I SA/Go 306/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-08-11

Skład orzekający: sędzia WSA Jacek Niedzielski, sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko, sędzia WSA Joanna Wierchowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność ujawnienia w fakturach zapisu "prowizja" stanowi nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód, który nie był znany organowi wydającemu decyzję, uzasadniający wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zapis "prowizja" w fakturach nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ faktury te wraz z harmonogramami opłat były częścią materiału dowodowego od początku postępowania i były znane organom podatkowym oraz sądom administracyjnym. W związku z tym, nie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania, a skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za maj 1995 r. Podatnik domagał się uchylenia decyzji Izby Skarbowej z 1999 r., powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Jako podstawę wskazał ujawnienie w fakturach zapisu "prowizja", który jego zdaniem nie został uwzględniony przez organ i stanowił nową okoliczność. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wznowienia postępowania, uznając, że zapisy te były znane organowi od początku. Podatnik wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie: sędzia WSA Krystyna Skowrońska- Pastuszko sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant: ref. staż. Monika Mierzyńska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2005r. na rozprawie ze sprawy "T" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie podatku od towarów i usług oddala skargę Dnia [...] września 1997 roku Pierwszy Urząd Skarbowy decyzją Nr [...] określił "T" Sp. z o.o. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 1995r. prawidłową wysokość nadwyżki podatku należnego nad naliczonym (zobowiązania podatkowego) oraz podatek od towarów i usług ustalony w trybie art. 33 ust. l ustawy o podatku od towarów i usług. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] grudnia 1997r. Nr [...] utrzymała decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w mocy. Obie te decyzje Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 listopada 1998r. sygn. akt I SA/Po 34/98. uchylił zobowiązując organy podatkowe do skorygowania należnego zobowiązania podatkowego skarżącej spółki z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku. M.in. wyraził w nim pogląd, że "organy podatkowe obu instancji zasadnie przyjęły moment powstania obowiązku z tytułu świadczenia usług leasingu" (k. 90-105). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Pierwszy Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] marca 1999r. Nr [...], określił "T" prawidłową kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1995r, oraz określił zaległość podatkową wraz z odsetkami od niej. W uzasadnieniu decyzji Urząd Skarbowy stwierdził m.in., że podatnik ujął w ewidencji sprzedaży VAT obrót z tytułu usług leasingu operacyjnego, który zaewidencjonował z datą wystawienia faktury VAT, a nie z chwilą powstania obowiązku podatkowego. Dotyczyło to kilku faktur w tym nr [...]/95, [...]/95, [...]/95 Organ pierwszej instancji w oparciu o art. 6 ust. 10 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, z póz. 50 z późn. zm.) oraz § 46 ust. l pkt 4 rozporządzenia z 08.12.1994r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 133, póz. 688) uznał, że podatek należny wykazany w tych fakturach dokumentujących fakt świadczenia usług leasingu operacyjnego należało zaliczyć do rozliczenia podatku od towarów i usług za m-c czerwiec 1995r., a nie za miesiąc maj 1995r. jak to uczynił podatnik. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] czerwca 1999r. Nr [...]9 utrzymała decyzję Urzędu Skarbowego w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji Izba Skarbowa podniosła, że analiza umów (nr [...]/95, [...]/95, [...]/95. [...]/95, [...]/95, [...]/95, [...]/95) zawartych przez "T" z kontrahentami wskazuje, że były to umowy leasingu operacyjnego co potwierdzają postanowienia zawarte w ogólnych warunkach umowy leasingowej. Terminy płatności oraz daty zapłaty z tytułu usług leasingu operacyjnego przypadły w miesiącu czerwcu 1995r. Zatem podatek należny wykazany w przedmiotowych fakturach VAT nr [...]/95, [...]/95, [...]/95 zł, powinien być rozliczony w miesiącu czerwcu 1995r. Tym samym Podatnik zawyżył wykazany w deklaracji VAT-7 za maj 1995r. podatek należny o kwoty wykazane w tych fakturach. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2000r. sygn. akt l SA/Po 1454/99 oddalił skargę strony na decyzję Izby Skarbowej stwierdzając, że kwestia momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usług leasingu operacyjnego była przedmiotem jego analizy w uzasadnieniu wyroku w sprawie I SA/Po 34/98 dotyczącej strony skarżącej i prawidłowości wysokości nadwyżki podatku należnego nad naliczonym w podatku od towarów i usług za maj 1995r. Podzielił też, argumentację prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 1998r. i odesłał stronę do tego uzasadnienia. Od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu z 27 kwietnia 2000r., Sygn. akt I SA/Po 1454/99. Rzecznik Praw Obywatelskich RP wniósł rewizję nadzwyczajną do Sądu Najwyższego w Warszawie, którą Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 6 lutego 2002r. sygn. akt III RN 209/00 oddalił nie podzielając żadnego z zarzutów Rzecznika Praw Obywatelskich oraz potwierdzając prawidłowość działań organów podatkowych w przedmiotowej sprawie. W dniu 5 listopada 2003r. podatnik wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 1999r Nr [...] wskazując jako podstawę prawną żądania art. 240 § l pkt 5 Ordynacji podatkowej. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 1999r., Nr [...] uznając, że nie zachodzą przesłanki wznowienia określone w art. 240 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.). Pismami z dnia l marca 2004r. i 11.03.2004r. strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z dnia [...] lutego 2004r. i rozstrzygnięcie wniosku o wznowienie postępowania z dnia 5.11.2003r. oraz zarzuciła decyzji naruszenie : - art. 7 Konstytucji poprzez działanie niezgodne z prawem, - art. 120, 121 i 122 ustawy z dnia 29.08.1997r. ordynacja podatkowa poprzez działanie wbrew przepisom prawa, art. 245 § l pkt 5 tej samej ustawy wskutek nieuwzględnienia zaistnienia przesłanek uzasadniających uchylenie dotychczasowej ostatecznej decyzji Izby Skarbowej . W uzasadnieniu podatnik zarzucił, że we wniosku z dnia 5.11.2003r. wskazał iż w wystawionych przez niego fakturach Nr [...]/95, [...]/95 i [...]/95 z dnia [...].05.1995r. widnieją dwie pozycje : opłata wstępna i prowizja a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Izby Skarbowej z dnia [...].06.1999r. nie uwzględniło tej okoliczności. Strona podniosła również, iż okoliczność ta nie była organowi znana, a w przypadku prowizji obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych zgodnie z przepisami art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a nie na podstawie § 46 ust. l pkt 4 rozporządzenia, co uzasadnia żądanie uchylenia decyzji z dnia [...].06.1999r. Wypowiadając się w sprawie zebranego materiału dowodowego "T" wniosło o dołączenie jako dowodu postanowienia Izby Skarbowej wznawiające postępowanie za czerwiec 1995r. Izba Skarbowa postanowieniem Nr [...] z [...].04.2004r. odmówiła zaliczenia wnioskowanego postanowienia I w poczet materiału dowodowego i decyzją z [...] kwietnia 2004r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2004r., Nr [...]. Na tę decyzję podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając bezzasadne przyjęcie, że nową okolicznością były faktury nr [...]/95. [...]/95, [...]/95 jako takie, gdy tymczasem jako nową okoliczność skarżący wskazał wpis w fakturach : usługa "prowizja". Organ orzekający okoliczności tej nie wziął pod uwagę. Zdaniem skarżącego, w przypadku usług prowizji, obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych zgodnie z przepisami art. 6 ust. 4 ustawy o vat, a nie zgodnie z przepisem § 46 ust. l pkt 4 rozporządzenia. Strona podniosła też, że "gdyby przyjąć, że organ wiedząc, że na fakturach występuje pozycja "prowizja" świadomie pominął ten fakt w rozstrzygnięciu, to podstawą wznowienia musiałby być art. 240 § l pkt 2". W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze organ II instancji wniósł o oddalenie skargi uznając je za bezzasadne i analizując zapisy spornych faktur w części dotyczącej nazwy usługi zawierającej zapisy "opłata wstępna", "prowizja" oraz treść postanowień odpowiadających im umów leasingowych, w tym harmonogramów opłat wywodził, że harmonogramy te obejmują m.in. "prowizję" w kwocie netto, podatek VAT, kwoty należności brutto oraz terminy płatności przypadające czerwca 1995r. wraz z kwotami opłat wstępnych. Podane w harmonogramie terminy i kwoty opłat wynikają wprost z ogólnych warunków umów leasingowych i stanowią ich integralną całość. Faktury VAT nr [...]/95, nr [...]/95 i nr [...]/95 jak i związane z nimi harmonogramy opłat leasingowych stanowiły, zdaniem organu, integralną część materiału dowodowego i były podstawą wydania decyzji przez Izbę Skarbową z dnia [...] czerwca 1999r.-Nr [...], z uzasadnienia której to decyzji wynika, iż okoliczności te zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Tym samym istniejące w tych fakturach w rubryce dotyczącej nazwy usługi zapisy "opłata wstępna" i "prowizja" nie były okolicznością nową, istniejącą w dniu wydania decyzji tj. [...] czerwca 1999r., nie znaną organowi, który wydał decyzję. Zatem, zdaniem organu II instancji, nie zachodziła przesłanka określona w art. 240 § l pkt 5 ustawy -Ordynacja podatkowa. Dyrektor Izby Skarbowej odpierając zarzut podatnika dotyczący świadomego pominięcia przez organ orzekający faktu, że na fakturach występuje pozycja "prowizja" i w związku z tym jako podstawę wznowienia postępowania należy przyjąć art. 240 § l pkt 2, uznał go za bezzasadny. Podkreślił, że prawidłowość rozstrzygnięcia Izby Skarbowej w podatku od towarów i usług za maj 1995r. zawartego w decyzji z dnie [...].06.1999r., Nr [...], a w szczególności kwestia momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu usług leasingowych była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjny Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2000r., sygn. akt : l SA/Po 1454/99 oddalił skargę na tę decyzję, a także Sądu Najwyższego, który w wyniku rozpoznania rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2000r. - wyrokiem z dnia 6 lutego 2002r., sygn. akt III RN 209/00 oddalił rewizję nadzwyczajną. Faktury VAT nr [...]/95, [...]/95 i [...]/95 wraz z harmonogramami opłat leasingowych znajdowały się w materiale dowodowym, na podstawie którego orzekał zarówno Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu jak i Sąd Najwyższy. Z tych powodów wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Artykuł 240 ustawy z dnia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, póz. 926) stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem jest to rozwiązanie wyjątkowe , którego przedmiotem jest byt prawny decyzji ostatecznej. Z tego też powodu przedstawiony w tym przepisie katalog przyczyn wznowienia postępowania jest wyczerpujący co oznacza, że postępowanie nie może być wznowione z innych przesłanek niż w nim wymienione. Zgodnie z art. 240 § l w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132; 4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji; 8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania skarżący powołał punkt 5 art. 240 § l ordynacji podatkowej. Unormowanie to uzależnia zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania od wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Użyte w tym przepisie słowa "wyjdą na jaw7" oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia dowodu - faktur, na które powołuje się skarżący. Tym momentem jest moment udostępnienia ich organowi orzekającemu. Nie można zatem twierdzić, że stanowiły one dowody lub nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi , który wydał decyzję skoro włączone zostały do materiału dowodowego od początku postępowania prowadzonego w sprawie. To samo dotyczy zapisów w nich zawartych skoro organ mógł się z nimi zapoznać. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 200r., sygn. akt II SA 1454/99 : ..Skoro urząd skarbowy wiedział o sprzedaży na raty i miał dostęp do umów sprzedaży znajdujących się w badanej dokumentacji , to nie można twierdzić, ze fakt sprzedaży na raty ujawniony został dopiero w dacie wznowienia postępowania, ani że umowy sprzedaży są dowodami nowymi. Użyte w art. 145 § l pkt 5 kpa wyrazy ..wyjdą na jaw ( obecnie także w art. 240 § l pkt 5 op. ) oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie zapoznania się z nimi pracownika organu" Słusznie zatem organy podatkowe ustaliły, że powołane przez skarżącego okoliczności nie wyczerpują przesłanki zawartej w punkcie 5 art. 240 ordynacji podatkowej. Zasadnie też przyjęto, że brak jest przesłanki do wznowienia postępowania w związku z zarzutem, iż decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (art. 240 § l pkt 2 ordynacji podatkowej). Skarżący nie sprecyzował o jakie przestępstwo i przez kogo popełnione chodzi. Przeprowadzenie dowodu w tym zakresie ciążyło na skarżącym, gdyż to on wywodził z tego skutki prawne. Godzi się wobec tego zauważyć, że przestępstwem jest czyn zagrożony karą grzywny powyżej 30 stawek dziennych , karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.( art. 6 k.k.) . Fakt popełnienia przestępstwa musi być stwierdzony orzeczeniem sądu. Od tej zasady istnieją dwa wyjątki określone w § 2: popełnienie przestępstwa jest oczywiste czyli "rzuca się w oczy" oraz gdy postępowanie karne nie może być wszczęte wskutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach postępowania. Okoliczności takie nie zaistniały w niniejszej sprawie. Wobec nie potwierdzenia się zarzutów podniesionych przez skarżącego oraz nie stwierdzenia innych uchybień prawu, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, póz. 1270) skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło