I SA/Wr 102/04

WyrokWSA we Wrocławiu2005-08-03

Skład orzekający: Katarzyna Radom, Jadwiga Danuta Mróz, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa o ustanowienie renty na rzecz małżonka, zawarta w celu zaspokojenia jego potrzeb związanych z leczeniem, może stanowić podstawę do odliczenia od dochodu w rozumieniu art. 26 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo że nie została zasądzona wyrokiem sądowym?
Ratio decidendi
Organy podatkowe mają prawo oceniać skutki podatkowe umów cywilnoprawnych. Umowa o ustanowienie renty na rzecz małżonka, nawet jeśli jest realizacją obowiązku alimentacyjnego wynikającego z przepisów prawa rodzinnego, nie może stanowić podstawy do odliczenia od dochodu w rozumieniu art. 26 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli nie została zasądzona wyrokiem sądowym. Błędne uznanie takiej umowy za pozorną i nieważną z mocy prawa nie stanowi jednak podstawy do uchylenia decyzji, jeśli ostateczne rozstrzygnięcie organów jest prawidłowe.
Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy orzeczenie organu I instancji umarzające postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Zarzuty dotyczyły zakwestionowania przez organy podatkowe odliczenia od podatku kwot przekazanych mężowi z tytułu renty, wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi telekomunikacyjne i internetowe oraz zasadności pomniejszenia przychodu o wartość refundacji z Powiatowego Urzędu Pracy. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Konstytucji, Kodeksu cywilnego i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także przepisów proceduralnych, w tym nieudostępnienie opinii radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S.WSA Katarzyna Radom - sprawozdawca Sędziowie: S.WSA Jadwiga Danuta Mróz asesor WSA Marta Semiczek Protokolant: Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia 5 grudnia 2003 r. o nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od fizycznych za 2000 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji umarzające postępowanie w sprawie określania zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. W uzasadnieniu wskazał, iż pomimo zakwestionowania prawidłowości rozliczenia za wskazany okres postępowanie w sprawie należało umorzyć gdyż dokonane odliczenia skonsumowały należny podatek, w związku z czym brak było podstaw do określenia zobowiązania. Poczynione w toku postępowania ustalenia wpływają jednak na rozliczenie następnego okresu. Kontrola przeprowadzona u Skarżącej ujawniła, iż zawyżyła ona przychody poprzez ujecie w ich ciężar całej kwoty refundacji wynikającej z porozumienia zawartego z Powiatowym Urzędem Pracy w B. w związku z zatrudnieniem młodocianych i absolwentów, pomimo, iż 2000 r. otrzymała tylko cześć należnych środków. Z treści art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż powyższe należności stanowią przychód w momencie ich faktycznego otrzymania. Po stronie kosztów organ zakwestionował część wydatków związanych z używaniem telefonu prywatnego, znajdującego się w mieszkaniu Skarżącej. Uwzględniono cześć wydatków dot. połączeń ze służbowym nr telefonu komórkowego, zakupionym na potrzeby firmy, który wg wyjaśnień Strony przebywał zawsze w miejscu pracy i służył jej do kontaktu z załogą sklepu. W pozostałym zakresie, wobec braku należytego udokumentowania powiązania przeprowadzonych rozmów z działalnością gospodarczą, a w konsekwencji uzyskanym przychodem, organ wyłączył kwotę 83,43 zł. z kosztów uzyskania przychodów. Nie uwzględniono wyjaśnień Strony, iż lokal mieszkalny służył Stronie za biuro, bowiem nie znalazło to odzwierciedlenia w dokumentacji Strony. Wskazał także organ na wynikające z przepisów rozporządzenia z dnia 14.12.1995 r. w sprawie prowadzeniu podatkowej ksiązki przychodów i rozchodów obowiązki dokumentowania ponoszonych wydatków oraz zapadłe orzecznictwo. Przedłożony przez Stronę biling wymogu tego nie spełnia bowiem nie zawiera żadnego wskazania jakie rozmowy były związane prowadzoną działalnością. Organ dokonał sprawdzenia losowo trzech numerów połączeń stwierdzając, iż należały one do osób prywatnych. Zakwestionowano także odliczenie od podatku kwoty renty ustanowionej na rzecz męża Skarżącej w łącznej kwocie 7.200 zł., powołując się przy tym na prawo oceny skutków prawnych dokonywanych przez podatników czynności prawnych z punktu widzenia prawa podatkowego. Z uwagi na zapisy kodeksu rodzinnego, które zobowiązują małżonków do zaspokajania potrzeb rodziny, a zatem także potrzeb związanych z chorobą jednego z małżonków zawarta umowa renty jest czynnością pozorną, a w konsekwencji nieważną z mocy prawa, co w sferze podatków wyklucza możliwość obniżenia podstawy opodatkowania o wydatki udokumentowane taką umową. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje fakt, iż aktem notarialnym z dnia 26.08.1999 r. małżonkowie wyłączyli wspólność ustawową, bowiem skutki takiego działania nie niweczą obowiązków wynikających z art. 23 i 27 kodeksu rodzinnego. W złożonej skardze Strona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji zarzucając im naruszenie art. 1, art. 2, art. 7, art. 54, art. 84 Konstytucji art. 65 k.c, oraz art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 2 pkt 2, art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych W obszernym uzasadnieniu Strona zakwestionowała poczynione przez organy podatkowe ustalenia dotyczące kosztów uzyskania przychodów, przychodu oraz odliczenia z tytułu renty. Zarzucała także naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego, wskazując, iż nie udostępniono jej opinii radcy prawnego, na której została oparta zaskarżona decyzja. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego protokół kontroli nie zawierał opinii radcy prawnego i nie została ona dostarczona Stronie, o czym świadczy postanowienie organu I instancji odmawiające okazania w/w dowodu. Opinia zatem nie powinna być brana pod uwagę bowiem jako prawo wewnętrzne nie może być podstawą orzekania. Odmawiając udostępnienia ww. opinii organy podatkowe naruszyły przepis art. 178 Ordynacji podatkowej oraz zasady czynnego udziału w postępowaniu wyrażone w art. 123 oraz art. 7 Konstytucji jak również 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej. Nie zgodziła się Strona z ustaleniami dotyczącymi zakwestionowania prawa do odliczenia z tytułu renty ustanowionej na rzecz jej męża. Organy nie wskazały bowiem w oparciu o jakie przepisy uznały umowę za pozorną, zaś przedłożone przez Stronę dowody potwierdzają, iż świadczenia w rzeczywistości zostały wypłacone. Pominięto zapisy art. 24 a i 24 b Ordynacji podatkowej pomimo, iż organ skorzystał z konstrukcji prawnej kształtowanej przez w/w normy, stanowi to naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. W ocenie Strony skorzystanie z kompetencji przewidzianych w art. 24 b wymaga dowodów, tymczasem organ nie wykazał do jakiego skutku zakazanego przez prawo ma doprowadzić zawarta umowa i co czyni ją pozorną. Ocena zasadności roszczenia alimentacyjnego należy do sądu powszechnego. Wiarygodności zawarcia umowy nie może podważać fakt, iż zawarli ją małżonkowie. Organ nie wskazał także podstawy prawnej upoważniającej go do oceny i kontroli umowy renty. Przedłożone przez Stronę dowody, w tym dowód z przesłuchania świadka, przeczą tezie, iż umowa jest pozorna, nie uwzględniono także faktu, iż w krótkim czasie po ustanowienia renty, przeznaczonej na leki maż Skarżącej zmarł, powyższe świadczy o naruszeniu zasad wyrażonych w art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej jak również zasady zaufania. W sposób nieprawidłowy oceniły także organy fakt zawarcia umowy o wyłączeniu wspólności ustawowej między małżonkami, bowiem ta okoliczność wpływa na prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego. Fakt prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych ma w niniejszej sprawie istotne znaczenie. Błędnie zinterpretowany został art. 23 k.r.i. op., stanowiący jedynie o moralnych obowiązkach małżonków a nie o wsparciu materialnym, Strona obowiązek ten realizowała, renta przeznaczona była na leczenie, bowiem mąż Strony pobierał świadczenia z ZUS wystarczające na jego codzienne potrzeby. Żaden przepis prawa nie zakazuje ustanawiania renty na rzecz męża, tym bardziej, iż między stronami istniała rozdzielność majątkowa. Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy nie uwzględniły organy słusznego interesu strony oraz interesu społecznego. Odnosząc się do korekty przychodów Strona zarzuciła, iż pominięcie faktu zawarcia z Urzędem Pracy trzech różnych umów, a zatem otrzymywane kwoty dotyczą należności wynikających ze wszystkich ww. porozumień, nie zaś tylko z tytułu refundacji kosztów zwianych z zatrudnieniem absolwentów, naruszając tym samym zasadę wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Kwoty wynikające z ww. porozumień stanowią przychód z działalności gospodarczej, bowiem w związku z nią powstały. Zarzuciła nieprawidłową wykładnie pojęcia " świadczenie otrzymane", chodzi bowiem należne a nie o faktyczne otrzymanie świadczenia. Odnosząc się do kosztów uzyskania przychodów Strona wskazywała, iż sporny rachunek za rozmowy telefoniczne przeprowadzone z prywatnego aparatu był jedynym jaki zaksięgowała w ciężar kosztów i w tymże okresie nie wykazała wydatków za usługi telefonii komórkowej. Wyjaśniała, iż wszystkie rozmowy dotyczyły spraw związanych z działalnością gospodarczą, także te wykonane do osób prywatnych, wskazywała również na pismo z A w G. potwierdzające w/w racje. Bezpodstawnie zakwestionowano wartość połączeń internetowych, w dzisiejszych czasach jest to najszybsze i najszersze źródło informacji, z którego Strona korzystała dla celów związanych z działalnością (porady prawne, ogłoszenia ministerialne) Końcowo Strona zarzucała przewlekłość postępowania, co naraziło ją na odsetki i niepewność. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W rozpatrywanej sprawie Sąd, oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie, nie dopatrzył się naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik spawy, co skutkować musiało oddaleniem skargi. Istota sporu sprowadza się do oceny zasadności zakwestionowania przez organy podatkowe odliczenia od podatku kwot przekazanych przez Skarżąca jej mężowi z tytułu udzielonej renty, wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zakup usług telekomunikacyjnych i internetowych oraz zasadności pomniejszenia przychodu o wartość należnej ale jeszcze nie otrzymanej refundacji z Powiatowego Urzędu Pracy. Najwyższą z zakwestionowanych należności stanowi kwota odliczenia z tytułu udzielonej renty. Przystępując zatem do oceny spornego zagadnienia, na wstępie stwierdzić należy, iż organy podatkowe mają nie tylko prawo ale również obowiązek oceny skutków podatkowych umów cywilnoprawnych zawartych przez podatników. Uprawnienie to od dnia 1.01.2003 r. zostało zapisane w ustawie z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w art. 24 a, który stanowi, iż organy podatkowe i organy kontroli skarbowej, dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględniają zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. § 2. Jeżeli strony, dokonując danej czynności prawnej, ukryły inną czynność prawną, organy podatkowe i organy kontroli skarbowej wywodzą skutki podatkowe z ukrytej czynności prawnej. Uprzednio zaś obowiązek i prawo badania umów wyprowadzane było z brzmienia przepisów dotyczących ciężaru dowodzenia (prawdy obiektywnej) zapisanych w przywoływanej wyżej ustawie Ordynacja podatkowa i poprzedzającej ją ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. Tezę powyższą niejednokrotnie wypowiadało orzecznictwo sądów administracyjnych. "Organy podatkowe mają prawo do oceny skutków umów cywilnoprawnych dla celów podatkowych. W przypadku uznania, że dana umowa cywilnoprawna wywiera określone skutki w zakresie prawa podatkowego odmienne niż na gruncie prawa cywilnego, ocena taka nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, lecz jest ustaleniem rzeczywistego stanu faktycznego." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18.03.2004 r. sygn. [...]). "Autonomiczność prawa podatkowego w stosunku do innych gałęzi prawa wskazuje, że organy podatkowe mają prawo, a nawet obowiązek, dokonywania oceny zawieranych przez podatników umów oraz innych czynności cywilnoprawnych pod kątem wynikających z tych czynności skutków podatkowych w tym badania czy czynności cywilnoprawne nie stanowią działań zmierzających do całkowitego lub częściowego uchylania się od opodatkowania." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia 16.02.2000 r. sygn. A[...]; podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia 27.09.2001 r. [...]). Nie ulega zatem wątpliwość, iż organy podatkowe w niniejszej sprawie były uprawnione do oceny zawartej przez Skarżącą umowy renty i ustalenia czy może ona stanowić podstawę do pomniejszenia dochodu. Analizując jej zapisy, w świetle prawem przyznanych kompetencji, organy podatkowe twierdziły, iż jest ona pozorna z uwagi na obowiązki wynikające z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 ze zm.) nakładające na małżonków obowiązek wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, a zatem jest nieważna z mocy prawa. Oceniając powyższe stwierdzenia wskazać należy, iż organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż umowa renty nie może stanowić podstawy pomniejszenia dochodu Skarżącej z uwagi na regulacje i obowiązki wynikające z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jakkolwiek bezpodstawnie powołały się na nieważność ocenianej czynności prawnej. Jednakże jak wskazano na wstępie Sąd uprawniony jest do uchylenia zaskarżonej decyzji jedynie wówczas gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub procesowego w sposób który wpływa na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 26 pkt 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90,poz. 416 ze zm.) podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3 i art. 28-30, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1 i 2 oraz ust. 4-7 lub art. 25, po odliczeniu kwot rent i innych trwałych ciężarów opartych na tytule prawnym, nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów, oraz alimentów, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, w wysokości ustalonej w wyroku alimentacyjnym. Jak z powyższego zapisu wynika podstawę odliczenia mogą stanowić renty, inne trwałe ciężary oparte na tytule prawnym jak również alimenty ale tylko w wysokości ustalonej w wyroku sądowym. Nie będą stanowiły podstawy do pomniejszenia dochodu alimenty na rzecz dzieci oraz inne świadczenia alimentacyjne, które nie zostały zasądzone wyrokiem sadowym. Nie budzi wątpliwości, iż zgodnie przepisami prawa rodzinnego małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy między innymi materialnej. W przypadku niedopełnienia tego obowiązku przez jednego z nich, drugi z małżonków uprawniony jest do wystąpienia na drogę sądową ze stosownym powództwem. Powyższe świadczenia jakkolwiek nie nazwane tak wprost w ustawie mają niewątpliwe charakter alimentacyjny, zaś zaspokajanie potrzeb rodziny winno być pojmowane jako zaspokajanie potrzeb każdego z małżonków, zwłaszcza wówczas gdy zaistniej sytuacja w której jeden z małżonków nie może zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb. Potwierdzenie tej tezy można znaleźć w orzecznictwie "Małżonek może dochodzić zaspokajania potrzeb na zasadzie art. 27 k.r.o. zarówno wtedy, gdy rodzinę tworzą małżonkowie i dzieci będące na ich utrzymaniu, jak i wtedy, gdy w rodzinie dzieci takich nie ma. Rozstrzygnięcie o zaspokajaniu potrzeb rodziny następuje przez nakazanie wypłacania wynagrodzenia za pracę, które obejmuje zarówno płacę zasadniczą, jak i wszelkie dodatki, dopłaty i ekwiwalenty pieniężne, oraz rent, emerytur, a także wszelkich stałych i powtarzających się świadczeń albo innych należności. Obowiązek alimentacyjny wynika z pokrewieństwa albo z więzów prawnych, z którymi ustawodawca wiąże jego istnienie. (...) Dopuszczalna jest każda postać świadczeń alimentacyjnych; mogą to być świadczenia pieniężne lub w naturze; jej wybór odpowiadać powinien celowi, jakiemu obowiązek ten służy, i uwzględniać okoliczności każdego konkretnego przypadku. (por. uchwała Sądu Najwyższego III CZP 91/86, OSNC 1988/4/42). "Z samego charakteru świadczeń alimentacyjnych, w tym świadczeń z art. 27 k.r. i op., wynika, że ich celem jest dostarczenie uprawnionemu środków do zaspokojenia jego bieżących potrzeb. Poszczególne bowiem raty alimentacyjne służą do zaspokojenia bieżących potrzeb osoby uprawnionej. O takim zaspokajaniu potrzeb może być mowa tylko co do teraźniejszości lub przyszłości, ponieważ nie można mówić o pokrywaniu potrzeb przeszłych." (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7.07.2000 r.[...]). Przy czym obowiązków tych nie znosi fakt, iż pomiędzy małżonkami ustał ustrój wspólności majątkowej. Z treści zebranego materiału wynika, iż Skarżąca dobrowolnie, sumiennie i wzorcowo realizując nałożony ustawą obowiązek dostarczała choremu mężowi środki finansowe na zakup niezbędnych leków. Z jej wyjaśnień wynikało, iż poza tymi wydatkami był on w stanie zapewnić sobie środki utrzymania. Powyższe świadczenia Strona określiła jako rentowe jakkolwiek obowiązek ich wypłaty wynikał z przepisów prawa rodzinnego, zasadnie zatem organy podatkowe ustaliły, iż w świetle art. 26 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wypłacone świadczenia nie mogą stanowić podstawy do odliczenia od dochodu, jakkolwiek nie nazwały ich wprost alimentacyjnymi. Konkludując stwierdzić należy, iż prawidłowo organy podatkowe skorzystały z uprawnienia do zbadania skutków zawartej umowy, prawidłowo ustaliły, iż pomiędzy stronami istnieje obowiązek wzajemnego wspierania i pomocy, przywołując właściwe w tym zakresie normy prawne, prawidłowo także przyjęto, iż umowa nie może stanowić podstawy do pomniejszenia przychodu. Błędnie jednak stwierdzono, iż przyczyną tego jest jej nieważność wynikająca z pozorności, przez którą, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji zebranych dowodów należy rozumieć realizację obowiązków alimentacyjnych pod nazwa renty. Błąd ten jednak, w świetle ostatecznego rozstrzygnięcia, przeprowadzonego postępowania i powołanych przez ograny norm prawnych nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do drugiego ze spornych zagadnień stwierdzić należy, iż także i w tym zakresie organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa tak procesowego jak i materialnego. Prawidłowo oceniły, iż w przypadku kosztów uzyskania przychodów obowiązek wykazania powiązania z przychodem spoczywa na podatniku i winien wynikać z prawidłowo prowadzonych dokumentów, pogląd ten znalazł odzwierciedlenie także w licznym orzecznictwie. "W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne, dlatego do podatnika należało wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym nakładem (kosztem) a uzyskanym przychodem. Operacje gospodarcze, zarówno po stronie przychodów jak i kosztów, musiały zatem być przez podatnika udokumentowane". (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.11.2000 r. sygn. [...]). "Przepis art. 22 ust. 1 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowiący, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, nie oznacza, że w rachunek kosztowy można ująć wydatki, które nie są należycie udokumentowane (art. 24 ust. 1 ustawy)." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w G. z dnia 13.06.2001 r. sygn. [...]). Dotyczy to zwłaszcza sytuacji gdy podatnik korzysta z urządzeń prywatnych, zaś działalność prowadzona jest poza miejscem zamieszkania, w takiej sytuacji szczególnie starannie winien wykazać istnienie związku ponoszonych wydatków z uzyskiwanym przychodem. "Odnoszenie w koszty wydatków z tytułu częściowego używania telefonu prywatnego do celów służbowych jest możliwe w sytuacji, gdy działalność gospodarcza jest prowadzona w lokalu mieszkalnym podatnika. Jeżeli podatnik dysponuje telefonem w miejscu wykonywania działalności gospodarczej, to zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kosztów rozmów telefonicznych z telefonu prywatnego (w lokalu mieszkalnym) jest możliwe w przypadku udokumentowania, że rozmowy takie dotyczyły działalności gospodarczej (z kontrahentem podatnika)." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia 4.06.1997 r., sygn. [...]) "Wydatki za używanie telefonu jednego ze wspólników do celów działalności Spółki mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów poza równowartością abonamentu, gdyż ten zawsze obciąża on abonenta i nie ma związku z uzyskiwanym przychodem".(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia 28.10.1998 r., sygn. [...]) Z materiału dowodowego wynikało, iż Skarżąca dysponowała telefonem komórkowym w dla potrzeb prowadzonej działalności, która prowadzona była poza miejscem zamieszkania. Winna zatem wskazać jak część wydatków związana była z osiąganym przychodem, czego nie uczyniła, przedłożenie bilingu wymogu tego nie spełnia. Wychodząc poza granice nałożonych obowiązków organy podatkowe dokonały weryfikacji losowo wybranych numerów telefonów znajdujących się w bilingu, stwierdzając, iż były to połączenia z numerami osób prywatnych, zasadnie zatem przyjęły, iż w odniesieniu do części wydatków (poza wydatkami na rozmowy przeprowadzone pod numer telefonu komórkowego zarejestrowanego na firmę Skarżącej) podatnik nie wykazał, iż są one związane z osiąganymi przychodami. Cześć wydatków dotyczyła połączeń internetowych, które zgodnie z twierdzeniami Strony służyły pozyskiwaniu informacji prawnych jak również z obradami Sejmu. W tym zakresie stwierdzić należy iż są to wydatki, które nie służą wprost prowadzonej działalności polegającej na handlu, ale pozyskiwaniu ogólnych informacji, które podatnik winien finansować we własnym zakresie, tak jak wydatki na zakup np. encyklopedii, czy abonament telewizyjny, tym bardziej, iż jak wynika z akt są to wydatki ponoszone za używanie komputera umiejscowionego w miejscu zamieszkania Strony. Zasadnie także skorygowały organy podatkowe wartość zadeklarowanego przez Stronę przychodu z tytułu uzyskanych refundacji, jakkolwiek należy przyznać rację Stronie, iż jest on związany z działalnością gospodarczą, jednakże na mocy przepisu szczególnego - art. 14 ust.2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - przychód ten podlega opodatkowaniu w momencie jego otrzymania. Wbrew zarzutom Skarżącej przez otrzymanie należy rozumieć faktyczne uzyskanie środków finansowych, nie zaś zapewnienie ze strony Urzędu Pracy o ich otrzymaniu w przyszłości. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż organ wziął pod uwagę wszystkie umowy na mocy których Strona zatrudniała bezrobotnych i absolwentów. Końcowo odnieść należy się jeszcze do ponoszonego w skardze zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez nie okazanie Stronie opinii radcy prawnego, która jej zdaniem stanowiła podstawę wydania decyzji. Pozostawiając na marginesie spór co do tego czy wspomniana opinia w istocie została okazana Stronie czy też nie (Dyrektor Izby Skarbowej twierdzi, że tak) czy też nie, w ocenie Sądu nie może ona stanowić dowodu w sprawie. Urząd Skarbowy jest uprawniony, jak każdy inny podmiot, do korzystania z pomocy prawnej mającej na celu ochronę prawną interesów podmiotów na rzecz których jest wykonywana (art. 2 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 1059 ze zm.). Opinia radcy prawnego jest opartym na jego wiedzy i doświadczeniu, prywatnym stanowiskiem w sprawie i w żadnej mierze nie stanowi dowodu w rozumieniu art. 180 Ordynacji podatkowej, jest interpretacją prawa dokonaną przez uprawniony podmiot, nie zawiera natomiast żadnej informacji o faktach czy zdarzeniach mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ podatkowy taką opinią nie jest związany i ostatecznie może pominąć jej treść i zająć odmienne stanowisko. W konsekwencji organ podatkowy nie ma obowiązku ujawniania jej treści Stronie, tym samym zarzut skargi również i w tym zakresie należy uznać za chybiony. Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło