II SA/Wr 3088/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie NSA Jolanta Sikorska NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Krzysztof Jasiński po rozpoznaniu w dniu 29 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. W. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. (dalej: Kierownik Urzędu) na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm., zwanej dalej ustawą, pozbawił uprawnień kombatanckich K. W. W uzasadnieniu wskazano, że uprawnienia kombatanckie K. W. uzyskał na podstawie zaświadczenia WUSW P. T. z dnia [...] r. o udziale w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem podczas służby w organach ORMO w ww. okresie. W tej sytuacji ma zastosowanie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy, który stanowi, że "pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Podkreślono, że zgodnie z treścią powołanego przepisu Kierownik Urzędu nie jest zobowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. W. oświadczył, że pozbawienie go uprawnień kombatanckich jest dla niego krzywdzące. Podał, że będąc dzieckiem, w [...] r. po łapance w C. został zatrzymany i osadzony w więzieniu Żandarmerii Rzeszy Niemieckiej w C., skąd zabrano go do Hitlerowskiego Zakładu Karnego dla Nieletnich w K. Nie jest w stanie przedłożyć żadnych dokumentów, a jego starania o ich uzyskanie nie przyniosły pozytywnych rezultatów. W załączeniu przedłożył zeznania świadków tych zdarzeń, którzy już nie żyją. Jedynym żyjącym świadkiem jest jego siostra, dlatego wnosi o jej przesłuchanie. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu na podstawie art.138 §1 pkt 1 w związku z art. 127 §3 Kpa oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]r. W uzasadnieniu podkreślono, że K. W. nabył w b. ZBoWiD uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej". W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka prowadził działalność w organach Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. Powyższy fakt ustalono na podstawie akt b. ZBoWiD. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że K. W. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy. Na mocy powołanego przepisu pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. Podkreślono, że K. W. podniósł fakt represjonowania go przez Niemców. Rozpatrzenie przez Kierownika Urzędu wniosku o przyznanie nowego tytułu uprawnień kombatanckich bez udokumentowanego wniosku i rekomendacji właściwego stowarzyszenia byłoby naruszeniem przepisu art. 22 ust. 1 ustawy (pismo NSA w Warszawie z dnia 2 sierpnia 1995 r. L. Dz. BO805/95) oraz art. 22 ust. 3 ustawy w myśl którego wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 mogły być kierowane do Urzędu w określonym trybie do dnia 31 grudnia 1998 r. Podkreślono, że w postępowaniu weryfikacyjnym Urząd postępował zgodnie z art. 10 i 73 kpa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. W. powtórzył zarzuty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podkreślając jednocześnie, że okoliczności podniesione przez K. W. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mają wpływu na wynik sprawy w świetle obowiązujących przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona bowiem decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, nie narusza prawa, w szczególności zaś przepisów ustawy. Ustawa w art. 25 ust. 2 pkt 2 stanowi podstawę pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które uzyskały je na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Z materiałów sprawy, poprzedzających zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego wynika, że K. W. jako członek ORMO brał udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...]r. do [...]r. na terenie b. powiatu R. (zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w P. T. z dnia [...]r. Nr [...], k. [...]). Nie ma w nich zatem mowy, w sytuacji skarżącego, o wyjątkach od cytowanej reguły pozbawiania uprawnień kombatanckich jeśli ktoś uczestniczył w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Pozbawienie uprawnień kombatanckich w takim przypadku wynika wprost z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. Z innych zaś tytułów one skarżącemu nie przysługują - takiego bowiem tytułu skarżący nie przedstawił: taki tytuł nie może wynikać z nieudokumentowanego oświadczenia skarżącego, że w latach [...]-[...], K. W. był represjonowany przez Niemców. Nie stoi to jednak na przeszkodzie zwróceniu się skarżącego do Kierownika Urzędu z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tego właśnie względu. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy "za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu". Milicja obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy (tak rozstrzygnął tę kwestię Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 12 czerwca 2000 r. Nr OPS 5/00, ONSA 2001, nr 1 , poz. 3) tym bardziej Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej, jak i poprzedzające jej powstanie ochotnicze grupy ochronne tworzone przy poszczególnych jednostkach milicyjnych. W związku z powyższym, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), skarga została oddalona.