II SA/Ke 579/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. S. na akt Starosty Opatowskiego z dnia 16 lipca 2025 r. znak: CAZ.6613.28.NF.2024 w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku o wydanie bonu na zasiedlenie uchyla zaskarżony akt. W piśmie z 16.07.2025 r. znak: CAZ.6613.28.NF.2024 Starosta Opatowski, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 20.02.2025r. o sygn. akt II SA/Ke 21/25, dokonał ponownego rozpatrzenia złożonego 9.09.2024 r. wniosku J. S. o przyznanie bonu na zasiedlenie, będącego formą wsparcia finansowego dla osoby bezrobotnej zarejestrowanej w Powiatowym Urzędzie Pracy. Rozstrzygając wniosek organ stwierdził, że bezwzględną przesłanką do jego pozytywnego rozpatrzenia jest posiadanie przez osobę ubiegającą się o przyznanie bonu statusu osoby bezrobotnej. Podczas ponownego rozpoznania wniosku organ ustalił, że już w dacie orzekania przez Sąd wnioskodawczyni nie posiadała statusu osoby bezrobotnej – z uwagi na podjęcie w dniu 1.10.2024 r. zatrudnienia w [...]. W uzasadnieniu powołano się na zasadę legalizmu, o jakiej mowa art. 6 K.p.a., zgodnie z którą organ administracji ma nakaz stosowania stanu prawnego obowiązującego w dniu orzekania. Z tego względu, po ponownym – negatywnym – zaopiniowaniu w dniu 16.07.2025 r. przez Komisję do spraw opiniowania wniosków, wniosku strony z 9.09.2024 r. o przyznanie bonu na zasiedlenie dla bezrobotnego podejmującego poza miejscem dotychczasowego zamieszkania zatrudnienie, inną prace zarobkową lub działalność, złożony wniosek został rozpatrzony negatywnie – w związku z tym, że J. S. nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, J. S. wniosła o: - uchylenie ww. aktu z 16.07.2025 r. – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej "p.p.s.a.", - zobowiązanie organu do przeprowadzenia czynności administracyjnych w sprawie -zgodnie z oceną prawną zawartą w ww. prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Ke 21/25. W uzasadnieniu skarżąca, w związku z wydaniem ww. wyroku, powołała się na art. 153 p.p.s.a., argumentując, że w jej sprawie miał wcześniej zastosowanie m.in. art. 66n ust. 1 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jednak – skoro ta ustawa została uchylona – to obecnie przy orzekaniu przez organ w lipcu 2025 r. w przedmiocie przyznania bonu na zasiedlenie miał już zastosowanie przepis nowej ustawy, a mianowicie art. 208 ustawy z dnia 20.03.2025r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Zarówno jednak stary, jak i nowy przepis prawa w sposób, jeżeli nie tożsamy, to zbliżony, regulują kwestię wydania zainteresowanemu bonu na zasiedlenie. Skarżąca, po wydaniu ww. wyroku oczekiwała, że organ zbada całokształt sprawy, formalnie przeprowadzi odpowiednie czynności dowodowe i zakończy postępowanie, zgodnie z oceną prawną wyroku. Tak jednak się nie stało, a złożony wniosek o wydanie bonu został załatwiony negatywnie – pomimo braku podjęcia jakichkolwiek czynności z udziałem strony (dowody z dokumentów oraz z wypowiedzi i stanowisk wnioskodawczyni), mających na celu należyte i dokładne rozpoznanie na podstawie ww. art. 208, czy w tym przypadku przysługuje bon na zasiedlenie. Zdaniem skarżącej, w dacie składania wniosku spełniała wszystkie wymogi ustawowe do przyznania bon na zasiedlenie – o który wystąpiła pismem z 9.09.2024 r. Natomiast to, że sprawa była ponownie procedowana w lipcu 2025 r. nastąpiło bez jakiejkolwiek winy wnioskodawczyni – a z wyłącznej winy organu, który naruszył przepisy prawa w stopniu poważnym, za co obecnie – wobec ponownej odmowy wydania bonu na zasiedlenie – powinien ponieść stosowne konsekwencje m.in. finansowe i dyscyplinarne. Skarżąca zwróciła także uwagę, że dochowała terminu do wniesienia skargi, termin ten bowiem w jej ocenie zaczął swój bieg po rozpoznaniu przez Wojewodę Świętokrzyskiego jej ponaglenia. W postanowieniu z 1.09.2025 r. organ ten poinformował ją, że aktem rozstrzygającym sprawę jest pismo Starosty Opatowskiego z 16.07.2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wskazując na uchybienie ustawowego terminu do wniesienia skargi z uwagi na fakt, że termin do jej wniesienia rozpoczął bieg w dniu 23.07.2025 r., kiedy to J. S. otrzymała pismo z dnia 16.07.2025 r. o odmowie przyznania bonu na zasiedlenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej jest skierowany do skarżącej akt Starosty Opatowskiego z 16.07.2025 r. o negatywnym, ponownym rozpatrzeniu wniosku J. S. z 9.09.2024 r. o przyznanie bonu na zasiedlenie. Należy bowiem podnieść, że zaskarżony obecnie akt został wydany po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach – wyrokiem z 20.02.2025 r. o sygn. akt II SA/Ke 21/25 – wydanych poprzednio aktów Starosty Opatowskiego z 13 listopada 2024 r. i 27 września 2024 r. o odmowie przyznania skarżącej bonu na zasiedlenie – o który wnioskowała w dniu 9.09.2024r. Wniosek był wówczas rozpatrywany w oparciu o art. 66n ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (ostatni t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 214 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.z.". Zgodnie z ust. 1 tego artykułu na wniosek bezrobotnego do 30 roku życia starosta, na podstawie umowy, może przyznać bon na zasiedlenie w związku z podjęciem przez niego poza miejscem dotychczasowego zamieszkania zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, jeżeli: 1) z tytułu ich wykonywania będzie osiągał wynagrodzenie lub przychód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę brutto miesięcznie oraz będzie podlegał ubezpieczeniom społecznym; 2) odległość od miejsca dotychczasowego zamieszkania do miejscowości, w której bezrobotny zamieszka w związku z podjęciem zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej wynosi co najmniej 80 km lub czas dojazdu do tej miejscowości i powrotu do miejsca dotychczasowego zamieszkania środkami transportu zbiorowego przekracza łącznie co najmniej 3 godziny dziennie; 3) będzie pozostawał w zatrudnieniu, wykonywał inną pracę zarobkową lub będzie prowadził działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy. U.p.z. utraciła moc z dniem 1 czerwca 2025 r. – na mocy art. 460 ustawy z 20.03.2025r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620 ze zm.), zwanej dalej "u.r.p.s.z.". Zgodnie z art. 434 ust. 2 tej ostatniej ustawy do wniosków o udzielenie form pomocy, o których mowa m.in. w art. 66n ustawy uchylanej w art. 460 (tj. u.p.z.), złożonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Instytucja bonu na zasiedlenie została przewidziana w art. 208 u.r.p.s.z., którego ust. 1 stanowi, że na wniosek bezrobotnego starosta może na podstawie umowy przyznać bon na zasiedlenie w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 200 % przeciętnego wynagrodzenia za pracę, w związku z zamiarem podjęcia przez bezrobotnego zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, jeżeli odległość od miejsca dotychczasowego zamieszkania do miejscowości, w której bezrobotny zamieszka w związku z zamiarem podjęcia zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, wynosi co najmniej 80 km lub łączny najkrótszy czas dotarcia do tej miejscowości i powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania przekracza 3 godziny dziennie. Pomimo zmiany aktu regulującego powyższą instytucję, jest ona zatem w dalszym ciągu przewidziana w przepisach nowej ustawy, tj. u.r.p.s.z., a jej zasadnicze cele i założenia nie zmieniły się. Ponieważ przepisy u.r.p.s.z. nie przewidują wyraźnie formy decyzji rozstrzygającej o przyznaniu lub odmowie przyznania bonu na zasiedlenie na podstawie art. 208 ust. 1 i nast. u.r.p.s.z., to odmowa przyznania tego prawa dokonana w formie pisemnej stanowi inny niż określony w pkt 1-3 akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wśród bowiem spraw wymienionych w art. 38 ust. 1 pkt 14 u.r.p.s.z., podobnie jak w poprzednio obowiązującym art. 9 ust. 1 pkt 14 u.p.z., ustawodawca nie przewidział wydawania decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania bonu na zasiedlenie (por. też m.in. wyrok WSA w Kielcach z 22 lipca 2020r., sygn. II SA/Ke 518/20). Za niezasadny Sąd uznał wniosek organu o odrzucenie skargi z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia. Jakkolwiek istotnie pismo informujące o odmowie przyznania bonu na zasiedlenie z dnia 16.07.2025 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 23.07.2025 r., zaś skarga skierowana do Sądu wpłynęła do organu 3.10.2025 r., jednak w piśmie stanowiącym przedmiot zaskarżenia nie pouczono skarżącej o możliwości, a także terminie i sposobie wniesienia skargi. Słusznie zatem skarżąca podnosi, że termin do wniesienia skargi w tym przypadku należy liczyć od doręczenia jej postanowienia Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 1.09.2025 r., rozstrzygającego wniesione przez skarżącą ponaglenie, z którego to orzeczenia skarżąca powzięła informację, że sprawa przyznania bonu na zasiedlenie została rozstrzygnięta aktem administracyjnym z 16.07.2025 r. W związku z powyższym Sąd uznał, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącej (art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a.) i skarga podlega rozpoznaniu. Jak już wspomniano, zaskarżony obecnie akt został wydany wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach – wyrokiem z 20.02.2025 r. o sygn. akt II SA/Ke 21/25 – wydanych poprzednio aktów Starosty Opatowskiego z 13 listopada 2024 r. i 27 września 2024 r. o odmowie przyznania skarżącej bonu na zasiedlenie – o który wnioskowała w dniu 9.09.2024 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podniósł, że treść art. 66n ust. 1 u.p.z., zgodnie z którym "(...) na wniosek bezrobotnego (...) starosta (...) może przyznać bon na zasiedlenie w związku z podjęciem przez niego poza miejscem dotychczasowego zamieszkania zatrudnienia (...)", nie przesądza jednoznacznie, że środki przyznane w ramach bonu mają dotyczyć wyłącznie przyszłego (po przyznaniu bonu) zamieszkania w miejscu podjęcia docelowego zatrudnienia. W niniejszym przypadku skarżąca wniosek o przyznanie bonu złożyła w dniu 9.09.2024 r., dołączając do niego deklarację pracodawcy o zamiarze zatrudnienia na okres 13 miesięcy w [...] na stanowisku [...], wystawioną w dniu 5.09.2024 r. Złożenie wniosku wiąże się zatem z posiadaniem już aktualnej deklaracji pracodawcy o zamiarze zatrudnienia. To zaś może wymagać bieżącego zamieszkania w nowej miejscowości jeszcze przed rozpatrzeniem wniosku i przyznaniem środków w ramach bonu na zasiedlenie, co przecież nie wyklucza tego, że skarżąca faktycznie zmienia miejsce zamieszkania w celu podjęcia zatrudnienia i potrzebuje środków na ten cel. W ocenie Sądu orzekającego w ww. sprawie odmowa przyznania bonu w takiej sytuacji mijałaby się z zamierzeniem ustawodawcy wprowadzającego tę instytucję. Korelacja czasowa między uzyskaniem zatrudnienia a rozpoznaniem wniosku, które może nie zakończyć się wyłącznie przed jedną instancją administracyjną (i niekoniecznie na etapie postępowania przed organami), prowadzi do wniosku, że niejednokrotnie za nieuwzględniające celu uregulowania ustawowego należałoby uznać orzeczenie o odmowie przyznania omawianej pomocy w sytuacji, gdy wnioskodawca angażując początkowo własne siły i środki podjął zatrudnienie w innej miejscowości – w warunkach określonych w art. 66n ust. 1 u.p.z. Aktualne brzmienie art. 208 ust. 1 in principio u.r.p.s.z. w zakresie istotnym dla sprawy zmieniło się o tyle, że mowa w nim o możliwości przyznania na wniosek bezrobotnego bonu na zasiedlenie w związku z zamiarem podjęcia przez bezrobotnego zatrudnienia (a nie – jak dotychczas – "w związku z podjęciem zatrudnienia"), co jeszcze bardziej przystaje do omawianej sytuacji. Należy też zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 208 ust. 3 u.r.p.s.z. środki Funduszu Pracy przyznane w ramach bonu na zasiedlenie bezrobotny przeznacza na pokrycie kosztów zamieszkania związanych z podjęciem zatrudnienia, wykonywaniem innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, o których mowa w ust. 1. Analogiczna regulacja znajdowała się w art. 66n ust. 2 u.p.z. i w ocenie Sądu koreluje ona z powyższą interpretacją. Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku podniósł dalej, że pochopnym i nieznajdującym uzasadnionych podstaw jest twierdzenie, że skarżąca nie zmienia faktycznie miejsca zamieszkania, wyłącznie w oparciu o wskazanie we wniosku o przyznanie bonu na zasiedlenie określonego adresu korespondencyjnego. Nie można wykluczyć, że adres taki ma charakter wyłącznie "techniczny" i nie wiąże się z faktycznym przebywaniem danej osoby w tym właśnie miejscu. Zwłaszcza, że w tym samym wniosku skarżąca wskazała również adres zamieszkania w Opatowie. W ocenie Sądu Starosta Opatowski nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego w powyższym zakresie, opierając swe ustalenia co do braku faktycznej zmiany miejsca zamieszkania wyłącznie na podstawie wskazanego adresu do korespondencji. Niezależnie od tego – jak już wspomniano – w ocenie Sądu organ przyjął błędne założenie, że przyznanie bonu na zasiedlenie w każdym stanie faktycznym musi poprzedzać zmianę miejsca zamieszkania związaną z podjęciem zatrudnienia. Mimo zmiany stanu prawnego powyższe uwagi pozostają w ocenie Sądu nadal aktualne. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z obecnie obowiązującym art. 208 ust. 2 u.r.p.s.z. starosta może zażądać od bezrobotnego dokumentów potwierdzających dotychczasowe miejsce zamieszkania wskazane we wniosku, o którym mowa w ust. 1. Jako wyłączny powód odmowy przyznania bonu na zasiedlenie Starosta w zaskarżonym w niniejszym przypadku piśmie z dnia 16.07.2025 r. wskazał natomiast fakt, że skarżąca – z uwagi na podjęcie w dniu 1.10.2024 r. zatrudnienia w [...] – utraciła status osoby bezrobotnej, co miało miejsce, jak podkreślił organ, już w dacie orzekania przez Sąd. Tymczasem, zdaniem Starosty, posiadanie przez osobę ubiegającą się o przyznanie bonu statusu osoby bezrobotnej jest bezwzględną przesłanką dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Powyższe stanowisko organu nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 208 ust. 1 u.p.z. (a wcześniej także art. 66n ust. 1 u.r.p.s.z.), bon na zasiedlenie może być przyznany na wniosek bezrobotnego i organ właśnie wychodząc z założenia, że skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej, uznał, że bon taki nie może być przyznany. Bezspornym jest natomiast, skarżąca składając wniosek o przyznanie bonu na zasiedlenie, tj. w dniu 9.09.2024 r., posiadała status osoby bezrobotnej. Podkreślenia wymaga posłużenie się przez ustawodawcę stwierdzeniem "na wniosek bezrobotnego", nie zaś "bezrobotnemu" czy "osobie bezrobotnej", co już wskazuje, że warunek posiadania statusu osoby bezrobotnej winien być spełniony w momencie składania wniosku. Warto też zauważyć, że u.r.p.s.z. posługuje się terminem "bezrobotny" także w ust. 4 art. 208 w stosunku do osoby, od której – w związku z przyznaniem bonu – wymagane jest zatrudnienie przez określony czas i przy osiąganiu określonych dochodów. Należy dalej podkreślić, że składając wniosek skarżąca zadeklarowała chęć zatrudnienia – potwierdzając to deklaracją przyszłego pracodawcy – co było warunkiem przyznania jej bonu na zasiedlenie. Organ twierdząc, że skarżąca podejmując zatrudnienie przestaje być osobą bezrobotną i wobec tego zostaje pozbawiona możliwości przyznania jej bonu na zasiedlenie, popada w wewnętrzną sprzeczność, skoro jednym z warunków przyznania tego bonu jest właśnie podjęcie zatrudnienia (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 16.04.2019 r., sygn. II SA/Bd 134/19). Nie ulega wątpliwości, że podjęcie przez skarżącą zatrudnienia miało na celu spełnienie jednego z warunków wskazanych w art. 208 ust. 1 u.r.p.s.z. (uprzednio art. 66n u.p.z.). Jeszcze raz należy przypomnieć, że, stosownie do tego przepisu, "na wniosek bezrobotnego starosta może (...) przyznać bon na zasiedlenie (...) w związku z zamiarem podjęcia przez bezrobotnego zatrudnienia". Tym samym, odwoływanie się jedynie do faktu posiadania statusu osoby bezrobotnej w dacie orzekania przez organ należy uznać za nieuprawnione, nie biorące pod uwagę treści i celu art. 208 ust. 1 u.r.p.s.z. (a uprzednio art. 66n ust. 1 u.p.z.), zwłaszcza że – przywołując ponownie zapatrywanie wyrażone w sprawie o sygn. II SA/Ke 21/25 – niejednokrotnie za nieuwzględniające celu uregulowania ustawowego należałoby uznać orzeczenie o odmowie przyznania omawianej pomocy w sytuacji, gdy wnioskodawca angażując początkowo własne siły i środki podjął zatrudnienie w innej miejscowości – w warunkach określonych w art. 66n ust. 1 u.p.z. (obecnie art. 208 ust. 1 u.r.p.s.z.). W realiach niniejszej sprawy powyższe stanowisko jest uzasadnione tym bardziej jeśli wziąć pod uwagę sposób i czas rozstrzygania wniosku przez organ, tj. najpierw przedwczesną odmowę przyznania pomocy, co zostało stwierdzone w prawomocnym wyroku wydanym w ww. sprawie II SA/Ke 21/25, a następnie ponowne poinformowanie skarżącej o negatywnym rozpatrzeniu wniosku pismem z 16.07.2025 r., w sytuacji gdy – jak przyznał sam organ – otrzymał on odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 9.05.2025 r. Rozpoznanie wniosku po tym fakcie trwało zatem kolejne 2 miesiące, bez podejmowania jakichkolwiek czynności. Generalizując należy stwierdzić, że z reguły przedłużające się rozpoznanie sprawy – przy akceptacji stanowiska prezentowanego przez Starostę – mogłoby siłą rzeczy prowadzić do braku możliwości przyznania bonu, skoro wnioskodawca podjąłby zatrudnienie zgodnie z deklaracją pracodawcy (przy zaangażowaniu własnych środków związanych z zamieszkaniem w nowej lokalizacji), nie mogąc oczekiwać na pozytywne dla siebie zakończenie sprawy. Tego rodzaju wykładnia nie służy z pewnością osiągnięciu celów zakładanych przez ustawodawcę. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że wydając zaskarżony akt organ naruszył przepisy prawa materialnego regulujące przyznanie bonu na zasiedlenie, co musiało prowadzić do uchylenia tegoż aktu na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu.