II OSK 370/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-08
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Andrzej Jurkiewicz, Tadeusz Geremek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, która powtarza lub uzupełnia przepisy ustawy, nie określa minimalnego poziomu usług lub zawiera niedopuszczalną subdelegację uprawnień, może zostać uznana za nieważną w całości?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała rady gminy, która powtarza przepisy ustawowe, nie określa minimalnego poziomu usług lub zawiera niedopuszczalną subdelegację uprawnień, narusza prawo w sposób istotny, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w całości. Sąd podkreślił, że akty prawa miejscowego nie mogą powielać regulacji zawartych w ustawach, a niedookreślenie kluczowych kwestii, takich jak minimalny poziom usług, stanowi naruszenie delegacji ustawowej.Stan faktyczny
Wojewoda Śląski wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy J. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w tym brak określenia minimalnego poziomu usług oraz niedopuszczalną subdelegację uprawnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność uchwały w całości. Rada Gminy J. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, kwestionując m.in. brak wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniami prawnymi oraz błędną wykładnię przepisów materialnych i proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Prostuje oczywistą omyłkę pisarską w zaskarżonym wyroku i oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Tadeusz Geremek Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Gminy J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 października 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 452/06 w sprawie ze skargi Wojewody Ś. na uchwałę Rady Gminy J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków 1. prostuje oczywistą omyłkę pisarską w zaskarżonym wyroku w opisie zaskarżonej uchwały w ten sposób, że skreśla słowa "w J." wpisując w to miejsce słowo "J.", 2. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 30 października 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 452/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej przez Wojewodę Ś. uchwały Rady Gminy J. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania i odprowadzania ścieków.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że Rada Gminy J. w dniu [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z 2001, nr 72, poz. 747 ze zm.). W stosunku do tej uchwały Wojewoda Ś. wszczął postępowanie nadzorcze, które umorzył decyzją z dnia [...] ze względu na upływ ustawowego terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Następnie pismem z dnia [...] Wojewoda wniósł do sądu administracyjnego skargę na tę uchwałę. Wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w całości, Wojewoda podniósł zarzut wydania uchwały z naruszeniem art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W uzasadnieniu podano, że skoro zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków to jest prawem miejscowym, norma prawna, w oparciu o którą została podjęta, zobowiązuje zaś radę do wyczerpania zakresu wskazanego w art. 19 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. Zaskarżoną uchwałą, wbrew brzmieniu art. 19 ust. 2 ustawy, nie określono minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, co przesądza o jej wydaniu z naruszeniem prawa i uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w całości. Ponadto Wojewoda podniósł, w § 3 pkt 1 i 2 uchwały dokonano niedopuszczalnej subdelegacji uprawnień Rady, odsyłając zarówno do umów cywilnoprawnych, zawieranych między przedsiębiorstwem a odbiorcą usług w kwestii dotyczącej m. in. ilości wody, odprowadzania ścieków oraz minimalnego ciśnienia utrzymywanego w miejscu przyłączenia, jak również do zezwoleń wydawanych na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, w których mają być określone wskaźniki charakteryzujące poziom usług inne niż te, które są określone w ustawie i pozwoleniu wodnoprawnym. Kwestie te winny być zaś być uregulowane w przedmiotowym regulaminie. W ocenie Wojewody kwestie uregulowane w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zostały powtórzone w postanowieniach Regulaminu (§ 7 ust. 1 powtarzającym zapis art. 7 ustawy, § 4 pkt 1 i 2 oraz § 5 pkt 1 powtarzającym zapis art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, § 4 pkt 3 powtarzającym zapis art. 15 ust. 3 ustawy, § 4 pkt 4 powtarzającym zapis art. 15 ust. 1 ustawy, § 11 ust. 1-3 powtarzającym zapis art. 6 ust.2 i 4 ustawy, § 18 powtarzającym zapis art. 6 ust. 3 ustawy., § 22 powtarzającym zapis art. 27 ust 4 i 5 ustawy, § 41 powtarzającym zapis art. 22 pkt 2 ustawy). Praktyka taka, polegającą na wprowadzaniu do przepisów prawa miejscowego postanowień prawa powszechnie obowiązującego, jest niedopuszczalna i narusza prawo. Uchwałą nie może bowiem regulować ponownie tego, co już zostało uregulowane w obowiązującej ustawie. Wojewoda zarzucił również, że regulacja § 33 regulaminu stanowi modyfikację zasad dostępu do informacji publicznej, normowanych ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), a ponadto zarzucił przekroczenie delegacji ustawowej w § 20 ust. 4 uchwały. Za sprzeczne z prawem uznano także zapisy § 11 ust. 6 i § 12 ust. 4 regulaminu (zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2 ustawy, brak jest podstaw do nadawaniu przedsiębiorstwu uprawnienia do sporządzenia wzoru wniosku o zawarcie umowy) oraz postanowienia § 7 ust. 2 i § 38 ust. 2 uchwały (albowiem zakres ustawowo udzielonego gminie upoważnienia nie uprawnię do regulowania kwestii odpowiedzialności stron za niedotrzymanie umowy.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy J. wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały wskazał, że przepis art. 19 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przewiduje, że rada gminy po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczenia wody i odprowadzania ścieków, zwany regulaminem, obowiązujący na obszarze gminy. Przedmiotem regulacji zawartych w regulaminie, zgodnie z art. 19 ust. 2 powołanej ustawy, winny być prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług. Poza delegację wynikającego z tego przepisu wykracza zatem treść § 1 zaskarżonej uchwały, wskazująca iż przedmiotem regulacji są również zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Zasady te, zgodnie z art. 1 ustawy, są bezpośrednio regulowane w ustawie i brak jest podstaw do formułowania takich zasad w regulaminie. Zatem wszystkie postanowienia uchwały, które stanowią w jakimkolwiek zakresie powtórzenie lub "uzupełnienie" norm rozdziału 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (art. 5-15) należy uznać za naruszające granice udzielonego upoważnienia. Powtarzanie regulacji w tym zakresie przedmiotowym dotyka bowiem kwestii nieprzekazanych przez ustawodawcę do uregulowania w formie uchwały rady gminy. Za wadliwą należy uznać nie tylko uchwałę podjętą z naruszeniem upoważnienia ustawowego, ale również uchwałę, która takiego upoważnienia w swej treści nie realizuje, nie wprowadzając w swej treści koniecznych regulacji. Podejmując uchwałę na podstawie art. 19 ust. 1 powoływanej ustawy, rada gminy nie może pominąć żadnego z elementów regulaminu, wskazanych w art. 19 ust. 2 ustawy. Rada jest zobowiązana do wyczerpania zakresu upoważnienia ustawowego (w oparciu o które podejmują uchwałę) w kwestiach uznanych przez ustawodawcę za relewantne dla prawidłowego prowadzenia działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku w regulaminie winien zostać określony między innymi minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, tymczasem regulamin przyjęty zaskarżoną uchwałą nie określa tego minimalnego poziomu usług. Nie ulega wątpliwości, że organ gminy nie jest uprawniony do regulowania określonych kwestii uchwałą tak w sposób sprzeczny z ustawą, jak i w sposób modyfikujący postanowienia ustawy. Ten zarzut skargi Sąd uznał za zasadny wobec postanowień § 4 pkt 2-4 Regulaminu. Sąd uznał jedynie słuszność argumentu Rady Gminy zawartego w odpowiedzi na skargę, iż przepis § 4 ust. 1 nie stanowi w istocie powtórzenia postanowień ustawy, albowiem odnosi się nie do kwestii stanu urządzeń lecz do dostaw wody. Jednakże wobec sprzeczności z prawem pozostałych norm zawartych w § 4, regulujących kwestie usług świadczonych przez przedsiębiorstwo, Sąd wskazał, że trudno w takiej sytuacji uznać, aby regulamin realizował upoważnienie ustawowe, skoro jedyny ustalony w nim wskaźnik poziomu usług polega na obowiązku przedsiębiorstwa dostarczania wody o jakości przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Słuszny jest zatem zarzut organu nadzoru, że podjęta uchwała nie określa minimalnego poziomu usług, o jakim mowa w art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy. Ponadto Sąd zauważył, że w kwestii ustalenia minimalnego poziomu usług rada gminy w uchwale wprowadziła w tym zakresie normę odsyłającą tak do zapisów samej ustawy z 7 czerwca 2001 r., jak i do udzielanych pozwoleń wodnoprawnych oraz zezwoleń na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, udzielanych decyzją wójta gminy. Z regulującego powyższą materię § 3 ust. 2 wynika, że wskaźniki charakteryzujące poziom usług, inne niż określone w przepisach ustawy, regulować będą indywidualne decyzje administracyjne, co jest równocześnie niedopuszczalną subdelegacją uprawnień prawotwórczych rady na organy właściwe do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Skoro zatem Rada podejmując zaskarżoną uchwałę nie wyczerpała bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r., a nadto zawarła w jej postanowieniach zapisy skutkujące niedopuszczalnym przeniesieniem uprawnień prawotwórczych, to cała podjęta przez nią uchwała jest sprzeczna z prawem, a sprzeczność ta ma charakter istotnego naruszenia prawa i pociąga za sobą - stosownie do art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzenie jej nieważności. Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w skardze, że przepisy prawa miejscowego nie mogą powielać regulacji zawartych w innych obowiązujących powszechnie aktach normatywnych: ustawach i rozporządzeniach. Trudno przyjąć, że takie powtórzenia stanowią realizację delegacji ustawowej, skoro zamiast prawnego uregulowania materii nieuregulowanej, dochodzi do powtórzenia treści istniejących przepisów. Za zasadne należało wobec tego uznać zarzuty o powieleniu w § 7 ust. 1 przepisów art. 7, powieleniu i zmodyfikowaniu w § 11 ust. 1-3 przepisów art. 6 ust. 2 i 4, w § 18 przepisów art. 6 ust. 3, w § 22 przepisu art. 27 ust. 4 i 5, w § 41 przepisu art. 22 pkt 2 ustawy.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku wniesionej przez Radę Gminy J. zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci braku należytego umocowania pełnomocnika Rady Gminy (art. 183 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.,
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na
wynik sprawy, przez błędne określenie przedmiotu zaskarżenia (art.138 p.p.s.a.),
3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na
wynik sprawy, przez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku podstawy
prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia (art. l41§4 p.p.s.a.) w zakresie
zarzutu modyfikacji "postanowień § 4 pkt 3 i § 4 pkt 2", która "polega na tym,
że przewidziana ciągłość i niezawodność dostaw wody ma być realizowana
»zgodnie z zasadami określonymi w zezwoleniu na prowadzenie
zbiorowego zaopatrzenie w wodę«",
4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na
wynik sprawy, przez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku podstawy
prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia (art. 141 § 4 p.p.s.a.) w zakresie
zarzutu powtórzenia lub uzupełnienia norm art. 5-15 ustawy o zbiorowym
zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zwanej dalej z.z.w.,
5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na
wynik sprawy, przez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku podstawy
prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia (art. 141 § 4 p.p.s.a.) w zakresie
zarzutu modyfikacji art. 15 z.z.w.,
6) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na
wynik sprawy, przez brak: wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału
Konstytucyjnego w zakresie zgodności art. 15 z.z.w. z art. 167 ust. 41 art. 22
konstytucji (art. 135 p.p.s.a.),
7) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na
wynik sprawy, przez brak wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału
Konstytucyjnego w zakresie zgodności art. 19 ust.2 z.z.w. z art. 2 Konstytucji
(art. 135 p.p.s.a.),
8) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na
wynik sprawy, przez stwierdzenie nieważności całej uchwały, podczas gdy
art. 147 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie nieważności uchwały w części,
9) naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie treści art. 4 ust. 3
ustawy o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym
odprowadzaniu ścieków oraz o zmianie niektórych innych ustaw,
10) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 19 ust. 1 z.z.w.
i nieuwzględnienie, że akt prawa miejscowego wydany w oparciu o ten
przepis ma być regulaminem,
11) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię pojęcia
"minimalny poziom usług" w art. 19 ust.2 z.z.w.,
12) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 z.z.w. przez
przyjęcie, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek
realizować inwestycje wodociągowe i kanalizacyjne bez liczenia się z kosztami działalności, a zatem bez względu na wysokość ceny usług,
13) naruszenie prawa materialnego przez nieuwzględnienie treści art. 16, 17 i 18 zzw i przyjęcie, że wskazując na wskaźniki wynikające z zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowe Rada Gminy dokonała "subdelegacji uprawnień prawotwórczych rady na organy właściwe do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.
Zarzucając powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi Wojewody Ś., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, a ewentualnie, jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdzi naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a uzna, że zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi Wojewody Ś. w myśl art. 188 P.p.s.a. Ponadto wniesiono o wystąpienie, przed rozstrzygnięciem sprawy, do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności art. 15 zzw z art. 167 ust. 4 Konstytucji RP oraz dotyczącym zgodności art. 19 ust. 2 zzw z art. 2 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Ś. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako niezasadnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy odnieść się do wniosku o wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności art. 15 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków (Dz.U. Nr 72,poz.747 ze zm.) z art. 167 Konstytucji RP oraz art. 19 ust. 2 pow. ustawy (określającego treść przedmiotowego regulaminu) z art. 2 Konstytucji RP. W myśl art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może wystąpić z takim pytaniem jeżeli od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Wystąpienie z pytaniem prawnym jest zatem uzależnione od oceny sądu dokonanej na gruncie rozpoznawanej sprawy i od uznania, że od odpowiedzi na pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi potrzeby wystąpienia z pytaniem prawnym i nie uważa by rozstrzygnięcie przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów było uzależnione od przedstawienia TK pytań prawnych we wskazanym zakresie.
W odniesieniu do 1. zarzutu należy stwierdzić , że nie można go uznać za zasadny. To Gmina J. miała prawo do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego na podstawie uchwały Rady Gminy. Okoliczność , że Rada Gminy odrębną uchwałą nie upoważniła przewodniczącego do jej reprezentowania przed sądem nie ma znaczenia w sytuacji gdy z mocy ustawy przewodniczący reprezentuje Radę a przede wszystkim gdy do reprezentowania gminy na zewnątrz (także przed sądami) z mocy prawa upoważniony jest wójt (burmistrz, prezydent) i aby w tej roli występować przed sądem nie potrzebuje odrębnego upoważnienia od rady.
Oczywista omyłka w sentencji wyroku nie miała wpływu na wynik sprawy i wymagała jedynie sprostowania(zarzut 2. skargi kasacyjnej). Nieuzasadniony i niejasny jest zarzut 3. Sąd wydając wyrok powołał podstawy prawne swojego rozstrzygnięcia ( strona 9 uzasadnienia - art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) , wskazywał także dlaczego uznaje określone postanowienia uchwały za sprzeczne z prawem albo za z prawem zgodne, w odniesieniu do § 4 pkt 2 i § 4 pkt 3 stwierdzając ,że modyfikacja postanowień ustawy polega na tym, że przewidziana ustawą ciągłość i niezawodność dostaw wody ma być realizowana " zgodnie z zasadami określonymi w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę ". Regulamin jest aktem prawa miejscowego, stanowionym przez radę i to co jest uregulowane w ustawie albo ma być uregulowane w regulaminie nie może być "przenoszone" do aktów indywidualnych, wydawanych przez organ wykonawczy. Tylko ustawa i akty prawa miejscowego mogą stanowić podstawę publicznych praw podmiotowych, taka regulacja jak wskazana musiała być uznana za niedopuszczalną modyfikację regulacji ustawowej.
Nie można także uznać za zasadny zarzutu naruszenia przepisów postępowania – art. 141 § 4 P.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , przez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej podniesionych w uzasadnieniu wyroku argumentów o niedopuszczalności powtarzania w akcie prawa miejscowego postanowień ustaw lub ich uzupełniania w takim akcie. Stanowisko Sądu I instancji w tej kwestii jest od lat utrwalone w orzecznictwie i choć Sąd mógłby powołać się na postanowienie § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100,poz.908) to nie odnosząc się do tego aktu ale wyjaśniając dlaczego i jakie kwestie zostały uregulowane w ustawie i że w związku z tym brak było podstaw do ich uregulowania w Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków Sąd nie naruszył wskazanego przepisu w stopniu który miałby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.
Kolejny zarzut 5. procesowy został powiązany także z brakiem wskazania w uzasadnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia w związku z zarzutem modyfikacji art. 15 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzania ścieków . Kwestie te Sąd I instancji oceniał i ustosunkował się do nich, wskazując, że powielony w Regulaminie przepis ustawy jednocześnie tę ustawę modyfikuje, poprzez relatywizację obowiązku budowy odpowiednich urządzeń " w oparciu o dostępne środki finansowe".
Jak wcześniej wyjaśniono, sądy nie mają obowiązku występowania z pytaniami prawnymi do TK , kwestia ta podlega ich ocenie a w rozpoznawanej sprawie jej rozstrzygnięcie nie jest uzależnione od orzeczeń Trybunału. Tym samym zarzuty odnoszące się do niewystąpienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do TK z pytaniami prawnymi dotyczącymi konstytucyjności art. 15 i art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę nie mogły być uznane za zasadne. Na marginesie należy dodać, że Rada Gminy J. kwestionowane obecnie zapisy ustawowe w Regulaminie nie tylko powtórzyła ale i dodatkowo zmodyfikowała.
Nie można też uznać za zasadny kolejnego zarzutu naruszenia prawa procesowego – art.147 P.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważności całej uchwały a nie tylko jej części. Sąd może stwierdzić nieważność całego zaskarżonego aktu albo jego części a w rozpoznawanej sprawie Sąd uzasadnił dlaczego stwierdza nieważność całej uchwały a jego rozumowaniu nie można – z uwagi na wykazane naruszenia prawa ,ich charakter i zakres – zarzucić bezpodstawności.
Zarzuty skargi kasacyjnej oznaczone numerami 9,10,11,12 i 13 odnoszące się do naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 4 ust.3 ( ten artykuł już został uchylony), art. 19 ust. 1, art. 19 ust. 2,art. 15 oraz art. 16,17 i 18 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę ...poprzez ich niezastosowanie , również nie mogą być uznane za zasadne. Przepis art. 15 określa obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego stanowiąc, że jest ono obowiązane zapewnić budowę odpowiednich urządzeń , ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji. Argumenty skargi kasacyjnej nie dotyczą błędnej wykładni powołanego przepisu, któremu się zarzuca niekonstytucyjność, ale kwestii środków finansowych jakie trzeba by było na tę budowę zapewnić. Jest to odrębny problem , który w rozpoznawanej sprawie ocenie nie podlegał a dodać trzeba, że odpowiednio kosztami są , z mocy ustawy, obciążeni odbiorcy i osoby ubiegające się o przyłączenie do sieci a samo przyłączenie jest uzależnione nie tylko od spełnienia warunków przyłączenia określonych w regulaminie ale także od możliwości technicznych świadczenia usług. Zarzut 9. łączy się z zarzutem stwierdzenia nieważności całej uchwały a nie jej części i ze względów wyżej już wskazanych nie jest uzasadniony. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego a jego " regulaminowy " charakter nie powoduje ,że mają w odniesieniu do niego zastosowanie inne zasady niż w stosunku do innych aktów prawa miejscowego, w szczególności że może on powtarzać przepisy ustawowe lub je modyfikować. A tym samym nie można kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej uznać za uzasadniony.
Nie jest zrozumiały i uzasadniony także zarzut odnoszący się do pojęcia "minimalny poziom usług" a zwłaszcza oczekiwania by to Sąd I instancji określał , niejako w zastępstwie właściwych organów administracji, treść tego pojęcia w odniesieniu do usług związanych z dostarczaniem wody i odprowadzaniem ścieków w konkretnej gminie. Nie jest rzeczą Sądu szczegółowo wskazywać jakie konkretne postanowienia ma zawierać regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków , Sąd nie może niejako w zastępstwie Rady, określać minimalnego poziomu usług a dokonanej przez niego wykładni wskazującej na braki w określeniu w Regulaminie "minimalnego poziomu usług" nie można zarzucić wadliwości. Nie można podzielić poglądu iż określenie minimalnego poziomu usług jest obowiązkiem niewykonalnym, w sytuacji gdy obowiązek uchwalenia przedmiotowego regulaminu obciąża wszystkie gminy i od lat wywiązują się one z tego obowiązku, ani też poglądu o niejasności pojęć "zakres usług przedsiębiorstwa" ( kto ma znać ten zakres usług jak nie gmina) i "standardy usług".
Uzasadnienie zarzutu 7. i 12. powiązane zostało z zarzutem niekonstytucyjności art. 15 i art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę...Organem powołanym do kontroli konstytucyjności ustaw jest Trybunał Konstytucyjny a jak już wcześniej wyjaśniono, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do wystąpienia przez Sąd z pytaniem prawnym .
Nie jest zasadny także zarzut popełnienia przez Sąd błędu poprzez nieuwzględnienie treści art. 16,art.17 i art.18 pow.ustawy. Powołane przepisy regulują zasady udzielania zezwoleń na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków i w sytuacji gdy to nie konkretne zezwolenie było przedmiotem kontroli ale akt prawa miejscowego ,Sąd nie miał podstaw do zastosowania powołanych przepisów. Odniósł się do nich tylko w takim zakresie w jakim wymagała tego kontrola uchwały, w której – wbrew temu co stwierdza się w skardze kasacyjnej – w istocie dokonano subdelegacji uprawnień prawotwórczych rady gminy, zastępując regulację normatywną odesłaniem do treści udzielanych zezwoleń. Oceniając takie postanowienia Regulaminu jako sprzeczne z prawem, Sąd nie popełnił zarzucanego mu błędu.
W tej sytuacji, zważywszy że skarga kasacyjna nie miała uzasadnionych podstaw, w oparciu o przepis art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło