VIII SA/Wa 352/25

WyrokWSA w Warszawie2025-09-18

Skład orzekający: Renata Nawrot, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz – Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak środków na koncie przedpłaconym w systemie e-Toll, wynikający z awarii automatycznego doładowania, może być uznany za siłę wyższą zwalniającą z odpowiedzialności za nieuiszczenie opłaty elektronicznej i nałożenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że awaria systemu automatycznego doładowania konta e-Toll nie stanowi siły wyższej w rozumieniu art. 189e k.p.a. Brak środków na koncie przedpłaconym, uniemożliwiający uiszczenie opłaty elektronicznej, jest konsekwencją braku należytej staranności użytkownika w monitorowaniu stanu konta i zapewnieniu jego zasilenia. Odpowiedzialność za nieuiszczenie opłaty ma charakter obiektywny, a kara pieniężna jest obligatoryjna w przypadku stwierdzenia naruszenia.
Stan faktyczny
Skarżący D.J. został obciążony karą pieniężną za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem ciężarowym w dniu 13 listopada 2023 r. Skarżący twierdził, że brak środków na koncie wynikał z awarii systemu automatycznego doładowania e-Toll, co powinno być traktowane jako siła wyższa. Organ administracji uznał, że skarżący nie wykazał należytej staranności w monitorowaniu stanu konta i zapewnieniu środków, a awaria systemu nie zwalnia z odpowiedzialności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 20 lutego 2025 r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej również jako: GITD, organ), działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2024 r. poz. 320 ze zm., dalej: u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U z 2022 r. poz. 2539 ze zm., dalej: rozporządzenie z 2011 r.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U z 2024 r. poz. 1539 ze zm., dalej: u.t.d.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez D.J.od decyzji własnej organu z 30 września 2024 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna: W dniu 13 listopada 2023 r. o godzinie 01:35 System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (dalej również jako: SPOE KAS) zarejestrował przejazd pojazdu ciężarowego o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym SPOE_[...], znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) – węzeł M., co zostało odnotowane pod numerem ewidencyjnym [...]. W wyniku kontroli ustalono, że ww. pojazd został zarejestrowany w SPOE KAS. Z aktywnym kontem użytkownika powiązano urządzenie służące do uiszczania opłat elektronicznych, które zgłaszało konieczność poboru opłaty dla ww. sekcji płatnej powiązanej z wykrytym przejazdem. Na koncie użytkownika typu przedpłaconego w momencie wykonywania przejazdu brak było środków pieniężnych umożliwiających pokrycie należnej opłaty. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Na podstawie danych uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów organ ustalił, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekraczała 3.500 kg. Organ ustalił również, że na dzień naruszenia odpowiedzialnym był podmiot będący posiadaczem ww. pojazdu samochodowego, tj. D.J.(dalej: skarżący, strona). Pismem z 16 lipca 2024 r. znak: [...] organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowego naruszenia. Pismem z 1 sierpnia 2024 r. (data wpływu do organu) pełnomocnik skarżącego (radca prawny) złożył wyjaśnienia, w których wniósł o przeprowadzenie dowodów: 1) z przesłuchania strony na fakt, iż brak uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd 13 listopada 2023 r. był następstwem okoliczności, za jakie strona nie ponosi odpowiedzialności, 2) ze zrzutu ekranu panelu użytkownika systemu e-Toll na fakt nieautoryzowanych i niezlecanych przez stronę zmian w ustawieniach konta rozliczeniowego w postaci zmiany podpięcia karty do konta rozliczeniowego, odpięcia karty do automatycznego doładowania oraz zmiany danych finansowych konta rozliczeniowego, które miały miejsce 16 października 2023 r. o godzinie 03:42 w nocy, 3) z wydruku wiadomości e-mail z pomocy technicznej e-Toll na fakt, że powyższe zmiany skutkujące brakiem możliwości uzupełnienia konta rozliczeniowego były następstwem nieprawidłowości w działaniu tego systemu, co było okolicznością niezawinioną przez skarżącego, 4) ze zrzutu ekranu panelu użytkownika systemu e-Toll na fakt, iż od początku użytkowania systemu e-Toll skarżący nie zmieniał karty podpiętej do konta rozliczeniowego, lecz jej numery oraz numer rachunku bankowego pozostawały zawsze takie same, 5) z wydruku z systemu bankowości elektronicznej o posiadaniu środków na rachunku bankowym wystarczających do uzupełnienia konta e-Toll 13 listopada 2023 r. celem uregulowania płatności, pod warunkiem prawidłowego działania systemu e-Toll, a w konsekwencji gdyby nie doszło do nieprawidłowości działania tego systemu 16 października 2023 r., to konto rozliczeniowe byłoby automatycznie uzupełnione, 6) przedłożenie dowodów potwierdzających zaistniałe naruszenie (zdjęcie, fragment nagrania), że przedmiotowy pojazd 13 listopada 2023 r. o godzinie 01:35 został odnotowany przez wskazane urządzenie kontrolne. Ponadto pełnomocnik strony wniósł o odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej i umorzenie postępowania na podstawie art. 189e k.p.a. W odniesieniu do powyższych wyjaśnień GITD pismem z 6 sierpnia 2024 r. zawiadomił stronę o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego informując, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego uzupełniono materiał dowodowy o wydruki z Elektronicznego Systemu Poboru Opłat, na podstawie których jednoznacznie ustalono, iż w momencie ww. przejazdu na koncie użytkownika nie było dostępnych środków pieniężnych umożliwiających pobranie opłaty za przejazd, zaś pierwsze zasilenie konta po przedmiotowym naruszeniu miało miejsce 14 stycznia 2024 r. o godz. 15:53 w kwocie 1.000 zł oraz o godz. 16:00 w kwocie 20 zł. Nadto organ wskazał, że strona 16 października 2023 r. otrzymała trzykrotnie komunikat na Internetowym Koncie Klienta (dalej: IKK), iż odnotowano niski próg salda w ramach Konta Rozliczeniowego [...] i prośbę o doładowanie, następnie iż automatyczne doładowanie kartą nr [...]na kwotę 500 zł nie poskutkowało zasileniem salda Konta Rozliczeniowego nr [...], a także o blokadzie automatycznego doładowania Konta Rozliczeniowego nr [...], odpięciu karty nr [...]oraz informację, iż w celu wznowienia automatycznych doładowań należy ponownie dodać kartę. Jednocześnie organ wskazał, że w przypadku braku środków na koncie Elektronicznego Systemu Poboru opłat należy je uzupełnić nie później niż do 3 dni po zakończeniu przejazdu. W odpowiedzi na przesłany wniosek dowodowy organ przesłał wydruk dokumentacji fotograficznej, zarejestrowanej pod numerem [...], dotyczącej przejazdu pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] 13 listopada 2023 r. o godz. 01:35. Postanowieniem z 3 września 2024 r. znak: [...] GITD nie uwzględnił wniosków dowodowych strony wskazanych w punktach: 1-4 pisma z 1 sierpnia 2024 r. GITD decyzją z 30 września 2024 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 w związku z art. 107 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 i art. 13l u.d.p., art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b u.t.d. oraz rozporządzenia z 2011 r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego 13 listopada 2023 r. pojazdem o numerze rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z uwagi na charakter naruszonego obowiązku nie znalazł podstaw do zastosowania przepisu art. 189f § 1-3 k.p.a. W niniejszej sprawie GITD nie znalazł również uzasadnienia do umorzenia postępowania z tej przyczyny, że do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej (art. 189e k.p.a.). Strona, reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na fakt braku uiszczenia opłaty elektronicznej, zrzutu ekranu z systemu e-Toll, wydruku wiadomości e-mail z pomocy technicznej, wydruku z systemu bankowości elektronicznej, rejestrów pracy systemu informatycznego e-Toll oraz opinii biegłego z zakresu informatyki i systemów informatycznych. W obszernym uzasadnieniu środka odwoławczego pełnomocnik strony wskazał, że w przypadku nakładanych kar na podstawie art. 13k u.d.p. zastosowanie znajdują regulacje w zakresie administracyjnych kar pieniężnych, określone w przepisach art. 189a k.p.a. i następnych. Dlatego zastosowanie w niniejszej sprawie będzie miał przepis art. 189e k.p.a. W ocenie skarżącego przedmiot sprawy jest przykładem działania siły wyższej. Okolicznością bezsporną jest bowiem to, że w niniejszej sprawie doszło do awarii systemu automatycznego doładowania, a w konsekwencji - odpięcia dotychczas używanej karty przez użytkownika. Fakt ten został przyznany przez pomoc techniczną e-Toll. Następnie pełnomocnik dokonał wykładni terminu "siła wyższa" na gruncie prawa administracyjnego. Jego zdaniem strona nie miała kontroli nad sprawnością systemu automatycznego doładowania e-Toll. Nie ulega wątpliwości, że zdarzenie to miało charakter nadzwyczajny i wyjątkowy, którego nie dało się przewidzieć. Biorąc pod uwagę, że skarżący na swoim rachunku bankowym, podpiętym (przed awarią) do konta użytkownika systemu e-Toll, posiadał wystarczające środki do jego uzupełnienia, nie sposób uznać, by ponosił jakąkolwiek odpowiedzialność za fakt, że na skutek awarii systemu automatycznego doładowania jego konto nie było zasilone. Ponadto skarżący nie miał możliwości powzięcia wiadomości o nieprawidłowościach związanych z automatycznym doładowaniem konta. W momencie powzięcia wiadomości o powyższym problemie niezwłocznie uzupełnił przedmiotowe konto ręcznie i podpiął kartę, która na skutek błędu systemu odpięła się od konta rozliczeniowego. Wobec powyższego pełnomocnik strony wniósł o odstąpienie od wymierzania kary pieniężnej. GITD opisaną na wstępie decyzją z 20 lutego 2025 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. W uzasadnieniu ww. decyzji organ przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że w decyzji z 30 września 2024 r. prawidłowo ustalano stan faktyczny, na co pozwalał zgromadzony materiał dowodowy, z którego wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o nr rejestracyjnym [...] 13 listopada 2023 r. o godz. 01:35 nie została uiszczona z powodu braku środków na koncie umowy użytkownika. Tym samym doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Jednocześnie strona nie spełniła warunku z art. 13k ust. 8a u.d.p., tj. nie uiściła wymaganej opłaty w terminie 3 dni od zakończenia przedmiotowego przejazdu, bowiem doładowanie konta w systemie e-Toll za pośrednictwem IKK nastąpiło dopiero 14 stycznia 2024 r. o godzinie 15.53 oraz 16:00 kwotami: 1.000 zł i 20 zł. Konsekwencją naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu 13 listopada 2023 r., został wyszczególniony w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 2011 r. Natomiast na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: GDDKiA) Oddział w O. z 16 kwietnia 2024 r., dotyczącego oznakowania drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) – węzeł M., nie stwierdzono uchybień w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34 oznaczających pobór opłaty elektronicznej. W odniesieniu do zarzutów strony, iż naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nie było zamierzone i wynikało z problemów z działaniem automatycznego doładowania konta w systemie e-Toll, organ wskazał, że ustawodawca w przepisach u.d.p. nie przewidział żadnych okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej określonej w art. 13k ust. 1 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Taką okolicznością nie jest również problem z działaniem systemu poboru opłat. Organ ocenił, że strona poprawnie dokonała zarówno rejestracji pojazdu, jak i urządzenia w systemie e-Toll. Natomiast nieuiszczenie opłaty elektronicznej wynikało z nienależytej staranności dotyczącej zabezpieczenia wystarczającej ilości środków na koncie. Pobrane z IKK wydruki z 16 października 2023 r. informowały bowiem stronę, że odnotowano niski próg salda w ramach konta rozliczeniowego [...] i prośbę o doładowanie, następnie że automatyczne doładowanie kartą na kwotę 500 zł nie poskutkowało zasileniem salda tego konta, a także o blokadzie automatycznego doładowania konta rozliczeniowego nr [...], odpięciu karty oraz informację, iż w celu wznowienia automatycznych doładowań należy ponownie dodać kartę. Zatem organ ustalił, iż odpięcie karty do automatycznego zasilania konta wynikało z braku środków na koncie bankowym użytkownika, na którym ciąży obowiązek monitorowania oraz weryfikacji stanu konta, aby zapewnić możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze płatnej. Tymczasem strona po komunikacie z 16 października 2023 r. nie dokonała żadnych czynności w ustawowym terminie 3 dni w celu usunięcia nieprawidłowości, tylko realizowała przejazdy płatnymi odcinkami dróg krajowych, czym świadomie naraziła się na odpowiedzialność administracyjną. Skarżący powinien za każdym razem przed rozpoczęciem przejazdu po płatnych odcinkach dróg krajowych sprawdzić, czy na koncie rozliczeniowym w e-Toll znajdują się środki w kwocie pozwalającej mu na odbycie planowanego przejazdu w całości. Organ wyjaśnił, że jest to możliwe do sprawdzenia w IKK, w którym użytkownik może na bieżąco uzupełniać lub zmieniać dane. GITD zauważył również, że powiadomienie o niskim stanie salda na koncie e-Toll oraz funkcja automatycznego doładowania konta jest wyłącznie rozwiązaniem technicznym udostępnianym przez operatora, natomiast u.d.p. nie zawiera regulacji, które zwalniałyby podmiot określony w art. 13k ust. 4 u.d.p. z odpowiedzialności administracyjnej w przypadku komplikacji związanych z powyższą funkcjonalnością. Z tych względów przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania przedmiotowej sprawy administracyjnej. Jednocześnie wskazał, że konto użytkownika typu pre-pay w SPOE KAS może zostać doładowane przez: - IKK/aplikację mobilną e-TOLL, z wykorzystaniem przelewu bankowego, karty płatniczej, karty flotowej, płatności mobilnych, tj. Blik, Pay-By-Link, - w Miejscu Obsługi Klienta kartą płatniczą, kartą flotową lub gotówką. Organ wskazał również, że zawnioskowane przez pełnomocnika strony wnioski dowodowe są nieuzasadnione. Okoliczność braku środków pieniężnych na koncie użytkownika systemu e-ToIl została bowiem wyjaśniona na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach niniejszej sprawy. Poza tym zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący, wiarygodny i spójny, a przeprowadzenie kolejnych dowodów miałoby na celu jedynie przedłużenie postępowania. Ponadto organ ponownie przeanalizował przesłanki zawarte w art. 189f § 1 k.p.a. i w jego ocenie przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Przede wszystkim należy wskazać, że jeżeli strona uchybiła podstawowym obowiązkom w zakresie uiszczania opłaty elektronicznej, jakimi było w przypadku konta użytkownika typu pre-pay zasilanie konta użytkownika środkami, to w żadnym razie nie można mówić o znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 k.p.a. i żądać odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem organu również przepis art. 189e k.p.a. nie ma w sprawie zastosowania, bowiem przewidziano w nim wprost, że gdy do naruszenia prawa dojdzie wskutek siły wyższej, strona nie może zostać ukarana. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że bezpośrednia przyczyna powstania naruszenia miała ścisły związek z działaniem strony, nie była zatem zewnętrzna. Natomiast w ocenie organu kwestia nieprawidłowego działania automatycznego doładowania nie może skutkować zakwalifikowaniem zaistniałego naruszenia jako zdarzenia będącego skutkiem wystąpienia siły wyższej. Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji i nałożenie kary w sytuacji, w której postępowanie I instancji, jak i postępowanie prowadzone na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy prowadzone było z naruszeniem bezpieczeństwa prawnego, zasady zaufania obywateli do państwa i prawa, 2) art. 7 k.p.a. w związku z art. 7a k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 78 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także brak rozstrzygnięcia wątpliwości faktycznych na korzyść strony, w sytuacji oddalenia wniosków dowodowych strony z uwagi na arbitralne przyjęcie ich nieprzydatności dla rozpoznania sprawy, 3) art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej nałożonej na skarżącego przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział l\/a), które regulują zasady nakładania kar pieniężnych i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie u.d.p., a które to przepisy pozwalają odstępować od nakładania kar i poprzestawać na pouczeniu i które zostały przez organ pominięte, pomimo że kary pieniężne w u.d.p. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.d.p. odwołanie się do uregulowań działu l\/a k.p.a., 4) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. i wyrażonej w tych przepisach zasady działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasady zaufania do władzy publicznej, z uwagi na fakt, iż: - organ arbitralnie stwierdził, że elektroniczny system poboru opłat e-Toll funkcjonował prawidłowo, w sytuacji gdy wsparcie techniczne systemu e-Toll w wiadomości e-mail w sposób niebudzący wątpliwości wskazało, iż zmiany podpięcia karty do konta rozliczeniowego, odpięcia karty do automatycznego doładowania oraz zmiany danych finansowych konta rozliczeniowego, które miały miejsce 16 października 2023 r. o godzinie 03:42 w nocy, skutkujące brakiem możliwości uzupełniania konta rozliczeniowego, były następstwem nieprawidłowości w działaniu systemu e-Toll, a zatem brak możliwości pobrania środków i następczo brak możliwości automatycznego pobrania opłaty jest okolicznością, za jaką skarżący nie ponosi odpowiedzialności, - skarżący przedstawił dowody w postaci wyciągów z rachunku bankowego na fakt, iż gdyby elektroniczny system poboru opłat e-Toll działał prawidłowo i nie miałyby miejsca nieautoryzowane przez skarżącego zmiany w jego koncie rozliczeniowym, to miał on wystarczające środki na rachunku bankowym, by zapłacić za przejazd 13 listopada 2023 r., 5) art. 84 § 1 k.p.a. poprzez arbitralne przyjęcie przez organ, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie są wymagane wiadomości specjalne, a w konsekwencji brak przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego oraz błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i utrzymanie w mocy decyzji z 30 września 2024 r., podczas gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie; II. przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1406, dalej: rozporządzenie w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych z 2015 r.) polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny wskazuje na brak podstaw do zastosowania ww. przepisów i wymierzenia kary pieniężnej skarżącemu, albowiem dopełnił on wszelkich obowiązków w zakresie opłaty elektronicznej, o której mowa w ww. ustawie. W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji GITD. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto GITD szczegółowo odniósł się do postawionych w skardze zarzutów, przedstawiając argumentację na poparcie zajętego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji, wydając zaskarżony, akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a) sąd, badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja GITD o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego płatnym odcinkiem drogi krajowej. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., w myśl którego korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm., dalej: P.r.d.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Jak stanowi art. 13k ust. 1 u.d.p. za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1.500 zł – w pozostałych przypadkach. Z kolei art. 13ha ust. 1 u.d.p. przewiduje, że powyższe opłaty (zwane opłatami elektronicznymi) są pobierane za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach rozporządzenia z 2011 r., wydanego na podstawie upoważnienia określonego w art. 13ha ust. 6 u.d.p. Okoliczność, że kontrolowany przejazd był wykonywany po drodze określonej w ww. rozporządzeniu jest niesporna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. wyroki NSA z: 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 151/21; z 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3521/15, publ. cbosa). Nie jest więc warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej. Przesłankami tej odpowiedzialności są jedynie przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. Te przesłanki muszą zostać wykazane przez organ w postępowaniu dotyczącym naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. Stosownie do treści art. 13k ust. 4 u.d.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 2a-2d, wymierza się: właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu, albo korzystającemu z drogi w przypadku, o którym mowa w art. 13ia ust. 19. Art. 13hb ust. 1bb u.d.p. stanowi, że opłata elektroniczna jest pobierana za pomocą systemu teleinformatycznego (SPOE KAS). W celu jej uiszczania z wykorzystaniem SPOE KAS właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu jest obowiązany dokonać rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną (art. 13ia ust. 1 u.d.p.). Rejestracji nie dokonuje się w przypadku uiszczania opłaty elektronicznej z wykorzystaniem usługi EETS. Rejestr, o którym mowa w ust. 1, jest prowadzony przez Szefa KAS w SPOE KAS (art. 13ia ust. 3 u.d.p.). Zgodnie z art. 13i ust. 3a u.d.p. na potrzeby poboru opłaty elektronicznej za pomocą SPOE KAS są stosowane urządzenia mobilne, zewnętrzne systemy lokalizacyjne oraz urządzenia pokładowe wykorzystujące technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych. W myśl art. 13l ust. 1 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 i 3a, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego. Dodać należy, że art. 13l ust. 1a u.d.p. stanowi, że Główny Inspektor Transportu Drogowego może wykorzystywać przy kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej SPOE KAS. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 czerwca 2021 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 220) kontrola jest prowadzona w trybie stacjonarnym lub mobilnym. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie opłat elektronicznych pobieranych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS oraz przekazywania kar grzywny (Dz. U. 2022 r. poz. 2656) opłatę elektroniczną wnosi się w trybie: 1) przedpłaty - dokonywanej przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, za przejazd którymi jest pobierana opłata elektroniczna, w wysokości pozwalającej na odbycie planowanego przejazdu, nie niższej niż 20 zł, albo 2) płatności okresowej z zabezpieczeniem - po zatwierdzeniu przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, prawidłowo złożonego zabezpieczenia umożliwiającego bezwarunkowe, natychmiastowe, pełne i nieodwołalne ściągnięcie należnej opłaty elektronicznej w przypadku nieterminowego uiszczenia tej opłaty. Końcowo omawiając ramy prawne w niniejszej sprawie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 13k ust. 8a u.d.p. kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w trybie przedpłaty nie wymierza się, jeśli do SPOE KAS zostały przekazane dane geolokalizacyjne, a właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu uiścił opłatę elektroniczną w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Informacje o wysokości nieuiszczonej opłaty elektronicznej są dostępne za pośrednictwem SPOE KAS. Cytowany przepis nie ma zastosowania, jeśli do ujawnienia naruszenia doszło w wyniku kontroli, o której mowa w art. 13l, wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, po zatrzymaniu pojazdu podczas przejazdu po drodze określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 (art. 13k ust. 8b u.d.p.). Analizując kontrolowaną sprawę, Sąd uznał, że GITD prawidłowo zinterpretował znaczenie powyższych przepisów. Wykładnia ta determinowała zakres ustaleń faktycznych, jakie należało poczynić, aby zastosowanie tych przepisów mogło być uznane za prawidłowe. W przedmiotowej sprawie strona nie uiściła opłaty elektronicznej w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu, tym samym art. 13k ust. 8a u.d.p. nie może mieć zastosowania. Zarówno na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, jak i skargi skarżący konsekwentnie podnosił, że istotną okolicznością w sprawie był fakt, iż 16 października 2023 r. doszło do awarii systemu automatycznego doładowania, a w konsekwencji odpięcia dotychczas używanej karty przez użytkownika. Skarżący nie mógł więc uzupełnić konta rozliczeniowego z uwagi na nieprawidłowości w działaniu systemu e-Toll, które należy interpretować jako siłę wyższą. W ocenie strony siła wyższa to zdarzenie zewnętrzne w stosunku do podmiotu zobowiązanego, co oznacza, że pozostaje ono poza kontrolą tego podmiotu, który nie ma żadnego wpływu na jego wystąpienie i skutki. Jest to zdarzenie nadzwyczajne, wyjątkowe, któremu nie można zapobiec i którego nie da się przewidzieć w świetle aktualnego stanu wiedzy i doświadczenia. Tym samym skarżący nie miał wpływu na zaistniałe naruszenie, co powinno skutkować umorzeniem postępowania administracyjnego. Przepis art. 189e k.p.a. przewiduje, że w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Sąd podziela definicję "siły wyższej" zaprezentowaną przez pełnomocnika strony. Niewątpliwie siłę wyższą definiuje się jako zdarzenia i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć lub których nie mogła przezwyciężyć. Należą do nich: 1) działania przyrody (np. osunięcie się ziemi, powódź, lawina, huragan); 2) akty władzy publicznej (akty normatywne, akty administracyjne, np. nagła zmiana systemu pieniężnego, wywłaszczenie) oraz 3) zaburzenia życia zbiorowego (np. zamieszki uliczne, nagłe strajki, rewolucje). Przepis art. 189e k.p.a. nie może jednak wyłączać odpowiedzialności strony w przedmiotowej sprawie, bowiem naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nie zostało spowodowane wskutek zdarzenia o takim charakterze. Natomiast było konsekwencją zaniechań użytkownika systemu e-Toll w postaci braku posiadania środków pieniężnych na koncie umowy użytkownika, co uniemożliwiało wniesienie należnej za przejazd opłaty elektronicznej. Gdyby strona na bieżąco monitorowała swoje konto rozliczeniowe w IKK, to dowiedziałaby się, że 16 października 2023 r. otrzymała 3 powiadomienia: o niskim stanie salda z prośbą o doładowanie, następnie że automatyczne doładowanie kartą na kwotę 500 zł nie poskutkowało zasileniem salda konta rozliczeniowego, o odpięciu karty i konieczności ponownego dodania karty w celu wznowienia automatycznych doładowań. Przedmiotowy pojazd w dniu naruszenia (13 listopada 2023 r.) był przypisany do konta rozliczeniowego w trybie przedpłaty, na którym nie znajdowały się środki niezbędne do uiszczenia opłaty elektronicznej, a to na użytkowniku dróg płatnych ciąży obowiązek monitorowania oraz weryfikacji stanu konta w taki sposób, aby wypełnić ciążące na nim obowiązki i nie naruszać przepisów o opłatach elektronicznych. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że niezwłocznie (po dowiedzeniu się o niedziałaniu systemu automatycznego doładowania jego konta w systemie e-Toll) - uzupełnił to konto i ręcznie podpiął kartę, jeśli nastąpiło to dopiero 14 stycznia 2024 r., a więc 3 miesiące po awarii systemu i 2 miesiące po dniu naruszenia. W ocenie Sądu ta okoliczność świadczy o braku należytej staranności ze strony skarżącego, który poruszał się pojazdem ciężarowym po płatnym odcinku drogi publicznej bez wcześniejszego upewnienia się, czy na koncie przedpłaconym ma środki na dany przejazd. Kontrola konta rozliczeniowego powiązanego z pojazdem powinna być dokonywana na bieżąco, przed skorzystaniem z odcinka drogi krajowej objętej systemem elektronicznego poboru opłat. W przedmiotowej sprawie strona nie dochowała należytej staranności w tym zakresie, dlatego doszło do naruszenia skutkującego nałożeniem kary pieniężnej. Z pewnością nie było to skutkiem siły wyższej. Sąd w pełni podziela ocenę organu, że powiadomienie o niskim stanie salda na koncie e-Toll oraz funkcja automatycznego doładowania konta jest wyłącznie rozwiązaniem technicznym udostępnianym przez operatora, natomiast u.d.p. nie zawiera regulacji, które zwalniałyby użytkownika drogi płatnej z odpowiedzialności administracyjnej w przypadku komplikacji związanych z powyższą funkcjonalnością. Jeśli nastąpiła awaria automatycznego doładowania konta rozliczeniowego w systemie e-Toll, to skarżący mógł wybrać również inną metodę doładowania konta, aby zgodnie z przepisami korzystać z transportu drogowego po płatnych odcinkach dróg krajowych. Systematyczne monitorowanie swojego konta i wpłacanie na bieżąco stosownych środków nie doprowadziłoby do zaistniałej sytuacji. W sytuacji posiadania konta w trybie przedpłaty kierowca nie powinien wykonywać przejazdu po drodze płatnej, jeśli na tym koncie widnieje debet. Rację ma GITD, że strona, jako profesjonalny podmiot, powinna wykazać należytą staranność podczas prowadzenia tego typu działalności gospodarczej poprzez zapewnienie realizacji obowiązków ustawowych wynikających z u.d.p. (por. również wyroki WSA w Warszawie: z 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1406/24, z 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1307/24, z 25 marca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 6326/23, publ. cbosa). Rolą podmiotu poruszającego się po drodze płatnej jest bowiem podjęcie takich rozwiązań organizacyjnych, aby zadośćuczynić wymogom stawianym przez przepisy prawa. Odpowiedzialność administracyjna o charakterze obiektywnym oznacza, że jej istotą nie jest wina podmiotu, który ma zostać ukarany, ale czy nastąpiło określone zdarzenie sankcjonowane karą pieniężną. Kara administracyjna ma na celu przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Decyzja o wymierzeniu takiej kary jest decyzją związaną, co oznacza, że GITD - w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej – jest zobligowany do jej wydania, niezależnie od motywów, jakimi kierował się korzystający z drogi publicznej, wjeżdżając na drogę płatną, jego sytuacji osobistej i materialnej, jak i od tego, czy miał on świadomość naruszenia prawa. Wskazanego podejścia organu do omawianej kwestii nie podważa również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08 (publ. OTK-A, 2010, Nr 3 poz. 26) stwierdził, że dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych, jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków, nie budzi wątpliwości. Brak stosownej sankcji powoduje bowiem, że przepis staje się martwy, a niespełnianie obowiązku nagminne. Administracyjne kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz Państwa. Kary te, stosowane automatycznie z mocy ustawy, mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywuje adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa. Administracyjna kara pieniężna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonywania obowiązków wobec Państwa, a organ administracyjny musi posiadać skuteczne środki, które skłonią adresatów norm do oczekiwanego zachowania w sferach uznanych za szczególnie istotne. W ocenie Sądu organ nie naruszył również art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Warunkiem zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest kumulatywne zaktualizowanie się obu przesłanek wskazanych w tym przepisie, a zatem zarówno znikomej wagi naruszenia prawa, jak i zaprzestania naruszania prawa. Zasadnie organ przyjął, że w niniejszej sprawie naruszenie wywołało na tyle istotne negatywne skutki w sferze dóbr prawnie chronionych, że nie sposób mówić o znikomej wadze naruszenia. Doszło bowiem do uszczuplenia wpłat na Krajowy Fundusz Drogowy, który jest podstawowym źródłem finasowania inwestycji związanych z rozbudową i utrzymaniem infrastruktury na drogach krajowych (por. art. 13hb ust. 2 u.d.p.). Budowa dróg stanowi szczególnie ważny interes publiczny, przede wszystkim także w zakresie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Strona natomiast uchybiła podstawowemu obowiązkowi korzystającego z drogi publicznej (uiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd), który dotyczy wszystkich użytkowników publicznych dróg płatnych. Dlatego w żadnym razie nie można mówić o znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Nie wystąpiła też druga przesłanka ww. przepisu. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się bowiem, że przesłanka ta może znaleźć zastosowanie wyłącznie do tzw. deliktów wieloczynowych, trwałych oraz popełnianych z zaniechania. Natomiast naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., ma charakter jednoczynowy oraz jednocześnie skutkowy; polega bowiem na braku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd, wraz z którym dochodzi do zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Tym samym manifestacja zewnętrzna zmiany stosunku sprawcy do obowiązku respektowania porządku prawnego nie jest możliwa nigdy. Nie da się bowiem w tego rodzaju sprawach cofnąć nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd (zob. A. Wróbel, art. 189f k.p.a., t. 5 – 6, [w]: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2022 oraz A. Celera, J.G. Firlus, art. 189f k.p.a., t. 4, [w]: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, pod red. H. Knysiak-Sudyka, WKP 2019, wyroki NSA: z 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1091/19, z 10 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 294/20, z 5 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 1365/23, publ. cbosa). Zatem w odniesieniu do przedmiotowego deliktu przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" nie ma zastosowania. Brak jest więc podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie był wystraczający do uznania, że sankcjonowany przejazd wykonywany był z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Tym samym GITD, mając na uwadze zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.), wskazał w zaskarżonej decyzji na ustalenie wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do przeprowadzenia postępowania wyznaczonego przepisami art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 i art. 13k ust. 4 u.d.p. Niezasadny jest zatem zarzut skargi naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych z 2015 r. W tym miejscu należy zauważyć, że organ nie mógł naruszyć ww. przepisu rozporządzenia, bowiem zostało ono uchylone z dniem 15 czerwca 2021 r. Nie są również uzasadnione wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Organ, mając na uwadze art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podjął wszelkie niezbędne czynności do wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy, zgromadził wyczerpująco materiał dowodowy, ocenił go w sposób wszechstronny i swobodny, zgodnie z art. 80 k.p.a., a następnie wyczerpująco i logicznie uzasadnił swoją decyzję, realizując dyrektywy zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie podziela zarzutu strony naruszenia art. 7a k.p.a., a więc że w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, które winny być rozstrzygnięte na korzyść strony. Należy zgodzić się z organem, że odmienna interpretacja przepisów prawa przez stronę nie oznacza, że istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej. Norma z art. 7a k.p.a. dotyczy ochrony strony przed negatywnymi skutkami niejasności przepisów, która to niejasność w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Chodzi więc o sytuację, w której wykładnia przepisów prowadzi do obiektywnych wniosków o możliwości wyprowadzenia z normy prawnej kilku możliwych do zaakceptowania wyników wykładni przepisu. Podstawa prawna nałożenia na stronę kwestionowanej kary pieniężnej nie budzi - w ocenie Sądu - żadnej wątpliwości. Natomiast subiektywne przeświadczenie strony, sprowadzające się do innego rozumienia przepisu, nie stanowi wątpliwości co do treści normy prawnej. W ocenie Sądu nie można również zarzucić organowi naruszenia zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.), bowiem postępowanie zostało przeprowadzone w sposób przejrzysty i brak jest podstaw do uznania, że czynności podejmowane przez organ w toku postępowania mogły uchybić przedmiotowej regulacji. Organ wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, a więc uczynił zadość zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.). Fakt, że strona nie zaakceptowała zasadności przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, nie świadczy o naruszeniu przez organ prawa i zasady przekonywania. Nie wymaga się bowiem od organu osiągnięcia rezultatu, tj. przekonania strony, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 124/10, publ. cbosa). Zdaniem Sądu z okoliczności stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby skarżący, realizując przejazd 13 listopada 2023 r., w tym planując jego trasę, nie mógł, zachowując minimum wymaganej staranności, wejść w posiadanie informacji odnośnie do stanu środków na koncie przedpłaconym, a w konsekwencji – właśnie w kontekście planowanej trasy przejazdu – zabezpieczyć ich wysokość w kwocie pozwalającej na uiszczenie wymaganej opłaty elektronicznej i tym samym uczynić zadość obowiązkowi, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Zarzuty skargi zmierzają w swej istocie do podważenia, podzielonego przez Sąd, stanowiska GITD dotyczącego zasadności nałożenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie. Odnosząc się do przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, Sąd wskazuje, że organ rozstrzygnął w tym przedmiocie w toku postępowania administracyjnego zawiadomieniem z 6 sierpnia 2024 r. oraz postanowieniem z 3 września 2024 r. (k. 22 i 24 akt administracyjnych). Wnioski dowodowe zgłoszone w skardze stanowią powtórzenie wniosków składanych w toku postępowania przed organem (pisma z 27 lipca 2024 r. i 16 października 2024 r.). Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd wprawdzie może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, ale tylko wtedy, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zdaniem Sądu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego omówionego przez organ w zaskarżonej decyzji wszystkie istotne i niezbędne okoliczności zostały wyjaśnione. Niewątpliwe jest, że 16 października 2023 r. skarżący otrzymał informację o konieczności doładowania konta przedpłaconego, ale – jak zasadnie argumentował organ – nie wykazał należytej staranności i nie podjął skutecznego działania w celu uniknięcia przedmiotowego naruszenia. Przedłożony przez pełnomocnika w toku postępowania administracyjnego wyciąg z konta skarżącego z [...] S.A. (k. 14 akt administracyjnych) przedstawia stan konta strony wyłącznie na dzień 31 października 2023 r., zatem nie może być dowodem na potwierdzenie, że 16 października 2023 r., kiedy nastąpiła nieskuteczna próba automatycznego doładowania, skarżący miał na koncie środki pozwalające na zrealizowanie operacji. W odniesieniu do wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki i systemów informatycznych, to – jak wynika z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. – w postępowaniu przed sądem administracyjnym przeprowadzane są wyłącznie uzupełniające dowody z dokumentów. Natomiast Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ art. 84 § 1 k.p.a., gdyż nie zaistniały w sprawie przesłanki do zastosowania tego przepisu (sprawa nie wymagała wiadomości specjalnych). Końcowo należy dodać, że brak staranności nie może prowadzić do uwolnienia skarżącego od odpowiedzialności administracyjnej za wynikłe w sprawie naruszenie przez wyłączenie stosowania przepisów, które w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej łączą z tym naruszeniem konsekwencję nałożenia kary pieniężnej, która jest sztywna. Organ nie może od niej odstąpić ani miarkować (poza wskazanymi sytuacjami regulowanymi przepisami art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które w tej sprawie nie zachodzą), gdyż nie ma tu żadnego luzu decyzyjnego. Jak już wyżej wskazano kara za przejazd po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia z 2011 r. jest nakładana decyzją związaną, tzn. że organ nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą, nie działa w ramach uznania administracyjnego, lecz w przypadku stwierdzenia naruszenia wymierzenie kary jest z woli ustawodawcy obligatoryjne, a jej wysokość została wprost określona w ustawie. W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., którego treść określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący może ubiegać się w odrębnym postępowaniu o udzielenie ulg na podstawie art. 189k § 1 k.p.a., tj. wystąpić do GITD z wnioskiem o umorzenie kary w całości lub w części, rozłożenie kary na raty lub odroczenie terminu jej płatności, o czym został poinformowany w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Powołane przepisy

art. 127 § 3art. 138 § 1 pkt 1 ustawyart. 13 ust. 1 pkt 3art. 13k ust. 1 pkt 2art. 13k ust. 4 ustawyart. 50 pkt 1art. 51 ust. 6 pkt 1art. 189e k.p.art. 104art. 107 k.p.art. 13lart. 189f § 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło