I SA/Wr 1297/04

WyrokWSA we Wrocławiu2005-08-09

Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Danuta Mróz, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., nie przeprowadzając własnego postępowania dowodowego i opierając się jedynie na ocenie dokumentów przedstawionych przez podatnika, mimo zarzutów naruszenia zasady ochrony praw nabytych i interesów w toku w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego?
Ratio decidendi
Organy podatkowe obu instancji nie dopełniły obowiązku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ograniczając się do oceny dokumentów przedłożonych przez podatnika i zaniechając prowadzenia własnego postępowania dowodowego. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. c PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący ochrony praw nabytych w kontekście ulg dla zakładów pracy chronionej. Organ podatkowy pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że nie doszło do naruszenia praw nabytych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, kwestionując charakter prowadzonych przez skarżącego inwestycji jako długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasad ochrony praw nabytych i interesów w toku.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Mróz Asesor WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Protokolant: Robert Hubacz po rozpoznaniu na rozprawie w 9 sierpnia 2005 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. O/Z w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia małżonkom R. i H. S. nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 2 909, 10 zł ( dwa tysiące dziewięćset dziewięć zł dziesięć gr) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...]. nr [...], odmawiającą małżonkom R. i H. S. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w wysokości [...]zł. Pismem z dnia [...]r. R. S., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Pracy Chronionej A" sp.j." Ś., zwrócił się do Urzędu Skarbowego w Ś. z wnioskiem o zwrot nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 w kwocie [...]zł powołując się na Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. (sygn. akt K.45/01). Podatnik wywodził, że rozpoczął długookresowe przedsięwzięcie na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w prowadzonym przez niego zakładzie pracy chronionej, w związku z czym winien korzystać z ochrony praw nabytych, a wpłacona przez niego kwota stanowi świadczenie nienależne i jako taka stanowi nadpłatę. Organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że w przypadku podatnika nie doszło do naruszenia zasady ochrony praw nabytych i zasady ochrony interesów w toku - stąd orzekł o odmowie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego. W odwołaniu od tej decyzji podatnik zarzucił naruszenie między innymi: 1. Art. art. 2,7,8,77 ust. 1,190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997r. Nr 123 , póz. 776 ze zm.), art. 72 § 1 pkt 1 w związku z art. 73 § 1 i § 2 pkt 3, art. 77 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.) w związku z wyrokiem TK z dnia 25 czerwca 2002r. (Dz. U. Nr 100, póz. 923) w związku z art. 2 pkt 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 20.11.1999r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, póz. 1101) w związku z art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 30.11.1999r. (Dz. U. Nr 123, póz. 776 ze zm) w związku z art. 21 ust. 1 pkt 35 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, póz. 176 ze zm.) i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31.12.1998r. w sprawie Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 1999r. Nr 3, póz. 22), 2. Art. 122 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Praccy i Polityki Socjalnej w sprawie Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 3. Art. 121 § 1 , art. 125 i art. 139 Ordynacji podatkowej, 4. Art. art. 120,121,122,123,124,12,129,192 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odwołania, podatnik, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25.06.2002r. sygn. K. 45/01 dowodził, że w przypadku Zakładu Pracy Chronionej A" sp.j." - obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych nie mógł powstać bowiem nie istniała i do czasu wprowadzenia przepisów przejściowych nie istnieje podstawa prawna do żądania od grupy podatników, do której Sp. jawna A" się zalicza, zapłaty podatku dochodowego. Zdaniem podatnika należy on do grona zakładów pracy chronionej, które w zaufaniu do obowiązujących w 1999 r. przepisów rozpoczęły w 1996 roku długookresowe przedsięwzięcia na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładzie. Zarzucał także że postępowanie podatkowe organu l instancji nie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz, że nie znał stanowiska organu skarbowego przed wydaniem decyzji. Zdaniem podatnika ustalenia organu podatkowego nie mogą być do czasu otrzymania decyzji tajemnicą dla podatnika, zaś wyznaczanie stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w siedzibie organu - w ocenie odwołującego -jest najbardziej uciążliwym środkiem umożliwiającym wypowiedzenie się i przedstawienie dodatkowych wniosków dowodowych potwierdzających jej racje. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Dyrektor Izby Skarbowej wywodził, że w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz orzecznictwa Sądów Administracyjnych podstawą orzeczenia winna być ocena dowodów przedstawionych przez stronę, co do długookresowych przedsięwzięć inwestycyjnych na rzecz osób niepełnosprawnych. Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że decyzją nr [...]z dnia [...]r. Urząd Rejonowej Rządowej Administracji Ogólnej w Ś. udzielił małżonkom H. i R.S. zam. Ś. ul. M.Nr [...], pozwolenia na "Budowę stacji paliw, obiektu małej gastronomii, warsztatu samochodowego oraz układu komunikacyjnego wraz ze stacją trafo i studnią wierconą". Następnie decyzją nr [...]z dnia [...]r. tegoż samego Urzędu dokonano przeniesienia pozwolenia na tę budowę na rzecz Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A i S-ka" w Ś. ul. M. Nr [...] (Spółki cywilnej, której podatnik był wspólnikiem). Ustalił także, że zgodnie z umowami Nr [...],[...],[...]i [...]zawartymi odpowiednio w dniach: [...]r., [...].,[...]. i [...], między firmami gdzie wspólnikiem był pan R. S., a Starostą Powiatu Ś., skarżącemu przysługiwał zwrot ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kosztów organizacji nowych stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych oraz kosztów wynagrodzenia wypłacanego osobom niepełnosprawnym wraz ze składkami na ubezpieczenie społeczne. Dyrektor Izby Skarbowej dokonując oceny tych dowodów stwierdził, iż przedłożone dokumenty nie stanowią dowodów rozpoczęcia długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych, uwarunkowanych posiadaniem statusu zakładu pracy chronionej. W sprawie niniejszej nie ma, zdaniem organu II instancji, jakichkolwiek przesłanek wskazujących na to, iż wyżej wymieniona budowa związana jest z poprawą warunków pracy i rehabilitacji zatrudnionych osób ze statusem osoby niepełnosprawnej. Dokumenty te nie dotyczą tworzenia bazy rehabilitacyjnej w postaci hotelu. Z kolei zawarte umowy, w ocenie organu odwoławczego, nie mogą z racji swego charakteru przesądzać o odmiennym rozstrzygnięciu sprawy, bowiem nie świadczą one o rozpoczęciu przed dniem [...]r. długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych. Zaś nowelizacja z dnia 20.11.1999r. (ogłoszona 30.11. 1999r.) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej (...) nie zastała podatnika w trakcie prowadzenia tychże przedsięwzięć, nie doszło zatem do naruszenia zasady ochrony praw nabytych i zasady ochrony interesów w toku. Ustosunkowując się zaś do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, organ odwoławczy wywodził, że przedłużenie czasu postępowania wynikało ze skomplikowanego stanu faktycznego i materii prawnej. O każdej podjętej czynności organu, strona była powiadamiana czy w formie postanowienia, wezwania czy choćby pisma (zawsze z podaniem podstawy prawnej), miała też możliwość, w każdym stadium prowadzonego postępowania, brać w nim czynny udział, uzupełniać materiał dowodowy, składać dodatkowe wyjaśnienia. Wskazał, że art. 200 Ordynacji Podatkowej wyraźnie stanowi, iż przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, iż stronie przysługuje prawo do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a nie w sprawie poczynionych przez organ ustaleń a tym bardziej planowanego rozstrzygnięcia. Natomiast żądanie strony dotyczące sporządzenia odpisów lub kopii - mające umocowanie w art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej - nie zostało uwzględnione gdyż (mimo wezwania strony do uiszczenia stosownej opłaty skarbowej) opłaty takiej nie uiszczono. Strona, zatem z własnej woli nie skorzystała z przysługującego jej prawa. W skardze na powyższa decyzje podatnik podtrzymał wszystkie zarzuty. Wywodził, że w dniu w 1996r. wspólnicy spółki cywilnej "A rozpoczęli inwestycję na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie, w tym, na tworzenie bazy rehabilitacyjno-wypoczynkowej i nowych miejsc pracy dla pracowników niepełnosprawnych. Realizując inwestycję Zakład Pracy Chronionej w 1998r poniósł nakłady w wysokości [...], w 1999 -[...]zł, w 2000r- [...]zł, w 2001 [...]zł ,w 2002r.- [...]zł, w 2003r .- [...]zł. W związku z likwidacją ulg i braku środków finansowych na dokończenie inwestycji nie zakończono części hotelowej, która mieści się na I piętrze jednego z eksploatowanych budynków. Skarżący wywodził, że organ skarbowy prowadząc postępowanie jest związany zasadą prawdy obiektywnej, a więc jest obowiązany do podejmowania działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada prawdy obiektywnej oznacza, że celem organu w postępowaniu jest określenie stanu faktycznego. Dla strony postępowania tak naprawdę uczestnictwo czynne w postępowaniu dowodowym jest prawem, a nie obowiązkiem. Strona jest obowiązana okazać określone dokumenty i wykonać określone czynności wynikające wprost z przepisów. Zarzucił, iż organy skarbowe naruszyły ta zasadę, gdyż nie przeprowadziły z własnej inicjatywy żadnego postępowania dowodowego. Powołując się na definicję "inwestycji rozpoczętej" zawartą w przepisach o rachunkowości oraz ustalenia dokonane przez Inspekcję Pracy wywodził, że kontrola przeprowadzona w obiektach Zakładu Pracy Chronionej Spółki "A" wykazała, że stworzono tam warunki pracy dla osób niepełnosprawnych, zgodne z ustawą o rehabilitacji osób niepełnosprawnych obiekt spełnia wymogi zakładu pracy chronionej. Zdaniem podatnika inwestycję rozpoczęto w 1996r. i do dnia złożenia skargi nie zakończono. Inwestycję zrealizowano tylko w części, wstrzymano -w związku ze zmianą przepisów- realizację drugiej części inwestycji w zakresie usług hotelowych. Wskazywał też, że zgodnie z art.194 §1 ustawy ordynacja podatkowa dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Skoro, zatem odpowiedni urząd w formie prawem przewidzianym potwierdził, że wykonana inwestycja i oddany obiekt spełnia wymagania stawiane zakładom pracy chronionej i uwzględnia potrzeby osób niepełnosprawnych, to organ podatkowy nie może stwierdzać, że podjęte przez podatników działania nie służyły osobom niepełnosprawnym. Powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego skarżący wywodził, że należy do grupy podatników do której zastosowanie ma ta część wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w której mowa o niekonstytucyjności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 listopada 2000r. i o utracie jego mocy obowiązującej. Zdaniem skarżącego utrata na skutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 25 czerwca 2002 r. mocy obowiązującej art. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. oznaczała to, iż w stosunku do podatników wymienionych w sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego została "reanimowana" poprzednia treść art. 31 ust. l pkt l i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ponieważ- zdaniem skarżącego- udowodnione zostało, iż w rozpoznawanym przypadku doszło w jego przypadku do naruszenia zasady ochrony praw nabytych i zasady ochrony interesów w toku, zachodziły podstawy do wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę, gdyż zastosowanie będzie miał przepis art. 31 ust. l pkt. l ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999r. Skarżący zarzucał także, że uzasadnienie decyzji nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom, szczególnie tym przedstawianym przez podatników, odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zarzucał, iż aby strona mogła się wypowiedzieć, co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań ( w ciągu tylko siedmiu dni), to przed wydaniem decyzji musi znać stanowisko organu skarbowego (w tym, w jaki sposób ustalony został stan), które powinno być wyrażone na piśmie ze wskazaniem dowodów uzasadniających to stanowisko. Ponieważ organ skarbowy tego nie uczynił strona przed wydaniem decyzji nie miała możliwości wypowiedzenia się i skorzystania ze swoich uprawnień. Powołując się na zasady ogólne ordynacji podatkowej wywodził, że jeśli pewne sprawy w postępowaniu można załatwić w sposób pisemny, to nie ma potrzeby wzywania strony do siedziby organu skarbowego w celu zapoznania jej z zebranym materiałem dowodowym, jeżeli można to uczynić pisemnie, wskazując ustalony stan faktyczny, normę prawną, która ma zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i dowody, które ustaleniom organów skarbowych dowodzą. Strona w terminie siedmiu dni od otrzymania takiego pisma ma realne możliwości wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego i przedstawienia dodatkowych wniosków dowodowych potwierdzających jej racje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, dodatkowo wyrażając pogląd, że w postępowaniu podatkowym strona przedstawiła umowy, które świadczyły o tworzeniu miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych, ale jednocześnie o refundowaniu wydatków z tym związanych przez Starostwo Powiatowe. Fakt, ze w 2002 r. PIP kontrolując zakład skarżącego stwierdza, iż zatrudnione są tam osoby niepełnosprawne i mają one zapewnione właściwe warunki do pracy, nie pozwala na automatyczne przyjęcie tezy o finansowaniu tworzenia tych stanowisk przez podatnika. Ponadto w ocenie organu odwoławczego nowe dokumenty, jakie skarżący przedstawia wraz ze skargą również nie potwierdzają stanowiska skarżącego, bowiem, ani protokół z kontroli z dnia [...] r., ani też decyzja z tego samego dnia nie świadczą o tym, iż celem przedsięwzięć prowadzonych inwestycji było wypełnienie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej to na podatniku spoczywał obowiązek udowodnienia okoliczności wskazujących na rozpoczęcie długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej i ich kontynuacje. Udowodnienie, bowiem faktów świadczących o poniesieniu wydatków należy do osoby ubiegającej się o prawo do zwolnienia z podatku, a nie do organu podatkowego. W ocenie organu odwoławczego przedłożone przez stronę dokumenty nie należą do kategorii opisanych przez Trybunał Konstytucyjny. Nie zgadza się on też z zarzutami skargi, iż organ odwoławczy naruszył zasadę wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, bowiem wszelkie działania organów podatkowych zmierzały do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia dowodów w sprawie. Natomiast przedłożone do skargi dowody świadczą jedynie o tym, iż obiekty i pomieszczenia pracy użytkowane przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A" spółka jawna w Ś. ul. J. [...] spełniają warunki wymagane do uzyskania statusu zakładu pracy chronionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W sprawie bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w szczególności wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko, bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Przypomnieć w związku z tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 Ordynacji podatkowej ( dawniej art. 7 K.p.a.) jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Wykładnia ta, dotycząca art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez wątpienia zachowuje swoją aktualność także w świetle regulacji zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej. Wskazać przy tym należy, iż zasady ogólne postępowania, w tym art. 122 Ordynacji podatkowej mają zastosowanie w każdym postępowaniu, niezależnie od tego kto jest inicjatorem postępowania. Fakt, iż postępowanie dotyczy wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a wiec wszczęte zostało na skutek żądania podatnika nie zwalnia organów podatkowych z należytego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie. Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego przepisu. Organy skarbowe zaniechały, bowiem prowadzenia w sprawie własnego postępowania dowodowego, ograniczając się jedynie do oceny przedłożonych przez podatnika dokumentów. Trybunał Konstytucyjny w powoływanym przez skarżącego orzeczeniu stwierdził, że "Art. 2 pkt 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, poz. 1101) w zakresie, w jakim pozbawia przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej przed upływem trzyletniego okresu przewidzianego w art. 30 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r. (Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr 99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126 oraz z 1999 r. Nr 49, poz. 486 i Nr 90, poz. 1001), uprawnień określonych w art. 31 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 tegoż artykułu powołanej wyżej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r., jest niezgodny z zasadą ochrony praw nabytych i zasadą ochrony interesów w toku, wyrażonymi w art. 2 Konstytucji, w zakresie, w jakim nie przewiduje regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach." (wyrok TK z 25.06.2002 r K 45/01 sygn. akt OTK-A 2002/4/46). "Niekonstytucyjność wymienionych w sentencji wyroku z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt K 45/01, art. 2 pkt 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr. 95, poz. 1101) w zakresie, w jakim pozbawia przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej przed upływem 3-letniego okresu przewidzianego w art. 30 ust. 1 zdanie drugie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r., uprawnień określonych w art. 31 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 tegoż art. powołanej wyżej ustawy o rehabilitacji zachodzi tylko w takim zakresie, w jakim kontrolowane przepisy nie przewidują regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy rozpoczęli realizację długofalowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nie odnosi się więc do wszystkich podmiotów prowadzących zakłady pracy chronionej, lecz dotyczy tylko tych, które zostały wskazane w tym wyroku." (Wyrok wsa w Rzeszowie z 17.06.2004 sygn. akt. SA/Rz 621/03 LEX nr 132998). Rozstrzygniecie sprawy wymaga przede wszystkim ustalenia, czy skarżący posiadał status zakładu pracy chronionej, czy w roku, którego spór dotyczy nie upłynął trzyletni okres, o którym mowa w art. 30 ust. 1 zdanie drugie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r. oraz czy przed zmianą przepisów pozbawiającą prawa do ulg podatkowej rozpoczął inwestycję na rzecz osób niepełnosprawnych. Jeśli okoliczności tych nie można było ustalić na podstawie przedłożonych przez podatnika dokumentów organy skarbowe zobowiązane były podjąć dalsze czynności- na przekład: zwrócić się o informację do inny organów administracji wydających decyzje lub opinie dotyczące zakładów pracy chronionej i procesu inwestycyjnego, przeprowadzić oględziny lub kontrolę dokumentów podatnika lub wreszcie wezwać go do przedłożenia dalszych dowodów, precyzując przy tym, jaki rodzaj dowodów uznany może być za dostateczny. Podkreślić przy tym należy, że jakkolwiek twierdzenie skarżącego, iż przed wydaniem decyzji winien być zapoznany ze stanowiskiem organu skarbowego jest zbyt daleko idące, to jednak, uznając przedłożone dowody za niedostateczne, organ skarbowy winien o tym podatnika poinformować, dając mu możliwość przedstawienia dalszych dowodów. Dopiero należyte i pełne zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie umożliwi jej merytoryczne rozstrzyganie. Reasumując, na skutek naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sprawie poniesione przez skarżących koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi i kosztów zastępstwa procesowego. Wobec nie określenia innej wysokości kosztów zastępstwa, Sąd zasądził je w wysokości minimalnej, zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z dnia 15 grudnia 2003 r.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło