I SA/Po 1553/03

WyrokWSA w Poznaniu2004-12-21

Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Włodzimierz Zygmont, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca wysokość podatku od towarów i usług za dany miesiąc, która uwzględnia jako podstawę opodatkowania podatek akcyzowy, może utrzymać w mocy, jeśli decyzja określająca wysokość podatku akcyzowego za ten sam okres została uchylona?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja określająca wysokość podatku od towarów i usług za lipiec [...]r. została uchylona, ponieważ jej podstawą opodatkowania była kwota podatku akcyzowego, a decyzja określająca ten podatek akcyzowy za ten sam okres została wcześniej uchylona. Zgodnie z art. 15 ust. 7 ustawy o VAT, podstawa opodatkowania obejmuje również kwotę podatku akcyzowego, co oznacza, że uchylenie decyzji w sprawie podatku akcyzowego skutkuje koniecznością uchylenia decyzji w sprawie VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.G. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec [...]r. W toku kontroli ustalono, że podatniczka wykonywała międzynarodowy transport drogowy spirytusu z Francji do Polski, posługując się koncesjami innych podmiotów i fikcyjnymi odbiorcami. Inspektor Kontroli Skarbowej określił kwotę podatku akcyzowego związanego z przywozem spirytusu. Podatniczka kwestionowała ustalenia organów, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i kwestionując autonomię prawa podatkowego wobec postępowania karnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i wstrzymał jej wykonanie do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński(spr) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec [...]r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/Wł.Zygmont A.P. Inspektor Kontroli Skarbowej w oparciu o upoważnienie Nr [...] z dnia [...]r. (t. I, k. 1A) wydane przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej przeprowadziła czynności kontrolne u A. G. właścicielki firmy "A" z siedzibą w K., ul. [...] w zakresie rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania oraz terminowości obliczenia i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa za [...] i [...]rok. W wyniku kontroli ustaliła, że podstawowym zakresem działalności gospodarczej prowadzonej przez podatniczkę było wykonywanie usług międzynarodowego i krajowego transportu drogowego. A. G. w badanym okresie nie posiadała koncesji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy i zezwoleń zagranicznych uprawniających do wjazdu na teren innego kraju (t. IV, k.1250-1351). Na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego podatniczka posługiwała się koncesjami wydanymi przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej na rzecz innych podmiotów gospodarczych, co potwierdziła w składanych zeznaniach do protokołu z dnia [...]r. (t. III, k.849). w ramach wyżej wymienionej działalności wykonywała też usługi przewozu spirytusu z Francji na teren Polski. Na przełomie miesiąca czerwca i lipca [...]r. ujawniono trzy udokumentowane przypadki przewozu spirytusu: - wg faktury zakupu nr [...]z dnia 30.06. [...]r. (t.III, k.1206) wystawionej przez destylarnie "B" z C. we Francji na kwotę [...]DEM, załadowano [...]dcm3 spirytusu o mocy 96,0 %, co daje [...]dcm3 w przeliczeniu na 100 % spirytusu. Przewóz ładunku wykonywany był ciągnikiem [...] z naczepą [...]. Wartość zakupu spirytusu stanowi kwota [...]zł - [...]zł (wg wyliczenia: wartość faktury [...]DEM, średni kurs 1 DEM ogłoszony przez NBP na dzień [...]r., tj. [...]zł/1 DEM = [...]zł), - wg faktury zakupu nr [...] z dnia 16.07. [...]r. (t.III, k.1188) wystawionej przez destylarnię "B" z C. we Francji na kwotę [...]DEM, załadowano [...]dcm3 spirytusu o mocy 96,0 %, co daje [...]dcm3 w przeliczeniu na 100 % spirytusu. Przewóz ładunku wykonywany był ciągnikiem [...] z naczepą [...]. Wartość zakupu spirytusu stanowi kwota [...]zł - [...]zł (wg wyliczenia: wartość faktury [...]DEM, średni kurs 1 DEM ogłoszony przez NBP na dzień 16.07. [...]r., tj. [...]zł/1 DEM = [...]zł), - wg faktury zakupu nr [...] z dnia 16.07. [...]r. (t.III, k.1174) wystawionej przez destylarnie "B" z C. we Francji na kwotę [...]DEM, załadowano [...]dcm3 spirytusu o mocy 96,0 %, co daje [...]dcm3 w przeliczeniu na 100 % spirytusu. Przewóz ładunku wykonywany był ciągnikiem [...] z naczepą [...]. Wartość zakupu spirytusu stanowi kwota [...]zł - [...]zł (wg wyliczenia: wartość faktury [...]DEM x średni kurs 1 DEM ogłoszony przez NBP na dzień 16.07. [...], r., tj. [...]zł/1 DEM = [...]zł). Łączna ilość spirytusy przywiezionego w tym okresie wyniosła [...]litrów 100 % spirytusu na kwotę [...]zł. Z treści faktur zakupu (t.III, k. 1174, 1188, 1206) wynika, że nabywcą spirytusu była ukraińska firma "C" w K., ul. [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...]r. (t.V, k.1921-1937) Inspektor określiła kwotę podatku akcyzowego związanego z przywozem spirytusu za miesiąc lipiec [...]r. w wysokości [...]zł. Kontrolowana firma w powyższych transakcjach występowała jako przewoźnik, co potwierdzają międzynarodowe listy przewozowe CMR, dokumenty odprawy celnej i dokumenty D.A.A. tzw. towarzyszące dokumenty administracyjne (t. III, k. 1172, 1173, 1186, 1187, 1204, 1205) wystawione przez destylarnię we Francji. Przewozu spirytusu dokonano środkami transportowymi należącymi do A. G. użytkowanymi w prowadzonej działalności na podstawie umów leasingowych, najmu i również ustnych umów (t. IV, k. 1380). Prowadzone postępowanie podatkowe wykazało, że pojazdy przewożące ładunek spirytusu z Francji po wjechaniu na teren Polski nie wyjeżdżały do miejsc wskazanych na fakturach zakupu jako miejsca odbioru tj. na Ukrainę, ani też stamtąd nie wracały, co ustalono na podstawie dokumentów przekazanych przez urzędy celne (t.IV, k. 1377) W protokole kontroli stwierdzono, że z materiałów między innymi Przedstawicielstwa MSW Ukrainy przy Ambasadzie Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej wynika, ze firma "C" w K. ul. [...] wskazana w wystawionych fakturach sprzedaży spirytusu przez destylarnię "B" w C. jako kupujący i jako odbiorca (W., ul. [...]) nie istnieje (t.IV, k. 1276-1377). Tak wiec wskazane miejsca odbioru (dostaw) w dokumentach zakupu spirytusu były fikcyjne, a docelowym i faktycznym miejscem przeznaczenia towaru była Polska. Firma "A" nie dostarczyła nigdy spirytusu wskazanym w fakturze odbiorcom, co świadczy, że sama towarem dysponowała, a usługę wykonała na własny rachunek nie ewidencjonując jej w podatkowej księdze przychodów i rozchodów oraz ewidencji określonej w art. 27 ust. 4 ustawy o VAT. Dokonane ustalenia stały się wiec podstawa wydania decyzji Nr [...] z dnia [...]r. (t.IV, k. 1659-1677). Podatniczka nie zgodziła się ze stanowiskiem Inspektora przedstawionym w wyżej wymienionej decyzji i w ustawowo określonym terminie złożyła odwołanie (t.V, k.2002-2006). W odwołaniu tym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do organu pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia. Zdaniem podatniczki zaskarżona decyzja wydana została z obrazą przepisów prawa procesowego, a zwłaszcza art. 121, 180 i 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm.). Strona odwołująca zarzuca w szczególności, że odmówiono jej włączenia do akt sprawy aktu oskarżenia skierowanego przez prokuraturę do sądu oraz przesłuchania świadków. Uważa, że jeżeli wymagane było uwierzytelnienie dokumentów, to należało wezwać ja do usunięcia takich braków, a nie dyskwalifikować tego dowodu, tym bardziej, że mąż posiada oryginał aktu oskarżenia. Twierdzi również, że oczywistym jest, iż postępowanie podatkowe obejmuje także inną tematykę niż postępowanie karne, ale w zakresie podstawowego zarzutu stawianego stronie w protokole, tj. rzekomego przemytu i wprowadzenia do obrotu spirytusu postępowanie jest tożsame. Stąd nie można w żaden sposób twierdzić, że wyniki postępowania karnego i sporządzony w wyniku tego akt oskarżenia nie mogą wywierać żadnych skutków w zakresie postępowania podatkowego, tym bardziej, że całość ustaleń w zakresie podatków oparta jest o ustalenia i dokumenty prokuratury. Podkreśla, że w postępowaniu prokuratury jako podejrzana nie pojawia się w żadnym momencie, nawet nie próbowano postawić jej zarzutu współudziału. Zatem "skoro kogoś skazano za przemyt, to nawet Inspektor Kontroli Skarbowej nie może twierdzić, że przemytu tego dokonał ktoś inny". Podnosi też, że odmawiając w postępowaniu ponownego przesłuchania świadków, nie dopuszczając przy pierwotnym przesłuchaniu do udziału w nim męża - będącego jednocześnie pełnomocnikiem firmy - uniemożliwiono jej właściwą obronę przed zarzutami. Poza tym twierdzi, iż w zaskarżonych decyzjach pominięto zarzut podrobionej pieczątki firmy znajdującej się na części dokumentów w sprawie, co oznacza, że z fałszywych dokumentów nie można wyprowadzać właściwych wniosków. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję podzielając ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu podatkowego I instancji (t.V, k. 2119-2122). Powyższą decyzję strona zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W złożonej skardze podatniczka powtarza w większości przedstawione zarzuty w odwołaniu. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego, zwłaszcza przepisów art. 122, 180 i 187 a także art. 137 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z poźn.zm.). W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdza, że: - podstawą wydania zaskarżonej decyzji było założenie, że księgi firmy były prowadzone nierzetelnie, ponieważ zlecający przewóz spirytusu okazał się podmiotem nie istniejącym. Wobec powyższego przyjęto, że zakup dokonywała podatniczka na własny rachunek i czerpała z tego korzyści. Zupełnie nieuzasadniony i nie udowodniony jest wniosek, że przez wykonanie usług transportowych strona nabyła własność przewozowego towaru. W przypadku zlecenia przewozu przez podstawioną (fikcyjną) firmę przewoźnik nie dokonujący żadnych płatności za towar jest przewozowego towaru właścicielem. Przy takim założeniu każdy przewoźnik stawałby się właścicielem zleconego do przewozu towaru. Fakt przewożenia przez firmę "A" spirytusu nie jest przedmiotem sporu a dowody zgromadzone w postępowaniu potwierdzają tylko fakt przewozu. Natomiast przypisanie podatniczce zakupu jest czysta spekulacja organów podatkowych i nie wynika z żadnych dowodów zgromadzonych w sprawie. Wątpliwości i niejasności w ocenie stanu faktycznego nie mogą być interpretowane na niekorzyść podatnika, - pominięto fakt zapłaty za przywożony spirytus, gdzie warunkiem nabycia własności towaru jest zaplata za niego. Zdaniem strony, kto za towar płaci staje się jego właścicielem. Z aktu oskarżenia wynika, że swego rodzaju wyłączność na opłacenie zakupu spirytusu oraz zorganizowanie struktury dystrybucji w Polsce posiadał M.K., który za pośrednictwem P.T. i S.K. regulował każdorazowo przed planowanym załadunkiem spirytusu w C. gotówką w markach niemieckich należności wobec R.D. M.K. przyznał się do zakupu alkoholu w destylarni "B" w C. - przy wydawaniu decyzji przyjęto, że postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę oraz jego ustalenia nie mają dla sprawy podatkowej żadnego znaczenia, gdyż prawo podatkowe jest autonomiczne. Podatniczka uważa, że: - postępowanie podatkowe nie jest postępowaniem karnym niemniej jednak każde ustalenia w zakresie uszczuplenia podatków kończone są sprawa karną, do której zastosowanie maja przepisy prawa karnego, - postępowanie podatkowe obejmuje inną tematykę niż postępowanie karne, ale w zakresie zarzutu dotyczącego rzekomego przemytu i wprowadzenia do obrotu spirytusu postępowanie jest tożsame, - nie można twierdzić, że wyniki postępowania karnego i sporządzony w wyniku tego akt oskarżenia nie mogą wywie- rać żadnych skutków w zakresie postępowania podatkowego jak uczyniły to organy obu instancji, tym bardziej, że całość ustaleń w zakresie podatków oparta jest o ustalenia i doku- menty prokuratury. Jeżeli tezy Izby Skarbowej są właściwe to akt oskarżenia Prokuratury Okręgowej jest zupełnie bezzasadny i może dojść do ukarania przez sąd niewinnych osób. - w postępowaniu prokuratury podatniczka jako podejrzana nie pojawia się w żadnym momencie, nawet nie próbowano jej postawić zarzutu współudziału. Nie może też zgodzić się z tezą, ze wyroki skazujące nie będą miały wpływu na rozstrzygnięcia podatkowe. Zdaniem strony organy podatkowe i organy ścigania w oparciu o ten sam stan faktyczny i te same dokumenty wywodzą odmienne wnioski w stosunku do osób objętych tym postępowaniem. Skoro kogoś skazano za przemyt to nawet Inspektor Kontroli Skarbowej nie może twierdzić, że przemytu tego dokonał ktoś inny. Autonomia prawa podatkowego nie może oznaczać jego dowolności, tym bardziej, ze wymiar podatku został dokonany w oparciu o ustalenia prokuratury. Wprawdzie sprawa karna nie została zakończona, ale z aktu oskarżenia wynika, że podejrzani przyznają się do winy, - odmówiono stronie przesłuchania wskazanych Izbie Skarbowej świadków oraz ponownego ich przesłuchania przez Inspektora Kontroli Skarbowej, nie dopuszczając przy pierwotnym przesłuchaniu do udziału w nim jej męża, będącego jednocześnie pełnomocnikiem firmy przez co uniemożliwiono podatniczce właściwą obronę przez zarzutami. Inspektor Kontroli Skarbowej odmawiając dopuszczenia pełnomocnika w oparciu o rzekomo złe pełnomocnictwo wykorzystał jej nieznajomość prawa, czym naruszył postanowienia art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ to mąż załatwiał sprawy firmy. Ponadto świadkowie wskazywali męża jako stronę zawieranych umów ustnych i uzgodnień. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był m.in. art. 15 ust. 7 ustawy z dnia 8.01.1993 r. - o podatku od towarów i usług. Zgodnie z jego treścią, w przypadku sprzedaży przez podatnika towaru podlegającego podatkowi akcyzowemu, podstawą opodatkowania objęta jest również kwota tego podatku. W sprawie I SA/Po 1562/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy określającą wysokość podatku akcyzowego za lipiec [...]r. Podatek od towarów i usług za ten sam miesiąc zgodnie z cytowanym wyżej przepisem musi uwzględniać jako podstawę opodatkowania również podatek akcyzowy. Skoro więc uchylono decyzję o wymiarze podatku akcyzowego za luty [...]r. to konsekwencją powyższego rozstrzygnięcia jest uchylenie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/Wł.Zygmont LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło