II OSK 1453/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka - Muszyńska, Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski ( spr. ), Andrzej Gliniecki, Protokolant Krzysztof Tkacz, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2006 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2005 r. sygn. akt II SA/GL 266/04 w sprawie ze skargi Z. S. na uchwałę Rady Gminy Kozy z dnia 20 lutego 2004 Nr XIII/94/2004 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania oddala skargę kasacyjną; Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 266/04, oddalił skargę Z. S. na uchwałę Rady Gminy Kozy z dnia 20 lutego 2004 r. nr XIII/94/2004 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Uchwałą z dnia 27 kwietnia 2000 r. Rada Gminy Kozy, na podstawie art. 12 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm. - zwanej dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym), przystąpiła do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Gminy Kozy. Informacja o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została zamieszczona w prasie lokalnej oraz ogłoszona w miejscowej parafii. Następnie w prasie ogłoszono, że projekt miejscowego planu wraz z prognozą skutków ustaleń planu na środowisko przyrodnicze zostanie wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 26 listopada do 21 grudnia 2001 r. w siedzibie Urzędu Gminy. Równocześnie, w ogłoszeniu tym zawarto pouczenie o prawie składania zarzutów i protestów do projektu planu. W okresie od 10 września do 8 października 2003 r. doszło do ponownego uzupełniającego wyłożenia zmienionego projektu planu wraz z prognozą skutków ustaleń planu na środowisko, o czym dokonano ogłoszenia m.in. w prasie. O terminie uzupełniającego wyłożenia projektu Z. S. została zawiadomiona na piśmie w dniu 20 sierpnia 2003 r. W zarzucie z dnia 16 października 2003 r. do wyłożonego projektu planu Z. S. stwierdziła, że przeznaczenie należącej do niej zabudowanej działki nr 986 pod planowaną drogę narusza istotę określonego w art. 140 k.c., a gwarantowanego art. 64 ust. 3 Konstytucji, prawa własności. Zarzuciła, że przedmiotowa droga już od 30 lat jest ujmowana w kolejnych planach zagospodarowania przestrzennego, ale dotychczas nie przedstawiono nawet źródeł jej finansowania oraz źródeł finansowania odszkodowań należnych z tytułu zajęcia nieruchomości pod tę inwestycję. Plany te uniemożliwiają jej swobodne dysponowanie nieruchomością przez jej zabudowę. Stwarzają też niepewność, co do możliwości korzystania z nieruchomości w przyszłości. Z tego też powodu poniosła ona opisane w zarzucie straty finansowe. W konsekwencji stwierdziła, że doszło do bezprawnego ograniczenia jej prawa własności. Uchwałą z dnia 20 lutego 2004 r. Nr XIII/94/2004 podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm. - zwanej dalej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) Rada Gminy Kozy odrzuciła w całości wspomniany zarzut. W uzasadnieniu wskazano, że działka nr [...] należąca do Z. S. została w całości przeznaczona pod realizację inwestycji - budowy drogi krajowej, na terenie Gminy Kozy będącej jej północną obwodnicą. Z treści art. 35 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. nr 14, poz. 60 ze zm.) wynika, że w planach zagospodarowania przestrzennego województwa i w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego należy rezerwować pod przyszłą budowę lub modernizację drogi pas terenu o szerokości uwzględniającej ochronę użytkowników dróg i terenu przyległego przed wzajemnym, niekorzystnym oddziaływaniem. Prawo własności do wspomnianej nieruchomości nie zostało odebrane ani też ograniczone, zaś w przypadku przejęcia tego prawa, stronie zostanie wypłacone stosowne odszkodowanie. Podkreślono również, że działka składającej zarzut była przeznaczona pod projektowaną dwujezdniową drogę III klasy technicznej relacji Bielsko Biała-Kraków już w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Kozy z 1991 r. W skardze do Sądu Z. S. zarzuciła zaskarżonej uchwale naruszenie art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na braku sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 140 k.c., polegające na ograniczeniu swobody w dysponowaniu własnością. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozpoznając zarzuty wniesione do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rada gminy nie może za podstawowe, a zarazem jedyne kryterium przyjąć interesu ogólnego. W zaskarżonej uchwale w żaden sposób nie odniesiono się do podnoszonego przez nią zarzutu ograniczenia prawa własności jej nieruchomości od niemalże trzydziestu lat. Dalsze wywody skargi koncentrowały się na wykazaniu, jak w złożonym zarzucie, ograniczeń w wykonywaniu przysługującego skarżącej prawa własności wynikających z ustaleń przyjętych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargą wniesiono o jej oddalenie. Uznano zarzuty naruszenia przez Radę Gminy art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c. za nietrafne, gdyż obydwie te regulacje zezwalają na ograniczenie prawa własności w drodze ustawy, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Gminie na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przysługuje tzw. władztwo planistyczne, którego przedmiotem jest właśnie możliwość kształtowania sytuacji prawnej właścicieli nieruchomości. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących terminu realizacji wspomnianej inwestycji jak również sposobu jej finansowania oraz zabezpieczenia środków na pokrycie powstałych w ten sposób szkód wskazano, że pomimo kilkukrotnego wystąpienia do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o udzielenie odpowiedzi w powyższych kwestiach nie uzyskano żadnej, konkretnej informacji w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę zważył, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Przy przeznaczeniu w projekcie planu działki skarżącej nr [...] pod dwujezdniową, dwupasmową drogę ruchu przyśpieszonego stanowiącą "północną obwodnicę" Kóz doszło niewątpliwie do naruszenia interesu prawnego skarżącej w rozumieniu art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jako właścicielki tej działki. W tej sytuacji rozstrzygnięcie sprawy sprowadza się zdaniem Sądu do odpowiedzi na pytanie, czy do naruszenia tego doszło w zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Na pytanie to Sąd udzielił odpowiedzi twierdzącej. Nie negując uprawnień właścicielskich skarżącej należy bowiem stwierdzić, że ochrona prawa własności wynikająca zarówno z Konstytucji RP (art. 21 i art. 64 ust. 1 i 2) jak i z Kodeksu cywilnego (art. 140) nie jest absolutna i może podlegać ograniczeniom w drodze przepisów ustawowych (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Takie właśnie ograniczenia wprowadza m.in. ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym dając uprawnienie gminom, do określania w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, przy zachowaniu określonych w tej i innych ustawach warunków, przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. To oznacza z jednej strony, że wykonując władztwo planistyczne gmina może w granicach prawa ograniczyć prawo własności, zaś z drugiej, że podobnie jak prawo własności również władztwo planistyczne gminy nie jest absolutne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że proces planistyczny w nieunikniony sposób prowadzi do powstania konfliktów interesów i nie jest przeważnie możliwe zagwarantowanie realizacji interesów wszystkich uczestników procedury planistycznej w równym stopniu. Zadaniem organów jest natomiast wyartykułowanie przyjętych preferencji. Z przyznanego gminom art. 2 ust. 1 i art. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym władztwa planistycznego należy niewątpliwie wyprowadzić uprawnienie gmin do ograniczenia w procesie planistycznym m.in. prawa własności. W przeciwnym wypadku władztwo to byłoby bowiem czysto iluzoryczne. O możliwości ingerencji w prawo własności świadczy przy tym wprost treść art. 33 i art. 36 przedmiotowej ustawy. Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego władztwo planistyczne Gminy Kozy w odniesieniu do objętej zarzutem działki skarżącej nie zostało naruszone. Nie można uczynić bowiem zarzutu tej Gminie, że chce zapewnić tereny pod planowaną przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad budowę drogi krajowej ruchu przyśpieszonego, stanowiącej jednocześnie "północna obwodnicę" Kóz. Zresztą sama skarżąca potrzeby realizacji takiej drogi nie kwestionuje. Nie kwestionuje też jej usytuowania. Podniesione zarzuty co do ujęcia tej drogi w projekcie planu wywodzą się jedynie z faktu, że od kilkudziesięciu lat, pomimo zarezerwowania terenów pod tę drogę nie została ona zrealizowana, brak jest konkretnego terminu jej realizacji oraz źródeł finansowania zarówno budowy drogi jak i roszczeń odszkodowawczych związanych z przejęciem pod tę drogę potrzebnych terenów. Kwestie te nie mogą jednak stanowić podstawy skutecznie wniesionego zarzutu do projektu planu. Zgodne z treścią art. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie podlegają one bowiem ustaleniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze Rada Gminy podała w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przyczyny przeznaczenia działki skarżącej pod projektowaną drogę, tym samym dokonała oceny przyjętych rozwiązań planistycznych i jej działanie w tym zakresie nie może zostać uznane za arbitralne. Z tego też względu nie można również w okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć, że przeznaczając działki skarżącej pod drogę, Rada naruszyła zasadę proporcjonalności w ważeniu interesu skarżącej i interesu publicznego, za którym przemawia realizacja celów publicznych, do których budowa drogi krajowej niewątpliwie się zalicza. W konsekwencji nie można też zdaniem Sądu przyjąć, że doszło w procesie planistycznym do naruszenia istoty prawa własności skarżącej, na które to naruszenie zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 stycznia 2002 r. sygn. akt III RN 192/00, OSNAP 2002, nr 15, poz. 346. Należy też zwrócić uwagę, że nie doszło do pogorszenia sytuacji skarżącej skoro już we wcześniejszym planie zagospodarowania przestrzennego działka skarżącej była przeznaczona pod drogę, a z akt administracyjnych oraz z pism skarżącej nie wynika aby składała ona wniosek o zmianę tego planu. Odnosząc się do podstawowego jak się wydaje powodu wniesienia zarzutu i skargi tj. niepewności co do zrealizowania planowanej drogi oraz terminu realizacji tej inwestycji Sąd wskazał skarżącej przysługujące jej uprawnienia wynikające z treści art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżąca dla usunięcia tej niepewności nie musi wcale czekać aż do czasu zrealizowania tej inwestycji. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. S. zarzuciła temu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. - przepisu art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym zwanej dalej ustawą z 1994 r., przez błędne jego zastosowanie i uznanie, że zaskarżona uchwała Rady Gminy Kozy o odrzuceniu zarzutów skarżącej zawiera uzasadnienie faktycznie i prawne; - przepisu art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że ograniczenie wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza istoty prawa własności skarżącej. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie skargi na uchwałę Rady Gminy Kozy z dnia 20 lutego 2004 r., ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Zdaniem skarżącej stanowisko Sądu I instancji nie jest uzasadnione. Rada Gminy w uchwale odrzucającej zarzuty skarżącej, nie zawarła wystarczająco wnikliwego i starannego uzasadnienia podjętej decyzji. Jak wskazywał w wielu wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny sprawowanie przez gminę tzw. władztwa planistycznego musi cechować się zwiększonym stopniem dbałości o zrównoważenie celów i zadań publicznych oraz interesów indywidualnych, zwłaszcza tych prawem chronionych. Wyraża się to między innymi poprzez konieczność właściwego uzasadniania przez organy administracji publicznej decyzji naruszających interesy indywidualne członków wspólnoty samorządowej. W niniejszej sprawie Sąd I instancji wadliwie uznał, że uzasadnienie zawarte w zaskarżonej uchwale spełnia wymogi określone w przepisie art. 24 ust. 3 ustawy z 1994 r. Jak wcześniej podnoszono, w uzasadnieniu uchwały organu gminy znalazły się jedynie niemające znaczenia stwierdzenia, że skarżąca mogła i była w stanie zakupić niezbędny teren budowlany pod budowę nowego domu. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że w sytuacji, gdy kwestionowany projekt planu prowadzi do naruszenia prawa własności, wnikliwość i staranność uzasadnienia uchwały o odrzuceniu zarzutu musi być szczególna. W uzasadnieniu uchwały powinny zostać wskazane wszystkie przesłanki i okoliczności, które przemawiają za potrzebą uwzględnienia interesu publicznego powodującego ograniczenie prawa własności indywidualnych obywateli - w tej sytuacji wytyczenia drogi stanowiącej obwodnicę miejscowości zamieszkiwanej przez skarżącą. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie zawiera koniecznych elementów, w szczególności nie wskazano, z jakich powodów planowaną drogę wytyczono właśnie przez nieruchomość skarżącej. Należy zatem przyjąć, że podjęta uchwała jest wadliwa. Ponadto Sąd I instancji błędnie zastosował przepis art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Sąd wskazał, że prawo własności nie ma charakteru absolutnego, lecz podlega ograniczeniom wynikającym z regulacji ustawowych. Podnieść należy, że powołany wyżej przepis stanowi, iż "własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności". Niewątpliwie długoletnie ograniczanie możliwości swobodnego korzystania z nieruchomości przez jej właściciela bez zakreślenia orientacyjnego nawet terminu ograniczeń jest właśnie naruszeniem istoty prawa własności. Podkreślić należy bowiem okoliczność, zauważoną przez Sąd I instancji, że władztwo planistyczne gminy również nie jest absolutne. Zatem w przedmiotowej sprawie ograniczenie swobody właścicielskiej przez ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym jest sprzeczne z Konstytucją, co uniemożliwia jej stosowanie w tym zakresie. W sprawie nie może mieć znaczenia wskazywana przez Sąd I instancji okoliczność, że nie doszło do pogorszenia sytuacji skarżącej, skoro już we wcześniejszym planie zagospodarowania przestrzennego jej działka była przeznaczona pod drogę. Jak słusznie stwierdził NSA w wyroku z dn. 16 października 2001 r. (II SA/Kr 1970/2001) - "naruszenie interesu prawnego nie polega na odjęciu jakiejś dotychczasowej wartości prawnej (uprawnienia, możliwości prawnej), ale również na spowodowaniu, że w przyszłości jakaś wartość prawna (uprawnienie, możliwość prawna) nie będzie mogła być realizowana". Zatem samo utrzymanie stanu ograniczenia właściciela w możliwości pełnego realizowania jego prawa niewątpliwie jest naruszeniem jego interesu, bez względu na to, czy to prawo do tej pory było już ograniczane. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o oddalenie tej skargi. Podkreślono, że budowa drogi krajowej nie jest inwestycją gminną, dlatego nie od Gminy zależy zarezerwowanie terenów pod tą drogę, o takim, a nie innym przebiegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie odpowiada wymogom skargi kasacyjnej stawianym przez przepisy p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 24 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że zaskarżona uchwała o odrzuceniu zarzutów skarżącej nie posiada uzasadnienia faktycznego i prawnego nie jest trafny. Wbrew bowiem twierdzeniom skargi kasacyjnej uchwała ta zawiera wymagane przez powołany przepis uzasadnienie. Podniesiono w nim, iż grunt skarżącej zostanie wykupiony przez inwestora. Dysponowanie własnością, co prawda zostało ograniczone, ale obecne uregulowania prawne gwarantują skarżącej wypłacenie odszkodowania. Odnosząc się zaś do jej zarzutów dotyczących pozbawienia korzystania z ulg podatkowych podniesiono, iż, jeżeli skarżąca rzeczywiście gotowa byłaby ponieść koszty budowy domu, to mogła również ponieść koszty zakupu działki budowlanej, która na terenie Gminy stanowi tylko niewielką część kosztów budowy. Skarżąca przy tym mogła być pewna wykupienia posiadanej nieruchomości. Dodano w tym uzasadnieniu, że realizacja celu publicznego jest procesem trudnym i wymagającym rozwiązania sprzeczności pomiędzy interesami prawnymi i finansowymi różnych podmiotów. Jest rzeczą oczywistą, że każda lokalizacja drogi publicznej wiązać musi się z ograniczeniami prawa własności właścicieli terenów na których droga taka ma być usytuowana. Nie można skutecznie zarzucać Radzie Gminy, iż w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie odniosła się do kwestii - dlaczego planowaną drogę wytyczono właśnie przez nieruchomość skarżącej, jeżeli kwestii tej nie podniesiono w zarzucie do projektu planu zagospodarowania przestrzennego. Zresztą istotą tego zarzutu nie był przebieg drogi, ale kwestia szkody, a precyzyjniej korzyści, które utraciła skarżąca w wyniku projektowania drogi od ponad 30 lat przez teren jej nieruchomości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok z 31 sierpnia 1998 r., IV SA 695/98, ONSA 2000, nr 1, poz. 16) dominuje pogląd, podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, iż obowiązek uwzględnienia zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego istnieje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego przejawiającego się w naruszeniu konkretnego przepisu prawa materialnego. Rada gminy nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut nastąpiło, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego wynikającego z art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie, z którym, ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Pogląd ten odnosi się bezpośrednio do sytuacji, w której przedmiotem skargi jest uchwała o odrzuceniu zarzutów do projektu planu. Całkowicie chybiony jest też zarzut naruszenia art. 64 ust. 3 Konstytucji. Zgodnie z tym przepisem własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Istotą ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym było nie tylko wprowadzenie ładu przestrzennego poprzez uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, ale także, co jest konsekwencją przyjęcia takich planów, ingerencja w prawo własności nieruchomości. Pozbawienie prawa własności lub jego ograniczenie np. poprzez określone w planie zagospodarowania terenu przeznaczenie tego terenu w sposób sprzeczny z oczekiwaniami właściciela może nastąpić wyłącznie za odszkodowaniem. W przypadku przystąpienia do realizacji inwestycji, nieruchomość skarżącej będzie musiała zostać wykupiona, bądź w przypadku braku zgody co do istotnych postanowień umowy - wywłaszczona - ale za odszkodowaniem. Dodać należy, iż stosowanie do art. 36 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym skarżąca może dochodzić od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę, albo wykupienia nieruchomości, albo zamiany nieruchomości na inną, jeżeli w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianą, dotychczasowe korzystanie z nieruchomości w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź znacznie ograniczone. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.