II FSK 99/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-03-13

Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak, Jacek Brolik, Sławomir Presnarowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej może służyć ponownej ocenie zasadności rozstrzygnięć merytorycznych i czy wymaga ono powołania biegłego w celu analizy dokumentacji medycznej?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej jest postępowaniem nadzwyczajnym, które nie służy ponownej ocenie zasadności rozstrzygnięć merytorycznych ani dokonywaniu nowych ustaleń faktycznych. Jego celem jest jedynie zbadanie, czy ostateczna decyzja obarczona jest wadą przewidzianą w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. W ramach tego postępowania nie ma obowiązku powoływania biegłego do analizy dokumentacji medycznej, chyba że taki obowiązek wynikałby wprost z przepisów prawa dla tego trybu postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. określającej T. i T. P. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. Organ odwoławczy odmówił stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że analiza organów podatkowych była niepełna i pomijała istotne okoliczności dotyczące leczenia syna podatników. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak (spr.), Sędzia NSA: Jacek Brolik, Sędzia WSA del.: Sławomir Presnarowicz, Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 września 2006 r. sygn. akt I SA/Gl 1127/06 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2) zasądza od T. P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 26 września 2006 r., sygn. akt I SA/Gl 1127/06, w sprawie ze skargi T. P., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 kwietnia 2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że decyzją z dnia 12 grudnia 2003 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. określił T. i T. P. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. Przedmiotowa decyzja była – na wniosek strony - prostowana (postanowienie z dnia 12 stycznia 2004 r.) i dwukrotnie uzupełniana (decyzja z dnia 12 stycznia 2004 r. i decyzja z dnia 11 lutego 2004 r.). Z uwagi na niewniesienie przez podatników odwołania, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji stało się ostateczne. Kwestią sporną w sprawie pozostawała zasadność dokonanych przez małżonków P. odliczeń wydatków rehabilitacyjnych oraz ulgi z tytułu budowy budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji, weryfikując wydatki poniesione w związku z chorobą syna podatników, porównał przedłożone przez stronę faktury na zakup leków z lekami wymienionymi w kartach wypisowych dotyczących leczenia szpitalnego D. P. i stwierdził, że nieprawidłowo odliczono kwoty wydatkowane za zakup skrobi kukurydzianej i glukozy. Odwołując się do regulacji zawartych w art. 26 ust. 7a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80, poz. 350 ze zm.), art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz ustawę o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Dz. U. Nr 126, poz. 1382 ze zm.), art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. Nr 126, poz. 1381 ze zm.) oraz Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. uznał, że skrobia kukurydziana jako produkt spożywczy, mimo iż niezbędna w diecie, nie jest lekiem. W konsekwencji kwoty przeznaczone na jej nabycie nie podlegają odliczeniu w ramach ulgi na cele rehabilitacyjne. Organ podatkowy zakwestionował również odliczenie wydatków związanych z zakupem preparatów robionych, oleju z wątroby rekina, lnu mielonego, wody utlenionej oraz plastrów, opasek i pasków testowych wskazując, że przedmioty te nie są objęte symbolem klasyfikacji PKWiU oznaczającym leki. Ponadto Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. ocenił jako nieuzasadnione – w świetle art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - odliczenie w ramach ulgi z tytułu budowy budynku mieszkalnego wydatków na zakup folii malarskiej, pędzli, płótna ściernego i taśmy papierowej. Wnioskiem z dnia 13 czerwca 2005 r. T. P., na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Skarżący zwrócił uwagę, że do kwestionowania odliczeń produktów leczniczych stosowano wobec niego ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług, która stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług i dotyczy naliczania podatku VAT zgodnie z ustawą z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym. T. P. zaakcentował, że pozbawiono go prawa do odliczenia wydatków na zakup skrobi kukurydzianej oraz szczepionki przeciwko grypie i innych produktów leczniczych, które według prawa farmaceutycznego są lekami, natomiast uznano wydatki na zakup pojemników plastikowych na mocz, gdyż figurują w PKWiU. Koszt nabycia preparatu Rivanolum udokumentowany fakturą VAT z dnia 8 listopada 2002 r. został zakwalifikowany jako wydatek podlegający odliczeniu, podczas gdy koszt zakupu tego samego preparatu dokonanego w dniu 3 lipca 2002 r. został zakwestionowany przez organ podatkowy. Strona podniosła również, że bezpodstawnie odmówiono jej prawa do odliczenia kosztów związanych z nabyciem drobnych przyborów budowlanych, podając jako podstawę prawną art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). Decyzją z dnia 10 października 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia 12 grudnia 2003 r. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia 28 kwietnia 2006 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji. Organ odwoławczy, wskazując na odrębności istniejące między postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności i postępowaniem zwykłym (wymiarowym) stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku nie miało miejsca kwalifikowane naruszenie prawa. W jego ocenie, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. badając zasadność odliczenia od podatku wydatków na cele rehabilitacyjne, prawidłowo zastosował przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy Prawo farmaceutyczne. Dyrektor Izby Skarbowej w K. zwrócił uwagę, że do akt sprawy włączono 19 kserokopii kart wypisowych dotyczących hospitalizacji D. P., dokumentujących chronologicznie przebieg jego choroby w latach 2000 – 2002. Zdaniem organu, powoływanie się w uzasadnieniu decyzji na całość dokumentacji medycznej nie było konieczne, gdyż wszystkie karty posiadały tożsame wpisy w zakresie zalecanej diety, z których jednoznacznie wynika, że skrobia kukurydziana jest składnikiem diety chorego. Dyrektor Izby Skarbowej w K. podniósł także, że wskazywanie przez podatnika ustawowych definicji produktu leczniczego roślinnego, substancji roślinnej i przetworu roślinnego oraz twierdzenie, iż w ich świetle skrobię kukurydzianą jako sproszkowany wyciąg z kukurydzy uznać należy za roślinny produkt leczniczy nie zmienia faktu, że skrobia jest sklasyfikowana przepisami prawa jako produkt spożywczy. Za bezpodstawne uznano ponadto zarzuty dotyczące zastosowania do weryfikacji kosztów odliczonych w ramach wydatków na cele rehabilitacyjne Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług podkreślając, że klasyfikacja ta jest niezbędna przy ocenie wydatków dokumentowanych fakturami VAT. Nie uwzględniono również stanowiska strony co do prawidłowości odliczeń z tytułu ulgi budowlanej. W odniesieniu do zarzutów proceduralnych, organ drugiej instancji szczegółowo wyjaśnił, że nie przekroczono terminu załatwienia sprawy, zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu, a potrzeba posłużenia się aktami zastępczymi zaistniała z uwagi na fakt, że akta główne przesłano do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w związku ze skargą wniesioną przez podatnika w dniu 21 listopada 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie dopatrzył się również nieprawidłowości w niedołączeniu do materiału dowodowego sprawy kompletnego protokołu kontroli prawidłowości postępowania podatkowego przeprowadzonego z upoważnienia Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej wskazując, że organ przeprowadzający kontrolę – Minister Finansów skierował stosowne pisemne wyjaśnienia do podatnika. W skardze do sądu administracyjnego T. P. domagał się uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia 12 grudnia 2003 r., wskazując na naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 i 7, art. 247 § 2 i 3, art. 120, art. 121 § 2, art. 123 § 1 i 2, art. 124, art. 125 § 2, art. 139 § 1, 2 i 3, art. 140, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 216, art. 217 § 2, art. 227 § 2 i art. 229 Ordynacji podatkowej, art. 34c ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. Nr 100, poz. 442 ze zm.) oraz art. 2 i art. 7 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. T. P. wyjaśnił, że leczenie syna cierpiącego na bardzo rzadkie schorzenie (glikogenozę) opiera się na nowatorskiej metodzie wykorzystującej właściwości skrobi kukurydzianej i glukozy jako leku zapobiegającego utratom przytomności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przytaczając treść art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej zaakcentował, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym i nie może służyć ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych w zakresie określenia wysokości zobowiązań podatkowych. Zdaniem Sądu, dokonana przez organy podatkowe analiza decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. pod kątem istnienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest niepełna i pomija istotne dla sprawy okoliczności. Dyrektor Izby Skarbowej w K. dokonując oceny zasadności żądania strony pominął w ogóle kwestię, że D. P. cierpi na ciężkie i niezwykle rzadkie schorzenie metaboliczne (w Polsce rozpoznane u kilkunastu osób), którego terapia może mieć po części charakter eksperymentu medycznego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji argumentował, że skrobia kukurydziana stanowi składnik diety chorego, nie jest ujęta w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług jako lek, a ponadto nie została objęta procedurą wpisu do Rejestru Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej (art. 28 ust. 1 Prawa farmaceutycznego). Wbrew wymogom zawartym w art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, nie wzięto natomiast pod uwagę okoliczności, że z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz. U. Nr 105, poz. 452 ze zm.), wiele substancji (określonych w zarządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 14 września 1993 r. w sprawie określenia leków gotowych oraz innych środków farmaceutycznych i materiałów medycznych nie podlegających wpisowi do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych – M. P. Nr 46, poz. 467) nie podlega wpisowi do rejestru leków. Artykuł 5 Prawa farmaceutycznego również przewiduje przypadki, w których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na wprowadzenie do obrotu produktów leczniczych. Skład orzekający podkreślił ponadto, że organy podatkowe obu instancji pominęły również rozważania dotyczące obowiązku poszerzenia materiału dowodowego zebranego w postępowaniu wymiarowym o opinię biegłego. Ustalenie, czy decyzja z dnia 12 grudnia 2003 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa wymaga – według Sądu - odpowiedzi, czy organ podatkowy pierwszej instancji uprawniony był do dokonania analizy dokumentacji medycznej, dotyczącej leczenia D. P. bez udziału biegłego, wbrew wymogom przewidzianym w art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd stanął na stanowisku, że rodzaj schorzenia, na które cierpi syn skarżącego i skomplikowany sposób jego terapii z zastosowaniem skrobi kukurydzianej i glukozy, podawanej w ściśle określonych sekwencjach dla zapobieżenia utratom przytomności związanym z gwałtownymi wahaniami poziomu glikemii, wymaga uwzględnienia w rozważaniach dotyczących rażącego naruszenia prawa kwestii zakresu postępowania dowodowego i dopuszczalności zakwestionowania odliczenia wydatków na zakup skrobi kukurydzianej i glukozy bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zupełność uzasadnienia decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności wymaga także odniesienia się do kwestii, czy leczenie D. P. nie ma charakteru eksperymentu medycznego (regulowanego w rozdziale 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza – Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152 ze zm.), w ramach którego zmodyfikowane są wymogi dotyczące rejestracji i dopuszczenia do obrotu preparatów podawanych choremu. W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji wydanej przez organ podatkowy zgodnie z art. 197 § 1 oraz art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej i dokonanie przez Sąd pierwszej instancji błędnej oceny sprawy uzasadniającej – zdaniem Sądu – konieczność przeprowadzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji, w trybie stwierdzenia nieważności, postępowania dowodowego w zakresie powołania biegłego lub biegłych w celu wydania opinii jak również przyjęcie, że organ podatkowy pominął istotne elementy prawidłowo sporządzonej decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd nie uwzględnił istoty postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, wyszedł poza ramy tegoż postępowania i wymusił przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie opinii biegłego. Organ podatkowy argumentował, że postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności nie ma na celu dokonywania nowych ustaleń, które ewentualnie powinny być przeprowadzone na etapie postępowania podatkowego. Sens postępowania nadzwyczajnego sprowadza się bowiem do analizy, czy badana decyzja ostateczna obarczona jest wadą przewidzianą w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. W konsekwencji zalecenia Sądu dotyczące powołania biegłego oraz konieczności rozważenia kwestii eksperymentu medycznego należy uznać za wykraczające poza zakres niniejszego postępowania. Autor skargi kasacyjnej wskazał ponadto, że materiały zgromadzone w aktach sprawy i ich ocena nie pozwalają na przyjęcie naruszenia art. 197 § 1 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej. Jego zdaniem, trudno zgodzić się z wyrażonym w zaskarżonym wyroku poglądem, że do przyjęcia naruszenia prawa w stopniu rażącym wystarczy zaistnienie poważnych społeczno – ekonomicznych skutków wydanej decyzji. Strona domagająca się stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa powinna bowiem wykazać, że treść kwestionowanego aktu pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter zarzucanego naruszenia nie może być akceptowany w praworządnym państwie. W odpowiedziach na skargę kasacyjną T. i T. P. zażądali jej oddalenia oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności postępowania, określonych w art. 183 § 2 wskazanego Prawa. Granice rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej wyznacza wyłącznie powołany w niej zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, wywiedziony w oparciu o podstawę określoną w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że trafne są zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach błędnej oceny sprawy, uzasadniającej konieczność przeprowadzenia przez organ podatkowy - w trybie stwierdzenia nieważności - postępowania dowodowego w zakresie powołania biegłego dla wydania opinii, jak również przyjęcie, że organ podatkowy pominął istotne elementy prawidłowo sporządzonej decyzji ( naruszenie art. 197 § 1 oraz art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji podatkowej jest instytucją procesową, dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli taka decyzja zawiera wadę przewidzianą w art. 247 Ordynacji podatkowej. Wadę taką określa się jako kwalifikowaną podstawę do wzruszenia rozstrzygnięcia podatkowego w nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny już podkreślał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadami, których enumeratywny wykaz zawierają przepisy art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, czy wady te nie występują. Taki zakres omawianego postępowania wiąże się niewątpliwie z treścią art. 128 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu podatkowym. Ostatecznymi decyzjami są takie decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2002 r. sygn. akt III SA 293/02, Biuletyn Skarbowy 2003, nr 4, s. 30). Za utrwalony w orzecznictwie należy również uznać pogląd, że postępowanie nadzorcze, w szczególności dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, nie służy merytorycznemu załatwieniu sprawy podatkowej. Jego podstawowym celem nie jest orzekanie o obowiązkach i prawach strony, wynikających z podatkowego prawa materialnego, lecz zbadanie decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym pod kątem zaistnienia przesłanek, wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Można więc powiedzieć, że przedmiotem decyzji wydanej w postępowaniu nadzorczym jest inna decyzja, a nie rozstrzygnięcie sprawy podatkowej (zob. na przykład wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt I FSK 268/05, publik. w LEX nr 187911). Jeżeli chodzi o sprawę niniejszą, to w świetle powołanego wyżej orzecznictwa, za nieuprawnione należy uznać stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że "dokonana przez organy podatkowe analiza decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. pod kątem przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, zawartej w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie jest pełna i pomija istotne dla sprawy okoliczności". Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje w tym zakresie podstaw do przyjęcia takiego stanowiska, a w szczególności zarzutu naruszenia przez organy podatkowe art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym bardziej, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd powołał się ogólnie na wymieniony § 1 art. 210 Ordynacji, nie precyzując, którą z jednostek redakcyjnych tego artykułu miał na uwadze. Słusznie wywodzi również w skardze kasacyjnej jej autor, że nie znajduje uzasadnienia w przeprowadzonym nadzwyczajnym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zarzut, że organy podatkowe obu instancji pominęły rozważania dotyczące obowiązku poszerzenia materiału dowodowego o opinię biegłego. Zarzut taki mógłby być zasadnie podnoszony, gdyby ustawodawca nałożył na organy podatkowe przy rozpatrywaniu tego rodzaju spraw, obowiązek powołania biegłego. Tymczasem obowiązku takiego nie można wywieść z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza zaś w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji podatkowej. W tej sytuacji za usprawiedliwiony należy uznać argument organu, że nie mogą wchodzić w zakres postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, zalecenia Sądu pierwszej instancji dotyczące powołania biegłego w celu wydania opinii w zakresie analizy dokumentacji medycznej syna skarżącego. Dotyczy to także konieczności rozważenia zagadnienia, czy jego leczenie nie ma charakteru eksperymentu medycznego, w ramach którego zmodyfikowane są wymogi dotyczące rejestracji i dopuszczenia do obrotu preparatów podawanych choremu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną i na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło