I SA/Sz 890/05
WyrokWSA w Szczecinie2006-10-05
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Marzena Kowalewska, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie emerytalne, wypłacane po 1 stycznia 1992 r., podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli prawo do emerytury zostało nabyte przed tą datą, a organ emerytalny nie wydał konstytutywnej decyzji ustalającej to prawo?Ratio decidendi
Świadczenia emerytalne przysługujące (należne) za okresy po 31 grudnia 1991 r. podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od daty nabycia prawa do emerytury. Obowiązek podatkowy powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże jego powstanie, a nie z dniem wydania decyzji przez organ emerytalny. W przypadku, gdy płatnik (Wojskowe Biuro Emerytalne) ubruttowił emeryturę zgodnie z art. 55 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty podatku.Stan faktyczny
Skarżący A.B. wystąpił o zwrot zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od stycznia do kwietnia 2005 r., twierdząc, że jego świadczenie emerytalne nie podlega opodatkowaniu, ponieważ nie zostało mu przyznane konstytutywną decyzją organu emerytalnego. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, wskazując, że skarżący otrzymywał emeryturę, a płatnik prawidłowo pobrał zaliczki na podatek. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Protokolant st. sekr. Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące I-IV 2005 r. o d d a l a skargę
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 1 i art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], odmawiającą podatnikowi A.B. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do kwietnia 2005 r.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że A.B. wnioskiem z dnia [...] wystąpił o zwrot nienależnych – jego zdaniem – zaliczek na nienależny z mocy ustawy podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od stycznia do kwietnia 2005 r. Według podatnika, płatnik – Wojskowe Biuro Emerytalne, nieprawnie pobiera zaliczki na podatek dochodowy od osób fizyczny od otrzymanej przez niego należności w postaci zaliczkowego zabezpieczenia na poczet emerytury, do której nabył prawo w 1985 r. Podatnik wskazał również, że nie został dotychczas wydany żaden konstytutywny, prawotwórczy akt (decyzja) przez właściwy miejscowo i rzeczowo wojskowy organ emerytalny, ustalający jego prawo do emerytury nabytej z mocy ustawy. Dlatego też, według A.B., otrzymywane przez niego świadczenie emerytalne nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie podlegało ono zwiększeniu, ani ubruttowieniu na zasadach wynikających z przepisów art. 55 ust. 6 i ust. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80 poz. 350 ze zm.). Zdaniem podatnika, otrzymywane przez niego świadczenie pieniężne nie jest żadnym przychodem, ani dochodem z żadnego prawa majątkowego, własności, ani z żadnego stosunku prawnego.
Dalej z uzasadnienia tej decyzji wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w swojej decyzji, odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika jednoznacznie, że płatnik - Wojskowe Biuro Emerytalne, pobrał zasadnie i określił w prawidłowej wysokości zaliczki na podatek, zatem brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty i zwrotu tego podatku.
W odwołaniu od tej decyzji, A.B., powołując się na przepisy art. 220 § 1, § 2, art. 222, art. 233 § 2 w zw. z art. 4, art. 6, art. 7, art. 120, art. 121 § 1, art. 123, art. 194 § 1, § 2, art. 247 § 1 pkt 2, pkt 3, pkt 5 Ordynacji podatkowej zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie następujących przepisów: art. 120, art. 121 § 1, art. 123, art. 194 § 1, § 2, art. 247 § 1 pkt 2, pkt 3, pkt pkt 5-8 Ordynacji podatkowej i zaskarżył decyzję w całości, wnosząc o:
- usunięcie skutków naruszonego prawa przez uchylenie z mocą ex tunc zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawdą, z powszechnie obowiązującym prawem, niezgodnej i sprzecznej z jego żądaniami, gdyż nie jest stroną takiego przedmiotu postępowania, którego dotyczy decyzja i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, do wyznaczonego z urzędu innego urzędu skarbowego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej,
- uchylenie w całości z mocą ex tunc postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] odmawiającego dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z następujących dokumentów urzędowych: z pisma Dowództwa Marynarki Wojennej Oddziału Kadr z dnia [...] Nr [...], z wyciągu decyzji (rozkazu) dowódcy jednostki wojskowej Bałtyckiego Dywizjonu Okrętów Pogranicza z dnia [...] Nr [...] na okoliczność, że z czynnej zawodowej służby wojskowej został zwolniony w dniu [...] i, że do tego dnia żaden organ nie ustalił i nie przyznał mu żadnej emerytury, czy renty, z pisma procesowego Wojskowego Biura Emerytalnego (bez daty) adresowanego do Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I C 115/1999,
- oddalenie pisma Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] o Nr [...], jako poświadczającego nieprawdę, że pobiera świadczenie emerytalne,
- zobowiązanie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego do zwrotu podatnikowi poniesionej przez niego opłaty skarbowej,
- wszczęcie i przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego oraz pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej P.P., pracującego w Drugim Urzędzie Skarbowym za dopuszczenie się oszustw, matactw, hipokryzji urzędniczej i prawniczej, za wydanie zaskarżonej decyzji niezgodnie i sprzecznie z żądaniami strony, z poświadczeniem nieprawdy co do okoliczności, mających znaczenie prawne, z ośmieszeniem systemu prawnego i ustroju prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, z naruszeniem zaufania do organów administracji podatkowej.
A.B., uzasadniając odwołanie podniósł, że od dnia [...], na mocy decyzji (rozkazu), został zwolniony z czynnej zawodowej służby wojskowej i nie zostały mu przyznane żadne prawa emerytalne, czy rentowe, gdyż – zgodnie z przepisami § 161 ust. 1 w zw. z § 155 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.) "dniem zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej jest dzień określony w decyzji (rozkazie) o zwolnieniu przez dowódcę jednostki wojskowej". Podatnik podniósł ponadto, że skoro żaden organ emerytalny żołnierzy zawodowych nie objął go dożywotnim obowiązkiem wojskowego zaopatrzenia emerytalnego konstytutywną decyzją administracyjną ze stosunku prawnego z tytułu wojskowego zaopatrzenia emerytalnego do nabycia z mocy ustawy emerytury wojskowej, to wypłacane do jego rąk świadczenie pieniężne, zaliczkowo tylko zabezpieczające jego środki utrzymania, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego I instancji, odmawiającą podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do kwietnia 2005 r., stwierdził, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wykazał, iż płatnik prawidłowo obliczył i pobrał zaliczki na podatek dochodowy. Z pisma informującego Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] Nr [...] wynika bowiem jednoznacznie, że podatnik otrzymywał emeryturę. W tej sprawie nadpłata nie występuje, gdyż płatnik zgodnie z przepisem art. 34 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od wypłaconej przez ten organ emerytury, pobrał zaliczkowo podatek. Wykazany więc przychód, nie podlega zwolnieniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego odmowy dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z przedstawionych przez podatnika dokumentów urzędowych, organ odwoławczy, powołując się na unormowanie przepisu art. 188 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że przedstawione przez podatnika dokumenty nie mają związku z kwestią opodatkowania podatnika podatkiem dochodowym od osób fizycznych za okres od stycznia do kwietnia 2005 r. i nie wynika z nich, aby wypłacone podatnikowi świadczenie miało korzystać ze zwolnienia od podatku.
Także zasadności pozostałych zarzutów podatnika nie podzielił organ odwoławczy.
Organ odwoławczy wskazał dalej w uzasadnieniu swojej decyzji, że kwestia istnienia obowiązku podatkowego po stronie podatnika oraz zasadności potrącania przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy wielokrotnie była już rozstrzygana przez organy podatkowe, jak też przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, m.in. w wyrokach z dnia 2 grudnia 1999 r. o sygn. akt SA/Sz 2077/98 i z dnia 15 stycznia 2003 r. o sygn. akt SA/Sz 2093/01 w których, powołując się na unormowania przepisów art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80 poz. 350 ze zm.), składy orzekające wskazały, że przepisami tymi ustanowiono zasadę opodatkowania wszelkich emerytur, bez względu na datę nabycia do nich prawa. Zasada ta, na mocy art. 52 ust. 4 cyt. ustawy nie dotyczy jedynie emerytur, które powinny być, lecz nie zostały wypłacone do dnia 31 grudnia 1991 r. Wyłączeniu z opodatkowania nie podlegają zatem świadczenia emerytalne przysługujące (należne) za okresy po tej dacie, a więc nawet i te, które wskutek błędu organu emerytalnego nie zostałyby ubruttowione.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją ostateczną, A.B. zaskarżył ją skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, powołując się na następujące przepisy: art. 134 § 1, §2, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c, pkt 2, pkt 3 i § 2, art. 152, art. 200, art. 205 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 1, art. 3 § 1, art. 50 § 1, art. 52 § 1, § 2, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art.194 § 1, § 2, § 3, art. 247 § 1 pkt 2, pkt 3, pkt 5, pkt 6, pkt 7, pkt 8 Ordynacji podatkowej oraz wniósł o:
- jej uchylenie w całości z mocą ex tunc i stwierdzenie nieważności z mocą ex tunc oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie opodatkowania go podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do kwietnia 2005 roku oraz o umorzenie postępowania podatkowego, jako bezprzedmiotowego, a decyzje, jako wydane z naruszeniem przepisów art. 2, art. 7, art. 32 ust 1 i 2, art. 30, art. 83, art. 217 w zw. z art. 8 ust. 2, art.87 ust. 1, art. 91 ust 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483), poprzez odmowę zastosowania powszechnie obowiązujących przepisów prawa,
- przywrócenie sprawy do stanu poprzedniego, zgodnego z powszechnie obowiązującym prawem i nakazanie Dyrektorowi Izby Skarbowej oraz Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego dokonania w zakreślonym terminie zwrotu potrąconych z Wojskowego Biura Emerytalnego zaliczek na poczet nienależnego z mocy ustawy podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od stycznia do kwietnia 2005 r., jako uiszczonych poza stosunkiem prawno-podatkowym,
- uchylenie w całości z mocą ex tunc postanowienia dowodowego Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiającego dopuszczenia zawnioskowanych dowodów,
- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów urzędowych na okoliczność potwierdzenia niepowstania i nieistnienia stosunku prawno-materialnego od 1986 do 2005 r., ani stosunku prawno-podatkowego od 1986 do 2005 r.,
- zawiadomienie właściwego organu prokuratury o popełnieniu bezprawnych czynów zabronionych na szkodę skarżącego, w celu wszczęcia i przeprowadzenia postępowania karnego w związku z dopuszczeniem się samowoli podatkowej przez pracowników urzędów skarbowych oraz przez urzędników Wojskowego Biura Emerytalnego,
- przyznanie prawa pomocy oraz o zwrotu kosztów i opłat sądowych.
W obszernym uzasadnieniu skargi oraz w pismach uzupełniających skargę, skarżący ponowił zarzuty podnoszone w odwołaniu. Według skarżącego, ubruttowienie miało zastosowanie jedynie do emerytur i rent, do których ustalone było prawo na dzień 1 stycznia 1992 r. przez wojskowe organy emerytalne żołnierzy zawodowych z ubezpieczenia społecznego konstytutywną decyzją administracyjną. Po tej dacie, a więc tak jak w jego przypadku, obowiązek podatkowy nie powstał i w związku z tym pobrany przez płatnika podatek dochodowy jest nadpłatą.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zasadności zarzutów skargi i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie tej organy podatkowe obu instancji prawidłowo stwierdziły, że brak jest podstaw do zwrotu pobranego przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od stycznia do kwietnia 2005 r. na podstawie przepisów art. 72 § 1 i art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej. Z pisma Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] wynika bowiem jednoznacznie, że skarżący pobiera emeryturę.
Kwestia istnienia obowiązku podatkowego po stronie skarżącego oraz zasadności potrącania przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy wielokrotnie była już rozstrzygana przez organy podatkowe, jak też przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, m.in. w wyrokach: z dnia 2 grudnia 1999 r. o sygn. akt SA/Sz 2077/98, z dnia 12 września 2001 r. o sygn. akt SA/Sz 1880/2000, z dnia 12 września 2001 r. o sygn. akt 1882/2000, z dnia 15 stycznia 2003 r. o sygn. akt SA/Sz 2093/01, z dnia 25 stycznia 2006 r. o sygn. akt I SA/Sz 618/04, w których, powołując się na unormowania przepisów art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80 poz. 350 ze zm.), składy orzekające wskazały, że przepisami tymi ustanowiono zasadę opodatkowania wszelkich emerytur, bez względu na datę nabycia do nich prawa. Zasada ta, na mocy art. 52 ust. 4 cyt. ustawy nie dotyczy jedynie emerytur, które powinny być, lecz nie zostały wypłacone do dnia 31 grudnia 1991 r. Wyłączeniu z opodatkowania nie podlegają zatem świadczenia emerytalne przysługujące (należne) za okresy po tej dacie, a więc nawet i te, które wskutek błędu organu emerytalnego nie zostałyby ubruttowione.
Jednak jak wynika z akt sprawy, płatnik – Wojskowe Biuro Emerytalne, z dniem 1 stycznia 1992 r., na podstawie przepisu art. 55 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ubruttowił emeryturę skarżącego.
Skład orzekający w tej sprawie podziela stanowisko i poglądy wyrażone w wyżej wskazanych wyrokach.
Ponadto, wskazane wyżej przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych potwierdzają, że obowiązek w podatku dochodowym wynika z przepisów ustawy – obowiązkiem podatkowym jest abstrakcyjne zobowiązanie do poniesienia ciężaru podatkowego, a zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, tj. z zaistnieniem pewnego stanu faktycznego, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, co oznacza, że do jego powstania nie jest, jak wywodzi skarżący, wymagana decyzja organu emerytalnego.
Dodać też należy, że wobec zgłoszenia przez skarżącego wniosku
o przeprowadzenie dowodu z załączonej do skargi i pism uzupełniających skargę dokumentacji dowodowej oraz dokumentacji okazanej na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. z kwalifikowanych dokumentów urzędowych, na okoliczność potwierdzenia niepowstania i nieistnienia stosunku prawno-materialnego od 1986 do 2005 r., ani stosunku prawno-podatkowego, sąd przeprowadził dowód uzupełniający z tych dokumentów i przy wyrokowaniu uwzględnił te dokumenty, jako odpowiadające unormowaniu zawartemu w przepisie art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe okoliczności, wobec tego, że zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego I instancji nie naruszają prawa, skargę należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 26 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło