II SA/Wa 1461/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Joanna Kube, Protokolant Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. oddala skargę 2. przyznaje na rzecz adwokata S. P. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o stawkę 22% podatku od towarów i usług, tj. kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku R. L. z dnia [...] października 2005 r. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu podał, że świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nie przekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Na podstawie art. 83 ww. ustawy przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy jest możliwe gdy spełnione są następujące przesłanki: - wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną w rozumieniu ustawy emerytalnej lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, - nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, - nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, - nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Warunki określone w wyżej cytowanym przepisie muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] marca 2003 r., R. L. został uznany za częściowo niezdolnego do pracy. Zatem nie został spełniony przez ww. jeden z warunków wymaganych do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, a mianowicie całkowitej niezdolności do pracy potwierdzonej orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS. We wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu administracji i wskazał, że na podstawie opinii biegłego sądowego z dnia[...]stycznia 2004 r. został uznany za człowieka całkowicie niezdolnego do pracy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję dnia [...] grudnia 2005 r. i w uzasadnieniu przytoczył wcześniejszą argumentację. Wskazał, że z akt rentowych wynika, że orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] marca 2003 r. został uznany za zdolnego do pracy. Obecnie orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia [...]maja 2006 r., został uznany za częściowo niezdolnego do pracy od [...]stycznia 2005 r. do[...] grudnia 2008 roku. Zatem nadal nie spełnia wymogu całkowitej niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 83 ww. ustawy, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Podkreślił, że zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy emerytalnej podstawą do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz samodzielnej egzystencji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika ZUS. Jak z powyższego wynika orzeczenie lekarza orzecznika ZUS albo komisji lekarskiej jest wiążące dla organu rentowego jak również dla Prezesa ZUS, co oznacza, że ta przesłanka nie podlega tzw. uznaniu administracyjnemu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie w której skarżący wniósł o jej uchylenie, podkreślając, że decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym. Podkreślił, że jego stan zdrowia się pogarsza, nasilają się bóle w oku. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ubezpieczonym oraz pozostałym po nim członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury i renty – nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w niej przewidzianych przysługuje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że Pan R.L., orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] kwietnia 2006 r. został uznany za częściowo niezdolnego do pracy. Od tego orzeczenia złożył sprzeciw i w wyniku rozpoznania sprzeciwu orzeczeniem komisji lekarskiej z dnia [...] maja 2006 r. został uznany za jedynie częściowo niezdolnego do pracy. Wobec powyższych okoliczności organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych słusznie wskazał, że orzeczona u skarżącego częściowa niezdolność do pracy wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia skierowanego wyłącznie do osób całkowicie niezdolnych do pracy, a zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 ustawy organ jest związany tym orzeczeniem i nie ma możliwości uznania, że skarżący mimo braku orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Sama zaś trudna sytuacja materialna, choć była brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia, nie jest to bowiem świadczenie socjalne, przyznawane stosownie do potrzeb wnioskodawcy. Reasumując, w świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że ustalenia dokonane przez organ znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i zostały w pełni oraz wyczerpująco rozpatrzone i w konsekwencji doprowadziły do wydania decyzji nienaruszającej obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 209 i art. 250 cytowanej ustawy w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).