II SA/Rz 430/22
WyrokWSA w Rzeszowie2022-09-06
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Stanisław Śliwa, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba przebywająca na urlopie wychowawczym, która nie rozwiązała umowy o pracę, może być uznana za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, co uprawniałoby ją do świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przebywanie na urlopie wychowawczym nie jest równoznaczne z rezygnacją z zatrudnienia w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia przysługuje osobie, która faktycznie zaprzestała wykonywania pracy i nie podejmuje zatrudnienia, a nie osobie, która korzysta z urlopu wychowawczego, zachowując jednocześnie stosunek pracy. Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że urlop wychowawczy skutkuje jedynie utratą dochodu, a nie utratą zatrudnienia.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności. Skarżąca przebywała na urlopie wychowawczym, nie rozwiązując umowy o pracę. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że przebywanie na urlopie wychowawczym nie jest rezygnacją z zatrudnienia. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że urlop wychowawczy powinien być traktowany jako rezygnacja z pracy w celu sprawowania opieki.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2022 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2022 r. nr SKO.4111/1097/2021 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala -
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z dnia 17 lutego 2022 r., nr SKO.4111/1097/2021 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent Miasta", "Organ I instancji") z dnia 18 października 2021 r. nr ŚS-R.5131.2.007366.2021.27933.ASZ odmawiającą przyznania K. C. (dalej: "Skarżąca") świadczenia pielęgnacyjnego.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") i art. 17 oraz art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.; dalej: "u.ś.r.").
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Skarżąca od 1 maja 2014 r. do nadal pozostaje w stosunku pracy z [...], który udzielił Skarżącej urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem A. C. Pierwsza część urlopu została udzielona na okres od 9 maja 2019 r. do 30 kwietnia 2020 r., druga część była udzielona w okresie od 1 maja 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. Natomiast trzecia część urlopu została udzielona od 1 maja 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r.
Jak wynika z akt sprawy syn Skarżącej – A. C. (urodzony w 2018 r.) legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności do [...] lipca 2020 r., jednak ważność przedmiotowego orzeczenia z mocy prawa została wydłużona do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia.
Skarżąca złożyła pierwszy wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w 2019 r.
Prezydent Miasta [...] decyzją z 2 lipca 2019 r., nr ŚS-R.5131.2.008317.2019.27933.ASZ odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem z uwagi na niespełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.
Następnie w wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z 28 sierpnia 2019 r., nr SKO.4111/190/2019 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Przedmiotowa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z 4 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1282/19 oddalił skargę.
Kolejnym wnioskiem z 1 maja 2020 r. Skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem.
Prezydent Miasta [...] decyzją z 6 lipca 2020 r. nr ŚS-R.5131.2.006247.2020.27933.ASZ ponownie odmówił Skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na niespełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.
W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej, SKO w Rzeszowie decyzją z 27 sierpnia 2020 r. nr SKO.4111/315/2020 utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji.
Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Wyrokiem z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1149/20, Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko Organów obu instancji.
Wnioskiem z 31 lipca 2021 r. Skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem.
Decyzją z 18 października 2021 r. nr ŚS-R.5131.2.007366.2021.27933.ASZ, Prezydent Miasta [...] odmówił Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji podał, że powodem decyzji odmownej jest niespełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Jego zdaniem fakt, że Skarżąca przebywa nadal na urlopie wychowawczym w związku z opieką nad synem nie oznacza, że zrezygnowała ona z zatrudnienia w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie ze złożonym wnioskiem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania Skarżąca podniosła, że Organ I instancji błędnie przyjął, że rezygnacja z zatrudnienia uprawniająca do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego musi przejawiać się rozwiązaniem umowy o pracę przez ubiegającą się o to świadczenie, a także, że korzystanie z urlopu wychowawczego stanowi przejaw wykonywania pracy.
W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 17 lutego 2022 r., nr SKO.4111/1097/2021 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji, Kolegium wskazało, że sprawa przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z przebywaniem na urlopie wychowawczym we wcześniejszych okresach była dwukrotnie rozpoznawana przez organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Sytuacja prawna oraz faktyczna nie uległa zmianie, w dalszym ciągu Skarżąca przebywa na urlopie wychowawczym pozostając w zatrudnieniu.
W ocenie SKO urlop wychowawczy jest uprawnieniem wynikającym ze stosunku pracy, zatem w przypadku realizacji tego prawa nie można przyjmować, że doszło do rezygnacji z zatrudnienia przez Skarżącą, gdyż pozostawanie w zatrudnieniu istnieje do momentu rozwiązania stosunku pracy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła K. C. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego Ł. C., zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r., w zw. z art. 18, art. 68 ust. 3, art. 69, art. 71 ust. 1, art. 71 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja RP"), art. 3 ust. 1, art. 23 ust. 2 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 z późn. zm.), art. 7 ust. 2 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1169 z późn. zm.) i art. 10 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r, (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 169), poprzez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że rezygnacja z zatrudnienia uprawniająca do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki przez matkę nad niepełnosprawnym dzieckiem powinna być rozumiana jako rezygnacja równoznaczna z nieistnieniem stosunku pracy oraz, że skorzystanie z urlopu wychowawczego nie stanowi rezygnacji z zatrudnienia, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna polegać na przyjęciu, że pod pojęciem rezygnacji z zatrudnienia może być również rozumiane zaprzestanie wykonywania pracy na skutek korzystania z urlopu wychowawczego.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 października 2021 r. nr ŚS-R.5131.2.007366.2021.27933.ASZ, o zasądzenie od Organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących norm oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniu Organu, rezygnacja z zatrudnienia, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie może być utożsamiana wyłącznie z rozwiązaniem stosunku pracy, lecz z sytuacją braku faktycznego wykonywania pracy za wynagrodzeniem w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, w tym więc z sytuacją korzystania z urlopu wychowawczego. Za powyższym przemawia także wykładnia literalna powyższego przepisu, który posługuje się pojęciem "wykonywania pracy", a zatem realnym świadczeniem pracownika na rzecz pracodawcy. W ocenie skarżącej, realizacja celu rezygnacji z zatrudnienia w postaci opieki nad osobą niepełnosprawną zależna jest od tego, czy opiekun ma realną możliwość sprawowania tej opieki. Wobec powyższego określony przez ustawodawcę cel rezygnacji z zatrudnienia wskazuje, że pod pojęciem takiej rezygnacji należy rozumieć zaprzestanie faktycznego świadczenia przez opiekuna tych czynności, które kolidowałyby z możliwością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym. Zatem tylko realne wykonywanie czynności w ramach stosunków prawnych wymienionych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. może pozostawać w kolizji z celem przepisów służących zapewnieniu odpowiedniej opieki dla osób niepełnosprawnych.
Zdaniem Skarżącej bez znaczenia pozostają kwestie rodzaju urlopu (wychowawczy, bezpłatny), czy też okres korzystania z niego. Istotna jest rezygnacja z faktycznego wykonywania pracy i odpowiadający jej brak wynagrodzenia za pracę, uzasadniające częściową rekompensatę tego uszczerbku, poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, pod warunkiem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.
Skarżąca podniosła, że nie ma przeszkód, by w ślad za czasowością urlopu wychowawczego szła czasowość prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a więc utrata prawa do świadczenia w przypadku powrotu do pracy po zakończeniu urlopu. Zdaniem Skarżącej fakt, że urlop wychowawczy jest uprawnieniem ściśle związanym z pozostawaniem w stosunku pracy przysługuje tylko pracownikowi nie może być uznana za argument przemawiający za odmową świadczenia pielęgnacyjnego.
W ocenie Skarżącej za potrzebą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie przebywającej na urlopie wychowawczym przemawia również fakt, że ustawodawca obejmuje świadczeniami przewidzianymi w u.ś.r. osoby korzystające z urlopu wychowawczego. Zdaniem Skarżącej spójność systemowa regulacji materii świadczeń rodzinnych wskazuje, że skoro jeden rodzaj świadczenia mógł być dopuszczony przez ustawodawcę w sytuacji urlopu wychowawczego, to nie ma przeszkód, aby inny rodzaj świadczenia również mógł być przyznany w takiej sytuacji. Za potrzebą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego takiej osobie przemawia także Konstytucja RP, gwarantująca szczególną ochronę rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w związku z wnioskiem skarżącej i przy braku sprzeciwu organu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem.
W sprawie z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wystąpiła Skarżąca w związku ze sprawowaniem opieki nad synem.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że syn Skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu [...] lipca 2018 r. ważnym do [...] lipca 2020 r.
Bezspornym jest również to, że ważności tego orzeczenia na podstawie art. 15 h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ) przedłużyła się do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo przeczenia o stopniu niepełnosprawności, czyli w niniejszej sprawie [...] lipca 2022 r.
Nie ma także sporu co do tego, że opiekę nad dzieckiem sprawuje skarżąca, a także, że opieka ta wykonywana jest w sposób należyty.
Spór natomiast sprowadza się do ustalenia pozytywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jaką jest rezygnacja z pracy. Skarżąca bowiem korzysta z urlopu wychowawczego.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
1b. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
5. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:
2) osoba wymagająca opieki:
a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Ocena pozytywnej, jednocześnie podstawowej przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia tj. rezygnacji z pracy stanowiła zarzewie sporu.
K. C. od [...] maja 2014 r. do nadal pozostaje w stosunku pracy z [...], który udzielił jej urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad synem A. C. Jak wynika z zaświadczenia pracodawcy z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr [...] K. C. udzielony został urlop wychowawczy na okres od 1 maja 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. i jest to trzecia część urlopu wychowawczego, na którym Skarżąca pozostaje od 9 maja 2019 r.
Rozpoznając poprzednie wnioski Skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego:
- z dnia 8 maja 2019 r. organy odmówiły przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 4 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1282/19 oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1472/20 oddalił skargę kasacyjną,
- z dnia 1 maja 2020 r. odmówiły przyznania wnioskowanego świadczenia, WSA w Rzeszowie wyrokiem z 3 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1149/20 oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 1036/21 oddalił skargę kasacyjną.
Skarżąca konsekwentnie nie zgadza się z tym stanowiskiem zarzucając nieprawidłową wykładnię art. 3 pkt 22 u.ś.r. Jej bowiem zdaniem wykładnia tego przepisu powinna nawiązywać do treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. a więc kluczowym do odkodowania użytego przez ustawodawcę zwrotu "rezygnacji z pracy" powinno być "wykonywanie pracy".
Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku I OSK 1472/20 zajął następujące stanowisko: "Wykonywanie pracy, o jakim mowa w art. 3 pkt 22 u.ś.r. nie jest zasadniczym elementem definicji, jest jednym z jej elementów, które należy uwzględnić w procesie wykładni. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która "zrezygnowała z wykonywania pracy", ale która zrezygnowała z wykonywania pracy na podstawie określonego stosunku prawnego, rezygnacja ta musi obejmować oba elementy charakteryzujące nazwę składającą się na zakres nazwy definiowanej, w tym także rezygnację z podstawy prawnej, na jakie czynności pracy były wykonywane. To stanowisko bynajmniej nie prowadzi do wniosku, że "wykonywanie pracy" staje się zwrotem pojęciowo pustym. Posłużenie się nim w definicji legalnej "zatrudnienia" nie oznacza jednak automatycznie, że zwrot "rezygnacja z zatrudnienia" oznacza jedynie rezygnację z wykonywania pracy, co jest tylko częścią definicji legalnej zatrudnienia, a ściślej każdego z przypadków zatrudnienia.
Definicja legalna zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) musi móc znaleźć zastosowanie w każdym przypadków posłużenia się nią. Stosując definicję z art. 3 pkt 22 u.ś.r. do przepisu art. 17 ust. 1 tej ustawy należy wziąć pod uwagę, że rozumienie nadane wyrażeniu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" musi uwzględniać generalny i abstrakcyjny charakter przepisu, czyli mieć takie samo znaczenie zarówno w przypadkach "rezygnacji", jak i "niepodejmowania" zatrudnienia lub innej pracy. Terminy "rezygnacja" i "niepodejmowanie" nie zostały przy tym legalnie zdefiniowane, zatem powinny być rozumiane w sposób zbieżny z językiem potocznym, nie są to bowiem wyrażenia mające ugruntowane i specyficzne znaczenie w języku prawnym bądź prawniczym. Trudno sobie wyobrazić, aby w przypadku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, do spełnienia tej przesłanki wystarczające było zaniechanie faktycznego świadczenia pracy, zaniechanie świadczenia usług przy równoczesnym zawarciu umowy, pozostawaniu w stosunku pracy lub trwaniu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, a do takich wniosków prowadzi teza, że dla zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej decydujące znaczenia ma element faktycznego wykonywania czynności wynikających z danego stosunku prawnego. Takie rozumienie wyrażeń zdefiniowanych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. prowadzi do zatarcia różnicy między przypadkiem rezygnacji z zatrudnienia i przypadkiem rezygnacji z podejmowania zatrudnienia (w obu przypadkach decydujące znaczenie miałby brak świadczenia czynności zawodowych), co świadczy o wadliwości tej interpretacji, narusza bowiem zakaz wykładni synonimicznej - różnobrzmiącym wyrażeniom nie można nadawać takiego samego znaczenia".
Stanowisko to w całości podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku I OSK 1036/21, który także na tle sprawy wskazał, że uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego skutkuje jedynie utratą dochodu, czego nie można utożsamiać z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Sąd podziela w całości zaprezentowane wyżej stanowiska. W sprawie nie zmienił się w zasadzie stan prawny ani faktyczny, ale nie zachodzi tożsamość sprawy, z uwagi na to, że dotyczą innego okresu zasiłkowego. Skarżąca obecnie wnioskiem z 31 lipca 2021 r. zwróciła się o przyznanie tożsamego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad synem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale co istotne w zakresie innego okresu świadczeniowego ( podobnie WSA w Rzeszowie w wyroku z 2 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1626/21, a także WSA w Lublinie w wyroku z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 947/17).
Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r.: "prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zatem w każdym przypadku data złożenia wniosku zakreśla początek okresu świadczeniowego. Z tego też powodu nie można przyjąć, że poprzednie postępowania dotyczą tej samej sprawy".
W świetle powyższego bezzasadne pozostają podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art 3 pkt 22 u.ś.r. w zw. z art. 18, 68 ust. 3, 69, 71 ust. 1, 71 ust. 2 Konstytucji, art. 3 ust. 1, art. 23 ust. 2 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. ( Dz.U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526) art. 7 ust. 2 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. ( Dz.U. z 2012 r., poz. 1169 ze zm.) i art. 10 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, społecznych i Kulturalnych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 9 grudnia 1966 r. ( Dz.U. z 1977 r., Nr 38, poz. 169) przez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że rezygnacja z zatrudnienia uprawniająca do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki przez matkę na niepełnosprawnym dzieckiem powinna być rozumiana jako rezygnacja równoczesna z nieistnieniem stosunku pracy oraz, że skorzystanie z urlopu wychowawczego nie stanowi rezygnacji z zatrudnienia, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna polegać na przyjęciu, że pod pojęciem rezygnacji z zatrudnienia może być rozumiane zaprzestanie wykonywania pracy na skutek korzystania z urlopu wychowawczego.
Za w pełni aktualne Sąd uznaje stanowisko WSA wyrażone w wyroku II SA/Rz 1149/20 z powołaniem się na wyrok NSA z 25 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1472/20, że otrzymanie przez Skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z przepisami ustawy, uzależnione jest od wyboru jednego z dwóch możliwych trybów wsparcia dla rodziców dzieci, w tym niepełnosprawnych. Formą wsparcia i zabezpieczenia interesów dzieci, w tym niepełnosprawnych, jest zarówno prawo pracującego rodzica do uzyskania urlopu wychowawczego (także o przedłużonym okresie ze względu na zdrowie dziecka), jak i prawo do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub braku możliwości podjęcia zatrudnienia. Alternatywność tych uprawnień nie może być postrzegana jako naruszenie standardów konstytucyjnych czy międzynarodowych. Ustawodawca nie wprowadza przy tym ani kryteriów niemożliwych do spełnienia, ani kryteriów dyskryminujących (tak wyrok NSA z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1472/20).
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło