II SA/Lu 125/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi T. T., S. T. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w § 2, w części dotyczącej odrzucenia zarzutu T. T. i S. T. z dnia 17 lipca 2003 r. w punkcie 2, odnoszącym się do projektowanego zagospodarowania działki nr [...]; II. opisana w pkt. I uchwała w części, w jakiej stwierdzono jej nieważność, nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Rady Miasta na rzecz T. T. i S. T. kwotę 425 ( czterysta dwadzieścia pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uchwałą Nr X/120/2003, podjętą w dniu 29 października 2003 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, Rada Miasta rozpatrzyła wniesione przez T. T. i S. T. - w dniu 17 lipca 2003 r. – zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i rewaloryzacji "Śródmieścia" T.L.. W ocenie Rady, zasadny był zarzut, że opracowany projekt planu zagospodarowania przestrzennego na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000 nie respektuje aktualnego geodezyjnego podziału działki Nr 221. Z tego powodu uwzględniono powyższy zarzut ( §1 uchwały). Odnosząc się do pozostałych zarzutów i odrzucając je ( §2 uchwały) w uzasadnieniu swojego stanowiska , Rada wyjaśniła, że : - część działki Nr 221 przeznaczona jest pod zabudowę obiektem kubaturowym, o długości równej długości istniejącego budynku zlokalizowanego na sąsiedniej działce Nr 223/2; - niezabudowana wewnętrzna część działek tego kwadratu tworzy dziedziniec – patio; - tego rodzaju zabudowa zgodna jest z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690) oraz zasadami sąsiedztwa określonymi w Kodeksie cywilnym; - szczegółowe przeznaczenie terenu jako terenu usług komercyjnych i usług publicznych określa § 5 projektu uchwały w ustaleniach ogólnych planu, natomiast część opisowa projektu dotycząca symbolem A7 i A11 jest niejasna o czym już z urzędu zasygnalizowano projektantowi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. i S. T. domagali się uchylenia uchwały, argumentując, iż zabudowa należącej do nich działki Nr 221/2 budynkiem o długości takiej jak budynek na sąsiedniej działce Nr 223/2 – zgodnie z projektem planu zagospodarowania przestrzennego – jest dla nich krzywdząca albowiem taka zabudowa umożliwia zagospodarowanie nieruchomości tylko w 30%. Zwrócili uwagę, że działka Nr 223/2 zabudowana jest całkowicie, natomiast "działka Nr 220 zabudowana jest na całej długości" ich działki, którą chcieliby przeznaczyć nie na patio lecz pod budynek, przynoszący wymierne korzyści materialne. Zarzucili, że Rada dokonała dowolnej interpretacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i nie podała nawet konkretnych przepisów tego rozporządzenia, które by uzasadniać miały słuszność stanowiska o odrzuceniu zarzutów. W odpowiedzi na skargę wskazano, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy obszaru wpisanego do rejestru zabytków jako wybitny przykład rozplanowania miasta i cennego zabytku polskiej szkoły urbanistycznej z II połowy XVI wieku. Z tego względu projekt planu uzgodniony był z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Wyjaśniono także, iż działka skarżących położona jest na terenie ograniczonym ulicami – [...], [...] i [...], w kwartale oznaczonym na planie symbolem A-11 UC, UP. Obszar ten przeznaczono na usługi publiczne i komercyjne. Projekt zakłada uzupełnienie istniejących pierzei ulic, w tym pierzei przy ulicy [...] budynkami harmonizującymi w zakresie skali, bryły, detalu z utrzymaniem utrwalonej linii zabudowy, z pozostawieniem wnętrza terenu (bloku) bez zabudowy. Na działce skarżących projekt planu przewiduje zabudowę jako uzupełnienie pierzei ulicy [...] w nawiązaniu do zabudowy istniejącej na działkach sąsiednich, na których znajdują się obiekty ze ścianami usytuowanymi bezpośrednio przy granicy działki Nr 221/2. Według planu dopuszczalna jest realizacja budynku przylegającego do istniejącego – na sąsiedniej działce - całą długością ściany bowiem zgodnie z warunkami technicznymi nie ma możliwości budowy budynku poza granicą działki Nr 223/2. Na działce Nr 222 w strefie przylegającej do działki Nr 221/2 nie przewidziano zabudowy. Szerokość działki skarżących wynosi od 4-5 m, zatem budynek na tej działce nie spełniałby wymogów § 12 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. przewidujących lokalizację budynku w odległości 4 m ze ścianą z otworami i 3 m ze ścianą bez otworów od strony granicy działki Nr 222 i 220. Projekt planu zakłada maksymalne wykorzystanie działki skarżących. Budynek na działce Nr 220 posiada otwory okienne, zatem działkę Nr 221/2, należało potraktować jako działkę bez prawa do zabudowy. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 grudnia 2004 r. (sygn. akt II SA/Lu 1548/03), oddalający skargę na powyższą uchwałę uchylony został wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2005 r. (sygn. akt II OSK 319/05). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji oceniając legalność zaskarżonej uchwały, powinien zbadać i jednoznacznie ocenić, a ocenę poprzeć stosowną argumentacją, czy Rada korzystając z przysługujących jej uprawnień planistycznych, uprawnień tych nie nadużyła. Poza tym wyraźnych i niebudzących wątpliwości ustaleń wymaga zgodność zaskarżonej uchwały z całokształtem obowiązujących przepisów prawa, a nie tylko z przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), w myśl którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, Sąd uznał, że uchwałę tę podjęto z naruszeniem prawa. Stosownie do art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.), do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowania nie zakończono przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. W rozpoznawanej sprawie Rada Miasta uchwałą Nr XIV/99/99 z dnia 28 października 1999 r. przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i rewaloryzacji "Śródmieścia" T.L.. Projekt zmiany planu wyłożono do publicznego wglądu w dniach od 4 do 24 lipca 2003 r. Zatem do oceny zaskarżonej uchwały – odrzucającej wniesione w dniu 17 lipca 2003 r. zarzuty T. i S. T. – zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.). Ustawa ta, określa zakres oraz sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele i ustalania zasad ich zagospodarowania, przyjmując rozwój zrównoważony jako podstawę tych działań, a także określa zasady i tryb rozwiązywania konfliktów między interesami obywateli, wspólnot samorządowych i państwa w tych sprawach (art. 1 ust. 1). Ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy (art. 4 ust. 1). Wynikające z przepisu art. 4 ust. 1 cyt. ustawy uprawnienia gminy do ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu określane są mianem władztwa planistycznego. Władztwo to jednak nie oznacza, że gmina posiada pełną swobodę w kształtowaniu zasad zagospodarowania terenu. Swoboda ta jest ograniczona przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym podwójnie, bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest uchwalany w trakcie prowadzonej określonej przepisami tej ustawy wysoce sformalizowanej procedury (art. 6 i 18 ustawy), a ponadto treść uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, będącego aktem prawa miejscowego, powinna odpowiadać wymaganiom określonym w przepisach prawa materialnego . Ustalając przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu w planach zagospodarowania przestrzennego gmina ma obowiązek uwzględnienia w niezbędnym zakresie i wyważenia zarówno celów i zadań publicznych (ponadlokalnych i lokalnych), jak też interesów indywidualnych (prawnie chronionych). Przepis art. 1 ust. 2 ustawy nakazuje uwzględnianie w zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności: 1) wymagań ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, 2) walorów architektonicznych i krajobrazowych, 3) wymagań ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także wymagań osób niepełnosprawnych, 4) wymagań ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury, 5) walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności, 6) potrzeb obronności i bezpieczeństwa państwa. Obowiązek uwzględniania przez gminę powyższych wymagań w sytuacji, gdy są one zawarte w przepisach ustaw szczególnych, jest w istocie obowiązkiem przestrzegania tych przepisów, a zatem nie jest to kwestia pozostawiona uznaniu organów gminy. Zasadę tę potwierdza przepis art. 2 ust. 1 ustawy, który stanowi, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach. Prowadzi to do jednoznacznego wniosku, że treść planu miejscowego, wyrażonego w uchwale gminy, powinna być zgodna z przepisami ustaw. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest też pogląd, że uprawnienia gminy w zakresie ustalania przeznaczania i zasad zagospodarowania terenu nie mogą być nadużywane. Za prawnie wadliwe uznaje się nie tylko te ustalenia planu, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które wynikają z ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień. Sąd oceniając zgodność działań planistycznych gminy z prawem bada także czy gmina nie nadużywa przysługującego jej władztwa w tym zakresie. Powyższe uwagi odnoszą się nie tylko do uchwał rad gmin ustanawiających miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, lecz także do uchwał rad gmin odrzucających zarzuty do projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego lub projektów zmian tych planów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenie przyjęte w projekcie planu lub projekcie zmiany planu. W art. 24 ust. 3 ustawy, ustawodawca nakłada na radę gminy obowiązek uzasadnienia faktycznego i prawnego uchwały rozstrzygającej w przedmiocie wniesionego zarzutu. Obowiązek ten jest szczególnie istotny w przypadku odrzucenia zarzutu. Wymóg uzasadnienia uchwały ma na celu zapewnienie z jednej strony skuteczności ochrony praw podmiotowych właścicieli nieruchomości, którzy mają prawo poznać argumentację leżącą u podstaw odrzucenia ich zarzutów, a z drugiej strony ma umożliwić ocenę zgodności z prawem rozstrzygnięcia, której dokonuje Sąd (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie OSK 151/04, nie publ.). Uzasadnienie uchwały rozstrzygającej o zarzutach powinno wskazywać, dlaczego dokonany został wybór określonego wariantu planu, jakie argumenty przemawiają za tym wyborem, czy jest to wybór optymalny, uwzględniający interesy osób trzecich. Gmina musi wskazać przesłanki, jakimi się kierowała, przyjmując dane rozwiązanie planistyczne, a w przypadku odrzucenia zarzutu wskazać powody, dla których nie mogą być uwzględnione propozycje zawarte w zarzucie. W ocenie Sądu nie narusza prawa ta część uchwały (§2), która rozstrzyga o odrzuceniu punktu trzeciego zarzutu z dnia 17 lipca 2003 r. odnoszącego się do braku szczegółowego określenia przeznaczenia obiektu możliwego do realizacji na działce skarżących. W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie § 2 uchwały w części odnoszącej się do punktu drugiego zarzutu, bardzo lakoniczne, nie wskazuje dokładnie przesłanek jakimi kierowała się Rada Miasta odrzucając zarzut T. i S. T., którzy wyrażali swój sprzeciw odnośnie przewidzianego w projekcie planu sposobu zagospodarowania działki. Skarżący wskazali, że tego rodzaju założenie planistyczne nie odpowiada zamierzonej przez nich koncepcji zagospodarowania nieruchomości, podnosząc w skardze do Sądu , iż w uzasadnieniu skarżonej uchwały Rady Nr X/120/2003 z dnia 29 października 2003 r. odrzucającej zarzut, powołano się jedynie na akt prawny w postaci rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690) – bez podania odpowiednich "konkretnych paragrafów". Tym samym - zdaniem skarżących - dowolnie zinterpretowano powyższy akt. Trudno odmówić słuszności wnioskom zawartym w skardze, skoro uzasadnienie uchwały nie wyjaśnia szczegółowo przesłanek, którymi się kierowała Rada, odrzucając powyższy zarzut. Skarżący wnosili o zaakceptowanie innego rozwiązania planistycznego umożliwiającego zabudowę działki w sposób, przynoszący im wymierne korzyści materialne. Odrzucenie zarzutu z tego powodu, że przewidziana w projekcie planu zabudowa działki jest zgodna z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...) oraz uwzględnia zasady sąsiedztwa określone w Kodeksie cywilnym, jest działaniem naruszającym prawo, albowiem Rada nie wyjaśniła dlaczego przewidziano właśnie tak zaplanowaną zabudowę działki skarżących. Powołując się na wyżej wymienione rozporządzenie, Rada nie wskazała w szczególności jakie to uwarunkowania techniczne wykluczają zabudowę działki budynkiem dłuższym od istniejącego już na sąsiedniej działce Nr 223/2. Rada nie podała jakie są wymiary działki, które uniemożliwiają zabudowę odpowiadającą zamiarom skarżących oraz nie wskazała , które z przepisów cytowanego rozporządzenia miały zastosowanie. Postępowania Rady nie usprawiedliwia argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę, w której podano przybliżoną szerokość działki wynoszącą 4-5 m oraz uwarunkowania techniczne wymagane przepisami omawianego rozporządzenia, regulujące minimalne odległości budynku od granicy sąsiednich działek. Problemu dopuszczalności zabudowy działki Nr 221/2 – na zasadach określonych w projekcie planu - nie wyjaśnia również lakoniczne stwierdzenie Rady, że "uwzględniono zasady sąsiedztwa określone w Kodeksie cywilnym". Z zawartych w przepisach Kodeksu cywilnego reguł dotyczących dysponowania nieruchomościami wynika, że właściciel nieruchomości może z wyłączeniem innych osób korzystać z niej w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa (art. 140). W przepisach art. 144-154 Kodeksu cywilnego dotyczących tzw. prawa sąsiedzkiego, ustawodawca zastrzegł, iż korzystanie z nieruchomości łączy się z obowiązkiem poszanowania interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich. Rada nie wskazała jakie ograniczenia dla skarżących wynikają z zasady nakazującej uwzględnienie poszanowania interesów właścicieli sąsiednich działek Nr 220 i 222 naruszając tym samym prawo skarżących do korzystania z nieruchomości w zakresie, w jakim gwarantuje im treść art. 140 Kodeksu cywilnego. W tym miejscu warto przypomnieć, iż stosownie do unormowania art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), które koresponduje z treścią art. 140 Kodeksu cywilnego, każdy ma prawo do zabudowy nieruchomość gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Sprawowanie kompetencji w zakresie zapewnienia ładu przestrzennego na terenie gminy, w tym także w zakresie sporządzania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należące do tzw. zadań własnych gminy (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. w związku art. 12, art. 18 i art. 26 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) i określane mianem władztwa planistycznego organów gminy, oznacza z jednej strony – obowiązek uwzględnienia w niezbędnym zakresie i wyważenia oraz przestrzennej koordynacji realizacji zarówno celów i zadań publicznych (ponadlokalnych i lokalnych) jak i interesów indywidualnych (zwłaszcza prawnie chronionych), a z drugiej strony – równocześnie oznacza to obowiązek Rady nawiązania i ustosunkowania się do wskazywanych w zarzucie okoliczności faktycznych. Z akt sprawy wynika, że działka Nr 220 zabudowana jest budynkiem usytuowanych bezpośrednio – z wyjątkiem środkowej części budynku – w granicy z działką skarżących na całej długości z działką Nr 221/2 i z niezabudowanym odcinkiem działki Nr 221/1, ze ścianami z otworami okiennymi (k.13 akt sądowych. W uzasadnieniu uchwały Rada nie nawiązała i nie ustosunkowała się do żądania skarżących domagających się przeznaczenia całej działki pod zabudowę. Rozważania Rady na ten temat powinny być pogłębione – w tej sytuacji - o analizę przyjętego wcześniej rozwiązania planistycznego, popartą wyczerpującą i stosowną argumentacją uwzględniającą istniejący stan faktyczny oraz wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa. Brak tego rodzaju analizy pozwala stwierdzić, iż zaskarżoną uchwałę o odrzuceniu zarzutu skarżących podjęto z naruszeniem dyspozycji art. 4 Prawa budowlanego. Pozwala to także na stwierdzenie, że Rada wykorzystała przysługujące jej uprawnienia w zakresie władztwa planistycznego niezgodnie z wymaganiami obowiązującego prawa, wprowadzającego w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, generalną zasadę zrównoważonego rozwoju przy kreowaniu zakładanych rozwiązań w sferze planowania i zagospodarowania przestrzennego (planach zagospodarowania przestrzennego), zapominając w trakcie prac planistycznych o uwzględnieniu wymagań ochrony walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności (art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy). Uzasadnienie uchwały powinno wynikać z analizy stanu faktycznego sprawy w powiązaniu z zarzutami T. i S. T. wyrażającymi żądanie przeznaczenia działki w projektowanych rozwiązaniach planistycznych, tak aby można ją było zagospodarować w racjonalny sposób. Naruszono zatem interes prawny skarżących – w rozumieniu art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Statuowane art. 12 cyt. ustawy, prawo rady gminy do decydowania o projekcie planu zagospodarowania przestrzennego nie zwalnia jej z obowiązku starannego prowadzenia postępowania planistycznego zapewniającego właścicielowi nieruchomości możliwość obrony jego prawa na zasadach i trybie określonym przez ustawodawcę. Trudno mówić o staranności przeprowadzonego postępowania planistycznego i odniesieniu się do formułowanych przez skarżącą zarzutów skoro uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawierało istotne mankamenty. Tylko prawidłowo sporządzone uzasadnienie pozwoli na pełną ocenę żądania skarżących domagających się pełnego korzystania z prawa własności nieruchomości. Władztwo planistyczne organu stanowiące atrybut władzy publicznej, w zakresie zaprojektowanego sposobu przeznaczenia terenów na określone cele, nie może oznaczać dowolności i podlega kontroli sądowej. W tej sytuacji nie sposób było nie zgodzić się z zarzutami i wnioskami sformułowanymi przez skarżących, a dotyczącymi przekroczenia przez Radę uprawnień w zakresie władztwa planistycznego i ubogiej argumentacji tejże Rady, która w uzasadnieniu uchwały w żaden sposób nie wyjaśniła dlaczego dokonano wyboru takiego wariantu planu, jak również czy wybór ten jest optymalnym rozwiązaniem w równym stopniu uwzględniającym interesy osób trzecich, a w konsekwencji mającym przekonać o słuszności rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia zarzutu skarżących. Prawidłowe uzasadnienie uchwały pozwoli na ocenę zasadności wszystkich zarzutów skarżących, w szczególności zaś na ocenę szczegółowo uzasadnionego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzutu pominięcia w projekcie planu rozwiązań uwzględniających walor ekonomiczny przestrzeni i prawa własności. Z wyżej wymienionych względów na podstawie art. art. 147 § 1, 151, 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.