I OSK 119/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Zbigniew Rausz Sędziowie NSA Jolanta Rajewska Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 1093/05 w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. L. na rzecz Ministra Edukacji Narodowej kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 października 2005 r. IV SA/Wa 1693/05 oddalił skargę Z. L. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Oświaty z dnia 14 maja 1966 r. nr 942-0590/60/66 stwierdzającego, że – na podstawie art. 2 i art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. Nr 11, poz. 37) – z dniem 8 marca 1958 r., z mocy prawa, na własność Państwa przeszła zabudowana nieruchomość położona przy ul. [...] w T., obejmująca parcele nr 772/18, 772/19, 772/20, 772/21 oraz nr 409, 772/16 i 773/12, o ogólnej powierzchni 1977 m2, od 1945 r. mieszcząca Dom Kultury Dzieci i Młodzieży w T., będący jednostką budżetową Wydziału Oświaty i Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C., której dotychczasowym właścicielem była skarżąca. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia – jako wydanego z rażący naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. – gdyż nieruchomość nie została objęta przymusowym zarządem państwowym na mocy dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz.U. Nr 21, poz. 67 ze zm.), natomiast organ nadzoru uznał, że przyczyna nieważności nie zachodzi ponieważ powołana ustawa – jak wynika z jej treści oraz orzecznictwa (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 września 1973 r. III CZP 46/73 – OSNCP 1974/3/48) – znajdowała zastosowanie również do mienia pozostającego w faktycznym, tj. pozbawionym tytułu prawnego, władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, sąd zaś podkreślił stanowisko organu nadzoru. Wnosząc skargę kasacyjną Z. L. jako jej podstawę przytoczyła "naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. z 1958 r. Nr 11, poz. 37), a w konsekwencji – naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy i postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie. Błędna wykładnia art. 17 lit. b ww. ustawy doprowadziła Sąd do przyjęcia, iż użyte tam sformułowanie «inne mienie» oznacza wszelkie mienie, którego władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. i które pozostawało w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że to władanie opierało się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych, aniżeli wymienione w art. 1 lub pkt 1 artykułu 17 ww. ustawy. Prawidłowa wykładnia, uwzględniająca wykładnię celowościową oraz systemową do wniosku takiego nie prowadzi." W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że – w rozumieniu powołanej ustawy – "inne mienie" to wyłącznie mienie, które podlegało dekretowi z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, jednak nie zostało stosownym aktem poddane przymusowemu zarządowi i właśnie dlatego pozostawało tylko w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, nie zaś każde mienie, w tym mienie osób fizycznych, którym bez tytułu prawnego władały państwowe jednostki organizacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Jak o tym mowa w art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, jej postanowienia stosuje się również (poza przedsiębiorstwami pozostającymi pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego) do innego mienia, którego władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r., pozostającego w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że to władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych niż m.in. powołany dekret. Przepisy ustawy stosuje się zatem do każdego innego mienia pozostającego w pozbawionym tytułu prawnego władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, i nie można zarzucać błędu wykładni, gdy literalne brzmienie nie uzasadnia potrzeby podejmowania zabiegów interpretacyjnych. Natomiast, jeżeli nawet przyjąć, jak podnosi się w skardze kasacyjnej, że prawidłowa byłaby wykładnia celowościowa i systemowa – prowadząca do ograniczenia pojęcia "inne mienie" tylko do mienia podlegającego, co do zasady, przymusowemu zarządowi państwowemu – zaskarżony wyrok także odpowiadałby prawu (mimo błędnego wówczas uzasadnienia), gdyż nie stanowi rażącego naruszenia prawa – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. – wydanie orzeczenia niepozostającego w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu będącego podstawą rozstrzygnięcia. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.