I SA/Łd 29/05

WyrokWSA w Łodzi2005-03-31

Skład orzekający: Sędzia NSA J. Brolik, Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA P. Kiss (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy aromaty do produkcji napojów bezalkoholowych, sklasyfikowane według PKWiU jako mieszaniny substancji zapachowych stosowane w przemyśle spożywczym i do produkcji napojów, stanowią wyrób akcyzowy w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jeśli nie są wymienione w załączniku nr 6 do tej ustawy, mimo posiadania kodu taryfy celnej PCN wskazującego na towary objęte podatkiem akcyzowym na mocy rozporządzenia wykonawczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają wyłącznie te towary, które są wymienione w załączniku nr 6 do ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Rozporządzenie wykonawcze Ministra Finansów nie może wprowadzać nowych kategorii wyrobów akcyzowych, gdyż jest to sprzeczne z Konstytucją RP. W związku z tym, aromaty do produkcji napojów, nieujęte w załączniku nr 6, nie podlegały opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, mimo ich klasyfikacji celnej.
Stan faktyczny
Spółka A importowała aromaty do produkcji napojów bezalkoholowych, które zostały zaklasyfikowane do kodu PCN 3302 10 40 0 i opodatkowane podatkiem akcyzowym. Spółka wniosła o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, argumentując, że aromaty te, sklasyfikowane według PKWiU jako mieszaniny substancji zapachowych, nie są wyrobami akcyzowymi, gdyż nie znajdują się w załączniku nr 6 do ustawy. Organy celne utrzymały w mocy decyzję o prawidłowości naliczenia podatku, opierając się na klasyfikacji celnej i rozporządzeniu wykonawczym. Spółka zaskarżyła decyzje do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł., zasądził zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Brolik, Sędziowie NSA W. Jarzębowski, P. Kiss (spr.), Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dn. [...] 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 3.379 (trzy tysiące trzysta siedemdziesiąt dziewięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu. I SA/Łd 29/05 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 19 maja 2004r. A /wcześniejsza nazwa B/ spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. o uznanie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dn. [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej podatku akcyzowego oraz o stwierdzenie odpowiedniej nadpłaty powyższego podatku i dokonanie zwrotu niesłusznie wpłaconej kwoty tego podatku. W uzasadnieniu swojego wniosku strona podała, że będące przedmiotem zgłoszenia celnego aromaty do produkcji napojów bezalkoholowych /mieszaniny substancji zapachowych/ nie stanowiły wyrobów akcyzowych w rozumieniu art.34 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), w związku z czym naliczenie i pobranie podatku akcyzowego od powyższych towarów było bezpodstawne. Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. decyzją z dnia [...], wydaną z powołaniem się na przepisy m.in. art. 207 par. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art.11c ust.1, art.34 par.1 i art.34a cyt. wyżej powołanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz wskazanymi ogólnie przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dn.23.12.2003r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. nr 221, poz. 2196) orzekł, że kwota podatku akcyzowego w przedmiotowym zgłoszeniu celnym została naliczona w sposób prawidłowy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 28 kwietnia 2004r. firma B Sp. z o.o. dokonała importu towaru w postaci mieszaniny substancji zapachowych (aromaty do produkcji napojów) o nazwie producenta SP-74 Part 2. Stwierdzono, że zgodnie z informacjami strony, będąca przedmiotem importu mieszanina substancji zapachowych, jest roztworem wodnoalkoholowym naturalnych aromatów stosowanych do produkcji napojów i zawiera alkohol etylowy w ilości przekraczającej 1,2% objętości. Podniesiono, że towar zaklasyfikowany został do niekwestionowanego przez stronę kodu PCN 3302 10 40 0 i zgodnie z poz.17 załącznika Nr 3 do powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003r. w sprawie podatku akcyzowego tego rodzaju towary podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. W odwołaniu od powyższej decyzji A wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uznanie nieistnienia obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym wraz ze stwierdzeniem wnioskowanej nadpłaty podatku zarzuciła, że została ona podjęta z naruszeniem art. 2, art. 92 ust. 2 i art. 217 Konstytucji RP poprzez uznanie, że w przypadku towarów zaimportowanych przez stronę, przedmiot opodatkowania podatkiem akcyzowym został określony w rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003r. w sprawie podatku akcyzowego, a nie wyłącznie w przepisach art. 2 i 34 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w wyniku czego nastąpiło naruszenie wskazanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Spółka podniosła, że sprowadzone aromaty do produkcji napojów bezalkoholowych są zgodnie z Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego sklasyfikowane w kategorii; olejki eteryczne pod symbolem PKWiU 24.63.10-75.90 obejmującym "mieszaniny substancji zapachowych stosowane w przemyśle spożywczym i do produkcji napojów" i jako takie nie podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, gdyż nie są wyrobami akcyzowymi w rozumieniu art.34 ust.1 ustawy o VAT, ponieważ załącznik nr 6 do tej ustawy nie obejmuje tej grupy produktów. Stwierdzono, że opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają wyłącznie podmioty określone w art.35 ustawy o VAT wykonujące czynności określone w art.2, dotyczące wyrobów akcyzowych wymienionych w załączniku nr 6 do ustawy. Strona powołała się również na okoliczność, że klasyfikacja PKW i U spornych mieszanin zapachowych, wynikająca z treści odpowiedniego pisma Urzędu Statystycznego w Warszawie nie została zakwestionowana przez organ pierwszej instancji. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu pierwszej instancji o zasadności naliczenia i pobrania podatku akcyzowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż obowiązujące w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003r. w sprawie podatku akcyzowego określa stawki podatku akcyzowego dla wyrobów akcyzowych importowych, a § 2 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia stanowi, iż importowane wyroby akcyzowe, dla których ustala się obniżone stawki celne, wymienione są w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Organ wskazał, iż zgodnie z punktem 17 załącznika nr 3 do wymienionego rozporządzenia od towaru importowanego, klasyfikowanego do podpozycji 3302 10 taryfy celnej i opisanego jako "mieszaniny substancji zapachowych i mieszaniny (łącznie z roztworami alkoholowymi) oparte na jednej lub na wielu takich substancjach, stosowane jako surowce w przemyśle; inne preparaty oparte na substancjach zapachowych, stosowane do wytwarzania napojów; w rodzaju stosowanych w przemyśle napojów; o zawartości alkoholu etylowego (spirytusu) większej niż 1,2% obj." pobiera się podatek akcyzowy w wysokości 4.400,00PLN od 1hl 100% spirytusu w produkcie. Zdaniem organu, wobec tego, iż klasyfikacja celna sprowadzonego przez stronę skarżącą towaru nie jest sporna, a towar zaklasyfikowany został do kodu PCN 3302 10 40 0, to tym samym w pełni odpowiada towarowi wymienionemu w pkt. 17 załącznika nr 3 do w/w rozporządzenia i jako taki podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym w wysokości tam określonej. Odpowiadając na zarzut strony dotyczący naruszenia przez postanowienia rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego przepisów Konstytucji oraz ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, organ wyjaśnił, iż Dyrektor Izby Celnej w Ł. jako organ podatkowy nie jest upoważniony do badania zgodności przepisów wykonawczych z aktami wyższego rzędu, natomiast jest zobowiązany do stosowania prawa powszechnie obowiązującego tj. w/w rozporządzenia. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik spółki A wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonym decyzjom spółka zarzuciła: 1/ naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że importowany przez spółkę towar o symbolu SP-74 Part 2, klasyfikowany według PKWiU jako "Mieszaniny substancji zapachowych stosowane w przemyśle spożywczym i do produkcji napojów, pozostałe" (PKWiU 24.63.10-75.90), jest "wyrobem akcyzowym", a import tego towaru podlegał opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, 2/ naruszenie § 2 ust. 1 pkt 3 (poz. 17 załącznika nr 3) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003r. w sprawie podatku akcyzowego przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego niezasadnie uznano, że towar importowany przez spółkę, który nie jest wyrobem akcyzowym, podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym według stawki określonej w poz. 17 załącznika nr 3 do tego rozporządzenia, 3/ naruszenie art. 217 w związku z art. 8 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez jego niezastosowanie, w wyniku czego błędnie uznano, że "Dyrektor Izby Celnej w Ł., jako organ podatkowy, nie jest upoważniony do badania zgodności przepisów wykonawczych z aktami wyższego rzędu, natomiast jest zobowiązany do stosowania prawa powszechnie obowiązującego." Strona skarżąca w szczególności powtórzyła swoje wcześniejsze stanowisko, iż aby powstał określony w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym obowiązek podatkowy w zakresie podatku akcyzowego konieczne jest uznanie, że przedmiotem czynności określonej w art.2 tej ustawy jest wyrób wymieniony w załączniku nr 6 do ustawy. Według strony nie kod taryfy celnej PCN, lecz zaklasyfikowanie towaru jako wymienionego w załączniku nr 6 do ustawy o VAT rozstrzyga o jego zaliczeniu do wyrobów akcyzowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie o opodatkowaniu importowanego przez spółkę towaru zadecydowała jego klasyfikacja do kodu PCN 3302 10 40 0, która to klasyfikacja nie była kwestionowana przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wykonując zgodnie z dyspozycją art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji organów celnych Sąd uznał, że zostały one wydane w szczególności z naruszeniem prawa materialnego w postaci art.34 ust.1 w związku z art.2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), a także z naruszeniem par.2 ust.1 pkt 3 /poz.17 załącznika nr 3/ rozporządzenia Ministra Finansów z dn.23.12.2003r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. nr 221, poz. 2196) przez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji z naruszeniem przepisów art.217 w związku z art.2 i art.8 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie jest sporny miedzy stronami. Spółka z o.o. B /obecna nazwa A/ z siedzibą w W. dokonała w kwietniu 2004r. importu towaru o symbolu handlowym SP-74 Part 2, będącego mieszaniną substancji zapachowych do produkcji napojów bezalkoholowych, zaklasyfikowanego do kodu PCN 3302 10 40, od którego to towaru spółka zapłaciła podatek akcyzowy. Następnie w maju 2004r. spółka wniosła o uznanie zgłoszenia celnego w części dotyczącej naliczenia podatku akcyzowego za nieprawidłowe oraz o stwierdzenie wynikłej nadpłaty w tym podatku i jego zwrot. W złożonym wniosku strona powołała się przede wszystkim na okoliczność, iż importowany towar zgodnie z załączoną do wniosku pisemną opinią Urzędu Statystycznego w W. jest klasyfikowany w pozycji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług 24.63.10-75.90 i nie stanowi on wyrobu akcyzowego w rozumieniu art.34 ust.1 ustawy o VAT, albowiem nie został on ujęty w załączniku nr 6 do tej ustawy. Z akt sprawy oraz uzasadnień zaskarżonych decyzji wynika, że organy orzekające obu instancji powyższej okoliczności nie kwestionowały uznając, iż nie ma ona istotnego znaczenia w związku z wskazaną w dokumentach celnych klasyfikacją PCN. W świetle obowiązujących do dnia 1 maja 2004r. i mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stanowisko organów celnych nie znajduje dostatecznego uzasadnienia prawnego. Sąd w pełni podziela pogląd strony skarżącej, iż opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają wyłącznie podmioty określone w art. 35 wymienionej wyżej ustawy, wykonujące czynności określone w art. 2 tej ustawy, w sytuacji, gdy czynności te dotyczą wyrobów akcyzowych, wymienionych w załączniku nr 6 do ustawy. Powyższe stanowisko wynika wprost z wykładni językowej art. 34 ust. 1 i 35 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie bowiem z art. 34 ust. 1, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, podlegają czynności określone w art. 2, dotyczące towarów wymienionych w załączniku nr 6 do ustawy, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 2a /nie mającym zastosowania w tej sprawie/, natomiast art. 35 ust. 1 wymienia podmioty na których ciąży obowiązek zapłaty podatku akcyzowego. Pod pozycją 13, 14, 15 i 19 załącznika nr 6 do ustawy wymienione zostały: napoje alkoholowe destylowane (PKWiU 15.91), alkohol etylowy (PKWiU 15.92), wina gronowe (PKWiU 15.93), napoje fermentowane (PKWiU 15.94), wermut i inne wina ze świeżych winogron przyprawione roślinami lub substancjami zapachowymi (PKWiU 15.95), piwo słodowe (PKWiU 15.96), piwo bezalkoholowe (PKWiU 15.98.12-50.30) i pozostałe napoje alkoholowe o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napoje alkoholowe będące mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%. (bez względu na PKWiU). Powyższe oznacza, iż tylko te produkty, jako wyroby akcyzowe, w razie wykonywania czynności wymienionych w art. 2 ustawy tej ustawy, przez podmiot wskazany w art. 35 ust. 1 ustawy podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Powołane przez organy celne rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie podatku akcyzowego nie wprowadza /i nie może wprowadzać/ innych grup wyrobów akcyzowych niż, te które wymienione zostały w powołanym wyżej załączniku nr 6 do ustawy. Odmienne stanowisko należałoby uznać za sprzeczne z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej polskiej, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje wyłącznie w drodze ustawy. Stąd też nie można podzielić poglądu organów celnych, iż rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2002r. w sprawie podatku akcyzowego, w załączniku nr 3 wprowadza niezależnie od załącznika nr 6 do ustawy o VAT nowe kategorie wyrobów akcyzowych, podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym w określonej tam wysokości. Zresztą stanowiące podstawę prawną wydania powyższego rozporządzenia wykonawczego wskazane przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / m.in. art.36 ust.5, art.37 ust 2 i 3 cyt.ustawy/ nie zawierają delegacji dla Ministra Finansów do ewentualnego określenia nowych kategorii wyrobów akcyzowych. W myśl par.1 wymienionego rozporządzenia przedmiotem tego uregulowania jest określenie innych zagadnień związanych z opodatkowaniem podatkiem akcyzowym, a załącznik nr 3 zawiera jedynie tabelę stawek podatku akcyzowego dla niektórych importowanych towarów i warunkiem zastosowania stawki podatku akcyzowego określonej w powyższym załączniku musi być w pierwszej kolejności wykazanie, iż określony towar jest wyrobem akcyzowym w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Bez uprzedniego zaklasyfikowania importowanego towaru do jednej z pozycji wymienionych w załączniku nr 6 do powołanej wyżej ustawy, nie jest możliwe zastosowanie wobec tego towaru obniżonej stawki podatku akcyzowego, wynikającej z załącznika nr 3 do wymienionego rozporządzenia wykonawczego. Wbrew zatem stanowisku organów celnych nie kod taryfy PCN, lecz zaklasyfikowanie towaru do określonego w ustawie (załączniku nr 6) symbolu PKWiU rozstrzyga o jego zaliczeniu do wyrobów akcyzowych, podlegających odpowiedniemu opodatkowaniu / por. wyrok NSA z 29 września 1997r. w sprawie o sygn. akt: I SA/Ka 244/96, opubl.: ONSA 1998/3/86/. W rozpoznawanej sprawie należy dodatkowo zauważyć, iż treść rozstrzygnięć organy orzekających nie odpowiada wymogom wynikającym z powołanych w decyzji organu pierwszej instancji przepisom prawa podatkowego, stanowiącym podstawę prawną ich wydania /w szczególności art.11c ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym/, a ponadto organy nie ustosunkowały się w pełni do całości żądań skarżącej spółki, obejmujących także wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym i jego zwrot. Z tych względów uznając, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 oraz art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło