I OSK 2030/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-03-23

Skład orzekający: Joanna Runge – Lissowska, Anna Lech, Zbigniew Rausz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów naruszyła prawo materialne i przepisy postępowania, wydając decyzję w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, poprzez niepowołanie recenzenta specjalizującego się w danej subdyscyplinie naukowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje Centralnej Komisji. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę legalności decyzji organów administracji, a nie merytoryczną ocenę dorobku naukowego. W przypadku oceny rozprawy habilitacyjnej z wąskiej subdyscypliny naukowej, brak powołania recenzenta specjalizującego się w tej dziedzinie może stanowić naruszenie prawa materialnego, skutkujące wadliwością decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Centralnej Komisji, uznając naruszenie prawa w zakresie powołania recenzentów. Centralna Komisja wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz zasądzono od niej na rzecz T. S. kwotę 590 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska Sędziowie NSA Anna Lech Zbigniew Rausz (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1376/06 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz T. S. kwotę 590 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z dnia 12 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] wydane w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 111/06 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1188/04 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...], w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 września 2005 r. stwierdził nieważność decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] z dnia 12 listopada 2002 r. o nadaniu dr T. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wyrok powyższy jest wadliwy, ponieważ nie było powodu, z przyczyn podanych w uzasadnieniu wyroku, do stwierdzenia nieważności obu wydanych przez Centralną Komisję decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę zważył, iż skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Za bezzasadny należało uznać zarzut dotyczący zakresu udziału recenzentów w postępowaniu przed Centralną Komisją. Sąd nie podzielił także zasadności zarzutu dotyczącego niewskazania przez Centralną Komisję w uzasadnieniu obu decyzji przyczyn, z powodu których pominięte zostały dowody w postaci trzech pozytywnych opinii recenzentów przewodu habilitacyjnego, przez co odmówiono im wiarygodności. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niepowołania recenzenta dodatkowego przed wydaniem ostatecznej decyzji przez Centralną Komisję, co byłoby, zdaniem skarżącego, uzasadnione ze względu na sposób i wynik głosowania, Sąd stwierdził, że wymogi wynikające z § 9 ust. 4 Statutu Centralnej Komisji zostały spełnione. Jak wynika z materiału dowodowego przedstawionego w sprawie decyzja Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy została podjęta po zasięgnięciu opinii dwóch recenzentów dodatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał jednak, że skargę należy uwzględnić. Sąd podzielił stanowisko skarżącego odnoszące się do niepowołania przez Centralną Komisję recenzentów reprezentujących dyscyplinę naukową pedagogika specjalna. Skarżący ubiega się o stopień naukowy dr habilitowanego nauk humanistycznych, w ramach dyscypliny naukowej pedagogika. Przedstawiona rozprawa habilitacyjna nosi tytuł "[...]". Jak wskazano w skardze rozprawa habilitacyjna dotyczy pedagogiki specjalnej – tyflopedagogiki (pedagogika osób niewidomych). Zgodnie z art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych recenzenci powoływani przez Centralną Komisję powinni reprezentować daną lub pokrewną dyscyplinę naukową lub artystyczną. W niniejszej sprawie dwóch recenzentów, powołanych przez Centralną Komisję, reprezentowało dyscyplinę naukową wchodzącą w skład dziedziny nauk humanistycznych – psychologię. Na kolejnym etapie – po wniesieniu przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – powołano dwóch dodatkowych recenzentów reprezentujących dyscyplinę naukową – pedagogika społeczna. Tak więc spośród czterech powołanych recenzentów dwóch recenzentów reprezentowało dyscyplinę naukową pokrewną – psychologię – w stosunku do dyscypliny, której dotyczyła rozprawa habilitacyjna, żaden zaś, z pozostałych dwóch recenzentów, nie reprezentował dyscypliny naukowej pedagogika specjalna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że skoro w myśl przepisu art. 34 ust. 4 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych recenzenci Centralnej Komisji powinni reprezentować daną lub pokrewną dyscyplinę, to oczywistym winno być, iż recenzenta z dyscypliny pokrewnej powołuje się wówczas, kiedy nie ma recenzentów z dyscypliny właściwej (por. wyrok z dnia 17 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 2025/98). Ten kierunek wykładni przepisu ustawy wspiera postanowienie § 8 Statutu Centralnej Komisji, zgodnie z którym postępowanie opiniodawcze w sprawach dotyczących oceny kwalifikacji kandydatów do tytułu naukowego, stopni naukowych oraz przyznawania uprawnień do nadawania stopni naukowych prowadzone jest w tej sekcji stałej, której kompetencje najbliższe są specjalności reprezentowanej przez ocenianego kandydata lub kierunku działalności naukowej jednostki ubiegającej się o uzyskanie uprawnień. A zatem ustawowym obowiązkiem Centralnej Komisji było powołanie recenzenta reprezentującego tę samą dyscyplinę naukową, w zakresie której stopień został nadany. Warto zaznaczyć, że jeden z recenzentów rozprawy habilitacyjnej dr T. S., powołanych przez Centralną Komisję – prof. dr hab. F., zwrócił uwagę na to, że dla bardziej wszechstronnej oceny dorobku i rozprawy habilitacyjnej kandydata korzystniejsze byłoby skierowanie materiałów do recenzji raczej przez specjalistę – tyflopedagoga (pedagogika osób niewidomych) niż do pedagogów bezpośrednio niezajmujących się obszarem studiów habilitanta. Argument ten tym bardziej zasługuje na uznanie, jeśli się weźmie pod uwagę fakt, że recenzenci przewodu habilitacyjnego reprezentujący dyscyplinę pedagogika ze specjalnością tyflopedagogika ocenili rozprawę habilitacyjną i dorobek naukowy dr T. S. pozytywnie – jako mający znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Jak wynika z pisma uzupełniającego skargę, pedagogikę specjalną reprezentuje kilkudziesięciu naukowców z wymaganym tytułem naukowym, co oznacza, że możliwe było powołać recenzenta z zakresu tej dyscypliny naukowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd wskazał, że niezasięgnięcie opinii recenzenta z "danej dyscypliny" powoduje, że zaskarżona decyzja Centralnej Komisji jest obciążona błędem niedostatecznego wyjaśnienia, czy rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej (art. 15 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych). Zdaniem Sądu, wskazać należy również, że protokóły posiedzenia Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych, a zwłaszcza ten z czerwca 2003 r. są zbyt ogólnikowe. Wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest to uchybienie, które wskazywałoby, że decyzja Centralnej Komisji wydana przy wykorzystaniu stanowiska Sekcji, została obarczona wadą kwalifikowaną, jednakże uchybienie to powinno być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Centralną Komisję. Skargę na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2006 r. złożyła Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik Komisji oparł skargę kasacyjną na: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. na przesłance z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a w szczególności: przepisy art. 15 ust. 1, art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz.U. Nr 65, poz. 386 ze zm.), § 8, 9 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 19 kwietnia 1991 r. ze zm. przez: – uznanie, że w niniejszej sprawie zaskarżone decyzje naruszają prawo, co skutkuje koniecznością ich uchylenia, oraz wskazanie, że zostały podjęte niezgodnie z ustawą o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz przepisami postępowania administracyjnego, – niewłaściwą interpretację na gruncie przepisów dotyczących Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów trybu wyznaczania recenzentów i trybu wydawania decyzji przez organ kolegialny; 2. naruszeniu przepisów postępowania – art. 174 pkt 2 ustawy o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, a w szczególności przepisów: art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 2 p.p.s.a. art. 153 p.p.s.a., art. 190 p.p.s.a. przez : – stwierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, – przekroczenie granicy swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, sprawa była przedmiotem ponownego rozpoznania w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2006 r. uchylającego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2005 r. Sąd ponownie rozpoznający sprawę jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 153 p.p.s.a.). Zdaniem Centralnej Komisji Wojewódzki Sąd Administracyjny powtórnie dokonał powierzchownej wykładni przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz.U. Nr 65, poz. 386 ze zm.) i wydanego na jej podstawie statutu. We wcześniejszym wyroku nie wskazano, że tryb wyznaczenia recenzentów nie był właściwy. Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawiera wiele wewnętrznych sprzeczności i rażąco narusza przepisy prawa materialnego i postępowania, które mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Szczególnej wagi nabiera kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy została ona podjęta przez organ kolegialny w głosowaniu tajnym. Ogranicza się ona w istocie do oceny, czy zostały zachowane zasady postępowania przed Centralną Komisją. Ocenie tej nie podlegają opinie recenzentów i Sąd nie dokonuje ich merytorycznej oceny. Zaskarżone orzeczenie przeczy tym założeniom, uznając że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona – w domyśle opinie dotychczas powołanych recenzentów niebędących specjalistami z zakresu pedagogika specjalna nie dają podstaw do wydania negatywnej decyzji. Jest to błędne założenie. Recenzentów powołuje się z danej dyscypliny naukowej lub pokrewnej (art. 34 ust. 4 ustawy). Wykaz dziedzin nauki i wchodzących w ich skład dyscyplin naukowych normuje uchwała Centralnej Komisji z dnia 24 października 2005 r. w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (M.P. Nr 79, poz. 1120). Poprzednio tę kwestię regulowała uchwała z dnia [...]. Pedagogika specjalna nie jest odrębną dyscypliną naukową, jest nią pedagogika (§ 1 pkt 6 p. 14 uchwały). Przy podejmowaniu decyzji nie decydują pozytywne bądź negatywne opinie recenzentów. Wskazują one jedynie na zalety lub uchybienia w rozprawie habilitacyjnej. Członkowie Sekcji (posiadający odpowiednią wiedzę z danej dziedziny naukowej), a następnie Prezydium w głosowaniu tajnym podejmują stosowną decyzję mając na uwadze poziom i wartość dorobku naukowego Kandydata. Należy podkreślić, że opinie negatywne były jednoznacznie krytyczne, wskazywały na szereg uchybień, w tym odnośnie charakteru rozprawy naukowej. Jednym z najpoważniejszych zarzutów jest wielokrotne powoływanie się kandydata w swoich publikacjach na te same wyniki badań oraz przenoszenia fragmentów tekstów już opublikowanych do nowych prac. Stwarzało to wrażenie znacznego pomnożenia dorobku naukowego w stosunku do wcześniej ogłoszonego drukiem. Zdaniem pełnomocnika Komisji, należy przy tym zwrócić uwagę, że zdaniem prof. A. F. dobór recenzentów przez Radę Wydziału (psycholodzy: prof. J. S. i prof. R. O., pedagodzy: prof. W. D. i prof. Z. P.) z uwagi na problematykę rozprawy, która łączy w sobie wiedzę psychologiczną oraz wiedzę z zakresu specyficznej subdyscypliny pedagogiki specjalnej (tyflopedagogika) był uzasadniony. Taką też zasadę przyjęła Centralna Komisja powołując czterech recenzentów: dwóch psychologów i dwóch pedagogów społecznych. Pozwoliło to na wszechstronną i wnikliwą ocenę rozprawy naukowej, mając na uwadze fakt, że kandydat uzyskał stopień naukowy doktora z zakresu psychologii. Ograniczenie opinii jedynie do recenzentów z zakresu pedagogiki specjalnej (tyflopedagogika) nie pozwoliłoby na obiektywną i wszechstronną ocenę dorobku naukowego kandydata mając na uwadze problematykę rozprawy i dorobek naukowy. Zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym Sekcja Centralnej Komisji podejmuje decyzję (uchwałę) po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów. Wyznaczono recenzentów z dyscypliny naukowej pedagogika i psychologia, które obejmują zakres prac badawczych Habilitanta. Wymóg określony w art. 34 ust. 4 ustawy został zachowany. Po uzyskaniu negatywnej opinii Sekcja zasięgnęła opinii drugiego recenzenta, który wydał również negatywną opinię. Podniesione zarzuty dyskwalifikują rozprawę habilitacyjną jako znaczny wkład autora w rozwój dyscypliny naukowej pedagogika, (art.15 ust. 1 ustawy). Stąd też wynik głosowania tajnego odzwierciedlał przebieg postępowania opiniodawczego. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Centralna Komisja powołała kolejnych dwóch recenzentów. W ten sposób wątpliwości odnośnie oceny dorobku naukowego habilitanta zostały wszechstronnie wyjaśnione i były podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. Przewód habilitacyjny ma być dowodem, że osoba ubiegająca się o stopień naukowy doktora habilitowanego dojrzała już do samodzielnego precyzowania problemu badawczego i że potrafi samodzielnie rozwiązać ten problem. Dokonana analiza i wykładnia przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz.U. Nr 65, poz. 386 ze zm.), stosującej się w niniejszej sprawie ze względu na treść art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm., Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365) i statutu Centralnej Komisji nie daje podstaw do stwierdzenia, że została naruszona procedura przy podejmowaniu decyzji. Centralna Komisja, a w szczególności jej Sekcje składają się z wybitnych specjalistów z określonych dziedzin i dyscyplin naukowych. Posiadają oni więc specjalistyczną wiedzę niezbędną dla oceny dorobku naukowego konkretnego habilitanta. Stosując prawidłowo przepisy ustawy: skoro zarzuty wobec rozprawy habilitacyjnej były tak poważne, to wynik głosowania nie mógł być inny. Przyjęta linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wskazuje, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji (wyrok SN z dnia 26 kwietnia 1996 r. III ARN 86/95, OSNAPiUS 1996/21/315). Wykładnia przepisów dokonana przez Sąd Wojewódzki w tym zakresie, że zostały naruszone przepisy postępowania przy wydawaniu decyzji przez organ kolegialny i to rzutowało w sposób istotny na treść zapadłego orzeczenia jest wyrazem błędnych założeń i nie może być przyjęta do praktycznego stosowania. Przesłanki wymienione w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdyż nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wskazania dotyczące usunięcia naruszenia prawa nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy. Kontrola zaskarżonej decyzji w oparciu o kryterium zgodności z prawem wykracza poza granice skargi i narusza wskazane normy prawne. Wskazania dotyczące usunięcia naruszenia prawa nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy. Wykładnia wskazanych przepisów przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowi oczywiste naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, co wyczerpuje podstawy kasacyjne wymienione art. 174 ustawy o p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Dokonując oceny zasadności skargi kasacyjnej wniesionej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2006 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wnosząca skargę kasacyjną Centralna Komisja w podstawach kasacyjnych zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w podstawie kasacyjnej przepisów postępowania sądowoadministracyjnego stwierdzić należy, że zarzuty te są chybione. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje jednoznacznie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów stosując przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uznał, że obie decyzje Centralnej Komisji zostały wydane w tej sprawie z naruszeniem prawa materialnego, a to przepisów dotyczących powoływania recenzentów w postępowaniu przed Centralną Komisją. Zarzuty skargi kasacyjnej, że Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie doszło przed Centralną Komisją do naruszenia procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy nie znajdują odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie jest też zasadny postawiony w drugiej podstawie kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W sprawach o nadanie stopni naukowych, w których ocena rozprawy doktorskiej czy habilitacyjnej oraz dorobku naukowego kandydata pod kątem spełnienia wymogów stawianych przez ustawę wymaga specjalistycznej wiedzy sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji Centralnej Komisji kończącej postępowanie w sprawie o nadanie stopnia naukowego, to znaczy czy decyzja ta została wydana zgodnie z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy regulującymi tryb i zasady postępowania w tego rodzaju sprawach, a także postanowieniami Statutu Centralnej Komisji. Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego – bo w tym przypadku być nie może – wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego i rozprawy (doktorskiej czy habilitacyjnej) osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego dokonaną w toku postępowania o nadanie stopnia naukowego zarówno w recenzjach naukowych jak i stanowisku Sekcji Centralnej Komisji zawierającym propozycje dla Prezydium Centralnej Komisji rozstrzygnięcia sprawy. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny badający zgodność z prawem wydanych w niej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów decyzji zasady tej nie naruszył. Tym samym wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie naruszył Sąd art. 15 ust. 1 ustawy z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Przepis ten stanowi, że rozprawa habilitacyjna powinna stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd w tej sprawie nie wypowiedział się merytorycznie czy rozprawa habilitacyjna dr T. S. spełniała te wymogi. Sąd natomiast wskazał w motywach swego rozstrzygnięcia, "że niezasięgnięcie opinii recenzenta z «danej dyscypliny» powoduje, że zaskarżona decyzja Centralnej Komisji jest obciążona błędem niedostatecznego wyjaśnienia, czy rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej (art. 15 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych)". Nie jest to jednak jednoznaczne – wbrew temu co twierdzi Centralna Komisja – z dokonaniem przez Sąd oceny opinii recenzentów powołanych przez Centralną Komisję i podważeniem zawartych w nich negatywnych ocen rozprawy habilitacyjnej dr T. S. Sąd bowiem mając na uwadze, że wzmiankowana rozprawa habilitacyjna dotyczyła specyficznej subdyscypliny pedagogiki specjalnej – tyflopedagogiki doszedł do przekonania, że ocena tej rozprawy dokonana w postępowaniu przed Centralną Komisją w aspekcie spełnienia wymagań wynikających z postanowień cyt. art. 15 ust. 1 ustawy mogła być niepełna, skoro żaden z recenzentów powołanych przez Centralną Komisję nie specjalizował się w tej subdyscyplinie. Stanowisko Sądu I instancji w okolicznościach tej sprawy należy podzielić. Zwłaszcza że znajduje ono wsparcie w opinii jednego z recenzentów-biegłych Centralnej Komisji prof. A. Frączka, który na str. 2 i 3 swej recenzji stwierdził "Dla bardziej wszechstronnej oceny dorobku i rozprawy habilitacyjnej kandydata korzystniejsze byłoby zapewne skierowanie materiałów do recenzji przez specjalistę – tyflopedagoga raczej niż do pedagogów bezpośrednio nie zajmujących się obszarem studiów habilitanta". Uwaga ta nie powinna była zostać pominięta przy wyborze recenzentów przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Centralną Komisję, wskazuje bowiem, że ocena rozprawy habilitacyjnej – ze względu na specyfikę – dla zapewnienia obiektywizmu winna być dokonana przez specjalistę-naukowca, który uprawia tę subdyscyplinę pedagogiki. W warunkach tej sprawy należy zgodzić się z Sądem I instancji, że recenzenci powołani przez Centralną Komisję powinni reprezentować przede wszystkim daną dyscyplinę, w tym przypadku subdyscyplinę naukową. Mimo bowiem że pedagogika specjalna – której dotyczy rozprawa habilitacyjna T. S. – jest częścią dyscypliny naukowej pedagogika to dla zapewnienia właściwej oceny rozprawy habilitacyjnej oraz dorobku naukowego habilitanta recenzent powinien zajmować się również pedagogiką specjalną, chyba że osoby uprawnionej do sporządzenia przedmiotowej recenzji nie można by w takiej dyscyplinie naukowej znaleźć. W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżony wyrok prawa w zarzucanym zakresie nie narusza. Z tego względu na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło