I SA/Wa 1802/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Gabriela Nowak /spr./ Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz M. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa1802/06 Uzasadnienie Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 2006r. nr [...], wobec wniesienia przez [...] Dyrektora [...] skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005r. nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w gminie G., obręb [...], oznaczonych jako działki nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2 oraz ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji - uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005r. w całości i orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja2005r. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że decyzją z dnia [...] 05.2005 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w gminie G., obręb [...], oznaczonej jako działki: nr [...] pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow.[...] m2 stanowiące własność M. B., z przeznaczeniem na pas drogowy [...] oraz ustalił odszkodowanie za ww. nieruchomości w wysokości [...] zł ([...]) na rzecz M. B. Od powołanej decyzji Wojewody [...] odwołanie złożył M. B. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że ustalone w operacie szacunkowym odszkodowanie nie odpowiada faktycznej wartości nieruchomości oraz że decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem art. 7, 77. 107 Kpa. Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w aktach sprawy nie ma decyzji o lokalizacji [...], ponadto nie ma pełnomocnictwa dla M. S. do występowania w imieniu [...] Dyrektora [...] oraz dla K. R. do reprezentowania [...] Dyrektora [...] na rozprawie wywłaszczeniowej. Stwierdził również, że pismo [...] Dyrektora [...] z dnia [...].09.2003 r. w sprawie kontynuowania postępowania wywłaszczeniowego powinno być dołączone do akt sprawy w oryginale, albo poświadczone za zgodność z oryginałem. Organ stwierdził, że w tej sytuacji rozpatrzenie sprawy wobec wskazanych braków wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Odnośnie zarzutów dotyczących ustalenia wysokości odszkodowania wskazał, że zgodnie z art.18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. z 2003r Nr 80, poz. 721 ze zm.), wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Z kolei art. 156 ust 1 i 3 powołanej ustawy wskazuje, że rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego, który może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, a po jego aktualizacji przez rzeczoznawcę majątkowego - autora operatu również po upływie tego okresu. Na powyższą decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...].12.2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] Dyrektor [...]. W skardze na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] [...] Dyrektor [...] wskazał na naruszenie przez organ II instancji art. 136 Kpa, poprzez nie uzupełnienie w toku postępowania administracyjnego akt sprawy o ww. dokumenty, a także art. 138 § 2 Kpa, bowiem jak wskazał skarżący, rozpatrzenie sprawy nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 2006r. nr [...], uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005r. w całości i orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005r. Organ odwoławczy wskazał, iż po rozpatrzeniu argumentów zawartych w skardze i całości akt sprawy z uwagi na to, że w dniu [...] marca 2006r. do Ministra Transportu i Budownictwa wpłynęły ww. dokumenty, należało uznać, iż skarga [...] Dyrektora [...] na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...], zasługuje w całości na uwzględnienie. Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] marca 2006r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. B. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie istniały żadne podstawy do orzeczenia o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].05.2005r., gdyż tego rodzaju orzeczenie wymagało rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania. Tymczasem w zaskarżonej decyzji nie ma nawet najmniejszej wzmianki o tym, czy organ II instancji analizował zasadność wniesionego odwołania oraz czym się kierował orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...]. Z tego względu ta część decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...].03.02006r. w sposób jaskrawy narusza treść art.107 §3 kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze trzeba podnieść, że są zasadne. Podstawę prawną do uchylenia decyzji było naruszenie art. 107 § 3 Kpa , który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Art. 107 Kpa określa podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Należy do nich między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Tak więc uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji.. W świetle art. 107 § 3 K.p.a. w uzasadnieniu faktycznym należy przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2006 r. Minister Transportu i Budownictwa odniósł się do zarzutów przedstawionych w skardze przez [...] Dyrektora [...] od decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...].10.2005r. natomiast uzasadnienie to całkowicie pomija zarzuty przedstawione w odwołaniu M. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005r. M. B. w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] przedstawił zarzuty odnoszące się do zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. Postawiona powyżej teza znajduje oparcie w utrwalonym - w tym zakresie - orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładem może być wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635, w którym to stwierdzono, że pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy, następnie wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 21/98, LEX nr 34147, gdzie przyjęto, iż na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a., przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. Natomiast w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234, NSA stwierdził, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie zarzutów odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga była uzasadniona. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.