III SA/Kr 131/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Elżbieta Kremer Sędziowie: WSA Tadeusz Wołek AWSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant: Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Bystra-Sidzina z dnia 22 września 2005 r. Nr XXVII/228/05 w przedmiocie wprowadzenia czasowego zakazu sprzedaży napojów alkoholowych na terenie Gminy Bystra-Sidzina stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości Zaskarżoną uchwałą Rady Gminy Bystra-Sidzina z dnia 22 września 2005r. nr XXVII/228/05 w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu sprzedaży napojów alkoholowych na terenie Gminy Bystra-Sidzina, w celu zapewnienia spokoju i bezpieczeństwa osób w dniach trwania imprez odbywających się na wolnym powietrzu wprowadzono całkowity zakaz sprzedaży napojów alkoholowych na terenie Gminy Bystra-Sidzina. W § 2 uchwały Rada postanowiła, że uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego, z mocą obowiązującą od dnia jej podjęcia. Jako podstawę prawną powołano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym związku z art. 14 pkt 6 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Skarżący Wojewoda Małopolski wniósł o stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości podnosząc, że wydana ona została z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego zawartego w art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zaskarżona uchwała wprowadziła bowiem nadmiernie ogólny zakaz sprzedaży napojów alkoholowych na terenie całej gminy, podczas gdy cytowany przepis ustawy ma na celu upoważnienie do wydawania czasowych zakazów we wskazanych obiektach lub obszarach. W zaskarżonej uchwale nie określono też ram czasowych obowiązywania zakazu. Ponadto zaskarżona uchwała stanowiąc iż wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z mocą obowiązującą od dnia jej podjęcia narusza art. 13 pkt 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych z których wynika zasada, iż akt prawa miejscowego wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, chyba że dany akt określi termin dłuższy. W odpowiedzi na skargę Gmina Bystra-Sidzina uznała zasadność skargi. Wskazano jednocześnie, że z tego powodu na najbliższej sesji rady gminy podjęta będzie uchwała uchylająca zaskarżoną uchwałę w całości. W piśmie z dnia 17 marca 2006r. Gmina poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że w dniu 7 marca 2006r. Rada Gminy Bystra – Sidzina podjęła uchwałę nr XXX/257/06 w sprawie uchylenia zaskarżonej uchwały. Do akt dołączony został uwierzytelniony odpis tej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : W ocenie Sądu wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem. W ocenie Sądu zasadne są powołane w skardze argumenty, że zaskarżona uchwała wydana została z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego zawartego w art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zaskarżona uchwała wprowadziła bowiem nadmiernie ogólny zakaz sprzedaży napojów alkoholowych na terenie całej gminy i bez określenia ram czasowych obowiązywania tego zakazu, podczas gdy cytowany przepis ustawy stanowi upoważnienie do wydawania jedynie stałych lub czasowych zakazów sprzedaży napojów alkoholowych we wskazanych obiektach lub na wskazanych w uchwale obszarach, ze względu na ich szczególny charakter. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela zatem poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowym, iż regulacja normatywna o treści przyjętej w zaskarżonej uchwale przekracza granice upoważnienia przewidzianego w cytowanym art. art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (por. m.in. wyrok WSA z 3 marca 2004r., II SA/Wr 2625/03 OSS 2004/3/65). Za zasadne uznać też należy powołane w skardze zarzuty, że zaskarżona uchwała stanowiąc iż wchodzi ona w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z mocą obowiązującą od dnia jej podjęcia, narusza art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2000r., nr 62, poz. 718). Z przepisów tych bowiem wynika, że akty prawa miejscowego co do zasady wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, chyba że dany akt określi termin dłuższy. W art. 4 ust. 2 tego przepisu przewidziano wprawdzie wyjątek od tej zasady umożliwiający wcześniejsze wejście w życie danego aktu prawa miejscowego, niemniej jednak może to nastąpić tylko w uzasadnionych wypadkach. Ustawodawca sprecyzował, że warunkiem wejścia w życie aktu z dniem jego ogłoszenia w dzienniku urzędowym jest to, że ważny interes państwa tego wymaga, a zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Rada Gminy nie wykazała we niniejszej sprawie, że zachodził w niej taki właśnie uzasadniony przypadek powodujący konieczność odstąpienia od zasady wejścia w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia. W ocenie Sądu zatem zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Mając powyższe na uwadze, stwierdzono jej nieważność w całości, działając na podstawie art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270). W ocenie Sądu okoliczność, że zaskarżona uchwała została uchylona przez radę gminy w całości, nie uniemożliwia sądowi orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Uchylenie uchwały przez radę gminy wywarło bowiem skutki prawne z mocą jedynie ex nunc, podczas gdy orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały działa z mocą wsteczną (ex tunc), eliminując wstecz wszelkie skutki prawne, jakie wywołała zakwestionowana uchwała. Istotą i celem działania sadu administracyjnego jest sądowa kontrola administracji z punktu widzenia legalności jej działania. Sąd kontroluje administrację uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w chwili podejmowania zaskarżonego aktu lub czynności. Umorzenie zatem postępowania kontrolnego w niniejszej sprawie spowodowałoby uniknięcie sądowej kontroli w przypadku, gdy wprawdzie sam zaskarżony akt prawny został już wyeliminowany z porządku prawnego, ale z mocą ex nunc, nie zostały zatem usunięte wszystkie skutki prawne, które on wywołał. Z tego właśnie powodu wydanie w takim przypadku wyroku przez sąd nie jest zbędne. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela zatem pogląd prawny wyrażany w orzecznictwie, że okoliczność, iż zaskarżona uchwała została uchylona przez radę po jej zaskarżeniu do sądu, nie czyniła zbędnym wydania przez sąd wyroku; mogła ona bowiem być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego wejście w życie przepisów prawa miejscowego uchylającego tą uchwałę (wyrok NSA z 20 marca 1996, SA/Gd 1256/95, OSS nr 4, poz. 129; także wyrok NSA z 2 września 2005r., sygn. akt I OSK 394/05 oraz wyrok WSA z 15 listopada 2004, SA/Wr 1567/02, OSS z 2006, nr 2, poz. 38; jak również Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. W5/94, OTK 1994, nr 2, poz. 44), nie zgadzając się z poglądem, iż wydanie w takim przypadku wyroku jest zbędne (por. wyrok NSA z 24 marca 1992r., SA/Wr 96/92, OSP 1993/7/149). Ponieważ zatem, mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem, orzekł o stwierdzeniu jej nieważności.