I OSK 407/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno, Leszek Włoskiewicz, Protokolant Anna Harwas, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgowego Inspektora Pracy w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 grudnia 2004r. sygn. akt II SA/Ol 628/04 w sprawie ze skargi "M." sp. z. o.o. w O. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w O. z dnia 16 sierpnia 2004 r. (...) w przedmiocie wypłaty dodatku do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania 2. zasądza od "M." sp. z. o.o. w O. na rzecz Okręgowego Inspektora Pracy w O. kwotę 2.022 złotych /słownie: dwa tysiące dwieście dwadzieścia dwa/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I OSK 407/05 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 20.12.2004 r. II SA/Ol 628/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi "M." Sp. z o.o. w O., uchylił decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w O. z dnia 16.08.2004 r. (...) i utrzymany nią w mocy nakaz Inspektora Pracy z dnia 5.07.2004 r. (...) w przedmiocie wypłacenia pracownikom tej Spółki dodatku do wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że art. 9 pkt 2a ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy /Dz.U. 2001 nr 124 poz. 1362 ze zm./ daje organom Państwowej Inspekcji Pracy podstawę do nakazania pracodawcy wypłaty pracownikom należnego wynagrodzenia za pracę lub innych świadczeń, jednak zgodnie z art. 28 Kpa pracownicy, których nakaz dotyczy są stroną postępowania i decyzje powinny im być doręczone, jak tego wymaga art. 109 Kpa. W tej sprawie żaden z pracowników objętych nakazem nie został uznany za stronę, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 ze zm./, wobec naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - stwierdził Sąd. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył Okręgowy Inspektor Pracy w O., wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie prawa materialnego i formalnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 9 pkt 2a i art. 10 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 28 i 109 Kpa oraz art. 145 par. 1 pkt 1c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że uchylenie decyzji nastąpiło z powodu innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale nie można przyjąć, iż nastąpiło takie uchybienie skoro Sąd nie kwestionował stanu faktycznego i prawnego, a nadto, że Sąd błędnie zinterpretował art. 28 Kpa w świetle ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, zgodnie z którym pracownicy nie mają żadnych uprawnień do ingerowania w decyzję podjętą na podstawie protokołu z kontroli dokonanej u pracodawcy. "M." Sp. z o.o. w O. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, ale na rozprawie w dniu 7.12.2005 r. jej pełnomocnik modyfikował wniosek domagając się odrzucenia skargi z uwagi na to, że jej zarzuty nie zostały sformułowane zgodnie z art. 174 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna Okręgowego Inspektora Pracy w O. jakkolwiek nie w pełni jest zgodna z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "p.p.s.a.", to jednak nie mogła być odrzucona. Odrzucona mogłaby zostać tylko wówczas, gdyby nie zawierała jednego z elementów wymienionych w art. 176 p.p.s.a. po słowie "oraz", tj. właściwego tylko tej skardze, gdyż taki brak nie daje się sanować w trybie art. 49 p.p.s.a. Art. 174 zawiera dwie podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Okręgowy Inspektor Pracy w O. zarzucił wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie naruszenie prawa materialnego i formalnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jednak w uzasadnieniu skargi przedstawił na czym, jego zdaniem, miało polegać naruszenie prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z art. 183 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, że nie jest on uprawniony do jej interpretowania, uzupełniania lub poprawiania, jednak takie zabiegi co do niniejszej skargi nie musiały być dokonane, biorąc zwłaszcza pod uwagę, że podstawy skargi i jej uzasadnienie tworzą całość. Skarga kasacyjna Okręgowego Inspektora oceniana pod takim kątem, choć nie całkiem formalnie odpowiadająca art. 174 p.p.s.a., i mimo że nie wszystkie jej zarzuty są usprawiedliwione, jest trafna. Zarzut naruszenia przez Sąd art. 9 pkt 2a i art. 10 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i art. 109 Kpa jest nietrafny. Sąd bowiem wyraźnie podkreślił, że art. 9 pkt 2a daje podstawę do wydania nakazu, do art. 10 w ogóle się nie odniósł, natomiast jeżeli idzie o art. 109 Kpa to przepisu tego w postępowaniu swoim nie stosował, a jedynie w jego świetle oceniał działanie organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że pracownicy, którym nie wypłacono dodatku do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i nakazano pracodawcy tę wypłatę są, w rozumieniu art. 28 Kpa, stronami postępowania, w którym został wydany nakaz. Przepis ten wymaga, aby podmiot, który ma interes prawny w postępowaniu był jego stroną. Interes prawny wynika z przepisów prawa materialnego, które są podstawą postępowania. W niniejszej sprawie podstawą prawną działania Inspektora Pracy były przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, które uprawniają do wydania pracodawcy określonych nakazów, jeśli stwierdzone zostaną uchybienia, w tym wypadku brak wypłaty pracownikom dodatku do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Nakazy te kierowane są do pracodawcy i nakładają na niego określony obowiązek, natomiast jeśli idzie o pracowników, ich prawa, w tym do właściwego wynagrodzenia, nie wynikają z przepisów tej ustawy, ale z Kodeksu pracy i nie są rozstrzygane drogą nakazów organów Inspekcji Pracy. Za usprawiedliwiony zatem należy uznać zarzut naruszenia art. 28 Kpa przez uznanie pracowników za stronę postępowania zakończonego wydanymi w sprawie orzeczeniami skierowanymi do "M." Sp. z o.o. Naruszenie przez organ prowadzący postępowanie art. 28 Kpa, tj. niepowiadomienie strony o toczącym się postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak wynika z art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa. Uznanie przez sąd administracyjny, iż zaskarżony akt został wydany w postępowaniu dotkniętym taką wadą powoduje uchylenie tego aktu, jak to nakazuje art. 145 par. 1 pkt 1lit. "b" p.p.s.a. Ten bowiem przepis przewiduje, że sąd uchyla decyzje w razie stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do jego wznowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że pracownicy, których nakaz dotyczył, nie brali udziału w postępowaniu jako jego strony. Jeżeli tak, dostrzegł naruszenia przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia, jednak uchylił zaskarżone decyzje powołując się na art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Ten przepis zaś pozwala na uchylenie decyzji w razie stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, a zatem nie tego, o którym mowa pod lit. "b", jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadnej przyczyny naruszenia przepisów postępowania innej aniżeli dającej podstawę do wznowienia postępowania Sąd nie wskazał. Zgodzić się zatem należy ze skarżącym, iż skoro Sąd nie zakwestionował ustaleń faktycznych i prawnych sprawy, a podstawą uchylenia decyzji nie był art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a., to nie zostało wyjaśnione co legło u podstaw uchylenia decyzji obu instancji, zatem jakie przepisy postępowania zostały naruszone i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 par. 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a.