I SA/Po 2102/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 05 października 2005 r. sprawy ze skargi P.L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę /-/M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Ruszyński W dniu [...]r. P. L. wniósł do Urzędu Skarbowego wniosek o zwrot zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...]zł od umowy pożyczki zawartej przez niego ze spółką z o. o. "A" [...]r. Powołując się na nowelizację ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z którą zwolniono od tego podatku umowy pożyczki udzielane przedsiębiorcom lub podmiotom zamierzającym rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej na pokrycie wydatków poniesionych w związku z tą działalnością, podatnik wywodzi, że udzieloną mu pożyczkę w całości wykorzystał na zapłacenie podatku od towarów i usług dotyczącego prowadzonej przez niego indywidualnej działalności gospodarczej. Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej, odmówił P. L. stwierdzenie nadpłaty z w. w. tytułu i zwrotu zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że zasady zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych określone zostały w art. 11 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 959 z późn. zm.). Żadna z powołanych w tym przepisie okoliczności nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Poza tym przepis art. 9 pkt. 10 lit. "g" powołanej ustawy przewiduje zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnych umów pożyczki udzielanych na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej jeżeli przedmiot tej umowy został w ciągu 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy przeznaczony na pokrycie wydatków poniesionych na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej. Przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco, wobec czego przeznaczenie przez podatnika uzyskanej pożyczki na zapłacenie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień [...]r. tj. na cele nie mające charakteru wydatku poniesionego na prowadzenie działalności gospodarczej, nie może skutkować zwolnienia umowy pożyczki od podatku od czynności cywilnoprawnych. Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu podatkowego I instancji, że wywiązanie się przez podatnika z obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług nie stanowi wydatku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Odwołuje się też do definicji wydatku sformułowanej w ustawach podatkowych. Decyzję tę pełnomocnik P. L. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji I instancji jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 9 pkt 10 lit "g" ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przez jego błędną wykładnię oraz przepisów art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej tj. zasady praworządności i prawdy obiektywnej. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca w szczególności podnosi, że prawo do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 1 lit. "g" ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych uzależnione zostało od łącznego spełnienia dwóch przesłanek tj. przeznaczenia kwoty pożyczki na pokrycie wydatków na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej oraz wydatkowania kwoty pożyczki na powyższe cele w ciągu 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy. Niekwestionowany w sprawie jest fakt przeznaczenia przez skarżącego kwoty pożyczki na zapłatę podatku VAT za grudzień [...]r. Należność podatkowa wynikła z dokonanej w tym okresie sprzedaży towarów i usług w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, co przesądza o tym, że uiszczony podatek jest integralnie związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, a tym samym zawarta umowa pożyczki, w myśl art. 9 pkt 10 lit. "g" w. w. ustawy, jest zwolniona od podatku od czynności cywilnoprawnych. Przepis ten nie zawiera bowiem żadnych ograniczeń podmiotowych ani przedmiotowych. O charakterze obowiązku podatkowego jako wydatku świadczy m. in. art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowiący jakie koszty mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodu. Strona skarżąca powołuje się też na zasadę in dubio pro tributario oraz wyraża wątpliwość, czy organy obu instancji dopełniły obowiązku zebrania całokształtu materiału dowodowego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył, co następuje: Strona skarżąca prezentuje pogląd, iż zapłacenie podatku od towarów i usług stanowi wydatek na prowadzenie działalności gospodarczej, wobec czego stoi na stanowisku, że od pożyczki zaciągniętej na ten cel nie miała obowiązku uiszczania podatku od czynności cywilnoprawnej, skoro umowa pożyczki na wspomniany wydatek jest zwolniona od podatku od czynności cywilnoprawnych. Poglądu tego nie można podzielić. Rozważyć należy przede wszystkim, czy podatek należny od towarów i usług może mieć charakter wydatku na prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem składu orzekającego zapłacenie w. w. podatku jest obowiązkiem podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Podatek ten stanowi określony w przepisach prawa (ustawy z dnia 8 stycznia 1992r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) skutek sprzedaży towarów lub usług, jednak brak podstaw by uznać, że wykonanie obowiązku podatkowego stanowi wydatek na prowadzenie działalności gospodarczej. Wydatkami takimi niewątpliwie są wydatki ponoszone prze podatnika mające w szczególności charakter kosztów uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), czyli tych które są ponoszone w celu osiągnięcia przychodu. Prowadzenie działalności gospodarczej i związane z nią wydatki mają służyć uzyskaniu przez podatnika przychodu. Jego przychód a w konsekwencji dochód, umniejszają kwoty jakie podatnik przeznacza na wykonanie obowiązków podatkowych. Zaplata podatku od towarów i usług, który ma charakter podatku pośredniego, faktycznie nie obciąża finansowo podatnika - sprzedawcy lecz kupującego. Podatek ten jest bowiem zawarty w cenie towaru. W związku z tym to nie podatnik z własnych środków pokrywa zobowiązanie podatkowe w w. w. podatku lecz jego kontrahenci, płacąc cenę brutto (wraz z podatnikiem) za nabywany towar lub usługę. W związku z tym również i z tego względu brak podstaw do przyjęcia, że zapłacenie przez skarżącego podatku od towarów i usług, na który to cel zaciągnął pożyczkę, stanowi dla niego wydatek na prowadzenie działalności gospodarczej, skoro faktycznie podatek ten zapłacili kupujący, a skarżący wbrew obowiązkowi nie odprowadził go do organu podatkowego w terminie. Z tych względów nieuzasadnione jest twierdzenie skargi, że w świetle przepisu art. 9 pkt 10 lit. g ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm.) pożyczka zaciągnięta na zapłatę podatku od towarów i usług podlega zwolnieniu od podatku od czynności cywilnoprawnych jako wydatek na prowadzenie działalności gospodarczej. Wobec powyższego, uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Ruszyński AR