II SA/Go 432/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Wojewoda na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] r. nr XXXV/288/2006 w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. II. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości. Uzasadnienie. Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] lutego 2006r. Nr XXXV/288/2006, w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zarzucając, że zaskarżona uchwała istotnie narusza przepisy art. 1, art. 6 ust. 3 pkt 3a i ust. 6, art. 7 pkt 6, art. 19 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 2 i art. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków (DZ.U. z 2001r. Nr 72 poz. 747 ze zm.) – zwaną dalej ustawą, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przedmiotowa uchwała w sprawie regulaminu zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków – zwana dalej regulaminem, nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów regulaminu, o których mowa w art. 19 ust. 2 ustawy. W rozdziale II regulaminu odnoszącym się do minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, nie zawarto uregulowań, z których wynikałby minimalny poziom świadczonych usług, natomiast przepisy regulaminu odsyłają w tym zakresie do postanowień umowy i pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu. Dalej skarżący zarzucił, że przepis § 13 regulaminu narusza dyspozycję art. 6 ust. 6 ustawy, gdyż pozostawia do uznania przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego zawarcie umowy z osobami korzystających z lokali, podczas gdy z przepisu art. 6 ust. 6 wynika obowiązek zawarcia umowy, w wypadku spełnienia określonych warunków. Zdaniem skarżącego uregulowania wynikające z § 28 regulaminu wykraczają poza delegację ustawową określoną w art. 19 ust. 2 ustawy, nadto przepis ten narusza art. 31 ustawy, albowiem na osoby , które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne nakłada obowiązek żądania odpłatności za przekazane urządzenia, podczas gdy wskazany przepis ustawy kwestię tę pozostawia do uznania osoby przekazującej urządzenia. Sygn. akt II SA/Go 432/06 W ocenie skarżącego przepisy § 43 i 44 regulaminu, zgodnie z którymi woda na cele przeciwpożarowe dostarczana jest na podstawie umowy, a w cenie za wodę zużytą na ten cel przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne uwzględnia koszty utrzymania niezbędnych urządzeń, naruszają przepis art. 22 ust. 2 ustawy, albowiem w przepisie tym nie uzależniono dostawy wody na cele przeciwpożarowe od zawarcia umowy, nadto wysokość opłaty za wodę zużytą na tenże cel wynika z cen i stawek ustalonych w taryfie. Nadto, zdaniem skarżącego, poprzez definiowanie w § 2 regulaminu pojęć, które wcześniej zostały zdefiniowane w ustawie, doszło do naruszenia § 137 i § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (DZ.U.z 2002r. Nr 100 poz. 908)- zwanego dalej rozporządzeniem. W ocenie skarżącego zapis zawarty w § 1 ust. 1 regulaminu, poprzez sformułowanie - cyt.: "regulamin określa zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków (...) " , narusza przepis art. 1 ustawy, zgodnie z którym ustawa określa zasady korzystania z usług w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Skarżący zarzucił również, że w podstawie prawnej uchwały zbędnie powołano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r o samorządzie gminnym (DZ.U. z 2001r. nr 142 poz. 1591), gdyż już z przepisu art. 19 ust. 1 ustawy wynika kompetencja rady do podejmowania uchwał w sprawie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie, albowiem w ocenie organu, zaskarżona uchwała nie narusza w sposób istotny przepisów prawa. Zdaniem organu minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne został określony w § 4 regulaminu. Nadto organ zauważył, że ustawa nie określa pojęcia – minimalny poziom usług, a zatem do kompetencji rady należy określenie minimalnego poziomu usług. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 6 ust. 6 ustawy, poprzez uregulowanie zawarte w Sygn. akt II SA/Go 432/06 § 13 regulaminu, organ stwierdził, że użyte w tym przepisie sformułowanie; " może być zawarta", nawiązuje do § 12 uchwały. W wypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 6 ust. 6 ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, ma obowiązek zawarcia umowy. W ocenie organu przepis § 28 regulaminu nie wykracza poza delegację ustawową określoną w art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy, albowiem przepis ten wymaga jedynie, aby regulamin określał warunki przyłączenia do sieci. Organ stwierdził, że odpłatne przekazanie urządzeń może być realizowane w różnej formie, natomiast uchwała te formy wskazuje. Zdaniem organu treść przepisu art. 22 pkt 2 ustawy pozwalała na przyjęcie określonej w regulaminie formy współdziałania, czyli poprzez zawarcie umowy, w realizacji zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Koszty zużytej wody na cele przeciwpożarowe, zgodne będą z taryfą. A zatem, w ocenie organu, przepisy § 43 i 44 nie naruszają art. 22 ust. 2 ustawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia wskazanych przepisów rozporządzenia, organ stwierdził, że zarzut ten nie jest trafny, gdyż rozporządzenie nie dotyczy zasad postępowania przy wydawaniu aktów prawa miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne jest sprawowana pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269). Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, Sąd uznał, że skarga Wojewody jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy, regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Z przytoczonego tu przepisu wynika wprost, że już w treści regulaminu winny być Sygn. akt II SA/Go 432/06 pomieszczone uregulowania, z których winny wynikać parametry dotyczące minimalnego poziomu usług. Tymczasem w przedmiotowym regulaminie w kwestiach dotyczących ilości dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków, minimalnego ciśnienia, czyli - w zakresie minimalnego poziomu usług, regulamin odsyła do umowy ( § 3 pkt 1), jeżeli natomiast chodzi o pozostałe wskaźniki charakteryzujące poziom usług regulamin odsyła do decyzji Burmistrza Miasta i Gminy o zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzanie ścieków ( § 3 pkt 2). Uregulowanie powyższe nie stanowi spełnienia dyspozycji art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy, a tym samym regulamin nie zawiera obligatoryjnego elementu, o którym mowa w tym przepisie. Odnosząc się do argumentacji organu w tym zakresie należy, zauważyć, że przepis § 4 regulaminu dotyczy merytorycznie innego zagadnienia, aniżeli minimalny poziom usług, bowiem dotyczy obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. W § 13 regulaminu zawarto uregulowanie, zgodnie z którym przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne może zawrzeć umowę z osobami korzystającymi z lokali znajdujących się w budynku wielolokalowym na pisemny wniosek właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych. Tymczasem stosownie do treści art. 6 ust. 6 ustawy na wniosek właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zawiera umowę z osobą korzystającą z lokalu, przy spełnieniu określonych w tym przepisie warunków. A zatem słuszny jest zarzut skargi, że według treści regulaminu zwarcie umowy z osobą korzystającą z lokalu, uzależnione jest – wbrew przepisowi ustawy – od uznania przedsiębiorstwa, przy czym należy zauważyć, iż w regulaminie nie określono - spełnienie jakich przesłanek warunkuje zgodę przedsiębiorstwa na zawarcie umowy. Sprzeczna z treścią art. 31 ust. 1 ustawy jest treść § 28 pkt 1 regulaminu, w którym nałożono na odbiorcę, za jego zgodą, obowiązek wybudowania urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych z własnych środków. Należy zauważyć, że przepis art. 31 ust. 1 dotyczy zupełnie innej sytuacji, a mianowicie przepis ten Sygn. akt II SA/Go 432/06 daje osobie, która wybudowała urządzenia z własnych środków możliwość wyboru określonego zachowania - po wybudowaniu urządzeń. W świetle przytoczonego tu przepisu brak jest podstaw do nakładania obowiązków (za zgodą osoby) o treści określonej w przepisie § 28 pkt 1. Również zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 22 pkt 2 ustawy, który zawiera jednoznaczną regulację, zgodnie z którą za wodę zużytą na cele przeciwpożarowe przedsiębiorstwo obciąża gminę na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie. A zatem jedynie stawki i opłaty zawarte w taryfie mogą być podstawą obliczenia należności za wodę zużytą na cele przeciwpożarowe, ani koszty utrzymania urządzeń, ani marża zysku przy obliczaniu należności (§ 44 regulaminu) nie mogą być brane pod uwagę. Nadto, odnosząc się do treści § 43 regulaminu należy zauważyć, że zapewnienie wody na cele przeciwpożarowe, ze względów oczywistych, nie może być uzależnione od zawarcia umowy pomiędzy wymienionymi w tym przepisie podmiotami. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 137 rozporządzenia, oraz przedstawionej przez organ argumentacji w tym zakresie, należy zauważyć, że zgodnie z treścią § 142 ust. 2 rozporządzenia akty prawa miejscowego są stanowione przez sejmik, radę lub zarząd powiatu oraz radę lub zarząd gminy na podstawie przepisów upoważniających zamieszczonych w ustawach dotyczących odpowiednich samorządów terytorialnych albo w innych ustawach. Natomiast stosownie do treści § 143 do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI ze wskazanymi wyjątkami, które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. W § 137 zawarto uregulowanie, które zabrania powtarzania uchwale lub zarządzeniu przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Stąd, na tle niniejszej sprawy, zawarcie w § 2 pkt 2,3 i 6 regulaminu definicji, które w istocie stanowią powtórzenie pojęć już zdefiniowanych w ustawie (art. 2 pkt 3, 4, 19), stanowi istotne naruszenie art. 137 rozporządzenia. Stwierdzone uchybienia, stosownie do treści art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (DZ.U. z 2001r. Nr142, poz.1591), należało Sygn. akt II SA/Go 432/06 zakwalifikować jako istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego. Ze względu na znaczny zakres stwierdzonych uchybień, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwaną dalej p.p.s.a, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości.