I SA/Sz 300/05

WyrokWSA w Szczecinie2006-02-22

Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Krystyna Zaremba, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych rachunkami, których wystawca zeznał, że nie wykonał usług i nie otrzymał zapłaty, może być uznane za zasadne, jeśli podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających faktyczne poniesienie wydatku?
Ratio decidendi
Wydatki udokumentowane rachunkami, których wystawca zeznał, że nie wykonał usług i nie otrzymał zapłaty, nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających faktyczne poniesienie wydatku. Samo stwierdzenie "zapłacono gotówką" na rachunku, bez pokwitowania odbioru przez wystawcę, nie jest wystarczającym dowodem poniesienia wydatku, zwłaszcza gdy dowody kasowe nie zawierają podpisu odbiorcy.
Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. z o.o. zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów za 2001 r. wydatki na usługi remontowe udokumentowane rachunkami wystawionymi przez J. B. Organ podatkowy zakwestionował te wydatki, wskazując, że J. B. zeznał w postępowaniu karnym, iż nie wykonał usług i rachunki wystawił na prośbę prezesa spółki, R. P., otrzymując jedynie procent od ich wartości. Spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających faktyczną zapłatę. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi "A"- Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. o d d a l a skargę Decyzją z [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z[...] . nr [...] określającą " A. " Spółce z o.o. w S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001r. w wysokości [...] zł . W uzasadnieniu organ ten wskazał, że w wyniku wszczętego postępowania organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że Spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] zł z tytułu zaewidencjonowania w ciężar kosztów kwoty [...] zł. z faktury nr [...] za usługi naprawy instalacji elektrycznych oraz kwoty [...] zł z faktury nr[...] za usługę ustawienia i uzbrojenia szafki energetycznej [...] których usługodawca nie wykonał. W trakcie kontroli podatkowej stwierdzono również nieprawidłowości w ustaleniu wartości początkowej środka trwałego, tj. węzła betoniarskiego. Jednak z uwagi na fakt, że środek ten został przekazany do używania w dniu [...] roku, nieprawidłowości te nie miały wpływu na koszty uzyskania przychodów w 2001 roku, gdyż odpisami amortyzacyjnymi od jego wartości początkowej Spółka obciążała koszty począwszy od stycznia 2002 roku. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że Spółka za 2001r. osiągnęła dochód podatkowy w wysokości [...] zł, który obliczono, dokonując stosownej korekty kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł, jednakże z uwagi na przysługujące jej odliczenie z lat ubiegłych, podstawa opodatkowania wyniosła[...] zł oraz podatek należny, [...] w związku z tym wskazaną wyżej decyzją określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2001 r. na kwotę[...] zł. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona zarzuciła naruszenie: - art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zebranie nie wyczerpującego materiału dowodowego, nadto dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, w szczególności poprzez oparcie się tylko i wyłącznie na protokołach wyjaśnień J. B. złożonych w niezakończonym postępowaniu karnym prowadzonym przez Komendę Miejską Policji - art.188 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z oględzin miejsca faktycznego wykonywania prac przez J. B. określonych w rachunkach nr, [...] przy jednoczesnym dopuszczeniu tego dowodu w zakresie rachunków nr [...] wystawionych przez J. B., - art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa poprzez nie zawieszenie postępowania w sprawie przeciwko J. B. i R. P. w sytuacji gdy podstawą ustaleń jest wybiórczo zebrany i oceniony przez organ podatkowy materiał dowodowy w nie zakończonym prawomocnie postępowaniu przygotowawczym. Dyrektor Izby Skarbowej wskazaną wcześniej decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ ten w uzasadnieniu wskazał , że z dowodów zebranych w sprawie wynika, iż w księgach rachunkowych Spółki "A. " zaksięgowano do kosztów uzyskania przychodów usługi remontowe udokumentowane rachunkami wystawionymi przez firmę Usługi [...] Ogólnobudowlane J. B. w Ż.: - z [...] na kwotę [...] zł za naprawę instalacji elektrycznych wraz z wymianą przewodu elektrycznego, - z [...] na kwotę [...] zł za ustawienie i uzbrojenie szafki energetycznej [...] W sprawie przedstawionych rachunków prowadzone jest przez Komendę Powiatową Policji dochodzenie, podczas którego J. B. [...] roku w charakterze podejrzanego, zeznał po okazaniu kopii tych rachunków, że w sprawie ich wystawienia skontaktował się z nim R. P. właściciel "A. ". Kiedy potrzebował od niego rachunku telefonował do J. B. , a ten ostatni jechał do Szczecinka do firmy "A.". J. B. stwierdził, że okazane rachunki wypisywał w biurze R. P. Kwoty wymienione w tych rachunkach podawał mu R. P.. Za wypisanie każdego z okazanych rachunków R. P. wypłacał jemu [...]od kwoty na jaką był wypisany rachunek. W tej samej sprawie został przesłuchany w charakterze podejrzanego Prezes Zarządu Spółki R. P., który zeznał, że roboty faktycznie zostały wykonane przez J. B. i że zapłacił J. B. kwoty, które wymienione na okazanych rachunkach. Stwierdził też, że płatność odbywała się gotówką po przedłożeniu rachunku przez J. B. Organ odwoławczy dalej stwierdził, że ani w postępowaniu kontrolnym i podatkowym, prowadzonym przez organ pierwszej instancji, ani w postępowaniu odwoławczym podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających dokonanie przez Spółkę zapłaty J. B. kwot wymienionych w zakwestionowanych rachunkach. Fakt prowadzenia raportów kasowych przez Spółkę nie przesądza zdaniem tego organu o rzetelności dokumentacji księgowej. Dowody źródłowe stanowiące podstawę ewidencjonowania operacji gospodarczych w raporcie kasowym, a więc dowody KP (kasa przyjmie) i KW (kasa wypłaci) winny być rzetelne, tzn. odzwierciedlać rzeczywisty przebieg operacji gospodarczej. Stosownie do przepisu art. 20 ust.2 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz. U. z 1994r. Nr 121, poz. 591 ze zm.) podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczych, które w myśl ar. 22 ust. 1 tej ustawy winny być rzetelne tj. zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, jaką dokumentują zawierając co najmniej dane określone wart. 21 ust. 1 tj. m.in. podpis osoby, której wydano składniki majątku (np. środki pieniężne z kasy). Ponieważ dowody wypłaty środków pieniężnych z kasy Spółki nie zawierały podpisu osoby odbierającej gotówkę, a jedynie stwierdzenie "potwierdzenie na rachunku", na oryginałach w/w przystawiono jedynie pieczątkę "zapłacono gotówką" bez jakiegokolwiek pokwitowania odbioru gotówki przez J. B., Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że w sytuacji gdy wystawca rachunków zeznaje, że nie wykonał prac w nich wymienionych, a za ich wystawienie otrzymał [...] kwoty wymienionej w rachunkach, to operacja gospodarcza - wypłata środków pieniężnych z kasy Spółki dla J. B. za usługi wykazane w w/w rachunkach nie miała miejsca. Odnosząc się do zarzutu odwołania co do nie przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji, na wniosek Spółki oględzin miejsca wykonywania prac przez J. B. organ odwoławczy podniósł, że w dniu [...] roku zapoznano Prezesa Zarządu Spółki "A " – R. P. z zebranym materiałem dowodowym w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok dla Spółki "A. " wyznaczając jednocześnie stronie siedmiodniowy termin (art.200 § 1 Ordynacji podatkowej) do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Termin ten upłynął w dniu [...] i z uwagi na to, że Spółka nie skorzystała z wymienionego prawa organ podatkowy w dniu [...] roku wydał decyzję, którą doręczono podatnikowi w dniu [...] roku. W dniu [...] roku, tj. już po wydaniu decyzji wymiarowej za 2001 rok, do Urzędu Skarbowego [...] wpłynął wniosek Spółki o przeprowadzenie dowodu z oględzin miejsca wykonywania prac przez J. B., tj. w budynku przy ulicy [...] , na okoliczność faktycznego wykonania przez firmę J. B. prac określonych w rachunkach nr [...] w roku 2001 oraz w rachunkach nr [...] w roku 2002. Organ podatkowy przeprowadził oględziny w dniu [...] roku. Ponieważ decyzja dotycząca nieprawidłowości, związanych z rachunkami nr [...], już została wydana, organ podatkowy ograniczył się do oględzin związanych z pozostałymi rachunkami, jako mogącymi mieć znaczenie w sprawie określenia zobowiązań podatkowych za następne lata podatkowe. W złożonym odwołaniu podatnik nie ponowił wniosku o przeprowadzenie oględzin na okoliczność prac wykonanych przez J. B.. Zresztą w ocenie organu odwoławczego nie wniosłoby to nic nowego do sprawy, bowiem istotnym jest fakt, że z dowodów wynika, że robót tych J. B. nie wykonał, a podatnik nie wskazał innego wykonawcy. Przeprowadzone oględziny mogłyby jedynie potwierdzić, że istnieją obiekty, place, konstrukcje, umocnienia, o których mowa w wymienionych wyżej rachunkach, jednakże nie można by było stwierdzić, kto wykonał poszczególne prace, a z pewnością oględziny nie zmieniłyby ustaleń faktycznych w zakresie fikcyjnych rachunków wystawionych przez J. B., ujętych w kosztach skarżącej Spółki. Fakt, że organ podatkowy nie przestawił żadnych uwag w przypadkach innych kontrahentów, którzy byli rozliczani w podobny sposób - jak J. B. - wynika z tego, że w tych przypadkach nie stwierdzono, by ci kontrahenci wystawiali fałszywe rachunki bądź faktury. Jak wynika dalej z uzasadnienia decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej za bezzasadny uznał także zarzut pominięcia przez organ podatkowy okoliczności, że podatnik prowadził swoją działalność w wielu miejscach - i w związku z tym nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że nierzetelnie prowadzono dokumentację związaną z raportami kasowymi, bowiem skarżący wskazał w swoich wyjaśnieniach, że raport kasowy prowadzony był w cyklu miesięcznym, a dowody KP i KW wystawiane są komputerowo w momencie, gdy w kasie znajdują się pieniądze. Organ stwierdził, iż raporty kasowe w Spółce w 2001 roku były sporządzane codziennie, a nie jak podnosił w odwołaniu skarżący - w cyklu miesięcznym. Według danych zawartych w zgłoszeniu rejestracyjnym złożonym przez Spółkę w dniu [...] roku (NIP-2), w 2001 roku "A " Sp. z o.o. prowadziła działalność tylko w jednym miejscu, w którym mieściła się też siedziba Spółki, tj. w S przy ulicy [...] (handel materiałami budowlanymi i przemysłowymi). Następne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej [...] Spółka zgłosiła dopiero w dniu [...] roku podając przy tym produkcję oraz sprzedaż materiałów budowlanych, jako podstawową działalność. Co do zarzutu dotyczącego zawieszenia postępowania w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie przeciwko J. B. i R. P. organ ten stwierdził, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z brzmienia tego przepisu wynika, że unormowanie to dotyczy sytuacji, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, kontynuowanie postępowania podatkowego i wydanie decyzji nie jest możliwe. W rozpatrywanej sprawie zdaniem tego organu kwestia zagadnienia wstępnego nie występuje. Ustalenie stanu faktycznego, związanego z określeniem zobowiązania podatkowego należy do organu prowadzącego postępowanie kontrolne i podatkowe. Organ ten ponadto wskazał, że Prokuratura Rejonowa [...] postanowieniem z [...] znak [...] zawiesiła dochodzenie względem podejrzanych m.in. J. B. i R. P. do czasu ustalenia przez organ podatkowy wysokości dokonanych przez nich uszczupleń podatkowych i innych nieprawidłowości w zakresie rzetelności prowadzonych ksiąg rachunkowych. Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przywołanych przez stronę przepisów zawartych w art.: 122, 187, 188, 201§ 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Stan faktyczny ustalony został prawidłowo, Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął wszystkie niezbędne środki i działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności: 1. art. 122 i 187§1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i ustalenia stanu faktycznego odbiegającego od rzeczywistego stanu rzeczy, 2. art.188 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie przez organ drugiej instancji wniosku o przeprowadzenie dowodu z oględzin miejsca faktycznego wykonywania przez J. B. czynności określonych w rachunkach nr [...] 3. art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na uznaniu za udowodnione okoliczności wskazane jedynie przez J. B. przesłuchanego w charakterze podejrzanego w postępowaniu karnym, a nie potwierdzone przy pomocy innych dowodów, przy jednoczesnym zaniechaniu dążenia do zweryfikowania w/w dowodu przy pomocy innych dowodów, 4. art. 121§1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie dokonywania czynności, do przeprowadzenia których organy podatkowe są powołane i zobligowane, dokonywanie ustaleń na podstawie szczątkowego materiału dowodowego i twierdzenie, że podatnik i tak nie będzie w stanie wykazać odmiennego stanu faktycznego - co w sposób rażący podważa zasadę zaufania do organów podatkowych. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji organów skarbowych I i II instancji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej przedstawił na wstępie dotychczasowy stan sprawy, a następnie podniósł, że materiał dowodowy w tej sprawie jest wyjątkowo skąpy. Ogranicza się do dokumentów ujawnionych w toku kontroli podatkowej, których prawdziwość organ zakwestionował wyłącznie w oparciu o wyjaśnienia J J. B. złożone w postępowaniu karnym w charakterze podejrzanego - co zdaniem skarżącego jest wysoce niedopuszczalne. Ponadto organy dokonały zupełnie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i ustaliły stan faktyczny, który w istocie nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym. Zdaniem autora skargi zgodnie z treścią art. 74§ 1 kodeksu postępowania karnego oskarżony, (jak i podejrzany) nie ma obowiązku dowodzenia swej niewinności, ani dostarczania dowodów na swoją niekorzyść. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że podejrzany może składać wyjaśnienia nieprawdziwe, bez żadnych konsekwencji prawnych. Tym samym wyjaśnienia te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy ustaleń. Według pełnomocnika skarżącej wskazane wyżej dokumenty - faktury - są dowodem nie tylko dokonania zapłaty, ale dowodem zdarzenia gospodarczego, jakie miało miejsce z udziałem B. i skarżącej spółki. Potwierdzają to pisemne wyjaśnienia złożone w niniejszym postępowaniu przez R. P. Organy podatkowe bezpodstawnie dały wiarę wyjaśnieniom J. B., błędnie przyjmując, że znajdują one potwierdzenie w dokumentach stanowiących materiał dowodowy. Takie stwierdzenie jest sprzeczne z obowiązującymi zasadami prawnymi, bowiem to organ ma skutecznie podważyć prawdziwość wiarygodność dokumentu, a nie podatnik wykazać jego prawdziwość. Skutecznie nie można tego zrobić wyłącznie w oparciu o wyjaśnienia podejrzanego złożone w postępowaniu karnym. Według autora skargi postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie w istocie w ogóle nie zostało przeprowadzone. Nie starano się w najmniejszym stopniu wyjaśnić kwestii nasuwających wątpliwości, nie dążono do ujawnienia wszystkich koniecznych i możliwych do ujawnienia dowodów. Zaniechano dążenia do wykrycia prawdy obiektywnej, wbrew nakazom nałożonym na organy podatkowe w art. 122 i 187§1 ordynacji podatkowej, przyjmując bezkrytycznie wersję zdarzeń podaną przez J. B. i to w innym postępowaniu. Wyjaśnienia J. B. są niczym innym, jak pomówieniami R. P., zmierzającymi do obarczenia go winą za czyny popełnione przez B. Trzeba zważyć, że B. świadczył usługi na rzecz spółki "A.," wystawił z tego tytułu szereg faktur, uzyskał przychody i żadnej z tych faktur nie rozliczył w księgowości, a tym samym nie odprowadził podatku. Tłumaczenie, że on w ogóle tych prac nie wykonał, a faktury były fikcyjne i zostały wystawione za namową R. P. są niczym innym, jak przyjętą przez B. linią obrony w sprawie karnej. Organy ścigania w postępowaniu karnym podchodzą do takich wyjaśnień z dużą ostrożnością i rezerwą. Potwierdzeniem dokonania zapłaty jest zdaniem skarżącej zamieszczona na fakturach adnotacja "zapłacono gotówką". Sama ta adnotacja jest wystarczającym dowodem dokonania zapłaty. Według skarżącej dowody KW wystawiane były jedynie na potrzeby wewnętrznego obiegu dokumentów w spółce A., dla sporządzenia raportów kasowych. Natomiast spółka nie miała obowiązku, ani też nie było potrzeby, wystawiania dowodu KW jako dokumentu mającego dowodzić tego, że kontrahent otrzymał pieniądze. Nie taki był cel wystawienia tego dokumentu. Zatem brak podpisu na tych dowodach wcale nie świadczy o tym, jak błędnie twierdzą organy podatkowe, że J.B. pieniędzy faktycznie nie otrzymał. Organy podatkowe nigdy nie próbowały nawet wyjaśnić, czy prace zostały faktycznie przez B. wykonane. Zdaniem skarżącej należało przeprowadzić w tym zakresie dowód z oględzin miejsca, w którym J. B. wykonywał prace na rzecz Spółki "A ".Nie można zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, że przeprowadzenie oględzin "nie wniosłoby nic nowego do sprawy, bowiem istotny jest fakt, że z dowodów wynika, że robót tych J. B. nie wykonał, a podatnik nie wskazał innego wykonawcy". Gdyby podczas oględzin stwierdzono, że prace wskazane na spornych rachunkach w ogóle nie zostały wykonane, że szafka energetyczna [...] w ogóle nie została ustawiona, wówczas niewątpliwie zostałoby wykazane, że rachunki te są fikcyjne. W dokumentacji spółki brak jest jakichkolwiek danych pozwalających stwierdzić, że wykonała je inna osoba niż J. B. Zdaniem skarżącej przy ocenie materiału dowodowego organ naruszył reguły logicznego wnioskowania i tym samym przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej. Naruszenie tej zasady, zwłaszcza w połączeniu z naruszeniem art. 122 i 187§1 Ordynacji podatkowej, dyskwalifikuje poprawność rozstrzygnięcia merytorycznego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznał co następuje : Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne ze względu na treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) badają zaskarżone decyzje pod względem ich legalności. Badając pod tym katem zaskarżoną decyzję wbrew zarzutom skargi nie narusza ona prawa ani materialnego , ani też formalnego. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 54 poz. 654 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Definicja kosztów zawarta w tym przepisie ma charakter bardzo ogólny. Przepis ten bowiem nie wymienia rodzaju kosztów uzyskania przychodów, wskazując jedynie warunki, których spełnienie łącznie decyduje o zakwalifikowaniu wydatków do kategorii kosztów uzyskania przychodów: 1) wydatek musi być faktycznie poniesiony, 2) wydatek ten musi być poniesiony w celu uzyskania przychodu, 3) nie może być w grupie wydatków i odpisów określonych w art. 16 ust. 1 ustawy, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów. Brak jednego ze wskazanych warunków uniemożliwia uznanie wskazywanego przez podatnika wydatku jako kosztu uzyskania przychodu. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie przez skarżącą do kosztów uzyskania przychodów kwot wynikających z wymienionych wyżej rachunków, obejmujących przede wszystkim roboty remontowe. Podstawą zakwestionowania tych wydatków jak wynika z ustaleń organów podatkowych było to, że wystawca rachunków stwierdził , iż są to fikcyjne rachunki, robót tych nie wykonywał, a jedynie na prośbę prezesa Spółki rachunki te wystawiał, otrzymując odpowiedni procent tych kwot, a Spółka nie posiada dowodu przekazania objętych tymi rachunkami kwot. Organy więc uznały , że wydatek ten faktycznie nie został poniesiony. Wbrew zarzutom skargi ocena materiału dowodowego w tym zakresie nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U Nr 137 poz. 926 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału, czy dana okoliczność została udowodniona. W sytuacji gdy, gdy wystawca rachunku stwierdza, że nie otrzymał kwot wynikających z tych rachunków i robót uwidocznionych w tych rachunkach nie wykonał, sam zapis na tych rachunkach, że zapłacono gotówką jak słusznie uznały organy podatkowe nie świadczy o tym, by rzeczywiście skarżąca kwoty te wystawcy rachunków przekazała. Skoro jeszcze dowody kasowe " kasa wypłaci" przyporządkowane do tych rachunków nie zawierają podpisu osoby otrzymującej gotówkę, to nie budzi wątpliwości stanowisko organów, że w tych okolicznościach sam zapis na rachunkach " zapłacono gotówką " nie świadczy o tym, że skarżąca kwoty wykazane na rachunkach, wystawcy rachunków faktycznie zapłaciła. Organy podatkowe nie naruszyły też przepisów postępowania opierając się między innymi za zeznaniach wystawcy rachunków, złożonych w niezakończonym jeszcze postępowaniu karnym. Zgodnie z art. 181 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w czasie prowadzenia postępowania przez organy obu instancji, dowodami w postępowaniu podatkowym mogły być materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Przepis ten nie wymagał, by organy podatkowe mogły wykorzystywać tylko materiały z postępowań karnych prawomocnie zakończonych. Nie ma też większego znaczenia zarzut skarżącej, że organy podatkowe nie próbowały nawet wyjaśnić, czy zakwestionowane roboty zostały faktycznie wykonane. Podstawą nie uznania kwot wynikających z zakwestionowanych rachunków, było przede wszystkim uznanie, że skarżąca wydatku tego nie poniosła. Skarżąca w zakresie swojej działalności jak wynika z wypisu z rejestru ma roboty budowlane, uwzględniając rodzaj robót ujętych w spornych rachunkach nie było przeszkód, by skarżąca roboty te wykonała we własnym zakresie. Nie można więc zdaniem Sądu uznać, by organy podatkowe nie wyjaśniając tych okoliczności naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest też trafny zarzut skarżącej ,że organy podatkowe naruszyły przepisy art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej , gdyż nie przesłuchały w charakterze świadka wystawcy dowodów KW- pracownicy skarżącej co do tego, czy pieniądze wypłacono i ewentualnie komu. Skarżąca na etapie postępowania podatkowego wniosku o przeprowadzenie tego dowodu nie wnioskowała w tej sytuacji trudno zarzucić organom podatkowym naruszenie przepisów postępowania wskazanych wyżej. Skoro więc ustalenie organów podatkowych, że skarżąca wydatku wynikającego z zakwestionowanych rachunków faktycznie nie poniosła nie budzi zastrzeżeń, to tym samym słusznie organy podatkowe wydatek ten nie uznały jako koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zdaniem Sądu, organy nie naruszyły także art. 188 Ordynacji podatkowej nie przeprowadzając w niniejszej sprawie oględzin miejsca wykonania spornych usług. Zgodnie z art. 180 Ordynacji podatkowej organy podatkowe, mają obowiązek jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Konsekwentnie wszystko co mogło się przyczynić do poświadczenia zgodności odniesienia w ciężar kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu zakupu od J. usługi polegającej na wykonaniu naprawy instalacji elektrycznej i ustawienia uzbrojenia szafki energetycznej. Skarżący zaś jako okoliczność podlegającą dowodzeniu w drodze ewentualnych oględzin wskazywał na zrealizowanie robót w budynku przy ul, [...] tj. w 2001 r. naprawę instalacji elektrycznej i ustawienie i uzbrojenie szafki energetycznej. Ponadto skarżąca w trakcie postępowania odwoławczego, miała prawo do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego i zażądania przeprowadzenia dowodów w sprawie, z którego nie skorzystała. Żądanie przeprowadzenia oględzin złożono już po zakończeniu postępowania podatkowego przed organem pierwszej instancji i nie ponowiono go w postępowaniu odwoławczym. W tych okolicznościach, wobec nie kwestionowania przez organ, że naprawiono instalację elektryczną czy ustawiono szafkę energetyczną organ odwoławczy postępując zgodnie z dyspozycją art. 188 Ordynacji podatkowej zasadnie przyjął, iż okoliczność nie wykonania przedmiotowych usług przez J. B. została stwierdzona wystarczająco innymi dowodami przeprowadzonymi w trakcie postępowania, co zostało wyczerpująco w zaskarżonej decyzji uzasadnione. Według składu orzekającego w sprawie, także pozostałe ustalenia i oceny prawne wyrażone w zaskarżonej decyzji a dotyczące zawieszenia postępowania w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego w sprawie przeciwko J. B. i R. P., w zakresie nieobjętym skargą, nie naruszają prawa. Nie znajdując więc podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo , skargę jako niezasadną należało stosownie do treści art. 151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło