oceny i wyważając interesy wszystkich stron postępowania; twierdzenia Sądu I instancji, iż przepisy te zostały naruszone, są ogólnikowe i niekonkretne. 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej dostrzegł naruszenie przepisów i zastosował określone w ustawie p.p.s.a. środki kontroli legalności, a w konsekwencji uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, choć postępowanie administracyjne nie było dotknięte żadną z wad polegającą na naruszeniu tak prawa materialnego, jak również przepisów postępowania.; Skarżący kasacyjnie Wojewoda wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi 21 Sygn. akt: II OSK 1626/18 Administracyjnemu w Gdańsku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Pełnomocnik M. K., A. Z., I. S. i B. S. w skardze kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił: 1) nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pozbawienie M. K. możności obrony jego praw wskutek niedoręczenia mu pisma skarżącej z dnia 30 listopada 2017 r. przed zamknięciem rozprawy i przed wydaniem wyroku, co uniemożliwiło mu zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie tego pisma; 2) naruszenie prawa materialnego - art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez jego niezastosowanie, art. 144 k.c. przez jego niezastosowanie, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do istniejących obiektów budowlanych; 3) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że organ administracji nie podjął niezbędnej inicjatywy dowodowej w przedmiocie rozważenia interesów różnych grup obywateli i uchylenie decyzji organu administracji z tej przyczyny; 4) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez uznanie, że organ administracji II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania i nie rozpoznał ponownie sprawy w jej całokształcie, a tym samym uchylenie decyzji organu administracji z tej przyczyny; 5) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady ochrony zaufania obywateli do organów publicznych i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o stanowisko, że naruszono prawa inwestora, który poprawił projekt architektoniczno-budowlany stosownie do wytycznych zawartych w sprawie, która była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w 22 Sygn. akt: II OSK 1626/18 Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 251/15, przy jednoczesnym pominięciu, że w wyroku tym WSA w Gdańsku wskazał, iż powinno być zapewnione prawo właścicieli działki nr 290 do wybudowania obiektu budowlanego zgodnie z przepisami prawa; 6) naruszenie przepisów postępowania - art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 p.p.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznania całej sprawy w jej granicach i zaniechanie rozważenia podnoszonych w toku administracyjnego postępowania odwoławczego i omówionych przez organ odwoławczy zarzutów w zakresie: 1. niespełnienia przez projekt architektoniczno-budowlany wymogów w zakresie nasłonecznienia i przesłaniania nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania, co szczegółowo wykazały analizy nasłonecznienia i przesłaniania wykonane na zlecenie uczestnika M. K.; 2. niezachowania przez projekt architektoniczno-budowlany wymogów w zakresie przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej, wynikających z klasyfikacji budynku pod względem ilości kondygnacji (budynek średniowysoki); 3. niespełnienia przez projekt architektoniczno-budowlany wymogów w zakresie zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych, wynikających z przelicznika powierzchni użytkowej; 4. niezapewnienia dla projektowanego budynku odpowiedniej drogi przeciwpożarowej i placu manewrowego, wynikających z klasyfikacji budynku pod względem ilości kondygnacji (budynek średniowysoki); 5. niespełnienia przez projektowany obiekt budowlany wymogów w zakresie lokalizacji miejsc gromadzenia odpadów stałych; 6. niezachowania przez projektowany budynek odległości 4 m od granicy działki w przypadku ściany z otworami okiennymi; 7. niespełnienia przez projektowany obiekt budowlany wymogów w zakresie wskaźnika EP; 8. niespełnienia przez projektowany obiekt budowlany wymogów w zakresie bezpieczeństwa pożarowego pomiędzy budynkiem niższym a wyższym. 23 Sygn. akt; II OSK 1626/18 W skardze kasacyjnej wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na wstępie należy wskazać, że na podstawie art. 15 zzs ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, przy czym nie można było przeprowadzić rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej; p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargi należało rozpoznać w granicach przytoczonych podstaw. W obu skargach kasacyjnych sformułowano trafne zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 13, § 57 i § 60 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. oraz art. 144 k.c. i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, a w konsekwencji niezasadnego uchylenia decyzji Wojewody P.ego z dnia 29 czerwca 2017 r. orzekającej o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działek nr ... i .... Wbrew ocenie zawartej w zaskarżonym wyroku organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że projekt budowlany sporządzony dla planowanej inwestycji nie spełnia 24 Sygn. akt: II OSK 1626/18 wymogów dotyczących zapewnienia poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), gdyż usytuowanie i wysokość projektowanego budynku spowoduje ograniczenia co do usytuowania i wielkości (gabarytów) przyszłego budynku na działce sąsiedniej nr 290, w związku z regulacją przepisów dotyczących przesłaniania i zacieniania (§ 13, § 57, § 60 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.).Mianowicie organ odwoławczy zanegował zastosowane w projekcie rozwiązanie polegające na tym, że aby nie dochodziło do przesłaniania i zacieniania pomiędzy planowanym budynkiem a potencjalną zabudową na działce nr 290, to hipotetyczny budynek na działce sąsiedniej powinien być odsunięty na odległość prawie 7 m od granicy z działkami inwestycyjnymi nr ... i .... Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku usytuowania tzw. budynku teoretycznego na działce sąsiedniej nr 290 z zachowaniem takiej samej odległości od granicy jak to uczynił inwestor, a więc 4 m, dochodzić będzie do przesłaniania i zacieniania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, opierając się na orzeczeniach sądów administracyjnych, wskazał na potrzebę uwzględnienia zasad konstytucyjnych (art. 32 ust. 1, art. 64 ust.2 Konstytucji) przy wykładni przepisów Prawa budowlanego. Zaznaczył m.in., że zasada równej dla wszystkich ochrony własności, jest elementem równego traktowania przez władze publiczne. Unormowanie art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego spełnia ważną rolę w zakresie wzajemnych stosunków właścicieli nieruchomości sąsiednich. W szczególności istotne znaczenie w stosunkach sąsiedzkich ma usytuowanie obiektu budowlanego wobec granicy nieruchomości, z powodu możliwego oddziaływania budynku na sąsiednią nieruchomość przez m.in. zasłonięcie dopływu światła lub widoku. Organ przyjął, że chociaż § 13 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. dotyczy pomiarów w zakresie przesłaniania i zacieniania między istniejącymi budynkami, to jednak ma on również zastosowanie do potencjalnej zabudowy na działce pozostającej w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Dlatego organy architektoniczno-budowlane są zobowiązane ocenić, czy właściciel sąsiedniej nieruchomości będzie mógł zabudować swoją nieruchomość z zachowaniem takich samych odległości od granicy, jak właściciel nieruchomości, który pierwszy podjął inwestycję. Słusznie organ odwoławczy zaznaczył, że nieuwzględnienie tych uwarunkowań skutkowałoby uprzywilejowaniem pierwszego inwestora, który inwestując w sąsiedztwie niezabudowanej nieruchomości nie byłby ograniczony 25 Sygn. akt: II OSK 1626/18 warunkami stawianymi w § 13, lecz tylko warunkami wynikającymi z § 12 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że organ odwoławczy weryfikując zgodność usytuowania projektowanego budynku z przepisami prawa, uwzględnił ukształtowane w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z 25 czerwca 2009 r., II OSK 1277/08; z 17 kwietnia 2014 r., II OSK 2816/12; wyroki WSA: z 29 marca 2017 r., VII SA/Wa 885/16; z 7 czerwca 2017 r., II SA/Wr 129/17; z 5 stycznia 2018 r., II SA/GI 601/17; z 5 czerwca 2018 r., VII SA/Wa 2207/17). Niewątpliwie w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie miała właściwa interpretacja i zastosowanie art. 5 ust.1 Prawa budowlanego stanowiącego o podstawowych wymaganiach, które muszą być spełnione przy projektowaniu i budowie obiektów budowlanych, w tym nakazie zapewnienia poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (pkt 9). W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowianego pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a ponadto uregulowaniami konstytucyjnymi oraz przepisami prawa cywilnego, w głównej mierze tzw. prawa sąsiedzkiego. Akcentuje się przy tym, że poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. Wiąże się to z potrzebą dokonywania wyważenia interesów inwestora i właścicieli sąsiednich działek, co wymaga uwzględnienia istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości (por. wyroki NSA z 25 czerwca 2009 r., II OSK 1277/08; z 17 kwietnia 2014 r., II OSK 2816/12; z 23 lipca 2015 r., II OSK 3090/13; Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, wyd. 1, LexisNexis, s. 68-69). Zauważyć należy, że Sąd Wojewódzki oceniając rozstrzygnięcie organu odwoławczego w kontekście art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, kierował się niespójną wykładnią tego przepisu. Wprawdzie z jednej strony dostrzegł potrzebę wyważenia w procesie inwestycyjnym interesów inwestora oraz właścicieli sąsiednich działek budowlanych, to z drugiej strony poczynił uwagi wskazujące na priorytetowe potraktowanie uprawnień inwestora do zabudowy własnej nieruchomości. 26 Sygn. akt: II OSK 1626/18 Stwierdził m.in., że w procesie inwestycyjnym trzeba zbadać, czy w wyniku realizacji inwestycji może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i rozporządzenia, tj. w taki sposób, który całkowicie uniemożiiwi zabudowę sąsiedniej nieruchomości w sposób zgodny z przepisami prawa. Trudno odgadnąć dlaczego Sąd Wojewódzki zawęził zasadę poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich tyiko do takich przypadków, gdy projektowany obiekt budowlany "całkowicie" uniemożliwia zabudowę sąsiedniej działki, wówczas gdy ochrona wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego powinna przysługiwać właścicielom sąsiednich działek, jeżeli oddziaływanie danej inwestycji będzie skutkowało istotnymi ograniczeniami w reaiizacji ich własnych przedsięwzięć budowianych. Nie ulega wątpliwości, że równa ochrona prawa własności, w tym prawa do zabudowy nieruchomości wymaga, aby organ architektoniczno-budowlany w sprawie pozwolenia na budowę przestrzegał zachowania pewnej symetrii w oddziaływaniu inwestycji na sąsiednie nieruchomości, tak aby ich właściciele mogli w sposób optymalny realizować swoje przedsięwzięcia budowlane. Mylnie zatem stwierdził Sąd Wojewódzki, że "Związanie inwestora wymogiem z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane nie może powodować, że w efekcie ma on ograniczone prawo zabudowy swojej działki". Należy bowiem założyć, że zasada poszanowania interesów osób trzecich w sposób nieunikniony wiąże się z określonymi ograniczeniami w zakresie parametrów i usytuowania projektowanego obiektu budowlanego, o ile te ograniczenia są niezbędne do ochrony zabudowy na działkach sąsiednich, zarówno istniejącej, jak też projektowanej. Należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zgodnie zaś z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać określone w tym przepisie dane dotyczące m.in. usytuowania projektowanych obiektów budowlanych "w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich". Trzeba pamiętać, że to właśnie dane przedstawione w projekcie zagospodarowania działki lub terenu mają istotne znaczenie dla wyznaczenia 27 Sygn. akt: II OSK 1626/18 obszaru oddziaływania obiektu, co przekłada się na ochronę interesów osób trzecich, przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Jeżeli więc strona postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zgłosi zastrzeżenia, że planowana inwestycja wprowadzi ograniczenia co do istniejącej lub potencjalnej zabudowy na jego nieruchomości, przykładowo związane z przesłanianiem i zacienieniem, to organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek sprawdzić projekt budowlany pod tym kątem. Warto w tym miejscu przytoczyć tezę z wyroku NSA z 14 września 2006 r., II OSK 1090/05, wskazującą, że właściciel działki sąsiedniej ma, wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, prawo do poszanowania jego uzasadnionych interesów, wynikających z prawa do korzystania ze swojej własności. Usytuowanie budynku na działce budowlanej, z poszanowaniem interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich, oznacza nie tylko uwzględnienie norm, o których mowa w § 12 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale także wyważenie interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, z uwzględnieniem istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek. Z kolei w wyroku z 30 maja 2014 r., II OSK 3105/12 Naczelny Sąd Administracyjny sformułował trafnie pogląd, że będąca przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę planowana inwestycja powinna uwzględnić zacienienie potencjalnej zabudowy na działce sąsiedniej, co do której realizacji istnieje ogólny zamiar właściciela. Zaznaczył przy tym, że chociaż § 13 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. ma zastosowanie do istniejącej zabudowy, to niezależnie od tego organ architektoniczno-budowlany ocenia wpływ planowanej inwestycji na teren sąsiedniej nieruchomości pod kątem możliwego jej zagospodarowania - z punktu widzenia treści art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego - w ramach "uzasadnionych interesów osób trzecich". Podsumowując powyższe rozważania należy podkreślić, że prawo do zabudowy ustanowione w art. 4 Prawa budowlanego nie jest nieograniczone, gdyż warunkiem skorzystania z tego prawa jest zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami. Oznacza to, że podmiot planujący inwestycję budowlaną musi uwzględnić inne prawa i dobra chronione, w tym uzasadniony interes osób trzecich, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. 28 Sygn. akt: II OSK 1626/18 W orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej, a zatem każdy właściciel działki budowlanej ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym, wybranym przez nich czasie. Zatem inwestor, który pierwszy zabudowuje swoją działkę, nie ma tylko z tego tytułu dodatkowych, większych uprawnień. Zakres dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może być rozumiany w taki sposób, w wyniku którego dochodziłoby do znaczonych utrudnień czy wręcz uniemożliwienia zabudowy na działkach sąsiednich (por. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego, A. Plucińskiej-Filipowicz, LEX a Wolters Kluwer business. Warszawa 2014, s. 66 i powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego). W szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że w sprawie pozwolenia na budowę należy uwzględnić wszelkie oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, które w świetle prawa powszechnie obowiązującego może oznaczać ograniczenie właścicieli w realizacji uprawnień związanych z zagospodarowaniem, czy wykorzystaniem gruntów, do których przysługuje im tytuł prawny. Organ administracji publicznej ma obowiązek uwzględnió konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron i ochrony własności (art. 32 i 64 Konstytucji RP), jak również przepis art. 144 k.c. Zadaniem organu jest każdorazowo takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja była realizowana w sposób nienaruszający uzasadnionego interesu właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora (por. wyroki NSA: z 14 września 2006 r., II OSK 1090/05; z 3 marca 2008 r., II OSK 436/07; z 28 czerwca 2013 r., II OSK 551/12). Przedstawione powyżej uwarunkowania prawne zostały w sposób właściwy uwzględnione przy rozpatrywaniu sprawy przez organ odwoławczy. Z akt sprawy i uzasadnienia kontrolowanej decyzji wynika, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, a w szczególności analizy dotyczące przesłaniania i zacieniania działki nr 290. Akceptacji podlegały zastrzeżenia organu odwoławczego co do niezachowania w projekcie warunków wynikających z § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. 29 Sygn. akt: II OSK 1626/18 Ustalenia faktyczne poczynione w tym zakresie przez organ odwoławczy pozwoliły na podjęcie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem istotnych okoliczności sprawy. Niezasadne było zatem stwierdzenie przez Sąd Wojewódzki, że organ odwoławczy przy rozpoznawaniu sprawy nie wyważył interesów stron w kontekście przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Ponadto jako nietrafne należało uznać uwagi Sądu co do naruszenia przez organ odwoławczy zasady zaufania obywatela do państwa w związku z odmową udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy inwestor, stosując się do wskazań organów administracji oraz wcześniejszego wyroku sądu, otrzymuje rozstrzygnięcie inne od tego, którego w świetle przepisów prawa mógłby się spodziewać, gdyby nie pominięto obowiązku wyważenia interesów poszczególnych stron postępowania. Po pierwsze. Sąd Wojewódzki nie dostrzegł, że właśnie w poprzednim wyroku z 2 grudnia 2015 r., II SA/Gd 251/15 wskazano, iż prawo do zabudowy swojej nieruchomości przysługuje nie tylko inwestorowi, ale także właścicielowi działki nr 290, dlatego organ powinien zbadać zarzuty, które dotyczą nadmiernego ograniczenia - poprzez planowaną zabudowę - prawa właściciela działki nr 290 do zabudowy jego nieruchomości. W szczególności Sąd zaznaczył, że w sprawie ma znaczenie, czy planowany budynek nie zacieni działki nr 290 w ten sposób, że uniemożliwi na niej budowę budynku zgodnego z przepisami prawa. Skoro organ w niniejszym postępowaniu stwierdził, że również nowy wniosek nie odpowiada wymogom, dyktowanym ochroną uzasadnionego interesu właściciela działki nr 290 w zakresie warunków dotyczących zacienienia jego nieruchomości, to miał obowiązek tę okoliczność uwzględnić. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona przez organ odwoławczy argumentacja prawna i ustalenia faktyczne uzasadniały wydanie decyzji odmownej z uwagi na niespełnienie wymogów art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie pkt 1 - jak podano w decyzji, w związku z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego oraz § 13, § 57 i § 60 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. W rezultacie usprawiedliwione okazały się wszystkie zarzuty sformułowane w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przez Wojewodę P.ego oraz 30 Sygn. akt: II OSK 1626/18 uczestników, odnoszące się do naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 15, art. 77, art. 80 k.p.a. Trafnie również podniesiony został przez uczestników zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zaniechanie rozpoznania całej sprawy w jej granicach i zaniechanie weryfikacji wszystkich zagadnień będących przedmiotem oceny organu odwoławczego, a zwłaszcza zarzutów zawartych w odwołaniach dotyczących zgodności projektowanego budynku z planem miejscowym (parametry, kondygnacje budynku), liczby miejsc postojowych, wymogów ochrony przeciwpożarowej. Ponadto zauważyć należy, że w dwóch kwestiach stanowisko Sądu nie zostało wyrażone w sposób wyczerpujący. Wprawdzie Sąd omówił ocenę organu odwoławczego w przedmiocie przesłaniania budynku na działce nr 267, to jednak nie zweryfikował jej jednoznacznie. Niewystarczająca jest też analiza Sądu dotycząca wskaźnika EP dla projektowanego budynku w kontekście warunków określonych w § 329 i § 330 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Z tych względów zasadne okazały się zarzuty z punktu 6 skargi kasacyjnej uczestników oraz z 1.2 skargi kasacyjnej Wojewody P. Z uwagi na niekompletną ocenę Sądu Wojewódzkiego przedwczesne było odnoszenie się do zarzutu z punktu 11.2 Wojewody P. Końcowo należy zaznaczyć, że chybiony okazał się zarzut kasacyjny uczestników co do nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Sam fakt doręczenia M. K. odpisu pisma procesowego z 30 listopada 2017 r. po dacie rozprawy nie skutkował pozbawieniem go możności obrony swych praw, gdyż uczestnik ten brał udział w rozprawie, podczas której pełnomocnik skarżącej w swym wystąpieniu powołał się na treść tego pisma, a zatem uczestnik mógł w tym zakresie zająć stanowisko, bądź złożyć stosowne wnioski. Ponadto z protokołu rozprawy wynika, że zostało złożone sprawozdanie sędziego, które ze swej istoty zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy na podstawie akt, ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi (art. 106 § 1 p.p.s.a.), a następnie pełnomocnik skarżącej i uczestnik zajęli stanowisko w sprawie. Wobec powyższego nie zaistniała podstawa nieważności postępowania określona w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W konsekwencji sprawa została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznie z wnioskami wyżej omówionymi. Zasadność przedstawionych wyżej zarzutów kasacyjnych skutkowała uchyleniem zaskarżonego 31 Sygn. akt; II OSK 1626/18 wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, zgodnie z art. 185 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. . ....s 32

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło