I OSK 874/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-09-19

Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Jolanta Rajewska, Jan Paweł Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Więziennej w służbie stałej, który nabył lokal mieszkalny (na który zaciągnął kredyt) będąc w służbie przygotowawczej, może ubiegać się o pomoc finansową na spłatę tego kredytu, mimo że w dacie złożenia wniosku o pomoc był już właścicielem lokalu?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi Służby Więziennej w służbie stałej, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał. Kluczowe jest, aby pomoc była udzielana na spłatę zobowiązań zaciągniętych na cel mieszkaniowy, a niekoniecznie na nabycie nowego lokalu. Interpretacja przepisów nie może prowadzić do sytuacji, w której funkcjonariusz jest pozbawiony pomocy finansowej tylko dlatego, że lokal został nabyty przed mianowaniem do służby stałej, jeśli spełniał on warunki do przydzielenia lokalu w momencie zakupu.
Stan faktyczny
Funkcjonariuszka M. C., będąc w służbie przygotowawczej, zaciągnęła kredyt na zakup lokalu mieszkalnego. Po mianowaniu do służby stałej złożyła wniosek o pomoc finansową na spłatę tego kredytu. Organy odmówiły przyznania pomocy, uznając, że w dniu złożenia wniosku funkcjonariuszka była już właścicielką lokalu, co wykluczało spełnienie warunków do przydzielenia lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, podzielając argumentację skarżącej. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia NSA Jan Paweł Tarno Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 19 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 123/06 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 123/06, uwzględniając skargę M. C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służy Więziennej w [...] z dnia [...]. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, uchylił decyzję ostateczną i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił ustalenia organów i wydane decyzje oraz ocenę prawną, z których wynikało co następuje: Dyrektor Zakładu Karnego w [...] decyzją z [...] rozpatrując wniosek M. C., odmówił przyznania jej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jako powód wskazał, że M. C., będąca funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej 9 marca 2005 r. została mianowana funkcjonariuszem w służbie stałej. 3 listopada 2005 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na spłatę kredytu zaciągniętego w 2004 r. na zakup lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] budynek [...] w [...]. Zakup lokalu potwierdza przedłożony przez stronę akt notarialny. Organ I instancji wskazał, że w dniu mianowania strona była właścicielem lokalu mieszkalnego, a tym samym spełniona została przesłanka z art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) wykluczająca prawo do przydzielenia lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Na mocy § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235) pomocy finansowej nie udziela się funkcjonariuszowi, który nie spełnia warunków do przydzielenia mu lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. W odwołaniu strona podniosła, że kupiła przedmiotowy lokal mieszkalny przed mianowaniem. W obowiązujących przepisach nie ma zastrzeżenia, że pomoc finansowa uzależniona jest od okoliczności nabycia mieszkania przez funkcjonariusza w służbie stałej czy przygotowawczej, jedynie wymóg złożenia wniosku o taką pomoc przez funkcjonariusza w służbie stałej. Nadto spełnienie warunków do przydzielenia decyzją administracyjną lokalu mieszkalnego należy rozpatrywać sprzed daty nabycia lokalu mieszkalnego, na który domaga się pomocy finansowej. Zdaniem strony, jeżeli lokal nabył funkcjonariusz w służbie przygotowawczej i w dacie jego nabycia nie znajdował się w jednej z sytuacji określonej w art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej to, z dniem mianowania na funkcjonariusza służby stałej, nabywa on prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Strona podniosła, że w innych jednostkach penitencjarnych, funkcjonariusze będący w takie samej sytuacji jak ona, otrzymują pomoc finansową oraz, że wyroki sądów administracyjnych w podobnych sprawach rozstrzygane były zgodnie z żądaniem wnioskujących. Utrzymując w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego organ odwoławczy powołał się na przepis art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zgodnie z tym ostatnim przepisem pomoc finansową przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał. Skoro strona nabyła prawo własności przedmiotowego lokalu, będąc w służbie przygotowawczej to, z dniem jej mianowania na funkcjonariusza w służbie stałej, należy uznać ją za funkcjonariusza posiadającego lokal mieszkalny. Tym samym nie może skutecznie się ubiegać o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W skardze na powyższą decyzję M. C. wniosła o jej uchylenie. W przepisach, na które powołuje się organ nie ma wzmianki o terminie zakupu lokalu, a jedynie wymóg bycia w służbie stałej. W przypadkach innych osób, które najpierw uzyskały lokal a następnie wystąpiły o pomoc uzyskały takie świadczenie. Zastosowanie wykładni celowościowej przy interpretacji art. 90 ustawy w powiązaniu z § 2 w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości upoważnia do przyjęcia stanowiska, że uzyskanie kredytu na nabycie lokalu mieszkalnego, którego jest już posiadaczem, daje właściwemu organowi możliwość udzielenia jej przedmiotowej pomocy. Skoro do wniosku dołączyła umowę o spłatę zobowiązań (od momentu służby stałej) oznacza to, że składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest już właścicielką lokalu, a więc uzyskanie lokalu stanowi cel, na jaki pomoc finansowa jest przyznawana. Skoro w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej jest już właścicielem lokalu, to oczywistym jest, iż spełnienie warunków do przydzielenia lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, o której mówi § 2 wskazanego rozporządzenia należy rozumieć w ten sposób, że chodzi o ocenę jej sytuacji mieszkaniowej sprzed daty nabycia tego lokalu. Jeśli lokal mieszkalny nabyła w służbie przygotowawczej i w dacie jego nabycia nie znajdowała się w jednej z sytuacji, o których mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, to z dniem mianowania jej na funkcjonariusza w służbie stałej nabyła prawo do pomocy finansowej na pozyskanie lokalu mieszkalnego kupionego w okresie służby przygotowawczej. Skarżąca podkreśliła, że decydując się na zakup przedmiotowego lokalu i zaciągnięcie kredytu mieszkaniowego liczyła na pomoc finansową. Ponadto mieszkanie zostało zakupione w związku ze służbą w Zakładzie Karnym w [...]. W innym wyroku sygn. akt III SA/Gd 69/05 Sąd uchylił decyzję niekorzystną dla funkcjonariusza. Skarżąca powołała się też na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 1998 r., w którym Sąd zajął stanowisko uwzględniające prawo funkcjonariusza do powyższego świadczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że jeden z elementów uzależniających przyznanie i ustalenie pomocy finansowej może wystąpić niejako wstecznie, a więc przed dniem przeniesienia funkcjonariusza do służby stałej. Odmienna interpretacja ograniczałaby uprawnienie funkcjonariuszy do otrzymania pomocy tylko przed nabyciem lokalu, do czego nie upoważnia użycie przez ustawodawcę określenia: "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego", które jest pojęciem szerokim, odnoszącym się także do przypadków udzielania pomocy na spłatę zobowiązań finansowych zaciągniętych na cel mieszkaniowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe stanowisko. Co do wyroku uwzględniającego skargę podał, że został on zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uwzględniając skargę Sąd stwierdził, iż niesporne jest, że funkcjonariusz może ubiegać się o pomoc finansową, polegającą na całkowitej lub częściowej spłacie zobowiązań związanych z zakupem mieszkania. Nie jest również kwestionowana przesłanka, wynikająca wprost z brzmienia przepisu, że z takim wnioskiem wystąpić może jedynie funkcjonariusz w służbie stałej. I ten warunek został w sprawie spełniony (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 1998 r. I SA 743/98, Lex nr 45876 oraz wyrok NSA z dnia 18 listopada 1998 r., I SA 749/98, Lex nr 45876). Kwestią sporną jest natomiast wykładnia i zastosowanie w sprawie § 2 wymienionego wyżej rozporządzenia, które de facto odsyła do art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie z tym ostatnim przepisem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się m.in. funkcjonariuszowi zajmującemu w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej lub dom. Z tych regulacji organy obu instancji wywiodły, że w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową strona nie mogła jej uzyskać, ponieważ była już właścicielem lokalu i w świetle art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej nie miała prawa do lokalu mieszkalnego przyznawanego w drodze decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu taka interpretacja przepisów jest nietrafna. Sąd orzekający podzielił pogląd sformułowany w skardze, iż § 2 ust. 1 rozporządzenia należy odnosić do sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza sprzed daty nabycia lokalu mieszkalnego, na spłatę którego oczekuje pomocy finansowej. Tylko jeżeli w momencie zakupu lokalu przez funkcjonariusza zachodzi któraś z przesłanek wymienionych w art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej organ może uznać, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowej pomocy finansowej nie spełnia on warunków do przydzielenia lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Taka sytuacja miałaby miejsce np. w przypadku zakupu mieszkania przez funkcjonariusza, który posiadając już lokal mieszkalny wnosi o pomoc finansową na spłatę nowego lokalu. Sąd I instancji był zdania, iż wykładnia spornego przepisu zastosowana przez organy musiałaby prowadzić do odmowy udzielenia takiej pomocy w każdym przypadku, gdy funkcjonariusz ubiega się o pomoc finansową na spłatę kredytu mieszkaniowego, ponieważ spłata zobowiązań następuje po kupnie mieszkania, a żaden funkcjonariusz posiadający lokal mieszkalny nie spełnia wymogów określonych w powoływanym art. 90 ust. 1. Takie stanowisko jest, zdaniem Sądu, nie do przyjęcia, gdyż prowadziłoby do sytuacji absurdalnej. Zatem jedyną logiczną interpretacją była przedstawiona przez Sąd. Takie stanowisko zaprezentował też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 96/05. Sąd podkreślił, iż słusznie zauważył organ odwoławczy, że wyrok ten na chwilę wydania orzeczenia w niniejszej sprawie był zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednak sprawa w nim rozstrzygana jest niemal identyczna i stanowisko Sądu II instancji będzie miarodajne także dla tej sprawy. Innym argumentem organu była okoliczność, że skarżąca nabyła mieszkanie będąc w służbie przygotowawczej. Otóż jak wskazała skarżąca i wynika to z przepisu, z wnioskiem takim może wystąpić jedynie funkcjonariusz w służbie stałej, natomiast nie można z tego wnosić, że i nabycie mieszkania musi nastąpić w sytuacji, gdy funkcjonariusz był w służbie stałej. Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 listopada 1998 r. I SA 749/98, w którym Sąd ten na tle analogicznych rozwiązań w ustawie o Policji i podobnego stanu faktycznego przyjął, że tylko funkcjonariusz w służbie stałej może ubiegać się o pomoc finansową, jednak uprawnienie to dotyczy również funkcjonariuszy, którzy zaciągnęli zobowiązania na zakup mieszkania będąc jeszcze w służbie przygotowawczej. Z tych względów Sąd uchylił obie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej ustawą Ppsa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], prawidłowo reprezentowany i zaskarżając wyrok w całości wskazał podstawę z art. 174 § 1 pkt 1 ustawy Ppsa zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 90 i 91 ustawy o Służbie Więziennej oraz niewłaściwe zastosowanie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ polemizuje z Sądem, co do znaczenia użytego terminu "nabycie lokalu". Prawo, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej powiązane jest wprost ze służbą stałą oraz z możliwością przydzielenia takiej osobie mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej (art. 90 i 91 ustawy). Wykładnia dokonana w zaskarżonym wypadku pozostaje w sprzeczności z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyrok z 24 listopada 1998 r., I SA 648/98 dotyczącego pomocy finansowej dla policjantów, w którym stwierdzono, że przez użycie w odpowiednim przepisie słowa "na uzyskanie" ustawodawca wskazał, iż pomoc może dotyczyć tylko lokalu lub domu, w którym skarżący mieszka w dacie wydania decyzji a przed uzyskaniem tego lokalu lub domu spełniał ustawowe przesłanki do otrzymania takiej pomocy. Organ wskazał także na potrzebę łącznego wykładania przepisów zamieszczonych w dziale VI ustawy. W myśl art. 85 ust. 1 ustawy uprawnieniem zasadniczym (podstawowym) każdego uprawnionego funkcjonariusza jest prawo do lokalu mieszkalnego. Prawo to może być realizowane wprost poprzez przydzielenie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej zgodnie z art. 87 w zw. art. 85 i 86 przytoczonej ustawy. W przypadku braku możliwości i zaspokojenia tego uprawnienia zasadniczego (prawa do lokalu mieszkalnego) osobie uprawnionej przysługuje odpowiednie uprawnienie kompensacyjne, w tym określone w art. 90 ust. 1 tej ustawy. Za takim rozumieniem tychże przepisów przemawia również brzmienie art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy. Powyższe stanowisko wynika również z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym stanie prawnym i faktycznym uznać należy, że prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego będzie miał funkcjonariusz Służby Więziennej w służbie stałej, spełniający warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał (§ 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia) ubiegający się o jej udzielenie w związku z "nabyciem" lokalu mieszkalnego w czasie, kiedy to spełniał ustawowe przesłanki do otrzymania takiej pomocy. § 2 wskazanego rozporządzenia jest zgodny z ustawowym charakterem kompensacyjnym pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Skarga kasacyjna kwestionuje zasadność zastosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykładni celowościowej. Zgodnie z art. 90 ust. 1 pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi w służbie stałej. Tym samym konsekwencją w sytuacji powstania tego prawa będzie możliwość ubiegania się przez uprawnionego funkcjonariusza o taką pomoc. Przepis art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej traktuje o uprawnieniu przysługującym określonemu podmiotowi, nie zaś o trybie realizacji tego prawa. Prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego powstać może w służbie stałej, tak stanowi analizowany przepis, nie zaś wszelkie warunki mogą zaistnieć kiedykolwiek byle o pomoc ubiegał się funkcjonariusz w służbie stałej. Wbrew twierdzeniom strony funkcjonariusze w innych jednostkach penitencjarnych w sytuacji identycznej jak ona nie otrzymują takiej pomocy. Nadto jedynie w przywołanej w skardze sprawie sąd administracyjny orzekł w skarżony aktualnie sposób. Przywołane zostało orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Bd 731 gdzie w identycznej sprawie sąd oddalił skargę na odmowę udzielenia pomocy finansowej funkcjonariuszowi Służby Więziennej w służbie stałej na lokal uzyskany w służbie przygotowawczej. Ponadto organ zwraca uwagę na kompensacyjny charakter pomocy finansowej. Jeśli zatem organ nie posiada w zarządzie lokali mieszkalnych i nie może zrealizować prawa do przydziału lokalu w naturze to wówczas może być udzielona pomoc finansowa. Tym samym pomoc taka może być udzielona funkcjonariuszowi, któremu można by było przydzielić lokal. Musi on zatem nie posiadać lokalu i być w służbie stałej (art. 90 w zw. z art. 85 ust. 1, 91 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy o Służbie Więziennej). Funkcjonariusz w służbie przygotowawczej nie był uprawniony do przydziału lokalu mieszkalnego i tym samym nie jest on uprawniony do kompensacji tego prawa w służbie stałej. Z nieznanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny z warunków do posiadania prawa do lokalu mieszkalnego odrzuca okoliczność pozostawania w służbie stałej i wiąże z byciem w ogóle funkcjonariuszem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd II instancji związany jest przy rozpoznaniu sprawy zakresem zarzutów jakie postawione zostaną w skardze kasacyjnej. Przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) w sposób nie pozostawiający wątpliwości stanowią, iż pomoc finansowa udzielana na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje jedynie funkcjonariuszowi w służbie stałej. Jednakże zauważyć należy, iż niezasadnym jest stanowisko organu, wyrażone w skardze kasacyjnej, jakoby pomoc taka przysługiwała jedynie funkcjonariuszowi, który spełnia wszystkie ustawowe przesłanki w dniu wystąpienia z wnioskiem o przyznanie pomocy. Taka interpretacja zapisu art. 90 i 91 ustawy o Służbie Więziennej nie znajduje bowiem uzasadnienia, a ponadto ogranicza w sposób istotny uprawnienia funkcjonariuszy do skorzystania z przysługującego im prawa do uzyskania pomocy finansowej. W przedmiotowej sprawie funkcjonariuszowi Służby Więziennej M. C. nie został przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, do którego nabyła prawo z dniem mianowania jej do służby stałej, czyli w dniu 9 marca 2005 r., zaś w dniu 3 listopada tego roku złożyła ona wniosek o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na spłatę kredytu zaciągniętego w 2004 r. na zakup lokalu mieszkalnego. Organ – niewłaściwie – stwierdził, że skarżąca wykluczona została z kręgu osób, którym przysługuje uprawnienie do uzyskania takiej pomocy, bowiem z uwagi na fakt, że była ona właścicielem lokalu mieszkalnego nie spełniała warunków do przydziału takiego lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżąca nie ubiegała się o przyznanie pomocy na uzyskanie innego lokalu, dopiero w takim przypadku można by mówić o tym, że posiada ona lokal mieszkalny, o jakim mowa w art. 91 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, co wykluczałoby możliwość przyznania jej lokalu w drodze decyzji administracyjnej. W sytuacji, gdy funkcjonariusz ubiega się o przyznanie pomocy na spłatę zobowiązań finansowych zaciągniętych w związku z wcześniejszym nabyciem lokalu mieszkalnego, zawężająca interpretacja użytego przez ustawodawcę stwierdzenia "na uzyskanie" jest niedopuszczalna i pojęcie to należy rozumieć w sposób szeroki, obejmujący również wskazaną powyżej sytuację faktyczną. Stanowisko takie ugruntowane zostało w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do spraw toczących się ze skarg na decyzje wydawane na podstawie analogicznych przepisów ustawy o Policji czy też ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 1999 r. sygn. akt I SA 825/98, LEX nr 150916, wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 749/98, LEX nr 45877 oraz wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 1998 r. sygn. akt I SA 439/98, LEX nr 45867). Podziela je także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Sąd orzekający w tej sprawie podziela także stanowisko wyrażone w wyroku NSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 1997 r. sygn. akt I SA 4/96 (ONSA z 1998 r. nr 2, poz. 53), iż jeżeli funkcjonariusz miał jakieś zobowiązania wobec spółdzielni mieszkaniowej z tytułu wkładu mieszkaniowego (lub budowlanego) z powodu uzyskania lokalu mieszkalnego przed datą mianowania do służby stałej, to po tej dacie może on skutecznie ubiegać się o pomoc finansową. Zasadnym było stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, iż wykładnia przepisów zastosowana przez organy prowadziłaby do odmowy udzielenia pomocy w każdym przypadku, gdy funkcjonariusz ubiega się o pomoc finansową na spłatę kredytu mieszkaniowego, ponieważ spłata zobowiązań następuje po kupnie mieszkania, a żaden funkcjonariusz posiadający lokal mieszkalny nie spełnia wymogów określonych w art. 90 i 91 ustawy o Służbie Więziennej. Taka interpretacja jest całkowicie pozbawiona zasadności i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Ponadto prezentowana przez organ wykładnia gramatyczna prowadziłaby do różnego traktowania funkcjonariuszy uzależniając przyznanie prawa do świadczenia od daty przydziału mieszkania, na którą to okoliczność z reguły funkcjonariusz nie ma wpływu. I tak ze znajdujących się w identycznej sytuacji funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej ten, który objął lokal mieszkalny (nabyty dzięki kredytowi) przed mianowaniem "na stałe" byłby pozbawiony pomocy finansowej, natomiast ten, w stosunku do którego spółdzielnia opóźniła oddanie lokalu i wydała go po dacie mianowania do służby stałej pomoc taką by otrzymał. Taka wykładnia byłaby sprzeczna z celem, dla którego pomoc finansową ustawodawca przewidział, a także naruszałaby zawartą w art. 32 Konstytucji RP zasadę równości. Wobec powyższego Sąd, uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powołane przepisy

art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawyart. 91 ust. 1 ustawyart. 90 ust. 1 ustawyart. 90 ustawyart. 90 ust. 1art. 145 § 1 pkt 1art. 174 § 1 pkt 1 ustawyart. 90art. 85 ust. 1 ustawyart. 87art. 85art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło