I SA/Wr 199/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-11-04
Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Józef Kremis, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały koszty uzyskania przychodu, w tym wydatki na zakup kruszywa, usługi dźwigowe, używanie samochodu osobowego, wydatki udokumentowane dowodem wewnętrznym, koszty dzierżawy pomieszczeń, odsetki od kredytów oraz wydatek na zakup łopaty mechanicznej, a także czy prawidłowo ustaliły przychód ze sprzedaży betonu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając skargę za częściowo uzasadnioną. Stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały koszty uzyskania przychodu związane z zakupem kruszywa i usług dźwigowych od innego podmiotu, używaniem samochodu osobowego bez ewidencji, wydatkami udokumentowanymi dowodem wewnętrznym, kosztami dzierżawy pomieszczeń oraz odsetkami od kredytów, ze względu na brak należytego udokumentowania lub związek z działalnością gospodarczą. Jednakże, Sąd uznał, że organy błędnie zakwalifikowały wydatek na łopatę mechaniczną jako środek trwały, gdyż jego cena zakupu była niższa od progu określającego środek trwały. Ponadto, Sąd wskazał na naruszenie przepisów proceduralnych przez organy podatkowe w zakresie ustalenia przychodu ze sprzedaży betonu, które było sprzeczne z wcześniejszą decyzją dotyczącą podatku VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi małżonków J. i S. P. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 1994 rok. Organy podatkowe zakwestionowały szereg wydatków jako koszty uzyskania przychodu, m.in. z tytułu zakupu kruszywa, usług dźwigowych, używania samochodu, dzierżawy pomieszczeń, odsetek od kredytów oraz zakupu łopaty mechanicznej, a także zaniżenie przychodów ze sprzedaży betonu. Małżonkowie P. zarzucali naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz rozporządzeń wykonawczych, a także przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania. Orzeczono, że decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Asesor WSA Marta Semiczek Protokolant Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi J. i S. P. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz J. i S. P. kwotę 6.124 (sześć tysięcy sto dwadzieścia cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt I nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...], nr [...], którą określono J. i S. P. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1994 r. w wysokości [...] (po denominacji), zaległość podatkową oraz odsetki.
W toku postępowania podatkowego wszczętego na skutek wniesienia żądania skierowania sprawy na drogę postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych (pismo z dnia 18.06.1997 r.) od wyniku kontroli skarbowej nr [...], Urząd Skarbowy w G. ustalił, że S. P., prowadząc Przedsiębiorstwo A nieprawidłowo określił w złożonym wspólnie z J. P. zeznaniu podatkowym PIT- 33 dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, zawyżając koszty uzyskania przychodu, jak również zaniżając przychody.
Według organu podatkowego S. P. zawyżył koszty podatkowe na ogólną kwotę [...], na którą składało się:
* [...] z faktur wystawionych dla innego podmiotu, to jest A s.c. w G.,
* [...] za wykonanie wyrysów działki rekreacyjnej,
* [...] z faktury nr [...] wystawionej przez A s.c. na zakup kruszywa oraz jego transport, podczas gdy z ustaleń kontroli prowadzonej u wystawcy faktury wynikało, iż w 1994 r. podmiot ten nie zakupił ani też nie wydobywał kruszywa, jak również nie posiadał kopii faktury,
* [...], która to kwota wynikała z dowodu wewnętrznego obejmującego zakup pokarmu dla psów, mioteł, rękawic i innego jeszcze niezidentyfikowanego wydatku, a także premii uznaniowej dla pracowników. Według Urzędu Skarbowego wydatki na zakup wymienionych towarów nie mogły być w świetle § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 99, poz. 496 ze zm.), dokumentowane dowodem wewnętrznym, natomiast wynagrodzenia dla pracowników powinny być dokumentowane listą płac z potwierdzeniem przez pracowników otrzymanych pieniędzy,
*
[...] z tytułu używania niewprowadzonego do ewidencji samochodu osobowego. Podatnik nie udokumentował wydatków odpowiednimi rachunkami jak również nie prowadził ewidencji przebiegu pojazdu.
[...] jako części odsetek od kredytów zaciągniętych w 1994 r., odpowiadających kwotom kredytów, które nie zostały wykorzystane dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej,
[...] na zakup łopaty mechanicznej o wartości netto [...] (przed denominacją), która według organu stanowić powinna środek trwały, podlegający odpisom amortyzacyjnym stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27.03.1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych (Dz. U. Nr 30, poz. 130 ze zm.).
[...] z tytułu dzierżawy obiektów od A s.c. w G.. Wydatek został udokumentowany dowodem wewnętrznym, z którego nadto nie wynikało jakiego okresu dotyczył. Według organu I instancji wydatek taki winien być udokumentowany rachunkiem lub fakturą. W toku kontroli skarbowej ustalono, że A s.c. nie ujawniła w 1994 r. przychodu lub obrotu z tytułu dzierżawy pomieszczeń, oraz
[...] kwoty wydatków, które zostały zaewidencjonowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów podwójnie, tj. jako poniesione w listopadzie oraz jeszcze raz w grudniu.
W zakresie przychodów organ podatkowy stwierdził ich zaniżenie o kwotę [...], na którą złożyło się:
* [...] z tytułu wystawionych dla A s.c. faktur, których Strona nie zaewidencjonowała, a które do kosztów podatkowych zaliczył ich nabywca, co zostało ustalone podczas prowadzonej równolegle kontroli skarbowej, jak również
* [...] z faktury nr [...] wystawionej na sprzedaż betonu. Podatnik z tytułu tej sprzedaży odnotował w ewidencji jedynie [...] jednakże i tej kwoty nie ujął w podsumowaniu sprzedaży za grudzień 1994 r.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzenia Urząd Skarbowy uznał, ze prowadzona przez podatnika podatkowa księga przychodów i rozchodów nie może stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym w części dotyczącej ustalonych nieprawidłowości. Organ
I instancji przyjmując za punkt wyjścia przychody i koszty zeznane skorygował je odpowiednio o kwoty powyżej wskazane, tak że dochód z działalności gospodarczej wyniósł [...], zaś określony przywołaną na wstępie decyzją podatek dochodowy - [...].
Nie godząc się z rozstrzygnięciem małżonkowie złożyli odwołanie zarzucając naruszenie art. art. 122, 180 § 1 i 187 § 1, 139 § 1, 140 § 1 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej, § 13 ust. 1 i § 14 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, jak również przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe.
W uzasadnieniu między innymi podniesiono, że pominięcie kosztów podatkowych wynikających z faktury Zakładów B i Kopalni C, określających jako nabywcę A s.c. , nastąpiło bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności, a zwłaszcza czy wystawcy faktur nie sporządzili ich korekt, wskazujących S. P. Także bez należytego wyjaśnienia zakwestionowano fakturę na zakup od A s.c. kruszywa i jego transport. Stwierdzając, że wystawca faktury nie eksploatował złoża D nie zbadał organ, czy nie eksploatowano również innych złóż. Fakt nieposiadania przez wystawcę kopii faktury nie może być w tym względzie miarodajny skoro odebrano podatnikowi i wspólnikom spółki A ich dokumenty. Brak ewidencji przebiegu pojazdu w dokumentach udostępnionych organowi nie oznacza, ze podatnik ewidencji nie prowadził, albowiem cały czas podnosił, że ewidencję posiadał, a organ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do tych twierdzeń. Zaciągnięte przez małżonków P. kredyty zostały wykorzystane na potrzeby prowadzonej działalności, o czym świadczy suma poniesionych przez podatnika wydatków. Wadliwie również organ dokonał rozpoznania wydatku na zakup łopaty mechanicznej w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 27 marca 1992 r., które dotyczyło osób prawnych. Z kolei w odniesieniu do kosztu dzierżawy pomieszczeń wskazano, że brak pisemnej umowy i innych dokumentów wynikał z tego, że Urząd nie dysponował całością dokumentacji. Tymczasem strony umowy zgodnie potwierdzały fakt dzierżawy. Stwierdzenie, że podatnik podwójnie zaewidencjonował koszty listopadowe jest mało prawdopodobne, gdyż we wcześniejszym postępowaniu takiego ustalenia nie było, a wątpliwości w tym zakresie powinny być rozwiane w oparciu o oryginały dokumentów i ewidencji. Nadto małżonkowie zarzucili przewlekłość postępowania i nieuzasadnione z tego punktu widzenia obciążanie ich
odsetkami.
Izba Skarbowa, jak już zaznaczono, utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając zaprezentowaną w nim argumentację. Między innymi organ odwoławczy podniósł, że wywody odwołania dotyczące wydobycia z innych złóż nie zostały poparte konkretnymi informacjami. W zakresie kosztu z tytułu dzierżawy pomieszczeń wskazał organ, że wobec niezaewidencjonowania przychodu z tego tytułu przez A udokumentowanie wydatku dowodem wewnętrznym nie ma przesądzającego znaczenia i pozwalało ocenić usługę jako nie wykonaną. W zakresie kosztu odsetek kredytowych Izba przypomniała, że mimo wielokrotnego zwracania się o wyjaśnienie na co konkretnie przeznaczono kredyt, podatnik zasłaniał się jedynie brakiem dostępu do dokumentów. Zastosowanie w sprawie przepisów rozporządzenia o środkach trwałych miało oparcie w art. 22 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie podzieliła Izba zarzutu dotyczącego przewlekłości postępowania przypominając, iż zostało na wniosek strony zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez NSA spraw dotyczących rozliczenia podatku za 1993 r. oraz 1995 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego małżonkowie P. domagali się uchylenia decyzji obu instancji podatkowych. Podnieśli między innymi, że wydatek może być kosztem podatkowym nie tylko wtedy, gdy spowodował konkretny przychód, ale i wówczas gdy mógł spowodować powstanie lub zwiększenie przychodu. Oczekiwanie, że strona przedstawi dowody na poparcie swych twierdzeń nie uwzględnia faktu, iż Skarżący zostali pozbawieni dokumentacji, a organy również nie dysponują całością materiału. W tych okolicznościach w odniesieniu do transakcji z A , organ winien chociażby przesłuchać wspólników oraz podatnika w trybie art. 199 Ordynacji podatkowej. Pozbawienie Skarżących kosztu z tytułu odsetek od kredytu nie uwzględnia faktu, że analiza ponoszonych w tym czasie wydatków związanych z działalnością gospodarczą nie obejmuje wydatków z tytułu usług.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie prezentując stanowisko zbieżne z dotychczasowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.), zważył co następuje:
Skarga była uzasadniona w części.
Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. Z przepisu tego wynika zatem, że aby dany wydatek uznać za koszt podatkowy, to jest kategorię wpływającą bezpośrednio na określenie przedmiotu opodatkowania (art. 9 ust. 2), niezbędne jest po pierwsze - poniesienie wydatku z zamiarem osiągnięcia przychodu, przy czym związek pomiędzy kosztem a przychodem winien nosić znamiona związku adekwatnego, oraz po drugie - niewymienienie wydatku w katalogu sformułowanym w art. 23 ustawy. Trzeba przede wszystkim zauważyć, że obowiązek wykazania związku pomiędzy poniesieniem kosztu a przychodem ciąży na podatniku. Znaczy to, że powinien on wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że wydatek poniósł. Obowiązek ten realizowany jest zasadniczo poprzez odpowiednie, to znaczy zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokumentowanie ponoszonych wydatków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono słuszne zapatrywanie, że brzmienie art. 22 ust. 1 ustawy stanowiącego, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, nie oznacza, że w rachunek kosztowy można ująć wydatki, które nie są należycie udokumentowane (wyrok z dnia 13.06.2001 r., sygn. akt I SA/Gd 2127/98, publ. LEX nr 53575). Podobnie w wyroku z dnia 15.11.2000 r., Sąd ten zajął stanowisko, iż wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym nakładem a uzyskanym przychodem, jako obciążające podatnika, nakazywało odpowiednio dokumentować operacje gospodarcze, zarówno po stronie przychodów jak i kosztów (sygn. akt III S.A. 2431/99, publ. Przegląd Podatkowy nr 4/2001, s. 60). Akceptując w pełni przytoczone poglądy judykatury trzeba wskazać, że nieuzasadnione były te zarzuty skargi, które skierowane zostały przeciwko zakwestionowaniu przez organy wydatków na zakup żwiru od Kopalni C oraz usług dźwigowych od Zakładów B. S. P. zakwalifikował powyższe wydatki do kosztów na podstawie faktur wystawionych dla A s.c. Faktury wystawione dla innego podmiotu nie mogły dowodzić poniesienia wydatku przez Stronę. Należyte udokumentowanie kosztu przez podatnika zakładać bowiem musi posiadanie
dokumentów potwierdzających., że to on poniósł wydatek, a nie kto inny. Dokumenty te powinny przeto wskazywać jako nabywcę (towaru, bądź usługi) osobę podatnika.
Również bez należytego udokumentowania S. P. zaliczył do kosztów uzyskania przychodów wydatki związane z używaniem samochodu osobowego nie zaliczonego do majątku trwałego podatnika. W świetle art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych wydatków zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem pkt 36, z tytułu używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego, w tym także stanowiącego własność osoby prowadzącej działalność gospodarczą, dla potrzeb działalności gospodarczej podatnika - w części przekraczającej kwotę wynikającą z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za jeden kilometr przebiegu, określonej w odrębnych przepisach obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych; w celu ustalenia faktycznego przebiegu samochodu podatnik jest obowiązany do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu, według określonego wzoru. Z przepisu tego, w zakresie potrzeby odpowiedniego dokumentowania zdarzeń gospodarczych, wynikają dwie kwestie. Po pierwsze, podatnik musi posiadać dowody potwierdzające poniesienie konkretnych wydatków uznanych za koszt podatkowy. Po drugie zobligowany był do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Tymczasem w okolicznościach sprawy S. P. nie posiadał ani rachunków (faktur) stwierdzających dokonanie konkretnych nakładów związanych z używaniem samochodu, ani też nie prowadził ewidencji przebiegu pojazdu. Trzeba podkreślić, że samo tylko wskazanie ilości przejechanych samochodem kilometrów nie może uzasadniać zaliczenia do kosztów podatkowych kwoty odpowiadającej iloczynowi kilometrów i stawki za jeden kilometr przebiegu pojazdu. Z takiego wskazania nie wynika bowiem, jakiego rodzaju i wysokości nakłady poczynił podatnik, zaś brak ewidencji przebiegu nie pozwala stwierdzić, czy samochód wykorzystywany był w związku z wykonywaną działalnością.
Dalej trzeba wskazać, że wbrew zarzutom skargi organy podatkowe w sposób uprawniony przyjęły, iż rodzaje wydatków na kwotę [...] (po denominacji), wskazane w tzw. dowodzie wewnętrznym, sporządzonym przez kierownika magazynu I. Ł., nie mogły być dokumentowane w taki uproszczony sposób. Rodzaje wydatków i sytuacje, w których normodawca zezwolił podatnikom samodzielnie udokumentować poniesione wydatki zostały taksatywnie wymienione w § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15
grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 99, poz. 496 ze zm.). Nie można nie zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od zasady dokumentowania operacji gospodarczych dowodami zewnętrznymi w postaci faktur i rachunków, co nakazuje ścisłą jego interpretację. Trzeba także podkreślić, że dopuszczenie dokumentowania tylko niektórych, jednoznacznie wskazanych kosztów, za pomocą dowodów wewnętrznych, w sposób prawnie określony co do formy i treści (§13 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi ...) każe przyjąć, że potwierdzenie w taki sposób innego wydatku, spoza katalogu dopuszczonych wyjątków, jest równoznaczne z nieudokumentowaniem wydatku.
Sformułowane przed chwilą uwagi odnieść należy również do kwoty [...] (po denominacji), zaewidencjonowanej w sierpniu oraz [...] odnotowanej we wrześniu, na podstawie sporządzonych dowodów wewnętrznych, które to wydatki dotyczyć miały dzierżawy pomieszczeń od A s.c. w G. Wykonanie na rzecz S. P. usługi dzierżawy, nie zostało potwierdzone także dowodem zapłaty czynszu. Przychodu z tego tytułu nie odnotował również podmiot wskazany w dowodzie wewnętrznym jako wydzierżawiający. Wobec stwierdzenia owych okoliczności organy były uprawnione do podważenia kosztu przychodu z tego tytułu. Podatnik bowiem nie wykazał, że wydatek został przez niego poniesiony. Wbrew zapatrywaniu Strony skarżącej ciężar ten nie może być przerzucony na organy podatkowe. Należy podkreślić, że to podatnik kwalifikuje dany wydatek do kosztów podatkowych w ramach szeroko pojętego samoobliczenia podatku. Uczynić to musi według określonych reguł zarówno materialnych, jak i formalnych. Samo wpisanie kwoty wydatku do księgi podatkowej nie może być traktowane jako zabieg, który przerzuca na organ konieczność poszukiwania w sposób nieograniczony dowodów wskazujących na poniesienie kosztu podatkowego, a nadto usprawiedliwiający odstępstwo od zasad dokumentowania wydatków.
Z kolei organy podatkowe bez naruszenia obowiązujących przepisów, zakwestionowały koszty w wysokości [...] (po denominacji) z tytułu zakupu kruszywa oraz usługi jego transportu od A s.c. W toku przeprowadzonej u wystawcy faktury kontroli skarbowej stwierdzono bowiem, że podmiot ten nie dokonywał zakupu kruszywa, ani też jego wydobycia. Ta ostatnia okoliczność została dodatkowo potwierdzona pisemnymi informacjami A s.c. , składanymi Urzędowi Wojewódzkiemu w Z. G., z których wynikało, że w 1994 r. spółka nie
eksploatowała złoża D. Organy podatkowe wzięły również pod uwagę i to, że wystawca faktury nie posiadał jej kopii, a nadto, że faktura wbrew zawartej w jej treści adnotacji, nie została opłacona w kasie sprzedawcy, co w sumie doprowadziło je do wniosku, że transakcja dokumentowana fakturą [...] nie miała miejsca. Podważając te ustalenia Strona skarżąca zarzuciła, iż organy nie sprawdziły, czy w tym samym czasie Spółka A nie eksploatowała innych złóż. W ocenie Sądu dokonana przez organy ocena ustalonych okoliczności nie miała cech dowolności, zaś przedstawiony zarzut skargi był ogólnikowy. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że S. P. w przedmiotowym okresie piastował funkcję Zastępcy Dyrektora w spółce . Jako osoba ze ścisłego kierownictwa firmy, musiał posiadać wiedzę co do eksploatacji kruszywa przez spółkę. Tymczasem zarówno w toku postępowania podatkowego, jak i w treści skargi Strona nie wskazała żadnych konkretów, które w tym zakresie mogłyby zdyskredytować ustalenia i wnioski organów.
Nieuzasadnione były również zastrzeżenia odnoszące się do kwestionowania przez organy kosztów przychodu w kwocie [...] (po denominacji) z tytułu odsetek od kredytów, udzielonych S. P. na działalność gospodarczą. Dokonanej przez nie ocenie ustalonych okoliczności nie można było postawić zarzutu dowolności, zwłaszcza wobec braku jakiejkolwiek aktywności Podatnika we wskazaniu, na jakie cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zostały spożytkowane. Strony nie mogła usprawiedliwiać okoliczność, że dokumentacja podatkowa zabezpieczona podczas kontroli skarbowej, była przechowywana w budynku Policji. Samo zabezpieczenie dokumentów nie pozbawia Strony możliwości wglądu do tej dokumentacji, jej analizy, czy sporządzania kopii dokumentów.
Nietrafne również okazały się wywody skargi wskazujące na uchybienia procesowe w nienależytym uzasadnieniu decyzji w zakresie odnoszącym się do podważanych kosztów przychodu [...] (po denominacji), które zostały podwójnie zaewidencjonowane. Izba Skarbowa szczegółowo wyjaśniła sposób i przesłanki ustaleń w tym zakresie. Jednakże nie można oczekiwać od organu odwoławczego, że będzie wyjaśniał dlaczego analogicznych ustaleń nie poczynił wcześniej organ kontroli skarbowej. Przedmiotem postępowania podatkowego nie było postępowanie inspektorów kontroli skarbowej, lecz wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast zasadnicze wątpliwości z punktu widzenia prawidłowości zapadłych w
sprawie decyzji administracyjnych, budziły dwie kwestie. Po pierwsze trzeba wskazać, że w
postępowaniu odnoszącym się do podatku od towarów i usług, zakończonym wydaniem
wobec S. P. przez Urząd Skarbowy w G. w dniu [...] decyzji nr [...], organ podatkowy określając kwotę niezaewidencjonowanego obrotu z tytułu sprzedaży betonu dla B. Z., na
podstawie przedstawionego przez nią dowodu przyjął obrót [...] i podatek VAT [...]
(obie kwoty po denominacji). Ta zatem wielkość uznana została za prawidłową nie zaś kwota
[...] (po denominacji) odnotowana w ewidencji podatkowej, znalezionej w domu E.
Sz. Tymczasem w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonych decyzji, organy
podatkowe z tytułu sprzedaży betonu przyjęły wartość niezaewidencjonowanego przychodu
[...], to jest odwrotnie niż poprzednio. Jakkolwiek postępowania podatkowe w zakresie
różnych zobowiązań mają względem siebie odrębny charakter, to nie sposób zaakceptować
sytuacji, gdy ten sam fakt (sprzedaż betonu B. Ż.), na podstawie zasadniczo
takich samych dowodów (ewidencja przedłożona do kontroli, ewidencja znaleziona w domu
głównej księgowej) jest odmiennie oceniany co do wysokości kwoty należnej, uzyskanej z
tytułu sprzedaży. Ową sprzeczność należy zaakcentować tym bardziej, że oba postępowania
prowadził ten sam organ podatkowy, a nadto obecnie kontrolowana decyzja została wydana w
czasie, gdy funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja w przedmiocie podatku od towarów i
usług. W ten sposób organy skarbowe naruszyły przepisy proceduralne, to jest zwłaszcza art.
121 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej. Należy również odnotować, że jakkolwiek dopiero z
dniem 1.01.1995 r. (na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. o zmianie niektórych ustaw
regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 5, poz. 25) art.
14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych został poszerzony o zapis, iż "u
podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od
towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny
podatek od towarów i usług", to zbieżność przychodu ze sprzedaży towarów i usług oraz
obrotu według przepisów o podatku od towarów i usług nie powinna budzić wątpliwości
także w odniesieniu do stanu prawnego sprzed nowelizacji. Wynikała ona (zbieżność) z
porównania ustawowego określenia przychodu i obrotu. Z tego też powodu organ podatkowy
nie mógł określić w niniejszej sprawie przychodu ze sprzedaży betonu B.
Z. w odmiennej wysokości niż określił obrót, to jest kwotę należną z tytułu
sprzedaży towarów, pomniejszoną o kwotę należnego podatku (art. 15 ust. 1 zd. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym).
Z kolei trzeba stwierdzić, że organy podatkowe z naruszeniem prawa pozbawiły Podatnika kosztu podatkowego w wysokości [...] (po denominacji) z tytułu wydatku na zakup łopaty mechanicznej, uznając, że wydatek ten dotyczył nabycia środka trwałego podlegającego odpisom amortyzacyjnym. Należy bowiem wskazać, że w myśl art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy dochodowej, nie uważa się za koszty uzyskania przychodu między innymi wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części, jeżeli środki te i wartości podlegają odpisom amortyzacyjnym w rozumieniu odrębnych przepisów. Natomiast stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwale oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych (Dz. U. Nr 30, poz. 130 ze zm.), za środki trwałe uznaje się poszczególne kompletne i zdatne do użytku w momencie przyjęcia do użytkowania maszyny, urządzenia, środki transportu, budynki i budowle oraz ich części składowe stanowiące odrębną nieruchomość, w tym również nawierzchnie dróg, ulic i placów, uzbrojenie terenu, melioracje, budowle wodne, grunty, inwestycje w obcych środkach trwałych i inne przedmioty majątkowe przeznaczone do wykorzystania na własne potrzeby jednostki, których cena zakupu lub koszt wytworzenia, a w razie nabycia w drodze darowizny ich wartość rynkowa - są wyższe niż [...], a okres użytkowania przekracza rok. Wynika z przytoczonego przepisu, że warunkiem zaliczenia rzeczy do środków trwałych jest - obok wymaganego okresu używania - cena nabycia wyższa niż [...], tj. [...] po denominacji. Tymczasem organy ustaliły, że cena nabycia łopaty mechanicznej była równa [...]. W ten sposób naruszone zostały przywołane przed chwilą przepisy na skutek ich nieprawidłowego zastosowania.
Mając zatem na uwadze przedstawione powyżej powody, Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za częściowo usprawiedliwioną, zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 ustawy. Nadto w oparciu o jej art. 152 Sąd orzekł w przedmiocie wykonalności decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło