II SA/Po 964/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J. i R. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Sygn. [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ W. Batorowicz /-/E. Podrazik /-/ B. Kamieńska Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] udzielił A.K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (prawy segment) na działce położonej w P. przy ul. [...] . Następnie inwestor złożył projekt zamienny, który został zatwierdzony ostateczną decyzją z dnia [...]. Ponieważ właściciele sąsiedniej nieruchomości R. i J. B. pod koniec września 2000r. zgłosili uwagi do zatwierdzonego projektu zamiennego, odmówili wyrażenia zgody na wejście na dach ich budynku (lewy segment) i domagali się wstrzymania budowy – inwestor A.K. wystąpił dnia [...] października 2000r. z wnioskiem "o wydanie decyzji o konieczności wejścia na działkę sąsiada (przy ul. [...]) w związku z realizacją mojego budynku przy ul. [...]." Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] , w której to decyzji podano błędnie rok jej wydania "1999" zamiast "2000", rozstrzygnął " o niezbędności wejścia na teren działki przy ul. [...] w P. przy realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w P. przy ul. [...], prowadzonej przez A.K. zgodnie z pozwoleniem na budowę z [...] nr [...]oraz decyzją o zatwierdzeniu nr [...] z dnia [...] W uzasadnieniu podkreślił, że R.B. wyraził zgodę na realizację przez sąsiada budynku według projektu zamiennego. W projekcie tym "ujęto konieczność podwyższenia kominów sąsiedniej, niższej części budynku w zabudowie bliźniaczej w taki sposób, aby spełniały one swoje zadanie". Skoro obecnie nie wyraża zgody na wejście na jego dach, mimo że zgłasza złe funkcjonowanie kominów jego budynku – konieczne stało się wydanie decyzji w trybie art. 47 ust. 2 prawa budowlanego. R. i J. B. wnieśli odwołanie między innymi i od tej decyzji (tom I k. 53 akt administracyjnych), podnosząc zarzuty przeciwko projektowi zamiennemu. Przez następne pięć lat toczyło się postępowanie mające za przedmiot rozstrzygnięcie o zasadności wniosku R.B. o wznowienie postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej w P. przy ul. [...], realizowanej na podstawie projektu zamiennego zatwierdzonego decyzją z dnia [...]. We wznowionym postępowaniu Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny budowy budynku jednorodzinnego przy ul. [...] i odmówił zmiany ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce przy ul. [...] , w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego z dnia [...]. Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję z dnia [...] i stwierdził na podstawie art. 104 kpa i art. 151 § 2 kpa w związku z art. 146 § 1 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 3 kpa, że decyzja Prezydenta z dnia [...] została wydana z naruszeniem prawa, jednakże odmówił jej uchylenia z uwagi na upływ 5 lat od daty doręczenia decyzji. Następnie przystąpił do rozpoznania odwołania R. i J. B. od decyzji rozstrzygającej o niezbędności wejścia przez A.K. na teren ich nieruchomości i decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez R. i J. B. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, która – w ich ocenie – narusza uzasadnione interesy skarżących i spowoduje zagrożenie ich życia. Zaprzeczyli, aby wyrazili zgodę na realizację budowy drugiej połowy budynku bliźniaczego według projektu zamiennego i zarzucili, iż uzasadnienia decyzji organów administracyjnych obu instancji nie spełniają wymogów art. 107 kpa. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, w szczególności podkreślając, że planowane przez A.K. podwyższenie kominów nie spotęguje ryzyka "zawalenia się", bowiem projektant zaprojektował kominy ze stali kwasoodpornej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Większość argumentów zawartych w skardze, wskazujących na wadliwość decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego oraz decyzji zapadłych w postępowaniu wznowieniowym, nie ma istotnego znaczenia w rozstrzyganej sprawie, której przedmiotem jest rozstrzygnięcie o niezbędności wejścia inwestora na teren sąsiedniej nieruchomości. Mimo to decyzje wydane w tej sprawie przez organy administracyjne pierwszej i drugiej instancji należało uchylić, gdyż zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a, c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do przepisów art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) decyzję o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości właściwy organ wydaje – na wniosek inwestora – jeżeli wejście tam jest niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, a właściciel sąsiedniej nieruchomości nie wyraża zgody na wejście na teren jego budynku, lokalu czy też na teren jego nieruchomości. Wynika z tego, że inwestor w tym trybie może ubiegać się o wejście na nieruchomość sąsiada, aby – gdy jest to niezbędne – wykonać stamtąd prace przygotowawcze lub roboty budowlane objęte uprzednio uzyskanym pozwoleniem na budowę względnie skutecznym zgłoszeniem. Skoro tak, to w decyzji wydanej w trybie art. 47 ust. 2 omawianej ustawy organ – jak w rozpoznawanej sprawie – nie może ograniczyć się w sentencji decyzji do powtórzenia ogólnych sformułowań omawianego przepisu, lecz powinien szczegółowo wskazać do wykonania jakich prac inwestorowi zezwala się na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości oraz określić warunki i termin korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2002r. sygn. II SA/Ka 1039/00, decyzja o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu i na teren sąsiedniej nieruchomości nie uprawnia inwestora do wykonywania jakichkolwiek obiektów budowlanych lub ich części na sąsiedniej nieruchomości. Na podstawie tej decyzji inwestor uzyskuje ograniczone w czasie prawo przebywania na sąsiedniej nieruchomości i wykonywania tam robót budowlanych związanych z inwestycją na nieruchomości, do której posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem z treści wniosku inwestora z dnia [...] października 2000r. (t. I k.43 akt administracyjnych) zdaje się wynikać, że inwestor nie tylko z terenu nieruchomości skarżących zamierza wykonać "opierzenie pomiędzy naszymi budynkami", ale i chce zrealizować podjęte w celu uzyskania zatwierdzenia projektu zamiennego zobowiązanie "do podwyższenia kominów sąsiedniej połówki bliźniaka w taki sposób, aby przewody kominowe sąsiada działały prawidłowo". W toku dalszego postępowania należy przede wszystkim wyjaśnić, czy roboty, które zamierza wykonać inwestor na terenie nieruchomości skarżących są objęte uzyskanym przez inwestora pozwoleniem na budowę lub skutecznym zgłoszeniem oraz czy dla ich wykonania niezbędne jest wejście na teren nieruchomości skarżących. Jak już wyżej wskazano, treścią pozytywnego dla inwestora rozstrzygnięcia wydanego w trybie art. 47 ust. 2 prawa budowlanego są zakres oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Nadto, mając na uwadze interesy właścicieli sąsiedniej nieruchomości, organ powinien określić termin, w jakim możliwe jest korzystanie z tej nieruchomości (patrz wyrok NSA z 25.VIII.2003r., sygn. II SA/Kr 784/99). Dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c, art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. /-/W. Batorowicz /-/E. Podrazik /-/ B. Kamieńska MP