II OSK 242/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-03-14

Skład orzekający: Maria Rzążewska, Andrzej Gliniecki, Paweł Miładowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej można kwestionować prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych, które wcześniej oddaliły skargę na tę decyzję?
Ratio decidendi
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie można kwestionować prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, które wcześniej oddaliły skargę na tę decyzję. Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku sądu. Nowe okoliczności mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub sądowego, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie zwykłym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2001 r., która nakazywała rozbiórkę budynku gospodarczego. Wcześniejsze postępowania sądowe, w tym wyrok WSA w Gliwicach i NSA, oddaliły skargi na tę decyzję. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na nowe okoliczności i błędną kwalifikację obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Rzążewska Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia del. NSA Paweł Miładowski Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. N. i A. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 477/06 w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 477/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r., zn. [...], utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2005 r., zn. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r., zn. [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. G. z dnia [...] września 2001 r., zn. [...] nakazującą D. i A. N. rozbiórkę budynku gospodarczego wraz ze studzienką odwadniającą w części dotyczącej nakazu rozbiórki studzienki odwadniającej i w tej części umorzono postępowanie oraz utrzymano w mocy decyzję w zakresie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] września 2001 r., zn. [...], wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. G. nakazał D. i A. N. rozbiórkę budynku gospodarczego wraz ze studzienką odwadniającą, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. [...] w N. W. T. Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., zn. [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, uchylił powyższą decyzję w zakresie nakazu rozbiórki studzienki odwadniającej i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że studzienka nie jest częścią samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego objętego nakazem rozbiórki, lecz częścią kanalizacji deszczowej lub systemu odprowadzenia wód gruntowych i może być przedmiotem odrębnego postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu wniosku D. i A. N. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r., zn. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zasadnicze znaczenie ma fakt, iż decyzja z dnia [...] listopada 2001 r. została zaskarżona przez D. i A. N. do sądu administracyjnego, który to prawomocnym wyrokiem z dnia 5 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 3539/01 oddalił wniesioną skargę. Oddalenie skargi na decyzję przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności, zamyka organowi drogę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, ze względu na związanie organu administracji publicznej oceną prawną zawartą w wyroku sądu. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na wniosek skarżonych, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2005 r., zn. [...], stwierdzając, iż nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r., ponieważ ocena prawna dokonana przez Sąd, który oddalił skargę na powyższą decyzję każdorazowo wiąże organy administracji publicznej. Decyzja z dnia [...] stycznia 2006 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez D. N., która wniosła o jej uchylenie w całości i orzeczenie, co do meritum sprawy a ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ. Wyrokiem z dnia 5 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 3539/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D. i A. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r., a skarga kasacyjna D. i A. N. w tej sprawie została oddalona wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt OSK 697/04. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zatem wskazał, iż kwestionowana decyzja została wydana zgodnie z obowiązującym prawem i że nie ma podstaw do stwierdzenia, by była ona dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, z dnia 16 lipca 2006 r., wniesionej pismem z dnia 3 stycznia 2007 r. w imieniu D. i A. N. pełnomocnik wniósł o: 1) uchylenie wyroku w całości, 2) uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r., zn. [...], 3) stwierdzenie, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt II SA/Ka 3539/01 jak również oddalający skargę kasacyjną wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt OSK 697/04) aczkolwiek bez wad formalno-prawnych został wydany w oparciu o dokumenty i decyzje przekazane przez strony postępowania, natomiast obecnie wyszły na jaw dodatkowe okoliczności, które skutkują stwierdzeniem wadliwości tych orzeczeń, 4) wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu z uwagi na zagrożenie wystąpienia wielkiej szkody dla skarżących, 5) rozstrzygnięcie merytoryczne i orzeczenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu bądź 6) przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że obiekt budowlany stanowił i stanowi sterownię i pompownię wód opadowych i powinien zostać potraktowany jako element infrastruktury technicznej, tymczasem błędnie został zakwalifikowany jako budynek gospodarczy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych będąc, jak w tym przypadku, związany granicami skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę okoliczności nieważności postępowania, określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. Prawidłowo sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego skarga kasacyjna, powinna być oparta na podstawach prawnych określonych w art. 174 p.p.s.a., czego brak w rozpoznawanej sprawie. Argumentacja podniesiona przez pełnomocnika skarżących w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, być może zgodna z życzeniami skarżących, jednak nie spełnia powyższych wymogów i nie dotyczy kwestii rozpoznawanych w niniejszym postępowaniu. Decyzje administracyjne (z dnia [...] września 2001 r. i [...] listopada 2001 r.) dotyczące nakazu rozbiórki obiektu budowlanego) są ostateczne i prawomocne, na co słusznie zwrócił uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w swoich decyzjach oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku. Konsekwencją tego, wyroków: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2004 r., II SA/Ka 3539/01 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2004 r., OSK 697/04 nie można kwestionować w drodze postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2001 r., ani też w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nowe okoliczności sprawy, które ujawniły się później, mogą stanowić przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), ewentualnie można żądać wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem na zasadach określonych w dziale VII ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie ma natomiast możliwości rozpoznając niniejszą sprawę, wydać takiego orzeczenia, o jakie wnioskuje w pkt 3 skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących, o czym powinien wiedzieć jako osoba profesjonalnie pełniąca funkcje pełnomocnika. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło