I OSK 1449/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-06-14

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Barbara Adamiak, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata zatrudnienia przez jednego z członków rodziny, który następnie uzyskuje rentę, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, która powinna być uwzględniona przy obliczaniu dochodu rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Utrata zatrudnienia przez członka rodziny, nawet jeśli następnie uzyska on prawo do renty, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przy obliczaniu dochodu rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego należy zatem pomniejszyć ten dochód o dochód utracony w wyniku utraty zatrudnienia, zgodnie z celem ustawy, jakim jest częściowe pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem dziecka.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B. P. złożyła wniosek o zasiłek rodzinny. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Kluczową kwestią była interpretacja pojęcia "utraty dochodu" w sytuacji, gdy mąż wnioskodawczyni utracił zatrudnienie, ale następnie uzyskał prawo do renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając utratę zatrudnienia za podstawę do pomniejszenia dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Barbara Adamiak (spr.) Jerzy Stankowski Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 250/06 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 3 pkt 23, art. 5 ust. 1,3 i 4, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 49 w zw. z art. 3 pkt 11 i art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz § 2 i § 17 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, odmówił B. P. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Organ wskazał, że B. P. w dniu 12 października 2005 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego. Ustalono, że miesięczny dochód jej rodziny wyniósł 2 509,27 zł, co oznacza kwotę 836,42 zł na osobę, zatem przekracza on kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni wskazała w swoim wniosku, że dochód utracony z 2004 r. wyniósł 945,34 zł miesięcznie. Wypowiadając się w tej kwestii organ przytoczył przepis art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który zawiera zamknięty katalog sytuacji oznaczających utratę dochodu. Na podstawie dokumentów ustalono, że mąż wnioskodawczyni – P. P. w 2004 r. pobierał rentę i nadal ją pobiera. Do dnia 19 marca 2005 r. pozostawał w zatrudnieniu. Nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskuje inny i nie utraciła go przed złożeniem wniosku o ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. W konsekwencji wnioskodawczyni nie spełnia ustawowych przesłanek nabycia prawa do zasiłku rodzinnego w zakresie wysokości miesięcznego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, który nie może przekroczyć 583,00 zł. Z powyższą decyzją nie zgodziła się B. P., która złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Nie zgadza się z interpretacją ustawy, iż utrata przez jej męża zatrudnienia nie jest dochodem utraconym. Wniosła o zmianę decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 3 pkt 1 lit. a, pkt 2, pkt 23, pkt 24, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 8 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał na treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujących zasady przyznawania zasiłków rodzinnych i dodatków do nich. Wskazał na treść przepisu art. 3 pkt 24 ustawy, który wylicza sytuacje, które wpływają na uzyskanie dochodu. Zgromadzona dokumentacja wskazuje, że mąż odwołującej utracił w dniu 20 marca 2005 r. zatrudnienie w drodze rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem, a następnie od 1 kwietnia 2005 r. uzyskał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy i przeszedł na to świadczenie, które pobiera do chwili obecnej. W takiej sytuacji nie można mówić o utracie dochodu, bowiem ustawodawca nie zakwalifikował jako utraty dochodu każdego pogorszenia sytuacji związanej ze zmianą źródeł dochodu. Dlatego nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskuje inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek. Taki przypadek zachodzi w sprawie, bowiem uzyskanie po utracie zatrudnienia świadczenia w postaci renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wyczerpuje znamiona uzyskania dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 24 ustawy. W stanie faktycznym i prawnym sprawy wyłączona jest możliwość kwalifikacji prawnej pogorszenia sytuacji materialnej rodziny w oparciu o kryterium utraty dochodu. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem wymogów wskazanych w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881) i obowiązującej procedury administracyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. P. zarzuciła niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem. W jej ocenie organ naruszył przepisy art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 3 pkt 23 tej ustawy. Organ bowiem nie pomniejszył dochodu rodziny o dochód utracony przez jej męża w wyniku utraty zatrudnienia. Utrata jednego ze źródeł dochodu, jakim było wynagrodzenie męża z tytułu zatrudnienia, spowodowało pogorszenie sytuacji ekonomicznej jej rodziny. W uzupełnieniu skargi wniosła o dołączenie do akt zaświadczenia z ZUS, na dowód pobierania renty przez jej męża. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podniósł, że zarzuty skargi sprowadzają się do tego, że organ zobowiązany był do pomniejszenia dochodu rodziny skarżącej o dochód utracony jej męża w wyniku utraty zatrudnienia. Organ uznał te zarzuty za chybione, bowiem w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o tzw. utracie dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem dnia z 5 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 250/06, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] nr [...]. Sąd wywodził, że przepisy regulujące kwestie zasiłku rodzinnego zawarte zostały w art. od 4 do 15, Rozdziału drugiego, ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255). Celem zasiłku rodzinnego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem dziecka (art. 4 ustawy). Przepis art. 5 ust. 1 wprowadza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego, określając je na kwotę 504 zł w przeliczeniu na osobę. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, kwota ta wynosi 583 zł (ust. 2). W postępowaniu ustalono, że rodzina skarżącej jest trzyosobowa. Córka skarżącej M. P. jest osobą niepełnosprawną, a orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały. Oznacza to, że kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego wynosi, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy, 583 zł. Na podstawie zgromadzonych dokumentów, w szczególności informacji o dochodach organy ustaliły, że miesięczny dochód w rodzinie skarżącej, w przeliczeniu na osobę w 2004 r. wyniósł 836,42 zł. Odmawiając zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego, organy orzekające w sprawie stanęły na stanowisku, że w omawianym przypadku nie można mówić o utracie dochodu w sytuacji, gdy mąż wnioskodawczyni utracił zatrudnienie, ale następnie uzyskał prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organy odwołały się do "zasad ustalania dochodu utraconego i dochodu uzyskanego" opublikowanych na urzędowej stronie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (www.mps.gov.pl), w których wskazano, że nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskuje inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w 2004 r. Sąd nie podzielił tego stanowiska. Przepis art. 3 pkt 23 ustawy zawiera katalog sytuacji, które oznaczają utratę dochodu spowodowaną: – uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, – utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych, – utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, – utratą emerytury, renty, renty rodzinnej lub socjalnej, – nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, – wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, – wydzierżawieniem gospodarstwa rolnego na zasadach określonych w art. 5 ust. 8a. Sytuacja P. P., z którym, po okresie pracy od 25 lutego 2000 r. do 19 marca 2005 r., pracodawca rozwiązał stosunek pracy za wypowiedzeniem na podstawie przepisu art. 30 § 1 pkt 2 k.p., w ocenie Sądu, jest utratą zatrudnienia wymienioną w przytoczonym przepisie. W tej sytuacji, przy obliczaniu dochodu rodziny skarżącej, należało pomniejszyć ten dochód o dochód utracony przez męża skarżącej w wyniku utraty zatrudnienia. Rozpatrując sprawę ponownie, organ rozpatrzy wniosek skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku oraz dodatków do tego zasiłku. Przy obliczaniu należy mieć na uwadze fakt, że P. P. w 2004 r., oprócz dochodu z tytułu zatrudnienia, posiadał dochód z tytułu renty. Wskazując na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny skarżącej organy naruszyły prawo w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, dlatego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uwzględnił skargę i uchylił decyzje obu organów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło od wyroku skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Podstawą skargi kasacyjnej jest: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) i § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka uzasadniająca zastosowanie wskazanych przepisów ustawy i rozporządzenia o utracie dochodu, 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez zastosowanie normy tego przepisu, w sytuacji kiedy skarga jako nieuzasadniona powinna być stosownie do normy art. 150 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalona oraz art. 141 § 4 przez wadliwe uzasadnienie wyroku i niewskazanie w sposób konkretny i jednoznaczny niezbędnych wskazań co do dalszego postępowania organu administracji publicznej. Na tych podstawach wnosiło o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że Sąd błędnie zinterpretował określone w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) pojęcie utraty dochodu i dokonał niewłaściwej subsumpcji ustalonego w sposób bezsporny stanu faktycznego pod sformułowaną w przepisie § 17 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) normę prawną, której wprawdzie nie powołał, ale wskazał jej treść stwierdzając, iż "przy obliczeniu dochodu rodziny skarżącej, należało pomniejszyć ten dochód o dochód utracony przez męża skarżącej w wyniku utraty zatrudnienia". Innymi słowy, stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie Sąd błędnie uznał za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej określonej w § 17 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), który stanowi, że "W przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu". Mając na względzie obowiązujące przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w szczególności przepisy art. 3 pkt 1 lit. a, pkt 2, pkt 23, pkt 24, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 8 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) wskazane w podstawie prawnej i uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organu odwoławczego, zauważyć należy, iż w zaistniałym w rozpoznawanej sprawie stanie faktycznym nie można mówić o tzw. utracie dochodu. Zgodnie bowiem z wykładnią językową, jak i systemową ustawodawca nie zakwalifikował jako utraty dochodu każdego pogorszenia sytuacji związanej ze zmianą źródeł dochodu. Dlatego nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskuje inny dochód nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Należy bowiem zaznaczyć, iż uzyskanie przez P. P. (męża wnioskodawczyni) po utracie zatrudnienia świadczenia w postaci renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wyczerpuje znamiona uzyskania dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 24 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych. W zaistniałym w przedmiotowej sprawie stanie faktycznym i prawnym wyłączona jest zatem możliwość kwalifikacji prawnej pogorszenia sytuacji materialnej rodziny B. P. w oparciu o kryterium utraty dochodu. W tej mierze organ pierwszej instancji oceniając sytuację faktyczną wnioskodawczyni słusznie więc zauważył, iż okoliczność utraty zatrudnienia przez męża wnioskodawczyni, a następnie uzyskanie przez niego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie wyczerpuje znamion utraty dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z tego też powodu również organ odwoławczy zobligowany był uwzględnić pogląd prawny dotyczący ww. kwestii, wyrażony w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Należy przy tym zauważyć, iż z uzasadnienia zaskarżonej odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji wynika, iż organ pierwszej instancji zastosował się do "zasad ustalenia dochodu utraconego i dochodu uzyskanego" opublikowanych na urzędowej stronie internetowej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (www.mps.gov.pl), w których wskazano m.in., że "Nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskuje inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w 2004 r." Nie ulega więc wątpliwości, iż organ pierwszej instancji wydając decyzję odmawiającą przyznania B. P. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego oparł się na tzw. wykładni autentycznej, tj. interpretacji przepisów prawa dotyczących "dochodu utraconego" dokonanej przez podmiot – Ministra Polityki Społecznej, który wydał rozporządzenie z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), regulujące m.in. w § 17 ust. 1 sposób obliczenia kwoty utraconego dochodu. Powołane wyżej rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że "Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych, wstrzymywania lub zawieszenia wypłaty tych świadczeń, a także sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych i wzory: 1) wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, 2) zaświadczenia z urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, 3) oświadczeń o dochodach rodziny, w tym oświadczeń osób rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, oraz innych oświadczeń i dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, 4) wywiadu, o którym mowa w ust. 4a, 5) oświadczenia o dochodach członków rodziny uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym, kierując się koniecznością zapewnienia stosownej dokumentacji niezbędnej do sprawnej realizacji świadczeń rodzinnych". Organ odwoławczy wskazał w swojej decyzji, iż przywołane przez organ pierwszej instancji "zasady ustalenia dochodu utraconego i dochodu uzyskanego" są wprawdzie niewiążącą formalnie opinią wyrażoną przed podmiot, który wydał ww. rozporządzenie, jednakże stanowią ważną wskazówkę interpretacyjną przepisów prawa dotyczących "dochodu utraconego", zatem słusznie zostały w sprawie niniejszej przez organ pierwszej instancji zastosowane. Prawidłowość przyjętej przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie wykładni ww. przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenia do tejże ustawy, znalazła potwierdzenie w zmianie przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 marca 2006 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 58, poz. 401). Według aktualnego brzmienia § 17 ust. 2 tego rozporządzenia "Nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskuje inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Sąd w zaskarżonym wyroku przeprowadził prawidłową wykładnię art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Jedną z podstawowych zasad wykładni jest to, że przy wykładni normy prawnej nie można przeprowadzić jej w oderwaniu od kontekstu całego przepisu prawnego, całej ustawy oraz obowiązujących reguł i wartości systemu prawa. W demokratycznym państwie prawnym zastosowanie wyłącznie wykładni językowej bez uwzględnienia wykładni systemowej i wykładni celowościowej jest niedopuszczalne. Przeprowadzona w zaskarżonym wyroku wykładnia art. 3 pkt 23 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych w pełni odpowiada standardom wykładni prawa w demokratycznym państwie prawnym. Artykuł 3 pkt 23 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych musi być interpretowany w związku z art. 5 ust. 1 tej ustawy. Jeżeli przesłanką przyznania określonego świadczenia jest wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, to nie można wysokość tego dochodu ustalać nie uwzględniając wysokości rzeczywistej tego dochodu. Z tego względu nie do przyjęcia jest stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną, że wyłączona jest możliwość kwalifikacji prawnej pogorszenia sytuacji materialnej rodziny B. P. w oparciu o kryterium utraty dochodu. Utrata zatrudnienia w wyniku którego dochodzi do obniżenia dochodu rodziny musi być uwzględniona przy ustaleniu przesłanki przyznania zasiłku rodzinnego. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zgodne z wymaganiami przyjętymi w art. 141 § 4 tej ustawy, nie tylko co do wyprowadzenia naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, jak i wskazań co do dalszego postępowania. Nie jest z wywiedzionych wyżej względów zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonanie wadliwej wykładni normy prawa materialnego (art. 3 pkt 23 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych) prowadzi do wadliwego ustalenia stanu faktycznego, co uzasadnia zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło