II SA/Go 364/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-11-10
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Ireneusz Fornalik, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz służby celnej może zostać zwolniony ze służby na podstawie skierowania aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo, pomimo przebywania na zwolnieniu lekarskim?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustawa o Służbie Celnej w art. 25 ust. 1 pkt 8a nakłada na organ obowiązek zwolnienia funkcjonariusza ze służby w przypadku skierowania aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo, nie przewidując w takim przypadku ochrony funkcjonariusza przebywającego na zwolnieniu lekarskim. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania legalności decyzji, a nie merytorycznego orzekania o odszkodowaniu.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej zwolnił J.K. ze służby celnej w związku ze skierowaniem przeciwko niemu aktu oskarżenia o przestępstwo umyślne. Decyzja ta została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. J.K. zaskarżył decyzję, podnosząc, że był na zwolnieniu lekarskim i uważa się za niewinnego. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik,, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby Oddala skargę
W dniu [...] lipca 2004r. Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 25 ust.1
pkt 8 a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (tekst jednolity z 2004r. Nr 156, poz.1641) zwolnił ze służby J.K. z dniem doręczenia decyzji Nr [...] w związku ze skierowaniem do Sądu Rejonowego w dniu [...] lipca 2004r. aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu (3 Ds. 30/04) o czyn z art. 228 § 1 i § 4 kk.
Decyzję tę skarżącemu doręczono w dniu 28 lipca 2004r.
W dniu 9 sierpnia 2004r. J.K. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Podał w nim, że pracuje od 1984r. w Urzędzie Celnym. Pracę wykonywał sumiennie, jest niewinny, a o zarzucany mu aktem oskarżenia czyn został pomówiony.
Znajduje się na zwolnieniu lekarskim i z tego powodu uważa, że organ nie mógł zwolnić go ze służby.
Decyzją z dnia [...] września 2004r. Dyrektor Izby Celnej Nr [...] na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 kpa w związku z art. 81 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 pkt 8a wyżej cytowanej ustawy użyty zwrot "zwalnia się ze służby" wskazuje, że w razie zaistnienia określonych warunków istnieje obowiązek po stronie organu zwolnienia funkcjonariusza ze służby przy spełnieniu przesłanek to jest – skierowania aktu oskarżenia do sądu za dopuszczenie
się przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Czyn, który Prokurator zarzuca skarżącemu stanowi przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego na co wskazuje kwalifikacja czynu – art. 228 § 1 i § 4 kk.
Nadto organ podniósł w uzasadnieniu, że nie jest uprawniony do badania zasadności wniesionego aktu oskarżenia bowiem uczyni to Sąd w prawomocnym wyroku.
Skargę do Sądu wniósł J.K..
Zaskarżył przedmiotową decyzję w całości i wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy oraz wydanie decyzji przywracającej go do pracy.
W uzasadnieniu skargi podał, że był zatrudniony w służbie celnej od 1984r. jako funkcjonariusz celny. Został zwolniony ze służby, mimo że od [...] kwietnia 2004r. i nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim. W swojej ocenie jest niewinny, a o popełnienie czynu został pomówiony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojej decyzji jako organu II instancji.
Skarżący na rozprawie złożył pismo procesowe w którym podał, iż nie kwestionuje podstawy zwolnienia ze służby, jakkolwiek uważa przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej za niesprawiedliwy.
Uważa jednak, że organ nie miał prawa go zwolnić ze służby, bowiem przebywał na zwolnieniu lekarskim. W jego ocenie stosunek służbowy jaki łączył go z Urzędem Celnym ma wiele cech wspólnych z typowym stosunkiem pracy, bowiem ustawodawca w tej ustawie wielokrotnie w ustawie odsyła do kodeksu pracy.
Domagał się także przyznania odszkodowania w kwocie 25.000 zł za niesłuszne zwolnienie ze służby co spowodowało pogorszenie jego stanu zdrowia i spowodowało trudności finansowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
J.K. z dniem [...] czerwca 2000r. został mianowany na podstawie art. 13
w związku z art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72 poz. 802 z późn. zm.) do służby celnej w Urzędzie Celnym na stanowisko starszego kontrolera celnego i otrzymał stopień służbowy – dyspozytor celny. Akt mianowania oznacza, zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy, iż prawa i obowiązki funkcjonariuszy celnych określa ustawa.
Ustawa w art. 32 nakłada na funkcjonariuszy służby celnej obowiązki, a w szczególności :
- dochowania obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania,
- rzetelnego i bezstronnego, sprawnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań,
- racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi,
- podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
- godnego zachowywania się w służbie oraz poza nią.
Jednocześnie ustawa określa w art. 25 przyczyny ustania stosunku służbowego w tym także w pkt 8a z powodu wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, a w art. 81 wskazuje możliwość w wypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusz celnego, przeniesieniu albo zleceniu mu wykonania innych obowiązków służbowych, przeniesienia na niższe stanowisko bądź zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w ust. 3 prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W żadnej mierze ustawodawca nie przewidział takiego zatem przypadku, by przed zwolnieniem ze służby na podstawie art. 25 ust 1 pkt 8a chroniła funkcjonariusza okoliczność przebywania na zwolnieniu lekarskim.
Jedynie w art. 82 jest odesłanie do kodeksu pracy w przypadku rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy celnych ze stosunku służbowego w sprawach innych niż wymienione w art. 81 ust. 1.
Dlatego też ten zarzut w skardze należało uznać za niezasadny.
W ocenie Sądu trafnie przyjął organ II instancji, iż cytowany przepis art. 25 ust.1 pkt 8a nakłada na organ obowiązek zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego w przypadku tam określonym nie pozostawiając organowi żadnej możliwości uznaniowej bądź możliwości oceny aktu oskarżenia pod kątem dotychczasowej jakości pracy funkcjonariusza, długości stażu służby, czy wreszcie sytuacji rodzinnej i materialnej.
Zauważyć także należy, iż Trybunał Konstytucyjny w swym wyroku z dnia 19 października 2004r. sygn. akt K 1/04 orzekł, iż art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b ustawy z dnia 24 lipca 1999r.
o Służbie Celnej nie jest niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.
Dodać wreszcie należy, iż kognicja Sądu Administracyjnego to badanie legalności decyzji administracyjnych, a nie merytoryczne orzekanie o odszkodowaniu za czas niesłusznego zwolnienia ze służby oraz iż w przypadku uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu funkcjonariusza przywraca się do służby na jego wniosek (art. 61 ust. 2 cytowanej ustawy).
Nie dopatrując się podstaw dla uwzględnienia skargi na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło