II OSK 265/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-06-21
Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Maria Czapska-Górnikiewicz, Zofia Flasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, będąca aktem prawa miejscowego, może zostać uznana za nieważną po upływie roku od jej podjęcia, jeśli zawierała naruszenia prawa?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego. W związku z tym, stwierdzenie jej nieważności jest dopuszczalne nawet po upływie roku od jej podjęcia, niezależnie od tego, czy naruszała ona przepisy o terminowym przedłożeniu uchwały wojewodzie. Zarzut naruszenia przez sąd przepisu dotyczącego uwzględniania zarzutów do projektu planu miejscowego nie może być skuteczny, gdy przedmiotem sprawy jest uchwała zmieniająca plan, a nie uchwała o odrzuceniu zarzutu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w Czarnej Dąbrówce zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uznając, że zarzuty mieszkańców dotyczące dopuszczenia usług wulkanizacyjnych i innych uciążliwości nie zostały uwzględnione. Rada Gminy wniosła skargę kasacyjną, zarzucając sądowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie przepisu o rocznym terminie do stwierdzania nieważności uchwał.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Rady Gminy w Czarnej Dąbrówce.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr), Sędziowie NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Zofia Flasińska, , Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Gminy w Czarnej Dąbrówce od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 2481/02 w sprawie ze skargi B. M. i S. M. na uchwałę Rady Gminy w Czarnej Dąbrówce z dnia 5 lipca 2002 r. nr XLIII/269/2002 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną
II OSK 265/06
U Z A S A D N I E N I E
Wyrokiem z dnia 21 września 2005r., sygn. akt II SA/Gd 2481/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę B. M. i S. M. i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy Czarnej Dąbrówki z dnia 5 lipca 2002r., nr XLIII/269/2002.
Zaskarżona uchwała zapadła w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Czarna Dąbrówka dla terenu zabudowy mieszkalno-usługowej na działce nr 233 w miejscowości Czarna Dąbrówka i zmieniła przeznaczenie powyższego terenu z określonej w obowiązującym dotąd planie funkcji mieszkaniowej na funkcję mieszkaniowo-usługową.
Pismem z dnia 18 lipca 2002r. B. i S. M. wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc, iż w dniu 27 maja 2002r. złożyli zarzut do wyłożonego projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzut ten podtrzymali w piśmie z dnia 2 lipca 2002r., przedłożonym Radzie Gminy przed podjęciem zaskarżonej uchwały, w której brak jest stanowiska dotyczącego ich zarzutu. Wskazali także, iż w dniu 12 lipca 2002r. otrzymali pismo informujące, że zarzut ich uwzględniono w treści uchwały.
W dniu 17 września 2002r. Rada Gminy Czarna Dąbrówka podjęła uchwałę nr XLV/279/2002, w której stwierdziła, iż w uchwale z dnia 5 lipca 2002r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie nastąpiło naruszenie prawa.
Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zauważył, że istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy Zarząd Gminy Czarna Dąbrówka, zmieniając treść projektu planu poprzez wykreślenie z § 2 pkt 1 lit. "c" zapisu: "w tym zakładu wulkanizacyjnego 1 – stanowiskowego z prowadzeniem działalności handlowej akcesoriami samochodowymi", uwzględnił w całości zarzut skarżących zgłoszony do przedmiotowej zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w piśmie z dnia 24 maja 2002r.
W ocenie Sądu I instancji zarzut skarżących nie został uwzględniony. Przede wszystkim zmiana projektu planu polegająca jedynie na wykreśleniu wskazanego wyżej zapisu nie oznaczała wyłączenia możliwości prowadzenia na terenie działki nr 233 działalności polegającej na świadczeniu usług w formie zakładu wulkanizacyjnego oraz działalności handlowej akcesoriami samochodowymi, a tego rodzaju usługom skarżący wyraźnie sprzeciwiali się w swoim zarzucie. Z treści zarzutu wynika, że skarżący kwestionowali nie tylko zasadność dopuszczenia na danym terenie usług wulkanizacyjnych i usług związanych z naprawą samochodów, lecz także wszelkich innych usług, które wiązałyby się z jakimikolwiek uciążliwościami. Niewątpliwie zatem postulaty skarżących nie zostały uwzględnione.
Dodatkowo skarżący do wyłożonego projektu planu zgłosili cały szereg innych zastrzeżeń w żaden sposób nie uwzględnionych przez Zarząd Gminy w projekcie zmiany planu przedłożonym Radzie Gminy. Zarząd Gminy w ogóle nie odniósł się do zarzutów takich jak: niewystarczająca funkcja zabezpieczająca nakazu wykonania żywopłotu na granicy działek, możliwość ograniczenia dostępu światła słonecznego do działki oraz znaczne zwiększenie się ruchu pojazdów, co wiąże się z trudnościami komunikacyjnymi, wzrostem natężenia hałasu, spalin i pyłów – i w konsekwencji – obniżeniem wartości zarówno działki skarżących, jak i budynku mieszkalnego.
Sąd potwierdził także zasadność zarzutu skargi, iż został naruszony art. 25 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.).
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Rada Gminy w Czarnej Dąbrówce, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisu art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, z pominięciem przepisów, w tym art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
W ocenie skarżącej Rady powyższe uchybienie doprowadziło do wydania wyroku z rażącym naruszeniem prawa, poprzez uznanie uchwały za nieważną, a nie, jak stanowi art. 94 ustawy o samorządzie gminnym, za niezgodną z prawem.
Rada Gminy w Czarnej Dąbrówce zarzuciła także naruszenie prawa materialnego, a w szczególności przepisu art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez określenie, iż powyższe przepisy nakładają na Radę Gminy obowiązek podjęcia uchwały w sprawie uwzględnienia zarzutów stron.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, iż od podjęcia uchwały, czyli od dnia 5 lipca 2002r. upłynął rok, a Sąd nie ustalił, że doszło do naruszenia terminu przedłożenia uchwały wojewodzie, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Pismem z dnia 5 stycznia 2006r. B. i S. M. złożyli odpowiedź na skargę kasacyjną, podnosząc, że organem właściwym w sprawie sporządzenia miejscowego planu był Wójt Gminy, a nie Zarząd. Biorąc udział w sesji Rady Gminy skarżący nie zostali poinformowani o trybie zaskarżenia kwestionowanych rozstrzygnięć.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do regulacji zawartej w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do brzmienia art. 183 powołanej ustawy - sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie okoliczności wskazujące na nieważność postępowania.
Ponieważ w niniejszej sprawie sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanek powodujących nieważność postępowania, to postępowanie kasacyjne ograniczać się będzie do zbadania zasadności wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Podstawę skargi kasacyjnej stanowić mogą wyłącznie uchybienia popełnione przez sąd administracyjny. Kontrola kasacyjna obejmuje bowiem jedynie stosowanie prawa materialnego i procesowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny a nie przez organ.
Oceniając w pierwszej kolejności zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzić należy, iż zarzut ten w istocie związany jest z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym. Zgodnie z brzmieniem art. 94 ust. 1 powyższej ustawy, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Kwestionowana uchwała Rady Gminy Czarnej Dąbrówki z dnia 5 lipca 2002r., Nr XLIII/269/2002 podjęta została w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zważywszy, iż plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, co bezpośrednio wynika z regulacji art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), a obecnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), to bezsporne jest, iż zmiana tego planu także stanowi akt prawa miejscowego. Skoro zaś zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, to możliwe jest stwierdzenie jej nieważności także po upływie roku od dnia jej podjęcia. Stąd zarzut kasacji, iż ze względu na upływ czasu dopuszczalne było jedynie orzeczenie o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały, nie może być uznany za trafny.
Zawarty natomiast w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego sprowadza się do naruszenia przez sąd przepisu art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Regulacja ta dotyczy szczególnego środka zaskarżenia – zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zważywszy, iż przedmiotem niniejszej sprawy nie jest uchwała o odrzuceniu zarzutu, lecz uchwała w przedmiocie zmiany miejscowego planu, to wskazana podstawa kasacyjna nie może odnieść zamierzonego skutku.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło