II SA/Kr 2241/01

WyrokWSA w Krakowie2005-05-30

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Stanisław Biernat, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie zasiłku celowego w kwocie 70 zł na żywność i środki czystości, przy trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, stanowi rażące naruszenie prawa, gdy organ dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi?
Ratio decidendi
Przyznanie zasiłku celowego w ramach uznania administracyjnego, nawet w kwocie niższej niż oczekiwana przez wnioskodawcę, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, uwzględnił sytuację materialną wnioskodawcy oraz własne możliwości finansowe. Sąd administracyjny kontroluje legalność postępowania i brak dowolności, a nie celowość czy słuszność wyboru rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
A.C. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego w kwocie 400 zł miesięcznie na żywność, środki czystości i bilety MZK. Organ pierwszej instancji odmówił zasiłku okresowego, ale przyznał zasiłek celowy w kwocie 70 zł na żywność i środki czystości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na trudną sytuację finansową ośrodka pomocy społecznej i uznaniowy charakter zasiłku celowego. A.C. zaskarżył decyzję SKO, zarzucając rażące naruszenie prawa i dowolność wykładni przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : NSA Stanisław Biernat AWSA Wojciech Jakimowicz / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., sygn. akt: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania A.C. od decyzji Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej i Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia [...] kwietnia 2001 r., znak: [...] w sprawie udzielenia pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na miesiąc maj 2001 r. w kwocie 70,00 zł z przeznaczeniem na zakup żywności i środków czystości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2001 r. A.C. zwrócił się do Dyrekcji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o udzielenie realnej pomocy materialnej m.in. w postaci zasiłku okresowego w kwocie po 400 zł na okres trzech miesięcy na najpilniejsze potrzeby bytowe tj. żywność, środki czystości oraz bilety MZK. W wyniku rozpatrzenia tego podania, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie organ pierwszej instancji do spraw pomocy społecznej w K. podjął dwie decyzje. Decyzja o odmowie udzielenia zasiłku okresowego w kwocie po 400 zł przez okres trzech miesięcy jest przedmiotem odrębnego zaskarżenia. Drugą decyzją podjętą w wyniku rozpatrzenia tego samego wniosku i żądania strony organ pierwszej instancji przyznał A.C. zasiłek celowy w kwocie 70 zł z przeznaczeniem na zakup żywność i środków czystości. W podstawie prawnej decyzji powołano m.in. art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zaś w uzasadnieniu wyjaśniono, iż zgromadzona w sprawie dokumentacja, a w szczególności wywiad środowiskowy potwierdzają zasadność wniosku o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności i środków czystości, jako niezbędnej potrzeby bytowej. Wnioskodawca spełnia kryteria określone w art. 4 tej samej ustawy, od których uzależniona jest pomoc. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji A.C. zarzucił, że decyzja ta została podjęta z rażącym naruszeniem prawa. Wniósł o przeprowadzenie postępowania odwoławczego i wydanie decyzji po rozprawie administracyjnej, umożliwienie mu dostępu do urzędowych danych MOPR i wglądu do akt sprawy oraz o przesłanie stosownej sygnalizacji do Rady Miejskiej w K., a także Wojewody [...] jako odpowiedzialnego za standard świadczonej pomocy społecznej. Zdaniem odwołującego się zaskarżona przez niego decyzja nie posiada uzasadnienia prawnego i faktycznego. Samo powołanie się na przepisy nie jest takim uzasadnieniem. Decyzja organu pierwszej instancji, w ocenie A.C. jest jaskrawym dowodem złośliwości i szykan, jakim jest on poddawany przez funkcjonariuszy MOPR. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, iż decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa. Podkreślono, że w swoim wniosku z dnia 6 kwietnia 2001 r. A.C. wniósł o udzielenie mu pomocy na żywność i środki czystości w formie zasiłku okresowego. Organ pierwszej instancji odrębną decyzją odmówił wnioskodawcy pomocy w tej formie, przyznał natomiast pomoc w postaci zasiłku celowego, z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb sformułowanych we wniosku A.C., bowiem w dacie rozpatrywania przedmiotowej sprawy posiadał tylko takie możliwości. Kolegium uznało, że bezsprzeczne w przedmiotowej sprawie jest to, iż A.C. spełnia wynikające z przepisu art. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej kryteria kwalifikujące do pieniężnych świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłków celowych przyznawanych na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 tej ustawy. Podniesiono, że sytuacja bytowa A.C. jest wyjątkowo trudna. Świadczy o tym materiał dowodowy zgromadzony w aktach przedmiotowej sprawy. Odwołujący się jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych własnych źródeł dochodu. W związku z tym nie odmówiono A.C. pomocy, o jaką wnosił, tj. na zakup żywności i środków czystości, lecz przyznano ją na miarę posiadanych możliwości. Wyjaśniono przy tym, że pomoc została przyznana w tak niskiej kwocie z uwagi na brak wystarczających środków pieniężnych w chwili rozpatrywania przedmiotowej sprawy. Sytuacja finansowa Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. jest w 2001 r. wyjątkowo trudna. Organ pierwszej instancji nie otrzymał bowiem w ogóle dotacji na realizację zadań zleconych w postaci zasiłków okresowych. W związku z tym pomoc o charakterze uznaniowym realizowana jest wyłącznie z funduszy własnych, w postaci zasiłków celowych. Kolegium wyjaśniło, że konstrukcja przepisów ustawy o pomocy społecznej pozwala organowi na możliwości wyboru świadczenia w zależności od posiadanych możliwości, bowiem celem pomocy społecznej jest udzielanie wsparcia wszędzie tam, gdzie jest ono niezbędne. Ponieważ jednak liczba osób i rodzin wymagających wsparcia finansowego sukcesywnie wzrasta, relatywnemu zmniejszeniu ulega rozmiar świadczonej pomocy. Zasiłki przyznawane są średnio w wysokości około 64 zł. Organ odwoławczy podniósł, że w myśl przepisów art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają nie tylko celom, ale i możliwościom pomocy społecznej. Gmina nie może wydać więcej środków niż posiada. W kontekście pomocy społecznej w postaci zasiłków celowych wyjaśniono, że pomoc w tej formie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ nie tylko może udzielić pomocy, ale także ustala jej rozmiar. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie określają bowiem ani wysokości zasiłku celowego, ani też nie formułują kryteriów ustalania tej wysokości. Każdorazowo wysokość świadczeń o charakterze uznaniowym uzależniona jest przede wszystkim od wielkości środków, jakimi dysponuje organ pierwszej instancji. Niedostatek środków na realizację świadczeń pomocy społecznej nie pozwala na przyznawanie pomocy w formie i wysokości zaspakajającej wszystkie potrzeby i oczekiwania osób i rodzin ubiegających się o pomoc. W tej sytuacji organy do spraw pomocy społecznej zmuszone są do miarkowania pomocy, to znaczy do wprowadzania ograniczeń przede wszystkim w zakresie rozmiaru udzielanych świadczeń. Kolegium podkreśliło, że niewątpliwie kwota 70 zł jest niewspółmierna do potrzeb i oczekiwań A.C. Niemniej jednak w danych warunkach istniała możliwość przyznania zasiłku celowego tylko w takiej wysokości. Ponadto organ odwoławczy nie jest władny do kwestionowania uznania organu pierwszej instancji, co oznacza że Kolegium Odwoławcze nie może podwyższyć kwoty przyznanego zasiłku (art. 138 § 3 k.p.a.). Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez A.C. w toku postępowania, organ odwoławczy wskazał, że sprawa żądań strony w przedmiocie wglądu do dokumentacji urzędowej MOPR była przedmiotem odrębnego postępowania. Kolegium nie znalazło także podstaw do wydania postanowienia sygnalizacyjnego w myśl art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. Nr 122, poz. 593 z późn. zm.), bowiem nie stwierdziło istotnych uchybień w pracy organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego nie ma też potrzeby przeprowadzania w przedmiotowej sprawie rozprawy administracyjnej. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest wystarczający do podjęcia decyzji. Wyjaśniono też, że z wniosku A.C. wyznaczona została i odbyła się w dniu 19 czerwca 2001 r. rozprawa administracyjna m.in. w celu rozpatrzenia odwołania od wskazanej wyżej decyzji odmawiającej zasiłku okresowego w kwocie po 400 zł na okres trzech miesięcy. W skardze z dnia 25 lipca 2001 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., sygn. akt: [...] A.C. zarzucił, iż decyzja drugiej instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bez przeprowadzenia postępowania odwoławczego przewidzianego w kodeksie postępowania administracyjnego i gwarantowanego Konstytucją. Wskazał, że wykładnia przepisów dokonana przez organ administracji ma charakter dowolny i jest wyrazem przekroczenia kompetencji przez organ odwoławczy. A.C. wniósł o rozpoznanie jego sprawy co do istoty, uchylenie zaskarżonej decyzji, jako błędnej merytorycznie i podjętej z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do prowadzenia postępowania odwoławczego na rozprawie jawnej z jego udziałem. Wniósł również o przesłanie stosownej sygnalizacji do Rady Miejskiej w K. i Wojewody [...] o niewłaściwym załatwianiu jego odwołań przez Kolegium. Skarżący zażądał przyznania mu wnioskowanego świadczenie opierając się na stwierdzeniu, iż wynika ono z prawa podmiotowego służącego skarżącemu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ odwoławczy podkreślił - odpowiadając na zarzuty skargi - że skarżący ma niekwestionowane podmiotowe prawo do świadczeń pomocy społecznej, w tym zasiłków celowych przyznawanych na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Konstrukcja przepisów tej ustawy pozwala jednak organowi na możliwość wyboru świadczenia w zależności od posiadanych możliwości, bowiem celem pomocy społecznej jest udzielanie wsparcia wszędzie tam, gdzie jest ono niezbędne. Od kilku lat organ pierwszej instancji do spraw pomocy społecznej w K. udziela skarżącemu uznaniowej pomocy społecznej świadczonej w różnych formach. Comiesięcznie A.C. otrzymuje zasiłek pieniężny i ma zapewniony jeden gorący posiłek. Podniesiono, że wysokość świadczeń uzależniona jest od wielkości środków, jakimi w danym miesiącu dysponuje organ pierwszej instancji oraz ilością osób i rodzin wymagających wsparcia finansowego. Kolegium wskazało, że w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji sytuacja finansowa organu pierwszej instancji była wyjątkowo trudna. Na pomoc w ramach zadań zleconych dotacja budżetowa została przyznana w wysokości niezabezpieczającej w całości wszystkich świadczeń obligatoryjnych, stąd też z tej puli w ogóle nie było możliwe udzielanie uznaniowych zasiłków okresowych. Wszelka pomoc uznaniowa udzielana była ze środków własnych, w postaci zasiłków celowych. Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia w sprawie A.C. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o pomocy społecznej. Podniesiono, że pomoc w postaci zasiłków celowych ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może udzielić takiej pomocy, nie ma jednak bezwzględnego obowiązku jej udzielenia. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie określają ani wysokości zasiłku celowego, ani też nie formułują kryteriów ustalania tej wysokości. W ocenie Kolegium Odwoławczego, organ pierwszej instancji podejmując decyzję w przedmiocie udzielenia A.C. zasiłku celowego w kwocie 70 zł, nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Udzielił bowiem skarżącemu pomocy pieniężnej, przystającej do posiadanych w tym zakresie możliwości. Kolegium nie stwierdziło też potrzeby przeprowadzania rozprawy administracyjnej w sytuacji, gdy jedyną przyczyną przyznania zasiłku celowego na tak niskim poziomie jest brak dostatecznej ilości środków na realizację świadczeń pomocy społecznej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie zawierał żadnych istotnych niejasności. Pozwoliło to na jej rozpatrzenie na posiedzeniu niejawnym. Na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. strony postępowania sądowoadministracyjnego nie stawiły się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi A.C. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., sygn. akt: [...] i poprzedzające ją postępowanie administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Poza tak określonym przedmiotem kontroli Sądu pozostają zatem inne podniesione przez skarżącego okoliczności i żądania, np. przesłania stosownej sygnalizacji do Rady Miejskiej w K. i Wojewody [...] o niewłaściwym załatwianiu odwołań skarżącego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie przed organami administracji publicznej była kwestia przyznania zasiłku celowego na wskazane przez wnioskodawcę cele. Należy podkreślić, że w oparciu o ogólne zasady ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). wyrażone zwłaszcza w jej art. 2 ust. 3 i 4, zgodnie z którymi rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej, organy administracji zasadnie uznały, iż w sytuacji niemożliwości przyznania pomocy społecznej w formie wskazanej przez wnioskodawcę, konieczne stało się rozważenie doboru takiej ustawowej formy przyznawania świadczeń, która przynajmniej w części pozwoliłaby uwzględnić uzasadnione żądania wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Zgodnie z brzmieniem art. 32 ust.1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy. Przepis ten bowiem upoważnia organ do przyznania tej formy pomocy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Okoliczność, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego z zakresu pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, oznacza, że zakres jej kontroli sądowej jest ograniczony do badania, czy podjęcie rozstrzygnięcia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury. W szczególności sąd kontroluje, czy podjęto wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pozwalającego na stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, oraz czy podjęta decyzja nie nosi znamion dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądowo-administracyjną. Zasada generalna, jaką winny kierować się organy administracji w tego rodzaju postępowaniach wynika z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Wg niej granice swobody organu wyznaczają z jednej strony interes społeczny, z drugiej słuszny interes obywateli. W orzecznictwie sądowym zasadnie podkreśla się, że działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 k.p.a., załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela, (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. l SA 945/00). Właściwe wyważenie obydwu wskazanych wyżej kategorii interesów wymaga sięgnięcia do przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę uznaniowego działania organu. Zawierają one z reguły co najmniej ogólne wskazania kierunkujące ocenę. Zgodnie z unormowaniami ustawy o pomocy społecznej, celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 2 ust.1 ustawy o pomocy społecznej). Jak wyżej już podkreślano, sam rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Przyznawanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy, w ramach których organy gminy są zobowiązane zaspokoić najbardziej pilne i konieczne potrzeby jej mieszkańców. Możliwość zaspokojenia tych potrzeb jest niewątpliwie determinowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Nie może ona dać więcej niż posiada. W sytuacji, kiedy środki są ograniczone, a potrzebujących wielu, jest rzeczą naturalną iż gmina w pierwszej kolejności zaspokaja potrzeby osób o najniższych dochodach. Mając to na uwadze, ustawodawca w art. 32 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pozostawił ocenę tych potrzeb rozeznaniu gminy, używając w tym przepisie określenia "może zostać przyznany zasiłek celowy", (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1995 r., sygn. SA/Gd 2497/94). Podkreślić przy tym należy, że organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą swe ustawowe cele. Wymaga to realistycznej oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. Racjonalne gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi wymaga określenia, które z potrzeb muszą być zaspokojone niezbędnie i w jaki sposób, (wyrok z dnia 17 kwietnia 2002 r., sygn. II SA/Gd 4332/01) Ponieważ ani przepisy art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1993 r. Nr 13, póz. 60), określające okoliczności, w których może być przyznany zasiłek celowy, ani też inne przepisy dotyczące udzielania pomocy ze środków opieki społecznej nie określają wysokości zasiłku celowego i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości, to wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku celowego są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej, (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994r., sygn. l S.A. 1649/93). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w sprawie niniejszej organy administracji swoje kompetencje zarówno na etapie oceny stanu faktycznego, wykładni prawa, jak i kompetencje do działania w ramach uznania administracyjnego wykonały poprawnie, a nieuwzględnienie oczekiwań skarżącego nie było wynikiem dowolności, lecz mieściło się w ramach dozwolonego uznania administracyjnego. Ustalona została należycie sytuacja życiowa i materialna skarżącego. Dokonane w toku postępowania wyjaśniającego spostrzeżenia upoważniały organ do poczynienia stosownych ustaleń. Z jednej strony nie ma wątpliwości, że skarżący spełnia kryterium dochodowe określone przepisem art. 4 ustawy i że nie radzi sobie sam z zaspokojeniem własnych potrzeb bytowych. Konieczności udzielenia pomocy skarżącemu organy nie kwestionują. Z drugiej jednak strony pomocą taką skarżący został wielokrotnie objęty. Jak wynika z akt spraw ze skarg A.C. będących przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (m.in. o sygn. akt. II SA/Kr 618/01, II SA/Kr 3452/01, II SA/Kr 3473/01, II SA/Kr 3474/01, II SA/Kr 3807/01, II SA/Kr 3808/01) sytuacja rodzinna, zdrowotna i majątkowa skarżącego jest organom administracji znana i brana pod uwagę w trakcie postępowań w sprawie udzielania mu świadczeń z pomocy społecznej, a w 2000 r. skarżącemu przyznano zasiłki okresowe w łącznej kwocie 1350 zł, zasiłki celowe w łącznej kwocie 1558 zł oraz pomoc w formie bezpłatnych obiadów w barze "J." w łącznej kwocie 1045,35 zł - co daje kwotę 3953,35 zł. Średnia wysokość miesięcznej pomocy wyniosła zatem ok. 390 zł miesięcznie. Decyzją Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej i Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia [...] kwietnia 2001 r, nr [...] przyznano A.C. zasiłek celowy w kwocie 70 zł na żywność. Skarżący objęty jest więc stałą pomocą społeczną która wprawdzie w jego osobistym odczuciu jest niewystarczająca, lecz uznać ją należy za adekwatną do możliwości finansowych MOPR w K. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z unormowaniami ustawy o pomocy społecznej, celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego, iż odmowa przyznania zasiłku celowego jest nieuzasadniona w stosunku do jego potrzeb i oczekiwań - mają charakter subiektywny. Pomoc społeczna jest przyznawana w wysokości, którą ograniczają pozostające w dyspozycji organów środki finansowe. Nadto świadczenia z zakresu pomocy społecznej nie mają za zadanie zaspokajać wszelkich potrzeb podopiecznych. W szczególności zasiłek celowy może zostać przyznany jedynie w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (zakupu lekarstw, żywności, ubrania, drobnych napraw itp.). Dodać także należy, iż świadczenia z pomocy społecznej mają jedynie wspomagać osoby z nich korzystające, a nie je utrzymywać - to jest bowiem podstawowym zadaniem każdego obywatela, który w tym zakresie winien przejawiać racjonalną aktywność w ramach swoich możliwości i współpracować z właściwymi instytucjami, w tym organami pomocy społecznej. Na koniec stwierdzić należy, że powtarzające się pretensje A.C. o to, że w sprawie nie została przeprowadzona rozprawa administracyjna, nie są uzasadnione. Organ przyznający świadczenie i organ rozpatrujący odwołanie nie są stroną postępowania administracyjnego, nie mogła zatem istnieć potrzeba ewentualnego "uzgodnienia interesów stron" (art. 89 § 2 k.p.a.), nie zachodziły też inne przesłanki zobowiązujące organ do przeprowadzenia rozprawy, czy choćby tylko uzasadniające takie działanie. Z tych powodów skargę, jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło