II GZ 12/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 stycznia 2005 r. sygn. akt III SAB/Lu 7/04 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Gminy Lublin w przedmiocie cofnięcia zgody na prowadzenie działalności na terenie składowiska w Rokitnie p o s t a n a w i a: – oddalić zażalenie– U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2005 r. odmówił J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd dokonując oceny stanu majątkowego i rodzinnego skarżącego na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów stwierdził, że nie uprawdopodobnił on zasadności swego wniosku. Strona wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na to postanowienie zarzucając, że Sąd I instancji błędnie ocenił jej możliwości finansowe. Skarżący podniósł, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ z powodu niemożliwości prowadzenia działalności gospodarczej nie osiąga żadnych przychodów. W uzasadnieniu wskazanego zażalenia oświadczył również, że otrzymywana przez niego renta zaspokaja jedynie codzienne potrzeby i zaległe należności za zakupiony samochód. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /zwanej dalej p.p.s.a./ (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga fakt, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Samodzielna działalność gospodarcza prowadzona na własny rachunek wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także sądowych. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Podkreślić należy, że Sąd jest związany zakresem żądania strony przedstawionym we wniosku. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana pod kątem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w toczącym się postępowaniu, oraz z uwzględnieniem możliwości poniesienia przez nią kosztów w tym zakresie. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., obiektywnie nie wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący podał, że w chwili obecnej nie ma nikogo na swoim utrzymaniu, a jego dochód w postaci renty wynosi 1078 złotych. Sąd I instancji zasadnie wziął pod uwagę możliwość uzyskania przez stronę pomocy od innych członków rodziny. Zgodnie bowiem z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Jak sam skarżący oświadczył w jego przypadku taka pomoc miała miejsce. Przyjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stan faktyczny Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowy i zasadnie stwierdził, że w przedstawionych okolicznościach nie można mówić o rzeczywistym braku możliwości poniesienia przez skarżącego jakichkolwiek kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał w sposób dostateczny zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy i dlatego jego zażalenie na postanowienie WSA w Lublinie NSA uznał za nieuzasadnione. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. mr P O S T A N O W I E N I E Dnia 2 marca 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 stycznia 2005 r. sygn. akt III SAB/Lu 7/04 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Gminy Lublin w przedmiocie cofnięcia zgody na prowadzenie działalności na terenie składowiska w Rokitnie p o s t a n a w i a: – oddalić zażalenie– U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2005 r. odmówił J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd dokonując oceny stanu majątkowego i rodzinnego skarżącego na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów stwierdził, że nie uprawdopodobnił on zasadności swego wniosku. Strona wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na to postanowienie zarzucając, że Sąd I instancji błędnie ocenił jej możliwości finansowe. Skarżący podniósł, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ z powodu niemożliwości prowadzenia działalności gospodarczej nie osiąga żadnych przychodów. W uzasadnieniu wskazanego zażalenia oświadczył również, że otrzymywana przez niego renta zaspokaja jedynie codzienne potrzeby i zaległe należności za zakupiony samochód. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /zwanej dalej p.p.s.a./ (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga fakt, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Samodzielna działalność gospodarcza prowadzona na własny rachunek wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także sądowych. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Podkreślić należy, że Sąd jest związany zakresem żądania strony przedstawionym we wniosku. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana pod kątem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w toczącym się postępowaniu, oraz z uwzględnieniem możliwości poniesienia przez nią kosztów w tym zakresie. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., obiektywnie nie wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący podał, że w chwili obecnej nie ma nikogo na swoim utrzymaniu, a jego dochód w postaci renty wynosi 1078 złotych. Sąd I instancji zasadnie wziął pod uwagę możliwość uzyskania przez stronę pomocy od innych członków rodziny. Zgodnie bowiem z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Jak sam skarżący oświadczył w jego przypadku taka pomoc miała miejsce. Przyjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stan faktyczny Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowy i zasadnie stwierdził, że w przedstawionych okolicznościach nie można mówić o rzeczywistym braku możliwości poniesienia przez skarżącego jakichkolwiek kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał w sposób dostateczny zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy i dlatego jego zażalenie na postanowienie WSA w Lublinie NSA uznał za nieuzasadnione. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. mr