III SA/Wa 3184/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, , po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie : zwrotu odwołania w sprawie o udzielenie zamówienia publicznego z powodu nieuiszczenia wpisu postanawia - odrzucić skargę - Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zwrócił odwołanie wniesione przez T. N. – Stołówka przy [...] w M. z powodu nieuiszczenia wpisu. Powyższe rozstrzygnięcie doręczono stronie w dniu 25 lipca 2005 r. (potwierdzenie odbioru). Pismem wniesionym do Sądu w dniu 11 października 2005 r. (stempel na kopercie) T. N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie, domagając się przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z powodu przekroczenia terminu do jej wniesienia, względnie oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej powoływanej jako u.p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku niedochowania przez skarżącego tego terminu Sąd ma obowiązek – stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. – odrzucić skargę. W przedmiotowej sprawie zestawienie daty doręczenia zaskarżonego postanowienia oraz daty złożenia skargi prowadzi do wniosku, iż termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Ostatnim dniem tego terminu był 24 sierpnia 2005 r., podczas gdy – jak wyżej ustalono – skarżąca wniosła skargę 11 października 2005 r. W tych warunkach Sąd, na podstawie wyżej przywołanych przepisów oraz art. 58 § 3 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Nadto wskazać trzeba, że Sąd podziela stanowisko, którego wyrazem jest wyrok WSA z dnia 15 lutego 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1813/04 (niepubl., powołany w odpowiedzi na skargę), że postanowienie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych w przedmiocie zwrotu odwołania jest objęte kognicją sądu administracyjnego, jako postanowienie kończące postępowanie. Jednocześnie Sąd nie podziela przeciwnego poglądu wyrażonego w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 993/05 (niepubl.). W nawiązaniu do ostatnio powołanego orzeczenia wyjaśnić trzeba, że istotnie ustawodawca przesądził w art. 184 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177 ze zm.), że do postępowania odwoławczego stosuje się zasadniczo przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o sądzie polubownym. Prawdą jest także, że kontrola formalna odwołania jest elementem postępowania odwoławczego, a celem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest wybór najkorzystniejszej oferty i zawarcie umowy cywilnoprawnej. Niemniej jednak postanowienie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych jest aktem wydawanym przez centralny organ administracji rządowej, który bezpośrednio ingeruje w sytuację prawną odwołującego. Jest to zatem publicznoprawny element postępowania odwoławczego, który nie ma przy tym charakteru organizacyjnego, bowiem zamykanie stronie drogi do rozpoznania jej sprawy przez zespół arbitrów i – ewentualnie – sąd powszechny nie może być uznane za czynności organizacyjne, do których może należeć np. wylosowanie arbitrów. Jest to władcza ingerencja w prawa odwołującego, skutkująca pozbawieniem go możliwości dochodzenia w przyszłości jego praw przed sądem. W świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP taka ingerencja administracji nie może pozostawać poza kontrolą sądową, a do kontroli administracji publicznej powołane są sądy administracyjne (art. 184 Konstytucji RP). Wypada również podkreślić, że efekt, jakim jest zawarcie umowy cywilnoprawnej, nie może przesądzać o braku kognicji sądu administracyjnego. W tym zakresie wypowiedział się ostatnio Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II GSK 116/05, uchylając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrzucające skargę na akt administracyjny (nazwany pismem) naczelnego organu administracji zamykający drogę do zawarcia umowy cywilnoprawnej. Świadczy to, że w przypadku władczej ingerencji administracji publicznej w postępowaniu, którego efektem może być umowa cywilnoprawna, ta ingerencja objęta jest kognicją sądu administracyjnego. Podobnie jest w niniejszej sprawie, gdzie ewentualny sukces strony w postępowaniu odwoławczym mógłby skutkować zawarciem przez nią umowy. Niezależnie od powyższego nie można stawiać szybkości postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nad konstytucyjnym prawem do sądu. Argument ten nie może być decydujący również z tego powodu, że jest powszechnie znany fakt znacznego skrócenia postępowania sądowoadministracyjnego, a ponadto – jak sam Sąd w tym postanowieniu przyznaje – istnieje możliwość wyrażenia zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu. Ten instrument może posłużyć do ograniczenia negatywnych skutków – jeżeli tak to można nazwać i takowe wystąpią – sądowej kontroli. Końcowo Sąd zauważa, że ani w przedmiotowej sprawie, ani w wyżej przywołanych i już osądzonych, Prezes Zamówień Publicznych nie negował możliwości zaskarżenia jego postanowienia do sądu administracyjnego. Akceptuje on zatem możliwość sądowej kontroli wydawanego przez siebie aktu. Poza zakresem rozważań Sądu pozostały kwestie trybu i zakresu kontroli sądowej, wymogów postanowienia organu oraz skutków orzeczenia sądu administracyjnego. Są to jednak zagadnienia, które mogą być rozstrzygane wyłącznie przy merytorycznym rozpoznawaniu sprawy. W tej nie ma na to miejsca. W związku z powyższym, a także mając na względzie przytoczone w skardze okoliczności stanowiące przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 6 u.p.p.s.a. poucza skarżącą o prawie złożenia – na zasadach określonych w art. 85 i następne u.p.p.s.a. – wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten – aby zostać merytorycznie rozpoznany i uwzględniony – musi spełniać wymogi określone w ostatnio powołanych przepisach.